6. febrúar 1997 | Viðskiptablað | 924 orð

tlit fjárfestinga í Bandaríkjunum í ár Sjónarhorn Spáð er áframhaldandi góðu

Útlit fjárfestinga í Bandaríkjunum í ár Sjónarhorn Spáð er áframhaldandi góðu gengi á bandaríska verðbréfamarkaðinum enda er ekki útlit fyrir að breytinga sé að vænta á stöðugleika efnahagslífsins þar.

Útlit fjárfestinga í Bandaríkjunum í ár Sjónarhorn Spáð er áframhaldandi góðu gengi á bandaríska verðbréfamarkaðinum enda er ekki útlit fyrir að breytinga sé að vænta á stöðugleika efnahagslífsins þar. Már Wolfgang Mixa telur rökrétt fyrir íslenska fjárfesta að beina þangað athyglinni í vaxandi mæli.

ÍÐASTLIÐIN tvö ár hefur íslenski verðbréfamarkaðurinn sýnt sérstaklega góða afkomu. Sá gífurlega mikli hagnaður sem orðið hefur til á þessu tímabili, sá mesti í heiminum, getur augljóslega ekki haldið áfram í sama mæli. Samhliða minni skattafrádrætti vegna íslenskra fjárfestinga er líklegt að fjárfestar fari að huga meira að áhættudreifingu, og þá að stórum hluta til í formi erlendra fjárfestinga. Rökrétt þykir að beina athyglinni fyrst að bandaríska verðbréfamarkaðinum, enda er hann langstærsti verðbréfamarkaður heimsins.

Enda þótt bandaríski verðbréfamarkaðurinn hafi ekki sýnt alveg jafnglæsilegan árangur á sama tímabili, hefur frammistaða markaðarins þar sjaldan verið jafngóð á einu tveggja ára tímabili og sl. tvö ár. Efnahagur beggja þjóða hefur verið í stöðugri uppsveiflu á þessu tímabili, og samkvæmt flestum spám er búist við svipaðri aukningu á hagvexti í báðum löndum næstu ár. Það mætti e.t.v. ætla að mismunurinn á hækkun hlutabréfa á milli þessara landa sé a.m.k. að hluta til vegna þess að íslenski verðbréfamarkaðurinn hafi þróast mjög ört á þessu tímabili, en sá bandaríski byggist að sjálfsögðu á langri sögu.

Í Bandaríkjunum eru sumir fjárfestar farnir að hafa áhyggjur af því að verðbréfamarkaðurinn sé ofmetinn, enda er þetta næstlengsta tímabil sem markaðurinn þar hefur gengið án langvarandi lægðar eða hruns. Svipaðar áhyggjur áttu sér stað sl. sumar þegar markaðurinn sveiflaðist töluvert niðurávið. Ýmsir fjármálasérfræðingar spáðu því jafnvel þá að markaðshrun væri í aðsigi. Síðan hefur markaðurinn hinsvegar farið upp um meira en 20%.

Þar kemur aðallega tvennt til. Langflestar rekstrartölur fyrirtækja, sem og almennar hagtölur, hafa staðist eða farið fram úr björtustu vonum. Auk þess voru kosningaúrslitin í Bandaríkjunum í byrjun nóvember mjög að skapi fjárfesta. Efnahagur Bandaríkjanna hefur staðið í blóma í tíð Clintons. Þá þykir það almennt boða gott fyrir efnahaginn að repúblikanar eru með meirihluta í bæði fulltrúa- og öldungadeildinni. Þetta samspil milli forsetavalds og þingvalds þykir lofa góðu; þegar horft er um öxl sést að vextir eru almennt lægri þegar repúblikanar hafa sterk ítök á þingi, og ólíkt því sem margir halda, þá hefur verðbréfamarkaður Bandaríkjanna átt meiri velgengni að fagna í tíð demókrataforseta. Enda kom það á daginn strax í kjölfar kosninganna í nóvemberbyrjun, að vextir féllu og verðbréfamarkaðurinn tók stórt stökk uppá við. Spurningin núna er; hvernig mun markaðnum vegna í ár eftir þessar miklu hækkanir?

Sérfræðispár lofa almennt góðu ári, en þó ekki í samanburði við síðastliðin tvö ár. Flestar spátölur um markaðshækkun eru á bilinu 10-14% markaðshækkun. Samkvæmt því fer Dow Jones vísitalan yfir 7.000 stig einhvern tíma á seinni helmingi þessa árs. Það er hinsvegar á þessum síðari helmingi ársins sem margir spá, að óstöðugleiki á markaðnum gæti farið að myndast, samhliða hugsanlegum vaxtahækkunum.

