[
Fara í meginmál
|
Forsíða
|
Veftré
]
Innskráning
|
Nýskráning
Hafðu samband
Morgunblaðið
29. maí 2012
Lesa blaðið
Yfirlit
Leiðarar, Staksteinar og Reykjavíkurbréf
Kaupa eintak
Gerast áskrifandi
Senda Morgunblaðinu frétt
Senda inn grein
Senda inn fermingartilkynningu
Nýir borgarar
Minningargreinar
Lesa minningagreinar
Senda inn minningargrein
Senda andlátstilkynningu
Panta minningabók
Þriðjudagur, 29. maí 2012
Forsíða
Viðskipti
Íþróttir
Fólkið
Smartland
Fasteignir
Leiga
Smáauglýsingar
Atvinna
Þú ert hér:
mbl.is
>
Morgunblaðið
>
Morgunblaðið
Villa
Skilaboð
Ár var alda, það er ekki var, var-a sandur né sær né svalar unnir, jörð fannst æra né upphiminn gap var ginnunga en gras hvergi. – (Úr Völuspá) Vin sínum skal maður vinur vera, þeim og þess vin. En óvinar síns skyli engi maður vinar vinur vera. (Úr Hávamálum) Veistu ef þú vin átt þann er þú vel trúir og vilt þú af honum gott geta. Geði skaltu við þann blanda og gjöfum skipta, fara að finna oft. (Úr Hávamálum) Deyr fé, deyja frændur, deyr sjálfur ið sama; en orðstír deyr aldregi, hveim er sér góðan getur. (Úr Hávamálum) Deyr fé, deyja frændur, deyr sjálfur ið sama. Eg veit einn að aldrei deyr: dómur um dauðan hvern. (Úr Hávamálum) Hugur einn það veit, er býr hjarta nær, einn er hann sér of sefa. (Úr Hávamálum) Glaður og reifur skyli gumna hver, uns sinn bíður bana. (Úr Hávamálum) Mínir vinir fara fjöld, feigðin þessa heimtar köld. Ég kem á eftir, kanske í kvöld, með klofinn hjálm og rofinn skjöld, brynju slitna, sundrað sverð og syndagjöld. (Bólu-Hjálmar) Kveðja senn ár og ókomnir dagar að mér víkja, er ekkert betra en eiga vini sem aldrei svíkja. (Höf. ók.) Sofðu, sofðu, litla barnið blíða, bjartir englar vaki þér við hlið. Móðurhöndin milda, milda, þýða, mjúkt þér vaggar inn í himinfrið. Vaki, vaki auga guðs og gæti góða, veika, litla barnsins þá. Sofðu, sofðu! Sorgin græti, sonur ljúfi, aldrei þína brá. (Benedikt Þ. Gröndal) Um undra-geim, í himinveldi háu, nú hverfur sól og kveður jarðarglaum; á fegra landi gróa blómin bláu í bjartri dögg við lífsins helgan straum. (Benedikt Gröndal) Hversvegna er leiknum lokið? Ég leita en finn ekki svar. Ég finn hjá mér þörf til að þakka þetta sem eitt sinn var. (Starri í Garði) Hörpu þinnar, ljúfa lag lengi finn í muna. Því ég minnist þín í dag, þökk fyrir kynninguna. (Á.K.) Fósturlandsins Freyja, fagra vanadís, móðir, kona, meyja, meðtak lof og prís. Blessað sé þitt blíða bros og gullið tár. Þú ert lands og lýða ljós í þúsund ár. (Matt. Joch.) Blessuð vertu baugalín. Blíður Jesú gæti þín, elskulega móðir mín; mælir það hún dóttir þín. (Ágústína J. Eyjólfsdóttir) Ég get verið þíðan þín þegar allt er frosið, því sólin hún er systir mín sagði litla brosið. (R. Gröndal) Vísan er á legstein barnabarns Ragnars(?) Létt er að stíga lífsins spor, ljúf er gleðin sanna, þegar eilíft æsku vor, er í hugum manna. (R.G.) (Ragnar S. Gröndal) í minningargrein 20.6.2000 um Jakobínu Jakobsdóttur Margt þú hefur misjafnt reynt, mörg þín dulið sárin. Þú hefur alltaf getað greint, gleði bak við tárin. (J.Á.) Jón Ásgeirsson orti um Ragnhildi Gottskálksdóttur læknamiðil í minningargrein 20.6.2000 um Jakobínu Jakobsdóttur Góðum mönnum gefin var sú glögga eftirtekt. Að finna líka fegurð þar, sem flest er hversdagslegt. (J.K.) Jóhanna Kristjánsdóttir frá Kirkjubóli Afi minn og amma mín úti’ á Bakka búa. Þau eru mér svo þæg og fín, þangað vil ég fljúga. (Höf. ók.) Nú húmi slær á hópinn þinn, nú hljóðnar allur dalurinn og það, sem greri á þinni leið um því nær heillar aldar skeið. Vor héraðsprýði horfin er: öll heiðríkjan, sem fylgdi þér. Og allt er grárra en áður var og opnar vakir hér og þar. Þér kær var þessi bændabyggð, þú battst við hana ævitryggð. Til árs og friðar – ekki í stríð – á undan gekkstu í háa tíð. Þitt starf var farsælt, hönd þín hlý og hógvær göfgi svipnum í. Þitt orð var heilt, þitt hjarta milt og hugardjúpið bjart og stillt. En styrrinn aldrei stóð um þig, - hver stormur varð að lægja sig, er sólskin þinnar sálar skein á satt og rétt í hverri grein. Loks beygði þreytan þína dáð, hið þýða fjör og augnaráð; sú þraut var hörð – en hljóður nú í hinsta draumi brosir þú. Svo hvíl þig, vinur, hvíld er góð, - vor hgjörtu blessa þína slóð og Laxárdalur þrýstir þér í þægum friði að brjósti sér. (Jóhannes úr Kötlum) Að vera bóndi ó, guð minn góður! í grænu fanginu á sinni móður og finna ljós hennar leika um sig og lyfta sálinni á hærra stig! Og bónda hitnar í hjartans inni við helgan ilminn frá töðu sinni, og stráin skína í skeggi hans sem skáldleg gleði hins fyrsta manns. Og litlir englar með litla hrífu við ljámýs eltast og hampa fífu, en mamma hleypur á hólinn út með hvíta svuntu og skýluklút. Og sumardagarnir faðma fjöllin og fljúga niður á þerrivöllinn, og stíga syngjandi sólskinsdans við sveittan bóndann og konu hans. (Jóhannes úr Kötlum) Man ég enn þá tíð í Miklagarði - ljúfar stundir ljósaskipta: sastu mér á kné svafstu mér í fangi, glókollur bláeygur, guðs barn Ungur var ég þá og óbrynjaður: líf fann ég streyma frá litlu hjarta, fann aflið vaxa í fingrum smám, mildina ylja mjúkan vanga. Síðan hef ég vandlega í sál minni geymt ljós þinnar veru, þótt leiðir skildu - skín það enn skærar er skapadómur berst mér að vestan um blóð á stráum. Liðinn ert þú inn í ljóma bjartrar júlínætur, jafnhreinn sem forðum - drýpur dögg, drúpir gras, brosir í draumi barn sem ég unni. Ástvinum þínum öllum ég sendi blóm fagurrautt úr brjósti mínu, legg það við sárin, læt tárin seytla í þess krónu, uns sorgin ljómar. Ekkert fær dáið af eðli þínu, ekkert skyggt ástúð þína. Sofðu í fangi ljóðs míns, sofðu í fangi lands þíns, glókollur bláeygur, guðs barn - (Jóhannes úr Kötlum) Leiddu mig heim í himinn þinn hjartkæri elsku Jesús minn. Láttu mig engla ljóssins sjá er líf mitt hverfur jörðu frá. (Rósa B. Blöndals) Fyrsta erindi úr ljóðinu Kveðja í ljóðabókinni Kveðjur Ó Jesú tak á móti mér í mildi þinni hjá oss ver í helgri skírn ég helga þér mitt hjartans barn sem nýfætt er. Gef því að halda helga trú að hjarta þínu vef það nú og lát það vita lífið sitt sé löngu tryggt við hjarta þitt. (Rósa B. Blöndals) Skírnarvers í ljóðabókinni Kveðjur Elsku litli ljúfur minn, leiki við þig heimurinn. Ástin gefi þér ylinn sinn, þótt einhver fyrir það líði. Vertu eins og afi þinn allra bænda prýði. (Örn Arnarsson) Minning þín er mér ei gleymd; mína sál þú gladdir; innst í hjarta hún er geymd, þú heilsaðir mér og kvaddir. (Káinn) Ég vil gjarnan lítið ljóð láta af hendi rakna. Eftir kynni afargóð ég alltaf mun þín sakna. (Guðrún V. Gísladóttir) (G.V.G.) Sofðu vinur vært og rótt verndi þig Drottinn góður. Dreymi þig vel á dimmri nótt dýrð þíns Jesú bróður. (Þorkell G. Sigurbjörnsson) Heimsins þegar hjaðnar rós og hjartað klökknar. Jesús gefðu mér eilíft ljós sem aldrei slökknar. (Höfundur ókunnur) Æ, amma, hvar ertu? Æ, ansaðu mér. Því ég er að gráta og kalla eftir þér. Fórstu út úr bænum eða fórstu út á haf? Eða fórstu til Jesú í sælunnar stað? (Höf. ók.) Ég bið Guð að gæta mín, góða anda að hugga mig. Sama ósk er eins til þín: Almættið það sjái um þig. (Leifur