26. apríl 2001 | Viðskiptablað | 941 orð | 2 myndir

Hýsing starfsmannamála færist í vöxt

Hafsteinn Bragason
Hafsteinn Bragason
[ Smellið til að sjá stærri mynd ]
Allflestir hafa heyrt um fyrirtæki sem fá önnur fyrirtæki til að taka að sér umsjón tölvumála, eða það sem er kallað hýsing tölvukerfa, skrifa Hafsteinn Bragason og Herdís Pála Pálsdóttir. Nú er stöðugt að færast í vöxt að fyrirtæki nýti sér sömu hugmyndafræðina á öðrum sviðum og verður hér fjallað um þá nálgun í tengslum við stjórnun starfsmannamála.
STÖÐUGT fleiri fyrirtæki gera sér grein fyrir því að til að hámarka arðsemi sína þurfa þau að einbeita sér að lykilhæfni sinni, því sem þau eru best í og veitir þeim samkeppnisforskot. Fyrirtækjum standa nú til boða ýmsar leiðir við að "úthýsa" þeim þáttum reksturs síns sem falla ekki undir lykilhæfni þeirra og fá fyrirtæki sem hafa sérþekkingu á einstökum þáttum til að hýsa þá. Fyrirtæki geta þannig einbeitt sér betur að viðskiptalegum markmiðum sínum.

Stjórnun starfsmannamála - breyttir tímar

Stjórnun starfsmannamála hefur þróast hratt á síðustu árum og vægi þeirra vex stöðugt í fyrirtækjarekstri. Starfsfólk býr yfir meiri þekkingu en áður og gerir einnig meiri kröfur til starfsins og fyrirtækisins sem það vinnur hjá. Til að uppfylla þessar kröfur þurfa fyrirtæki að hafa yfir að ráða mikilli sérfræðiþekkingu og greiðan aðgang að þjónustu (s.s. ráðgjöfum, þjálfurum og mælitækjum) á sviði starfsmannamála. Það getur verið kostnaðarsamt fyrir minni fyrirtæki að hafa slíka sérfræðiþekkingu í húsi.

Þróunin erlendis

Víða erlendis hafa verið stofnuð fyrirtæki til að hýsa starfsmannamál sem hafa það að markmiði að hjálpa viðskiptavinum að bæta þjónustustig, minnka kostnað, innleiða ný ferli við stjórnun starfsmannamála og auka arðsemi með skilvirkri starfsmannastjórnun. Enn sem komið er eru færri sem nýta sér hýsingu starfsmannamála en t.d. tölvumála en bilið er þó að minnka. Stöðugt fleiri stjórnendur líta til þessa möguleika í viðleitni sinni til að ná meiri árangri og arðsemi við rekstur fyrirtækja sinna.

Bestu mögulegu aðferðir við starfsmannastjórnun

Rannsóknir sýna að ákveðnar aðferðir við stjórnun og meðferð starfsmannamála skila meiri árangri en aðrar, þetta höfum við kosið að kalla "Bestu aðferðir við starfsmannastjórnun" (e. best practices in HR). Sérmenntað fólk á sviði starfsmannastjórnunar þekkir þessar rannsóknir og aðferðir og notar þær í störfum sínum og er því mun líklegra að það nái þeim árangri sem óskað er eftir. Við hýsingu starfsmannamála er þess gætt að nota þessar aðferðir og þær sniðnar að aðstæðum hverju sinni. Sem dæmi um aukinn árangur í starfsmannamálum má nefna m.a. minni starfsmannaveltu, aukna framleiðni og betri árangur þjálfunar.

Arðsemi fjárfestinga í starfsmannamálum

Stjórnendur fyrirtækja tala nú gjarnan um starfsfólk sitt sem mannauð og líta í auknum mæli á starfsfólk sem fjárfestingu í stað útgjalda. Það ætti ekki að vera neitt öðruvísi með þær fjárfestingar en aðrar að þær þurfa að skila arðsemi (e. ROI - Return On Investment). Mikið er til af mælikvörðum til að reikna og mæla arðsemi af fjárfestingum til starfsmannamála. Saratoga Institute í Bandaríkjunum, með dr. Jac Fitz-enz í forsvari, hefur þróað mælikvarða til að mæla þessa þætti og eru stöðugt fleiri fyrirtæki sem nýta sér þá, einkum til að gera raunhæfan samanburð við önnur fyrirtæki. Dæmi um slíka mælikvarða er Arðsemi starfsmannaþjónustu, Hagkvæmni starfsmannaþjónustu, Hlutfall launaveltu í starfsþróun, Starfslokastig eða Starfsmannavelta, Fjárfestingarþáttur þjálfunar o.fl. Niðurstöður þessara mælinga má, eins og áður sagði, nota til samanburðar (e. benchmarking) við önnur fyrirtæki á sama vinnumarkaði eða við fyrirtæki sem starfa á sama sviði.