Aðalástæðan fyrir því að spáð er áframhaldandi góðu gengi er að ekki er útlit fyrir að breytinga sé að vænta á stöðugleika efnahagslífsins. Hagvöxtur mun líklega aukast ögn meira, aðallega vegna áframhaldandi velgengni tölvuiðnaðarins, orkuiðnaðar, og aukningar á útflutningi. Þótt spáð sé 0,5% vaxtahækkun á árinu, er ekki talið að það hafi róttæk áhrif á efnahagslífið, sérstaklega ef slík hækkun dreifist jafnt yfir árið. Margir hafa reyndar meiri áhyggjur af því að vaxtahækkun verði ekki nógu mikil, slíkt myndi skapa aðstæður fyrir ofþenslu í hagvexti.

Tveir aðrir þættir eru taldir munu halda vextinum á verðbréfamarkaðinum í Bandaríkjunum stöðugum. Í fyrsta lagi eru margir fjárfestar með fastar lífeyrissjóðsgreiðslur (svokallaðar 401(k) greiðslur, í formi reglulegs frádráttar á launum, en fjárfestar hafa í flestum tilvikum marga kosti varðandi sínar eigin lífeyrissjóðs fjárfestingar) í gegnum fyrirtækin sem þeir vinna hjá. Undanfarin tvö ár hefur stór hópur þessara fjárfesta horft uppá skuldabréfafjárfestingar (stöðug, en óverðtryggð, afkoma af fjárfestingum) sínar veita miklu minni gróða en flestar hlutabréfafjárfestingar sem þeim hafa staðið til boða. Talið er líklegt að stór fjöldi þessa hóps auki hlutfall sitt í hlutabréfakaupum á þessu ári í ljósi undanfarinnar velgengni hlutabréfamarkaðarins. Slíkt leiðir sjálfkrafa til meiri eftirspurnar á þeim vettvangi, sem ýtir verði hlutabréfa upp.

Í öðru lagi eru taldar miklar líkur á því að skattar af söluhagnaði hlutabréfaviðskipta (capital-gains) verði lækkaðir á þessu ári. Slík breyting á skattalöggjöf myndi auka verðgildi hlutabréfa, svipað því að fá skattaafslátt. Samhliða því ykist verðgildi hlutabréfa umfram skuldabréfa, sem lytu óbreytri skattalöggjöf. Slík breyting leiðir því til meiri eftirspurnar á hlutabréfum, en hinsvegar minni eftirspurnar á skuldabréfum.

Líklegt þykir að mest gróska verði í viðskiptum með hlutabréf smærri fyrirtækja, sérstaklega fyrirtækja í tækniiðnaði. Þar þykir vera nægjanlegt rými fyrir vexti næstu mánuðina. Auk þess myndi hugsanleg ofangreind breyting á skattalöggjöf gagnast fjárfestum mest í fjárfestingum í smærri fyrirtækjum, sem búa yfir möguleikum á að stækka (sem að öllu jöfnu yki verðgildi verðbréfa þeirra) frekar en í stórum stöndugum fyrirtækjum, þar sem stór hluti hagnaðar felst í arðgreiðslum. Vaxtaaukning hefði hinsvegar meiri áhrif á smærri fyrirtæki, sem eru viðkvæmari fyrir vaxtahækkunum á lánum til eflingar þeirra. Þær vaxtahækkanir sem spáð hefur verið, auk óróleika er gæti farið að myndast um miðbik ársins, leiða þá líklegast til aukinnar fjárfestingar á ný í verðbréfum stærstu fyrirtækjanna, jafnvel í skuldabréfum.

Samkvæmt þessu virðist núna í ársbyrjun rétt að dreifa fjárfestingum meira á smærri fyrirtæki, en fjárfesta engu að síður ákveðið hlutfall í sumum þeim 30 fyrirtækja sem mynda Dow Jones vísitöluna (flest stærstu fyrirtæki Bandaríkjanna). Endurmeta þyrfti síðan stöðuna í framhaldi af þróunum á skattalöggjöf, vaxtabreytingum, almennum efnahagsbreytingum, og breytingum á verðbréfamörkuðunum sjálfum.

Höfundur er löggiltur verðbréfasali í Bandaríkjunum.

Aðgangsupplýsingar

Notandi:Þú ert ekki innskráð(ur).
Greinin: Þessi grein er ókeypis þar sem hún er eldri en þriggja ára.
Morgunblaðið - fyrsta forsíðan

Morgunblaðið hjá Landsbókasafni

Á vefnum timarit.is er að finna stafrænt safn Landsbókasafns yfir helstu dagblöð og tímarit landsins. Þetta er eina leiðin til að leita að efni úr Morgunblaðinu frá því fyrir 1986.