Eiríksson) Ég vil á fjöllin fara fremur en vera í byggð, orku þar enga spara en ávallt þjóna af dyggð. Guð hefur margan glaðan dag látið mig lifa á heiðum líknandi mínum hag. (Sigvaldi skáldi) Þú ert yndið mitt yngsta og besta, þú ert ástarhnossið mitt nýtt, þú ert sólrún á suðurhæðum, þú ert sumarblómið mitt frítt, þú ert ljósið sem lifnaðir síðast, þú ert löngunnar minnar Hlín. Þú ert allt sem ég áður þráði, þú ert ósk, – þú ert óskin mín. (Gestur) Fjær er nú fagri fylgd þinni sveinn í djúpum dali, ástarstjarna yfir Hraundranga skín á bak við ský. Háa skilur hnetti himingeimur, blað skilur bakka og egg, en anda, sem unnast, fær aldregi eilífð að skilið. (Jónas Hallgrímsson) úr Ferðalokum eftir Jónas Smávinir fagrir, foldarskart, fífill í haga, rauð og blá brekkusóley, við mættum margt muna hvort öðru að segja frá. Prýðið þér lengi landið það, sem lifandi guð hefur fundið stað ástarsælan, því ástin hans allstaðar fyllir þarfir manns. Vissi ég áður voruð þér, vallarstjörnur um breiða grund, fegurstu leiðarljósin mér. Lék ég að yður marga stund. Nú hef ég sjóinn séð um hríð og sílalætin smá og tíð. - Munurinn raunar enginn er, því allt um lífið vitni ber. Faðir og vinur alls, sem er, annastu þennan græna reit. Blessaðu, faðir, blómin hér, blessaðu þau í hverri sveit. Vesalings sóley, sérðu mig? Sofðu nú vært og byrgðu þig. Hægur er dúr á daggarnótt. Dreymi þig ljósið, sofðu rótt! Smávinir fagrir, foldarskart, finn ég yður öll í haganum enn. Veitt hefur Fróni mikið og margt miskunnar faðir. En blindir menn meta það aldrei eins og ber, unna því lítt, sem fagurt er, telja sér lítinn yndisarð að annast blómgaðan jurtagarð. (Jónas Hallgrímsson) „Dáinn, horfinn“ – harmafregn! hvílíkt orð mig dynur yfir! En eg veit að látinn lifir; það er huggun harmi gegn. Hvað væri annars guðleg gjöf, geimur heims og lífið þjóða, hvað væri sigur sonarins góða? Illur draumur, opin gröf. Nei, eg vil ei hæða hinn lifanda föður allra anda, ástina þína, verkin handa, dýrðina þína, drottinn minn! Fast e trúi: Frá oss leið vinur minn til vænna funda og verka frægra, sæll að skunda fullkomnunar fram á skeið. Efa, maður! ei það ráð. Eitt eg veit um alla vegu alheimsspeki dásamlegu, þeir eru einskær ást og náð. Felum drottins föðurhönd harma vora' og hjartaþunga, hann á sjálfur gamla' og unga, frjáls að leysa líknarhönd. Síst vil ég tala um svefn við þig. Þreyttum anda er þægt að blunda og þannig bíða sælli funda – það kemur ekki mál við mig. Flýt þér, vinur, í fegri heim. Krjúptu að fótum friðarboðans og fljúgðu á vængjum morgunroðans meira að starfa guðs um geim. (Jónas Hallgrímsson) Nú andar suðrið sæla vindum þýðum; á sjónum allar bárur smáar rísa og flykkjast heim að fögru landi ísa, að fósturjarðar minnar strönd og hlíðum. Ó, heilsið öllum heima rómi blíðum um hæð og sund í drottins ást og friði; kyssið þið, bárur, bát á fiskimiði; blásið þið, vindar, hlýtt á kinnum fríðum. Vorboðinn ljúfi, fuglinn trúr, sem fer með fjaðrabliki háa vegaleysu í sumardal, að kveða kvæðin þín, heilsaðu einkum, ef að fyrir ber engil, með húfu og rauðan skúf, í peysu; þröstur minn góður, það er stúlkan mín. (Jónas Hallgrímsson) Stígur hún við stokkinn, stuttan á hún sokkinn, ljósan ber hún lokkinn litli telpuhnokkinn. (Jónas Hallgrímsson) Vel sé þér, vinur, þótt vikirðu skjótt Frónbúum frá í fegri heima. Ljós var leið þín og lífsfögnuður, æðra, eilífan þú öðlast nú. (Jónas Hallgrímsson) Sæludalur sveitin best, sólin á þig geislum helli, snemma risin, seint er sest, sæludalur, prýðin best. Þín er grundin gæðaflest, gleðin æsku, hvíldin elli, sæludalur sveitin best, sólin á þig geislum helli. (Jónas Hallgrímsson) erindi úr Dalvísu eftir Jónas Kossi föstum kveð ég þig, kyssi heitt mitt eftirlæti, fæ mér nesti fram á stig, – fyrst ég verð að kveðja þig. Vertu sæll! og mundu mig minn í allri hryggð og kæti! Kossi föstum kveð ég þig kyssi fast mitt eftirlæti. (Jónas Hallgrímsson) Dýrðlegt er að sjá, eftir dag liðinn, haustsól brosandi í hafið renna. Hnígur hún hóglega og hauður kveður friðarkossi og á fjöllum sezt. Gráti því hér enginn göfugan föður, harmi því hér enginn höfðingja liðinn. Fagur var hans lífsdagur, en fegri er upp runninn dýrðardagur hans hjá drottni lifanda. Stríð er starf vort í stundarheimi, berjumst því og búumst við betri dögum. Sefur ei og sefur ei í sortanum grafar sálin, – í sælu sést hún enn að morgni. (Jónas Hallgrímsson) Vorið góða, grænt og hlýtt, græðir fjör um dalinn, allt er nú sem orðið nýtt, ærnar, kýr og smalinn. Kveður í runni, kvakar í mókvikur þrastasöngur; eins mig fýsir alltaf þó: aftur að fara’ í göngur. (Jónas Hallgrímsson) Vertu dyggur, trúr og tryggur, tungu geymdu þína. Við engan styggur né í orðum hryggur, athuga ræðu mína. Lítillátur, ljúfur og kátur, leik þér ei úr máta. Varast spjátur, hæðni, hlátur; heimskir menn sig státa. Víst ávallt þeim vana halt: Vinna, lesa iðja, umfram allt þó ætíð skalt elska guð og biðja. (Hallgrímur Pétursson) Úr Heilræðavísum Hallgríms Ó, Jesús, það er játning mín, ég mun um síðir njóta þín, þegar þú, dýrðar Drottinn minn, dómstól í skýjum setur þinn. (Hallgrímur Pétursson) Úr Víst eru, Jesús, kóngur klár, nr 41 Engan leit ég eins og þann, álma hreyti bjarta. Einn guð veit, ég elskaði hann af öllum reit míns hjarta. Augun mín og augun þín ó! þá fögru steina. Mitt er þitt og þitt er mitt, þú veist hvað ég meina. Langt er síðan sá ég hann, sannlega fríður var hann. Allt, sem prýða má einn mann mest af lýðum bar hann. Trega eg þig manna mest mædd af tára flóði, ó, að við hefðum aldrei sést, elsku vinurinn góði. Þó að kali heitur hver, hylji dali jökull ber, steinar tali og allt hvað er, aldrei skal ég gleyma þér. Beztan veit eg blóma þinn, blíðu innst í reitum. Far vel Eyjafjörður minn, fegri öllum sveitum. (Vatnsenda-Rósa) (Úr vísumVatnsenda-Rósu) Enginn lái öðrum frekt, einn þó nái falla. Hver einn gái að sinni sekt, syndin þjáir alla. (Skáld Rósa) Sæt er heit og saklaus ást, sárt er hana að dylja. Eins og það er sælt að sjást, sárt er líka að skilja (Páll Ólafsson) Ó, blessuð vertu, sumarsól, er sveipar gulli dal og hól og gyllir fjöllin himinhá og heiðarvötnin blá. Nú fossar, lækir, unnir, ár sér una við þitt gyllta hár, nú fellur heitur haddur þinn á hvíta jökulkinn. (Páll Ólafsson) Sálina engin binda bönd, guð henni vængi létta léði að lyfta sér á í hryggð og gleði, dýrðlega bjó þá drottins hönd. Þeir vængir engan þekkja lúa. Það er sálunni hvíld að fljúga innan um þennan undra geim, endurminninga og vona heim. Hún getur flogið öld frá öld herrans að skoða handaverkin, himnesk vísdóms og gæsku merkin, hennar ævi á ekkert kvöld. Henni er unun og endurnæring eilíf starfsemi, sífelld hræring. Ó guð! hvað er þá öndin mín? Eilífðar stjarna dóttir þín. (Páll Ólafsson) Guðdómlegur geisli blíður greiðir skuggamyrkan geim; á undra vængjum andinn líður inn í bjartan friðarheim. (Hugrún) Flýg ég og flýg yfir furuskóg, yfir mörk og mó, yfir mosató, yfir haf og heiði, yfir hraun og sand, yfir vötn og vídd, inn á vorsins land. Flýg ég og flýg yfir fjallaskörð, yfir brekkubörð, yfir