AP

Heilbrigðisyfirvöld íhuga nú að bregðast við alnæmisvánni með því að láta alla íbúa jarðar fara í alnæmispróf og bjóða þeim sem greinast jákvæðir lyf til æviloka. Vonir manna standa til að með því að taka málin svona föstum tökum verði hægt að útrýma alnæmi og eyðni á aðeins fjörutíu árum. Frá þessu er greint á vef breska dagblaðsins Guardian.

Brian Williams, prófessor í faraldsfræði við Miðstöð faraldsfræðilegra rannsókna og greininga í Suður-Afríku, telur að hægt væri að stöðva útbreiðslu alnæmis að stórum hluta á aðeins fimm árum með því að nota sérstök vírushemjandi lyf.

„Alnæmisfaraldurinn er raunverulega ein versta plágan í sögu mannkyns,“ sagði  Williams á fundi Bandarísku samtakanna í eflingu vísinda í San Diego.

„Ég bind miklar vonir við að hægt verði á næstu tveimur árum að koma kortlagningunni á koppinn, þannig að búið verði að skrásetja alla alnæmissjúklinga á næstu fimm árum. Kannski er þetta full bjartsýnt af mér, en við erum að glíma við ragnarök.“

Nú stendur yfir mikil umræða í annars vegar Afríku og hins vegar Bandaríkjunum um hvort útfæra eigi áætlunina. Eftir er að ræða hvort taka eigi áætlunina upp sem lið í heilbrigðisstefnumótun stjórnvalda á næstu tveimur árum. 

Rannsóknir sýna að með því að skanna alnæmissmit hjá öllum borgurum og gefa þeim lyf sem greinast jákvæðir er hægt að stöðva útbreiðslu alnæmis ásamt því að helminga alnæmistengda berkla á innan við tíu árum.

Meira en 30 milljónir manna eru smitaðir af alnæmi á heimsvísu og tvær milljónir manna deyja úr sjúkdómnum á hverju ári. Þó vírushemjandi lyf hafa reynst mjög vel í baráttunni gegn sjúkdómnum áætla vísindamenn að aðeins 12% þeirra sem glíma við alnæmi fái lyfin nauðsynlegu. 

Stórt hluti þeirra sem eru smitaðir af alnæmi búa í Afríku. Talið er að smitaður einstaklingur smiti fimm til tíu aðra áður en hann fær einhver einkenni sjúkdómsins. Byrji sýktur einstaklingur að taka lyf innan við ári frá því að hann sýkist má draga stórlega úr útbreiðslunni, a.m.k. nógu mikið til þess að faraldurinn gæti dáið út.

Hugmynd heilbrigðisyfirvalda gengur út á að bjóða almenningi alnæmispróf einu sinni á ári. Þeim sem greinast jákvæðir verður síðan boðið lyfjagjöf það sem eftir er ævinnar.

„Á sl. aldarfjórðungi hefur okkur tekist að bjarga á bilinu 2-3 milljónum manna með notkun lyfjanna, en ekkert af því sem við höfum gert hefur haft áhrif á útbreiðsluna. Okkur hefur tekist að koma í veg fyrir dauðsföll af vegum sjúkdómsins, en okkur hefur enn ekki tekist að stöðva faraldurinn,“ segir Williams.

Taki sjúklingar lyfin rétt þá lækkar hlutfall alnæmisvírussins tíu þúsund falt og verður það lágt að ósennilegt er að viðkomandi geti smitað aðra manneskju.

„Spurningin snýst um það hvort við getum notað lyfin ekki einvörðungu til þess að halda fólki lengur í lífi heldur einnig til þess að koma í veg fyrir frekari útbreiðslu. Ég er sannfærður um að það sé hægt. Við gætum hamið útbreiðslu alnæmis á fimm árum.“

Vísindamenn meta það sem svo að þessi áætlun kosti 3-4 milljarða bandaríkjadala á ári aðeins í Afríku. Í dag ver heimsbyggðin 30 milljörðum bandaríkjadala á ári í alnæmisrannsóknir og meðferðir, en talið er að þessi tala geti tvöfaldast á næstu tíu árum.