Þessi þjónusta felur í sér að utanaðkomandi sérfræðingar, eða ráðgjafar, fara með umsjón starfsmannamála fyrirtækis að öllu eða einhverju leyti, allt eftir þörfum og óskum viðkomandi fyrirtækis. Þjónustan er fyrst og fremst hugsuð fyrir minni fyrirtæki og/eða ört vaxandi fyrirtæki sem eru farin að íhuga hvert sé besta fyrirkomulag við stjórnun starfsmannamála sinna. Með þessu móti fá minni fyrirtæki, sem kjósa að fara þessa leið, faglega meðferð starfsmannamála og bestu mögulegu og viðurkenndu aðferðir hverju sinni. Hér skapast einnig sá möguleiki að fá sömu, eða aðra, aðila til að sjá um launaútreikninga, launabókhald, hugbúnað fyrir starfsmannastjórnun o.fl.

Hvers vegna ættu fyrirtæki að nýta sér svona þjónustu?

Helsti ávinngur er sá að stjórnendur spara sér mikinn tíma og geta því einbeitt sér betur að því að uppfylla viðskiptaleg markmið fyrirtækisins. Þeir geta verið vissir um að fá sérfræðimeðferð á starfsmannamálum fyrirtækisins. Fyrirtæki sem fara þessa leið spara einnig verulegar upphæðir á sviði starfsmannamála. Nánast undantekningalaust er þessi leið hagkvæmari fyrir minni fyrirtæki en starfsmannastjóri í fullu starfi. Enn fremur má ná fram aukinni hagræðingu með því að kaupa margar lausnir og ólíka þjónustu af einum aðila, t.d. ráðgjöf, þjálfun og námskeið, mælingar o.fl. Þeir sem fara með hýsingu starfsmannamála fyrir fyrirtæki koma þar inn sem stefnumótandi ráðgjafar og vinna með það að leiðarljósi að árangur og arðsemi starfsmannamála hjá fyrirtækinu verði sem mest.

Hvernig er algengast að fyrirkomulag þjónustunnar sé?

Í upphafi hittast stjórnendur fyrirtækis og þeir sérfræðingar sem ætla að annast hýsinguna og fara þeir saman yfir hvað gert hefur verið í starfsmannamálum hjá fyrirtækinu og greina hvar skórinn kreppir helst að. Í framhaldi af því er gerð aðgerðaáætlun og henni er svo fylgt skipulega eftir. Sérfræðingur reiknar einnig út arðsemi starfsmannamála hjá fyrirtækinu og hefur til þess sérstakar reikniformúlur sem hafa náð viðurkenningu fyrir þess háttar útreikninga, sbr. dæmin hér að ofan. Sérfræðingur hefur fasta viðveru í því fyrirtæki sem hann þjónustar en fyrirtækið þarf líka að skipa tengilið sem vinnur með ráðgjafanum sem sinnir einnig verkefnum fyrir fyrirtækið utan fastrar viðveru.

Að lokum...

Í lokin viljum við ítreka mikilvægi góðrar starfsmannastjórnar því hún er grundvöllur góðs árangurs fyrirtækja. Góð, skilvirk starfsmannastjórnun skilar sér í betri árangri fyrirtækja. Miklir fjármunir sparast með t.d. minni starfsmannaveltu og minni þjálfunarkostnaði en einnig er ávinningur með aukinni framleiðni, afköstum og ánægðari viðskiptavinum. Rannsóknir Gallup í Bandaríkjunum hafa leitt í ljós að það starfsfólk sem segist m.a. fá oft hrós og endurgjöf á frammistöðu sína, falla vel í hópinn, njóta umhyggju og hvatningar á vinnustað er ánægðara, tryggara, skilar meiri framleiðni og afköstum og viðskiptavinir þess eru ánægðari og tryggari en hjá því starfsfólki sem segist ekki fá hrós og endurgjöf, ekki falla vel í hópinn o.s.frv. Rannsóknir Gallup á Íslandi hafa einnig sýnt fram á sömu niðurstöðu.

Hafsteinn Bragason, er ábyrgðaraðili starfsmannamála hjá IMG. Herdís Pála Pálsdóttir er ráðgjafi í starfsmannaráðgjöf hjá IMG.

Fletta í greinum frá þessum degi

Aðgangsupplýsingar

Notandi:Þú ert ekki innskráð(ur).
Greinin: Þessi grein er ókeypis þar sem hún er eldri en þriggja ára.
Morgunblaðið - fyrsta forsíðan

Morgunblaðið hjá Landsbókasafni

Á vefnum timarit.is er að finna stafrænt safn Landsbókasafns yfir helstu dagblöð og tímarit landsins. Þetta er eina leiðin til að leita að efni úr Morgunblaðinu frá því fyrir 1986.