bleikan svörð, yfir foss í gili, yfir fuglasveim, yfir lyng í laut, inn í ljóssins heim. (Hugrún) Ég veit af lind, er líður fram sem ljúfur blær. Hún hvíslar lágt við klettastall sem kristall tær. Hún svalar mér um sumardag, er sólin skín. Ég teyga af þeirri lífsins lind, þá ljósið dvín. Og þegar sjónin myrkvast mín og máttur þver, ég veit, að ljóssins draumadís mér drykkinn ber. Svo berst ég inn í bjartan sal og blessað vor. Þá verður jarðlífs gatan gleymd og gengin spor. En lindin streymir, streymir fram, ei stöðvast kann, og áfram læknar þunga þjáðan, þyrstan mann. (Hugrún) Lindin e Hugrúnu Mér tregt er um orð til að þakka þér, hvað þú hefur alla tíð verið mér. Í munann fram myndir streyma. Hver einasta minning er björt og blíð, og bros þitt mun fylgja mér alla tíð, unz hittumst við aftur heima. Ó, elsku pabbi, ég enn þá er aðeins barn, sem vill fylgja þér. Þú heldur í höndina mína. Til starfanna gekkstu með glaðri lund, þú gleymdir ei skyldunum eina stund, að annast um ástvini þína. Þú farinn ert þangað á undan inn. Á eftir komum við, pabbi minn. Það huggar á harmastundum. Þótt hjörtun titri af trega og þrá, við trúum, að þig við hittum þá í alsælu á grónum grundum. Þú þreyttur varst orðinn og þrekið smátt, um þrautir og baráttu ræddir fátt og kveiðst ekki komandi degi. (Hugrún) Þú gengin ert hugglöð á frelsarans fund og fagnar með útvaldra skara, þar gleðin er eilíf, þar grær sérhver und. Hve gott og sælt við hinn hinsta blund í útbreiddan faðm Guðs að fara. Nú kveðja þig vinir með klökkva og þrá því komin er skilnaðarstundin. Hve indælt það verður þig aftur að sjá í alsælu og fögnuði himnum á, er sofnum vér síðasta blundinn. (Hugrún) Dal einn vænan ég veit, verndar Drottinn þann reit. Allt hið besta þar blómgast hann lætur. Þar er loftið svo tært, þar er ljósblikið skært. – Þar af lynginu er ilmurinn sætur. (Hugrún) Hví var þessi beður búinn barnið kæra, þér svo skjótt? Svar af himni heyrir trúin hljóma gegnum dauðans nótt. Það er kveðjan: ,,Kom til mín!“ Kristur tók þig heim til sín. Þú ert blessuð hans í höndum, hólpin sál með ljóssins öndum (Björn Halldórsson í Laufási) Á hendur fel þú honum, sem himna stýrir borg, það allt, er áttu í vonum, og allt, er veldur sorg. Hann bylgjur getur bundið og bugað storma her, hann fótstig getur fundið, sem fær sé handa þér. Mín sál, því örugg sértu, og set á Guð þitt traust. Hann man þig, vís þess vertu, og verndar efalaust. Hann mun þig miskunn krýna. Þú mæðist litla hríð. Þér innan skamms mun skína úr skýjum sólin blíð. (Björn Halldórsson) (Björn Halldórsson í Laufási) Fótmál dauðans fljótt er stigið fram að myrkrum grafarreit, mitt er hold til moldar hnigið máske fyrr en af ég veit. Heilsa, máttur, fegurð, fjör flýgur burt sem elding snör. Hvað er lífið? Logi veikur, lítil bóla, hverfull reykur. Margur einn í aldurs blóma undi sæll við glaðan hag, brátt þá fregnin heyrðist hljóma: Heill í gær, en nár í dag. – Ó, hve getur undraskjótt yfir skyggt hin dimma nótt! Fyrir dyrum dauðans voða daglega þér ber að skoða. (Björn Halldórsson í Laufási) Hví fölnar jurtin fríða og fellir blóm svo skjótt? Hví sveipar barnið blíða svo brátt hin dimma nótt? Hví verður von og yndi svo varpað niður í gröf? Hví berst svo burt í skyndi hin besta lífsins gjöf?“ (Björn Halldórsson í Laufási) Þó í okkar feðrafold falli allt sem lifir enginn getur mokað mold minningarnar yfir. (Bjarni Jónsson frá Gröf) Dýpsta sæla og sorgin þunga, svífa hljóðlaust yfir storð. Þeirra mál ei talar tunga, tárin eru beggja orð. (Ólöf Sigurðardóttir frá Hlöðum) Veltu burtu vetrarþunga vorið, vorið mitt! Leiddu mig nú eins og unga inní draumaland þitt! Minninganna töfra-tunga talar málið sitt, þegar mjúku, kyrru kveldin kinda' á hafi sólar-eldinn. (Ólöf Sigurðardóttir frá Hlöðum) Úr Sólstöðu-þulu, Ólafar Hve elska eg þig, gleði, með geislana þína, – án gleði er eg aumlega stödd – þá sólbros þitt skín inn í sálina mína, þar syngur hver einasta rödd. Og þá vil eg öllu því lifandi líkna og lofa því gleðina sjá. Allt mannkyn þá vil eg af mis gjörðum sýkna og mildinni konungdóm fá. Þú opnar það besta, sem eðli mitt geymir og uppljómar dimmustu göng, svo ljósið og hitinn að hjarta mér streymir, og hugurinn fyllist með söng. Því elska eg þig, gleði, með and litið bjarta sem áhugann kveikir og þor. Þinn bústað sem oftast mér hafðu í hjarta, þú, huga míns syngjandi vor. (Ólöf Sigurðardóttir frá Hlöðum) Til gleðinnar e Ólöfu Þegar dags er þrotið stjá þróttur burtu flúinn. Fátt er sælla en sofna þá syfjaður og lúinn. (Rögnvaldur Björnsson) Hverfur margt huganum förlast sýn þó er bjart þegar ég minnist þín. Allt er geymt allt er á vísum stað engu gleymt, ekkert er fullþakkað. (Oddný Kristjánsdóttir í Ferjunesi) Til þín e Oddnýju Ég þakka Guði löngu liðinn dag sem lét mig eignast þig að ævivin. Og öll þau blóm sem uxu á þinni leið með ilm og fegurð hresstu og glöddu mig. Og birtan sem þú breiddir yfir allt sló bjarma á lífið allt í kringum þig. Svo líða dagar, ár og ævitíð og ýmsum blikum slær á loftin blá. Í sorg og gleði alltaf varstu eins og enginn skuggi féll á þína brá. Svo brast á élið, langt og kólgukalt og krafan mikla um allt sem gjalda má. Og fljótið niðar enn sem áður fyrr og ennþá flúðin strýkur næman streng. Við blæþýtt ljóð, um blóm og sumaryl og bjarta kyrrð – í minningu um þig. (Oddný Kristjánsdóttir) Ég á eina minning, sem mér er kær: Í morgundýrð vafinn okkar bær og á stéttinni stendur hann hljóður, hann horfir til austurs þar ársól rís, nú er mín sveit eins og Paradís. Ó, hvað þú, Guð, ert góður. Ég á þessa minning, hún er mér kær. Og ennþá er vor og þekjan grær og ilmar á leiðinu lága. Ég veit að hjá honum er blítt og bjart og bærinn hans færður í vorsins skart í eilífðar himninum bláa. (Oddný Kristjánsdóttir) Þú ert sem bláa blómið svo blíð og hrein og skær. Ég lít á þig og löngun mér líður hjartað nær. Mér er sem leggi ég lófann á litla höfuðið þitt, biðjandi Guð að geyma gullfagra barnið mitt. (Þýð. Benedikt Gröndal) Ó, sofðu, blessað barnið frítt, þú blundar vært og rótt. Þig vængir engla vefja blítt og vindar anda hljótt. Af hjarta syngja hjarðmenn þér til heiðurs vögguljóð sem tér: Sofðu rótt, sofðu rótt, vært og rótt, sofðu rótt. (Þýð. Þorgils Hlynur Þorbergsson) Þú áttir söngva og sól í hjarta er signdi og fágaði viljans stál. Þeir þurftu ekki um kulda að kvarta, er kynni höfðu af þinni sál. (Grétar Fells) Af lifandi gleði var lund þín hlaðin, svo loftið í kringum þig hló, en þegar síðast á banabeði brosið á vörum þér dó, þá sóttu skuggar að sálu minni og sviptu hana gleði og ró. En seinna skildi ég: Hér áttirðu ekki að eiga langa töf. Frá drottni allsherjar ómaði kallið yfir hin miklu höf: Hann þurfti bros þín sem birtugjafa bak við dauða og gröf. (Grétar Ó. Fells) Hún var einstök perla. Afar fágæt perla, skreytt fegurstu gimsteinum sem glitraði á og gerðu líf samferðamanna hennar innihaldsríkara og fegurra. Fáar perlur eru svo ríkulega búnar, gæddar svo mörgum af dýrmætustu gjöfum Guðs. Hún hafði ásjónu engils sem frá stafaði ilmur umhyggju og vináttu, ástar og kærleika. Hún var farvegur kærleika Guðs, kærleika sem ekki krafðist endurgjalds. Hún var vitnisburður um bestu gjafir Guðs, trúna, vonina, kærleikann og lífið. Blessuð sé minning einstakrar perlu. (Sigurbjörn Þorkelsson) Ég á aðeins eitt líf, það er mér mjög dýrmætt. Ég reyni að lifa því og ég vanda mig. Samt veikist ég, verð fyrir vonbrigðum og særist. Að lokum slokknar á líkama mínum, hann deyr og verður að moldu. Ég á aðeins eitt líf, en það gerir ekkert til, ég sætti mig við það. Því líf mitt er í Jesú og það varir að eilífu. (Sigurbjörn Þorkelsson) Þú varst alltaf svo góð við mig, ég fékk athygli þína óskipta, þú lifðir fyrir mig, hlustaðir á mig, talaðir við mig, leiðbeindir mér, lékst við mig, sýndir mér þolinmæði, agaðir mig í kærleika, sagðir mér sögur, fræddir mig og baðst með mér. Þú varst alltaf svo nærgætin og skilningsrík, umhyggjusöm og hjartahlý. Þú varst skjól mitt og varnarþing. Við stóðum saman í blíðu og stríðu, vorum sannir vinir. Mér þótti svo undur vænt um þig, elsku mamma mín. (Sigurbjörn Þorkelsson) Þótt móðir mín sé nú aðeins minningin ein mun ég ávallt minnast hennar með glöðu geði og dýpstu virðingu, hugheilu þakklæti og hjartans hlýju, fyrir allt og allt. (Sigurbjörn Þorkelsson) Eitt sinn varst þú aðeins draumur. Fallegur draumur í huga Guðs. Draumur sem rættist. (Sigurbjörn Þorkelsson) Bænin er það fegursta og besta sem í brjósti mínu bærist. Háleitari en sú hugsun sem í höfðinu hrærist. Sem andvörp til himneskrar fegurðar þær flögra. Um loftið þær líða sem friðarins fuglar og brúa þar bil. Hjartað mýkist og sjónarhornið verður í senn skýrara og mildara. Þá kærleikurinn ljúflega mig tekur að aga og benda mér á leiðir sem best er að fara. (Sigurbjörn Þorkelsson) Jesús er Guð þinn, því aldrei skalt gleyma. Hann gengur við hlið þér og leiða þig vill. Þú eilífa lífið, átt honum að þakka, hann sigraði dauðann og lífið gaf þér. Guðs son á himni nú vakir þér yfir. Hann gleymir ei bæn þinni hver sem hún er. Líf mitt sé falið þér, eilífi faðir. Faðminum þínum ég hvíla vil í. (Sigurbjörn Þorkelsson) Boðberar kærleikans eru jarðneskir englar sem leiddir eru í veg fyrir fólk til að veita umhyggju, miðla ást, fylla nútíðina innihaldi og tilgangi, veita framtíðarsýn vegna tilveru sinnar og kærleiksríkrar nærveru. Þeir eru jákvæðir, styðja, uppörva og hvetja. Þeir sýna hluttekningu, umvefja og faðma, sýna nærgætni og raunverulega umhyggju, í hvaða kringumstæðum sem er án þess að spyrja um endurgjald. (Sigurbjörn Þorkelsson) Staldraðu við, eitt augnablik og líttu um öxl. Taktu svo reynslu þína, allt það neikvæða og sára sem yfir þig hefur gengið og allt hið ljúfa og jákvæða sem þú hefur upplifað. Settu það síðan í pott minninganna, hrærðu vel í, við rétt hitastig og útkoman verður gegnheilar, gullislegnar, demants-perlur sem ekkert fær afmáð eða eytt. Perlur sem gera þig að veðraðri og þroskaðri manneskju sem kölluð er til þess hlutverks að miðla í umhverfinu og til komandi kynslóða. Slípaðar, óafmáanlegar, fallegar og dýrmætar demants-perlur. (Sigurbjörn Þorkelsson) Ég bið þig góði Jesús að vera hjá mér í nótt, gef ég heyri orð þín: Vinur, sofðu rótt. Til þín er gott að flýja, þú gefur mér krafta nýja, svo hjarta mitt fái tifað og orð þitt í mér lifað. (Sigurbjörn Þorkelsson) Þótt andlitið kunni að gleðjast um stund, getur hjartað grátið. Ef þú vilt komast hjá því að syrgja og sakna, skaltu hætta að elska. Því þeir missa mest sem mikið elska. Sá sem ekki elskar missir ekki neitt, en fer mikils á mis. Leyfðu sorginni að hafa sinn tíma og fara sinn eðlilega farveg. Svo mun það gerast, smátt og smátt, að þú gefst upp fyrir henni og minningarnar björtu og góðu komast að, taka við og búa með þér. Ómetanlegar minningar sem enginn getur frá þér tekið. Að harðasta vetrinum loknum fer svo að vora og yljandi vindar taka aftur um þig að leika og litskrúðug ólýsanlega fögur blóm gera vart við sig, hvert af öðru. Þau taka að spretta umhverfis lind minninganna. Blessaðir séu þeir sem gefa sér tíma til að strjúka vanga og þerra tár af kinn bara með því að faðma og vera. (Sigurbjörn Þorkelsson) Það er svo þungt að missa, tilveran er skekin á yfirþyrmandi hátt, angist fyllir hugann, örvæntingin og umkomuleysið er algjört, tómarúmið hellist yfir, tilgangsleysið virðist blasa við. Það er svo sárt að sakna en það er svo gott að gráta. Tárin eru dýrmætar daggir, perlur úr lind minninganna. Minninga sem tjá kærleika og ást, væntumþykju og þakklæti fyrir liðna tíma. Minninga sem þú einn átt og enginn getur afmáð eða frá þér tekið. Tárin mýkja og tárin styrkja. Í þeim speglast fegurð minninganna. Gráttu, “Því að sælir eru sorgbitnir því að þeir munu huggaðir verða.” Sælir eru þeir sem eiga von á Krist í hjarta því að þeir munu lífið erfa, og eignast framtíð bjarta. (Sigurbjörn Þorkelsson) Málið er að þiggja kærleikann, meðtaka hann af þakklæti og lifa honum. Með því að finna honum farveg, koma honum áfram svo fleiri fái notið hans. Kærleikurinn er tær, hann er heill, honum fylgir sannleikur og frelsi, umhyggja og umburðarlyndi, von og traust, ábyrgð og agi. (Sigurbjörn Þorkelsson) Ég á mér draum um betra líf. Ég á mér draum um betri heim. Þar sem allir eru virtir, hver á sínum stað, í sinni stétt og stöðu. Þar sem allir eru mettir gæðum sannleikans. Þar sem allir fá að lifa í réttlæti og friði. Þar sem sjúkdómar, áhyggjur og sorgir eru ekki til. Og dauðinn aðeins upphaf að betri tíð. (Sigurbjörn Þorkelsson) Þú hvarfst mér á hádegi lífsins og komst ekki aftur, ég sá þig ekki meir. Samt bíð ég þín og vona að ég fái þig að leiða ströndum himinsins á eins og forðum þegar við leiddumst hönd í hönd, föðmuðumst, án orða, þögðum saman, grétum saman eða töluðum saman, lékum okkur, hlógum og skríktum, nutum lífsins í fjörunni eða úti í skógi. Ylur lífsins við okkur lék, tíminn eins og stóð í stað, var sem eilíft sumar. Fegurð lífsins speglast í lind minninganna um þig. Um síðir, þegar ævin dvín við mætast munum svo aftur elsku ástin mín við ströndina á englalandi, þar sem fegurðin býr og eilíf sólin við okkur skín. (Sigurbjörn Þorkelsson) Markmið eru sett, áföngum er náð, tímamót verða. Fjallið er klifið, toppnum er náð. Þá koma í ljós nýir toppar, ný markmið, nýir áfangar. Þrátt fyrir öll tímamót og fjarlæg markmið sem oft virðast eins og lokatakmark þá heldur lífið áfram. Þrátt fyrir allt mótlæti, torfærur og brekkur, baráttu og ósigra, og jafnvel þótt ævinni ljúki, jafnvel þrátt fyrir sjálfan dauðann, sem eru sannkölluð tímamót, þá heldur lífið áfram, og ekkert fær það stöðvað. (Sigurbjörn Þorkelsson) Þótt minn elskulegi faðir og kæri vinur hafi nú kallaður verið heim til himinsins sælu sala og sé því frá mér farinn eftir óvenju farsæla og gefandi samferð, þá bið ég þess og vona að brosið hans blíða og bjarta áfram fái ísa að bræða og lifa ljóst í mínu hjarta, ylja mér og verma, vera mér leiðarljós á minni slóð í gegnum minninganna glóð. Og ég treysti því að bænirnar hans bljúgu mig blíðlega áfram munu bera áleiðis birtunnar til, svo um síðir við ljúflega hittast munum heima á himnum og samlagast í hinum eilífa ljóssins yl. (Sigurbjörn Þorkelsson) Þegar þú hefur vind í fang, þá haltu höfðinu hátt. Hræðstu ei myrkrið, það mun birta til. Því að ljós heimsins mun þér lýsa í gegnum dauðans dimman dal. Hann fer á undan í gegnum storm og regn. Þú munt aldrei ganga einn, munt aldrei ganga einn. (Sigurbjörn Þorkelsson) Þótt líkami minn hrörni, hann veslist upp og á honum slokkni. Þá lifir sál mín, hún þakkar og fagnar, fær frelsi, fagra hvíld. Hún þakkar fyrir lífið sem er fallegt og gott, því að góður Guð gaf mér lífið og það tekur aldrei enda. Ég lifi í, með og fyrir Jesú, hann bjargaði lífi mínu. Líf mitt mun lifa hjá Guði, vegna Jesú, um alla eilífð. Þótt líkami minn hrörni og á honum slokkni. (Sigurbjörn Þorkelsson) Fegraðu umhverfi þitt með gjöfum. Stráðu fræjum kærleika og umhyggju. Og þín verður minnst sem þess sem elskaði, þess sem bar raunverulega umhyggju fyrir fólki. (Sigurbjörn Þorkelsson) Ljúfi Jesús, láttu mig lífs míns alla daga lifa þér og lofa þig ljúft í kærleiks aga. (Þorkell G. Sigurbjörnsson) Lifir, blómgast, löndin vinnur, lýsigull og sólskin spinnur ofar brotsjó atburðanna endurminning góðra manna. (G.Fr.) Nú þögn er yfir þinni önd og þrotinn lífsins kraftur í samvistum á sæluströnd við sjáumst bráðum aftur. (Ingvar N. Pálsson) Hér við skiljumst og hittast munum á feginsdegi fira; drottinn minn gefi dauðum ró, hinum líkn, er lifa. (Úr Sólarljóðum) Auð né heilsu ræður engi maður, þótt honum gangi greitt; margan það sækir, er minnst um varir, engi ræður sættum sjálfur. (Úr Sólarljóðum) Það okkur er til rauna hve ógjarnt var að launa, við könnumst við það klökk. En fyrir allt sem ertu um eilífð blessuð vertu! Og haf þú okkar hjartans þökk. (G.J.G.) -Guttormur J. Guttormsson Hvert sem leiðin þín liggur um lönd eða höf; berðu sérhverjum sumar og sólskin að gjöf. (Stephan G. Stephansson) En þegar hinzt er allur dagur úti og uppgerð skil, og hvað sem kaupið veröld kann að virða, sem vann ég til: í slíkri ró ég kysi mér að kveða eins klökkan brag og rétta heimi að síðstu sáttahendi um sólarlag. (Stephan G. Stephansson) Við verkalok, e. Stephan – Þitt er menntað afl og önd, eigirðu fram að bjóða hvassan skilning, haga hönd, hjartað sanna og góða. Frá því marki manninn þann eg menntaðastan dæmdi, flest og best sem var og vann, það vönduðum manni sæmdi. (Stephan G. Stephansson) Láttu hug þinn aldrei eldast eða hjartað. Vinur aftansólar sértu, sonur morgunroðans vertu. (Stephan G. Stephansson) Þar sem öllum öðrum trjám of lágt þótti að gróa undir skuggaholtum hám, hneppt við sortaflóa sprastu, háa, gilda grön, grænust allra skóga. Þér hefur víst á vetrum þrátt verið kalt á fótum: svell við stálhart, sterkt og blátt stappa votum rótum, berja frost úr fagurlims fingri og liðamótum. Samt þú vóxt og varðst svo há, viðir laufi klæddir – sem þó vóru ofan á undirhleðslum fæddir – teygja sig þinn topp að sjá, teinar veðurmæddir. Skugga jarðar út úr ung algræn fyrst þú smýgur, gegnum vetrarveðrin þung vex og grænni stígur. Unglegt barr þitt, lim né lit lætur ei uns þú hnígur. Upp úr skugga og saggasvörð sífrjó blöðin greinast, varmalaust í vetrar-jörð vonarrætur leynast. Bognar aldrei – brotnar í bylnum stóra seinast. (Stephan G. Stephansson) Greniskógurinn e Stephan G Já, nú er vægð að vita á því grein, að var ei það, er laust þig svona, kæri, neitt skynbært vald, er vilji neinu mein né venji á gott með slys sem tækifæri. Því grimmdarverkin – hvað helst sem þeir kenna – í hverju hjarta sviðaheitast brenna. (Stephan G. Stephansson) ljóð Stephans G. um drenginn Gest Þó þú langförull legðir sérhvert land undir fót, bera hugur og hjarta samt þíns heimalands mót, frænka eldfjalls og íshafs! sifji árfoss og hvers! dóttir langholts og lyngmós! sonur landvers og skers! Yfir heim eða himin hvort sem hugar þín önd, skreyta fossar og fjallshlíð öll þín framtíðar lönd! Fjarst í eilífðar útsæ vakir eylendan þín: Nóttlaus voraldar veröld þar sem víðsýnið skín. Það er óskaland íslenskt, sem að yfir þú býr – aðeins blómgróin björgin, sérhver baldjökull hlýr, frænka eldfjalls og íshafs! sifji árfoss og hvers! dóttir langholts og lyngmós! sonur landvers og skers! (Stephan G. Stephansson) Það líf var okkur lán, en henni sómi. Hún leyndist nærri, og var þó stéttar prýði, og það, sem mörgum sóttist seint í stríði, það sigraði' hún með brosi og hlýjum rómi. (Þorsteinn Erlingsson) En hamingjan geymir þeim gullkransinn sinn, sem gengur með brosið til síðustu stundar fær síðan kvöldroða á koddann sinn inn, kveður þar heiminn í sólskini og blundar. (Þorsteinn Erlingsson) Nú máttu hægt um heiminn líða, svo hverju brjósti verði rótt, og svæfa allt við barminn blíða, þú bjarta heiða júlínótt. Hver vinur annan örmum vefur og unga blómið krónu fær. Þá dansar allt, sem hjarta hefur, er hörpu sína vorið slær. (Þorsteinn Erlingsson) Og börn þín og frændur, sem fjær eru og nær, við fögnum því öll, að þín hvíld er nú vær frá kvöldrökkri komandi nætur. Og hvíldu nú blessuð í bólinu því sem blóm koma að prýða hvert sumar á ný og segja’, að þinn blundur sé sætur. (Þorsteinn Erlingsson) Nú opnar fangið fóstran góða og faðmar þreytta barnið sitt; hún býr þar hlýtt um brjóstið móða og blessar lokað augað þitt. Hún veit, hve bjartur bjarminn var, þótt brosin glöðu sofi þar (Þorsteinn Erlingsson) Mig hryggir svo margt, sem í hug mínum felst og hvernig ég þreytist að lifa og mér finnst það, vina mín, hugga mig helst, að hugsa um þig eða skrifa, að minnast á armlög þín ástrík og góð og allt sem að þú hefur talað: því ligg ég hér aleinn og yrki nú ljóð það eitt gæti huganum svalað. Eins veit ég það, hvert sem mig hrekur og ber, og hverju sem annars ég gleymi, þá man ég þó allt sem ég unni með þér og elska það, faðma og geymi. Og þegar að dimmir við skammdegisskeið og skuggarnir þéttast um fætur, þá vona ég stjörnur þær lýsi mér leið, sem leiftur á bláhveli nætur. Ég man það sem barn að ég margsinnis lá og mændi út í þegjandi geiminn, og enn get ég verið að spyrja og spá, hvar sporin mín liggi yfir heiminn. En hvar sem þau verða mun hugurinn minn, við hlið þína margsinnis standa, og vel getur verið í síðasta sinn ég sofni við faðm þinn í anda. (Þorsteinn Erlingsson) Fyrr var oft í koti kátt, krakkar léku saman, þar var löngum hlegið hátt, hent að mörgu gaman. Úti' um stéttar urðu þar einatt skrítnar sögur, þegar saman safnast var sumarkvöldin fögur. Eins við brugðum okkur þá oft á milli bæja til að kankast eitthvað á eða til að hlæja. Margt eitt kvöld og margan dag máttum við í næði æfa saman eitthvert lag eða syngja kvæði. Bænum mínum heima hjá Hlíðar brekkum undir er svo margt að minnast á, margar glaðar stundir. Því vill hvarfla hugurinn, heillavinir góðir, heim í gamla hópinn minn, heim á fornar slóðir. (Þorsteinn Erlingsson) Í Hlíðarendakoti e. Þorstein Því sá, sem hræðist fjöllin og einlægt aftur snýr, fær aldrei leyst þá gátu: hvað hinumegin býr. En þeim, sem eina lífið er bjarta brúðar myndin, þeir brjótast upp á fjallið og upp á hæsta tindinn. (Þorsteinn Erlingsson) Kristur minn ég kalla á þig, komdu að rúmi mínu. Gjörðu svo vel og geymdu mig, Guð, í skjóli þínu. (Höf. ók.) Kristur minn ég kalla á þig, komdu að rúmi mínu. Gakktu hér inn og geymdu mig Guð í faðmi þínum. (Höf. ók.) Kristur minn ég kalla á þig, komdu að rúmi mínu. Gæskuríkur geymdu mig Guð í faðmi þínum. (Höf. ók.) Vaktu, minn Jesús, vaktu í mér, vaka láttu mig eins í þér. Sálin vaki þá sofnar líf, sé hún ætíð í þinni hlíf. (Hallgrímur Pétursson) Svo að lifa ég sofni hægt, svo að deyja að kvöl sé bægt, svo að greftrast sem guðs barn hér gefðu, sætasti Jesús, mér. (Hallgrímur Pétursson) Nú legg ég augun aftur, ó, Guð, þinn náðarkraftur mín veri vörn í nótt. Æ, virst mig að þér taka, mér yfir láttu vaka þinn engil, svo ég sofi rótt. (Sveinbjörn Egilsson) Ég fel í forsjá þína, Guð faðir, sálu mína, því nú er komin nótt. Um ljósið lát mig dreyma og ljúfa engla geyma öll börnin þín, svo blundi rótt. (Matthías Jochumsson) Nú legg ég aftur augun mín, en öndin hvarflar, Guð, til þín, þinn almáttugan ástarvæng lát yfirskyggja mína sæng. (Matthías Jochumsson) Vertu, Guð faðir, faðir minn, í frelsarans Jesú nafni, hönd þín leiði mig út og inn, svo allri synd ég hafni. Höndin þín, Drottinn, hlífi mér, þá heims ég aðstoð missi, en nær sem þú mig hirtir hér, hönd þína eg glaður kyssi. Dauðans stríð af þín heilög hönd hjálpi mér vel að þreyja, meðtak þá, faðir, mína önd, mun ég svo glaður deyja. Minn Jesús, andlátsorðið þitt í mínu hjarta eg geymi, sé það og líka síðast mitt, þá sofna eg burt úr heimi. (Hallgrímur Pétursson) Jesús, af hjarta þakka' eg þér, þú, Jesús, varst í dag með mér, gef þú mér, Jesús, glatt og rótt, góða og sæla værðarnótt. (Hallgrímur Pétursson) Legg ég nú bæði líf og önd, ljúfi Jesús, í þína hönd, síðast þegar ég sofna fer sitji Guðs englar yfir mér. (Hallgrímur Pétursson) Í náðarnafni þínu nú vil ég klæðast, Jesús. Vík ég að verki mínu vertu hjá mér, Jesús. Hjarta, hug og sinni hef ég til þín, Jesús. Svali sálu minni sæta nafnið Jesús ég svo yfirvinni alla mæðu, Jesús, bæði úti og inni umfaðmi mig Jesús. Í náðarnafni þínu nú vil ég sofna, Jesús. Bið ég í brjósti mínu blessaður hvíli Jesús. Sveipi svo í klæðum síns réttlætis Jesús, að á himnahæðum hjá þér lendi, Jesús. Mér í mótgangsmæðum miskunna, góði Jesús. Dreyra úr dýrstum æðum dreif þú á mig, Jesús. (Hallgrímur Pétursson) Láttu nú ljósið þitt loga við rúmið mitt. Hafðu þar sess og sæti, signaði Jesús mæti. (Höf. ók.) Leiddu mína litlu hendi, ljúfi Jesús, þér ég sendi bæn frá mínu brjósti, sjáðu, blíði Jesús, að mér gáðu. Hafðu gát á hjarta mínu halt mér fast í spori þínu, að ég fari aldrei frá þér, alltaf, Jesús, vertu hjá mér. Um þig alltaf sál mín syngi sérhvern dag, þó eitthvað þyngi. Gef ég verði góða barnið, geisli þinn á kalda hjarnið. (Ásmundur Eiríksson) Endar nú dagur, en nótt er nær, náð þinni lof ég segi, að þú hefur mér, Herra kær, hjálp veitt á þessum degi. Verkin mín öll og vinnulag velþóknan hjá þér finni, en vonskan sú, sem vann ég í dag, veri gleymd miskunn þinni. Þó augun sofni aftur hér í þér mín sálin vaki. Guðs son, Jesús, haf gát á mér, geym mín svo ekkert saki. Vertu yfir og allt um kring með eilífri blessun þinni, sitji Guðs englar saman í hring sænginni yfir minni. (Sig. Jónsson frá Presthólum) (Sigurður Jónsson frá Presthólum) - Sálmab 465 Sr Sigurður Jónsson frá Presthólum, prestur um 1590 til 1661 Svæfillinn minn og sængin mín sé önnur mjúka höndin þín, en aðra breið þú ofan á mig, er mér þá værðin rósamlig. (Sig. Jónsson, frá Presthólum) - Sálmab 462 Eins láttu ljósið þitt lýsa í hjarta mitt, skína í sál og sinni, sjálfur vaktu þar inni. Lát húmið milt og hljótt hlúa að mér í nótt og mig að nýju minna á mildi arma þinna. Ég fel minn allan hag einum þér nótt og dag, ljósið af ljósi þínu lifi í hjarta mínu. (Sigurbjörn Einarsson) Nú er ég klæddur og komin á ról , Kristur Jesús veri mitt skjól, í guðsóttanum gefðu mér, að ganga í dag, svo líki þér. (Höf. ók.) Englar Guðs þeir vaka yfir mér alla daga' og nætur, hvert sem ég fer, út á götu, upp á hól, undir borði, upp á stól, alla daga' og nætur þeir vaka yfir mér sem betur fer! (Helga Jónsdóttir) Að hryggjast og gleðjast hér um fáa daga, að heilsast og kveðjast. – Það er lífsins saga. (Páll J. Árdal) Allt veraldar líf er eitt vængjablak, hins volduga Guðs og þúsundir ára eitt andartak, hins eilífa Guðs. (Páll J. Árdal) Trúðu á tvennt í heimi tign sem hæsta ber: Guð í alheimsgeimi, Guð í sjálfum þér. (Steingr. Thorsteinsson) Sofðu, hvíldu sætt og rótt, sumarblóm og vor þig dreymi! Gefi þér nú góða nótt guð, sem meiri' er öllu' í heimi. (G. Guðm.) Stýr minni hönd að gjöra gott, að gleði’ ég öðrum veiti, svo breytni mín þess beri vott, að barn þitt gott ég heiti. (Vald. Briem) Ég vildi ég gæti og mætti svo margt, sem mér finnst að þyrfti að gera, sem gæti engann skaðað, og gott er og þarft, en Guð hefir samt látið vera. Þá skyldi ég létta þau mannanna mein, sem meiningarlaust er að bera, og kasta af brautinni burtu þeim stein, sem beið þar, en átti ekki að vera. (Sigurður Jónsson) Blessuð sértu sveitin mín! sumar, vetur, ár og daga. Engið, fjöllin, áin þín – yndislega sveitin mín! – heilla mig og heim til sín huga minn úr fjarlægð draga. Blessuð sértu sveitin mín! sumar, vetur, ár og daga. Yndislega ættarjörð, ástarkveðju heyr þú mína, þakkarklökkva kveðjugjörð, kveð ég líf þitt, móðir jörð. Móðir bæði mild og hörð, mig þú tak í arma þína. Yndislega ættarjörð, ástarkveðju heyr þú mína. Fagra, dýra móðir mín minnar vöggu griðastaður nú er lífsins dagur dvín, dýra, kæra fóstra mín, búðu um mig við brjóstin þín. Bý ég þar um eilífð glaður. Fagra, dýra móðir mín, minnar vöggu griðastaður. Faðir lífsins, faðir minn, fel ég þér minn anda í hendur. foldin geymi fjötur sinn. Faðir lífsins, Drottinn minn, hjálpi mér í himin þinn heilagur máttur, veikum sendur. Faðir lífsins, faðir minn, fel ég þér minn anda í hendur. (Sigurður Jónsson) Sigurður frá Arnarvatni. Hver minning dýrmæt perla að liðnum lífsins degi, hin ljúfu og góðu kynni af alhug þakka hér. Þinn kærleikur í verki var gjöf, sem gleymist eigi, og gæfa var það öllum, er fengu að kynnast þér. (Ingibjörg Sigurðardóttir) Amma kær, ert horfin okkur hér, en hlýjar bjartar minningar streyma um hjörtu þau er heitast unnu þér, og hafa mest að þakka, muna og geyma. Þú varst amma yndisleg og góð, og allt hið besta gafst þú hverju sinni, þinn trausti faðmur okkur opinn stóð, og ungar sálir vafðir elsku þinni. Þú gættir okkar, glöð við undum hjá, þær góðu stundir blessun, amma kæra. Nú hinstu kveðju hjörtu okkar tjá í hljóðri sorg og ástarþakkir færa. (Ingibjörg Sigurðardóttir) Dáðrík gæðakona í dagsins stóru önnum, dýrust var þín gleði í fórn og móðurást. Þú varst ein af ættjarðar óskadætrum sönnum, er aldrei köllun sinni í lífi og starfi brást. (Ingibjörg Sigurðardóttir) Með ástarþökk ertu kvödd í hinsta sinni hér og hlýhug allra vannstu er fengu að kynnast þér. Þín blessuð minning vakir og býr í vinahjörtum á brautir okkar stráðir þú, yl og geislum björtum. (Ingibjörg Sigurðardóttir) Þitt hjarta geymdi gullið dýra og sanna, að gleðja og hjálpa stærst þín unun var. Því hlaust þú hylli Guðs og góðra manna og göfugt líf þitt fagran ávöxt bar. Ég blessa nafn þitt blítt í sál mér geymi, og bæn til Guðs mín hjartans kveðja er. Hann leiði þig í ljóssins friðarheimi, svo lífið eilíft brosi móti þér. (Ingibjörg Sigurðardóttir) Hér að hinstu leiðarlokum ljúf og fögur minning skín. Elskulega amma góða um hin mörgu gæði þín. Allt frá fyrstu æskudögum áttum skjól í faðmi þér. Hjörtun ungu ástúð vafðir okkur gjöf sú dýrmæt er. Hvar sem okkar leiðir liggja lýsa göfug áhrif þín. Eins og geisli á okkar brautum aamma góð, þótt hverfir sýn. Athvarf hlýtt við áttum hjá þér ástrík skildir bros og tár. Í samleik björt, sem sólskinsdagur samfylgd þín um horfin ár. Fyrir allt sem okkur varstu ástarþakkir færum þér. Gæði og tryggð er gafstu í verki góðri konu vitni ber. Aðalsmerkið: elska og fórna yfir þínum sporum skín. Hlý og björt í hugum okkar hjartkær lifir minning þín. (Ingibjörg Sigurðardóttir) Umhyggju og ástúð þína okkur veittir hverja stund. Ætíð gastu öðrum gefið yl frá þinni hlýju lund. Gáfur prýddu fagurt hjarta, gleðin bjó í hreinni sál. Í orði og verki að vera sannur var þitt dýpsta hjartans mál. (Ingibjörg Sigurðardóttir) Að eiga vin er vandmeðfarið, að eiga vin er dýrmæt gjöf. Vin, sem hlustar, huggar, styður, hughreystir og gefur von. Vin sem biður bænir þínar, brosandi þér gefur ráð. Eflir þig í hversdagsleika til að drýgja nýja dáð. (Ingibjörg Sigurðardóttir) Öll við færum, elsku vinur, ástar þökk á kveðjustund. Gleði veitir grátnu hjarta. guðleg von um eftirfund. Drottinn Jesú, sólin sanna, sigrað hefur dauða og gröf. Að hafa átt þig ætíð verður, okkur dýrmæt lífsins gjöf. (Ingibjörg Sigurðardóttir) Þó kveðji vinur einn og einn og aðrir týnist mér, ég á þann vin, sem ekki bregst og aldrei burtu fer. Þó styttist dagur, daprist ljós og dimmi meir og meir, ég þekki ljós, sem logar skært, það ljós, sem aldrei deyr. Þótt hverfi árin, líði líf, við líkam skilji önd, ég veit, að yfir dauðans djúp mig Drottins leiðir hönd. Í gegnum líf, í gegnum hel er Guð mitt skjól og hlíf, þótt bregðist, glatist annað allt, hann er mitt sanna líf. (Margrét Jónsdóttir) Ég þakka allt frá okkar fyrstu kynnum það yrði margt, ef telja skyldi það. Í lífsins bók það lifir samt í minnum er letrað skýrt á eitthvert hennar blað. Ég fann í þínu heita stóra hjarta, þá helstu tryggð og vináttunnar ljós. Er gerir jafnvel dimma vetur bjarta úr dufti lætur spretta lífsins rós. (Margrét Jónsdóttir) Lát mig starfa, lát mig vaka, lifa, meðan dagur er. Létt sem fuglinn lát mig kvaka, lofsöng, Drottinn, flytja þér, meðan ævin endist mér. Lát mig iðja, lát mig biðja, lífsins faðir, Drottinn hár. Lát mig þreytta, þjáða styðja, þerra tár og græða sár, gleðja og fórna öll mín ár. (Margrét Jónsdóttir) Hárið líkist hvítum snjó, höndin stirð og fætur, ennþá leynist ylur þó innst við hjartarætur. (Margrét Jónsdóttir) Kallið er komið, komin er nú stundin, vinaskilnaðar viðkvæm stund. Vinirnir kveðja vininn sinn látna, er sefur hér hinn síðsta blund. Margs er að minnast, margt er hér að þakka. Guði sé lof fyrir liðna tíð. Margs er að minnast, margs er að sakna. Guð þerri tregatárin stríð. Héðan skal halda heimili sitt kveður heimilisprýðin í hinsta sinn. Síðasta sinni sárt er að skilja, en heimvon góð í himininn. Far þú í friði, friður Guðs þig blessi, hafðu þökk fyrir allt og allt. Gekkst þú með Guði, Guð þér nú fylgi, hans dýrðarhnoss þú hljóta skalt. Grátnir til grafar göngum vér nú héðan, fylgjum þér, vinur. Far vel á braut. Guð oss það gefi, glaðir vér megum þér síðar fylgja' í friðarskaut. (Vald. Briem) Enn vér skulum skilja skaparans að vilja, hver fer heim til sín. Lát oss aftur langa, lífsins Herra', að ganga hingað heim til þín. Og þótt vér ei hittumst hér, gef oss fund á gleðistundu, Guð, í ríki þínu (Vald. Briem) Oss héðan klukkur kalla, svo kallar Guð oss alla til sín úr heimi hér, þá söfnuð hans vér sjáum og saman vera fáum í húsi því, sem eilíft er. (Vald. Briem) Lát opnast himins hlið þá héðan burt ég fer, mitt andlát vertu við og veit mér frið hjá þér. Þá augun ekkert sjá og eyrun heyra’ ei meir og tungan mæla’ ei má þá mitt þú andvarp heyr. (Vald. Briem) Þú, Guð, sem stýrir stjarna her og stjórnar veröldinni, í straumi lífsins stýr þú mér með sterkri hendi þinni. Stýr mínu hjarta’ að hugsa gott og hyggja’ að vilja þínum, og má þú hvern þann blett á brott, er býr í huga mínum. (Vald. Briem) Sá andans andardráttur sé óslítandi þáttur á milli mín og þín. Þá barnslegt hjarta biður, þín blessun streymir niður. Ég fer til þín, kom þú til mín. (Vald. Briem) Hin langa þraut er liðin, nú loksins hlauztu friðinn, og allt er orðið rótt, nú sæll er sigur unninn og sólin björt upp runnin á bak við dimma dauðans nótt. Fyrst sigur sá er fenginn, fyrst sorgar þraut er gengin, hvað getur grætt oss þá? Oss þykir þungt að skilja, en það er Guðs að vilja, og gott er allt, sem Guði er frá. Nú héðan lík skal hefja, ei hér má lengur tefja í dauðans dimmum val. Úr inni harms og hryggða til helgra ljóssins byggða far vel í Guðs þíns gleðisal. (Vald. Briem) Ég horfi yfir hafið um haust af auðri strönd, í skuggaskýjum grafið það skilur mikil lönd. Sú ströndin strjála og auða, er stari eg héðan af, er ströndin stríðs og nauða, er ströndin hafsins dauða, og hafið dauðans haf. En fyrir handan hafið þar hillir undir land, í gullnum geislum vafið það girðir skýjaband. Þar gróa í grænum hlíðum með gullslit blómin smá, í skógarbeltum blíðum í blómsturlundum fríðum má alls kyns aldin sjá. Þar sé ég sólu fegri á súlum standa höll í dýrð svo dásamlegri, hún drifin gulli er öll. Þar sé ég fylking fríða og fagurbúna sveit um ljóssins sali líða með ljóssins ásýnd blíða í unaðs aldinreit. Ég hljóður eftir hlusta, ég heyri klukkna hljóm. Hve guðleg guðsþjónusta er Guðs í helgidóm! Ég heyri unaðsóma og engla skæra raust, um Drottins dýrðarljóma, um Drottins verk þeir róma um eilífð endalaust. Er þetta hverful hilling og hugarburður manns? Nei, það er fögur fylling á fyrirheitum hans, er sýnir oss í anda Guðs eilíft hjálparráð, og stríðsmenn Guðs þar standa við stól hins allvaldanda. Þar allt er eilíf náð. (Vald. Briem) Þú, Guð, sem stýrir stjarnaher og stjórnar veröldinni, í straumi lífsins stýr þú mér með sterkri hendi þinni. Stýr mínu fari heilu heim í höfn á friðarlandi, þar mig í þinni gæslu geym, ó, Guð minn allsvaldandi. (Vald. Briem) Kom, huggari, mig hugga þú, kom, hönd, og bind um sárin, kom, dögg, og svala sálu nú, kom, sól, og þerra tárin, kom, hjartans heilsulind, kom, heilög fyrirmynd, kom, ljós, og lýstu mér, kom, líf, er ævin þver, kom, eilífð, bak við árin. (Vald. Briem) Sofðu vært hinn síðsta blund, uns hinn dýri dagur ljómar, Drottins lúður þegar hljómar hina miklu morgunstund. Heim frá gröf vér göngum enn. Guð veit, hvort vér framar fáum farið héðan, að oss gáum, máske kallið komi senn. Verði, Drottinn, vilji þinn, vér oss fyrir honum hneigjum, hvort vér lifum eða deyjum, veri hann oss velkominn. (Vald. Briem) Gef oss Drottinn, góðan dag, ganga lát oss allt í hag, ef að vilji það er þinn, þú ert ætíð velkominn. Sólin gengur sína leið sitt hið fagra, mælda skeið, á þótt stundu skyggi ský skín hún allt eins fyrir því. Hvar sem liggur leiðin vor, lát oss feta í sólarspor. Gef þú oss í gleði og þraut ganga þína ljósu braut. Gef oss, Drottinn, góðan dag, gott og fagurt sólarlag. Eftir lífsins endað skeið oss í þína vegsemd leið. (Vald. Briem) Ég sendi þér kæra kveðju nú komin er lífsins nótt, þig umvefji blessun og bænir ég bið að þú sofir rótt. Þó svíði sorg mitt hjarta þá sælt er að vita af því, þú laus ert úr veikinda viðjum þín veröld er björt á ný. Ég þakka þau ár sem ég átti þá auðnu að hafa þig hér, og það er svo margs að minnast svo margt sem um hug minn fer, þó þú sért horfinn úr heimi ég hitti þig ekki um hríð, þín minning er ljós sem lifir og lýsir um ókomna tíð. (Þórunn Sigurðardóttir) Drottinn er minn hirðir, mig mun ekkert bresta. Á grænum grundum lætur hann mig hvílast, leiðir mig að vötnum, þar sem ég má næðis njóta. Hann hressir sál mína, leiðir mig um rétta vegu fyrir sakir nafns síns. Jafnvel þótt ég fari um dimman dal, óttast ég ekkert illt, því að þú ert hjá mér, sproti þinn og stafur hugga mig. Þú býr mér borð frammi fyrir fjendum mínum, þú smyr höfuð mitt með olíu, bikar minn er barmafullur. Já, gæfa og náð fylgja mér alla ævidaga mína, og í húsi Drottins bý ég langa ævi. (23. Davíðssálmur) Ég hef augu mín til fjallanna: Hvaðan kemur mér hjálp? Hjálp mín kemur frá Drottni, skapara himins og jarðar. Hann mun eigi láta fót þinn skriðna, vörður þinn blundar ekki. Nei, hann blundar ekki og sefur ekki, hann, vörður Ísraels. Drottinn er vörður þinn, Drottinn skýlir þér, hann er þér til hægri handar. Um daga mun sólarhitinn eigi vinna þér mein, né heldur tunglið um nætur. Drottinn mun vernda þig fyrir öllu illu, hann mun vernda sál þína. Drottinn mun varðveita útgöngu þína og inngöngu héðan í frá og að eilífu. (121. Davíðssálmur) Nú ertu horfinn í himnanna borg og hlýðir á englanna tal. Burtu er kvíði, sjúkdómur, sorg í sólbjörtum himnanna sal. Þeim öllum sem trúa og treysta á Krist þar tilbúið föðurland er. Þar ástvinir mætast í unaðarvist um eilífð, ó, Jesú, hjá þér. (Ingibjörg Jónsdóttir) Lífið er fljótt; líkt er það elding sem glampar um nótt ljósi, sem tindrar á tárum, titrar á bárum. (Matthías Jochumsson) Hvað er hel? Öllum líkn, sem lifa vel, engill, sem til lífsins leiðir, ljósmóðir, sem hvílu breiðir. Sólarbros, er birta él, heitir hel. (Matth. Joch.) Minn friður er á flótta, mér finnst svo tómt og kalt; ég geng með innri ótta, og allt mitt ráð er valt. Ég veit ei, hvað mig huggi, og hvergi sé ég skjól; mér ógnar einhver skuggi, þótt ég sé beint við sól. Ég spyr mig: hvert skal halda? en hvergi flýja má; ég hrópa: hvað skal gjalda? Því hvergi neitt ég á. Því stenzt minn styrkur eigi, sem stormi lostin björk mitt höfuð þreytt ég hneigi á hryggðar eyðimörk. (Matt. Joch.) Hve sæl, ó, hve sæl er hver leikandi lund, en lofaðu’ engan dag fyrir sólarlags stund. Um sólskin kvað fuglinn og sá hvergi skúr, þá sólin rann í haf, var hann kominn í búr. Um sumardag blómið í sakleysi hló, en sólin hvarf, og élið til foldar það sló. Og dátt lék sér barnið um dagmálamund, en dáið var og stirðnað um miðaftans stund. Svo örstutt er bil milli blíðu og éls, og brugðizt getur lánið frá morgni til kvelds. En gott átt þú, sál hver, sem Guð veitir frið, þó gæfan þín sé hverful um veraldar svið. Um Guðs frið þú syngur og grætur ei skúr, þó geymi þig um sólarlag fanganna búr. Sem barn Guðs þú unir sem blómstur við sól, þótt brothætt sé sem reyrinn þitt lukkunnar hjól. Þó lukkan sé brothætt, þó ljós þitt sé tál, sá leitar þín, sem finnur og týnir engri sál. Hve sæl, ó, hve sæl er hver leikandi lund, og lukkan hún er eilíf, þótt hverfi um stund. (Þýð. M. Joch.) Þú, Guð míns lífs, ég loka augum mínum í líknarmildum föðurörmum þínum og hvíli sætt, þótt hverfi sólin bjarta, ég halla mér að þínu föðurhjarta. Æ, tak nú, Drottinn, föður og móður mína í mildiríka náðarverndan þína, og ættlið mitt og ættjörð virstu geyma og engu þínu minnsta barni gleyma. Ó, sólarfaðir, signdu nú hvert auga, en sér í lagi þau, sem tárin lauga, og sýndu miskunn öllu því, sem andar, en einkum því, sem böl og voði grandar. Þín líknarásján lýsi dimmum heimi, þitt ljósið blessað gef í nótt mig dreymi. Í Jesú nafni vil ég væran sofa og vakna snemma þína dýrð að lofa. (Matthías Joch.) Lýs, milda ljós, í gegnum þennan geim, mig glepur sýn, því nú er nótt, og harla langt er heim. Ó, hjálpin mín, styð þú minn fót; þótt fetin nái skammt, ég feginn verð, ef áfram miðar samt. Ég spurði fyrr: Hvað hjálpar heilög trú og hennar ljós? Mér sýndist bjart, en birtan þvarr, og nú er burt mitt hrós. Ég elti skugga, fann þó sjaldan frið, uns fáráð öndin sættist Guð sinn við. Þú ljós, sem ávallt lýsa vildir mér, þú logar enn, í gegnum bárur, brim og voðasker. nú birtir senn. Og ég finn aftur andans fögru dyr og engla þá, sem barn ég þekkti fyrr. (Matthías Jochumsson) Hví skyldi ég yrkja um önnur fljóð, en ekkert um þig, ó, móðir góð? – Upp, þú minn hjartans óður! Því hvað er ástar og hróðrar dís, og hvað er engill úr paradís hjá góðri og göfugri móður? Ég man það betur en margt í gær, þá morgunsólin mig vakti skær og tvö við stóðum í túni: Þú bentir mér yfir byggðar hring, þar brosti við dýrðin allt í kring og fjörðurinn bláöldum búni. Þú bentir mér á, hvar árdagssól í austri kom með líf og skjól. Þá signdir þú mig og segir: ,,Það er guð, sem horfir svo hýrt og bjart, það er hann, sem andar á myrkrið svart og heilagar ásján hneigir.“ Ég fann það var satt. Ég vann þann yl, sem fjörtúi ára tímabil til fulls mér aldregi eyddi. Ég fann þann neista í sinni og sál, er sorg og efi, stríð og tál mér aldregi alveg deyddi. Án efa fáir, það er mín trú, sér áttu göfugra hjarta en þú, að vakti mér löngum lotning; í örbyrgð mestu þú auðugust varst og alls skyn skapraun og þrautir barst sem værir dýrasta drottning. Ég hef þekkt marga háa sál, ég hef lært bækur og tungumál og setið við lista lindir. En enginn kenndi mér eins og þú hið eilífa og stóra, kraft og trú, né gaf mér svo guðlegar myndir. Ég kveð þig, móðir, í Kristi trú, sem kvaddir forðum mig sjálfan þú á þessu þrautanna landi. Þú, fagra ljós, í ljósinu býrð, nú launar þér guð í sinni dýrð, nú gleðst um eilífð þinn andi. (Matthías Jochumsson) Þú varst hraustur, þjáning alla þoldir þú og barst þig vel, vildir aldrei, aldrei falla: Uppréttan þig nísti hel. Þú varst sterkur, hreinn í hjarta, hirtir ei um skrum og prjál; aldrei náði illskan svarta ata þína sterku sál. (Matthías Jochumsson) Gekk ég að sænginni: sofandi lá hinn sólfagri kvennanna blómi; ómaði rödd mér í eyrunum þá frá eilífum heimslaga dómi; Ó, maður, þú brýtur ei dauðans dyr, dauðinn ei svarar þér, hvers sem þú spyr, nema með helklukku-hljómi. Gekk ég að sænginni, signdi þitt lík, mitt sætasta, ljómandi yndi! Ljós mitt var dáið, og lífsvonin rík liðin sem fokstrá í vindi. - Trú þú ei, maður, á hamingju-hjól, heiðríka daga né skínandi sól, þótt leiki þér gjörvallt í lyndi. (Matthías Jochumsson) Ég stend til brautar búinn, mín bæn til þín og trúin er hjartans huggun mín, minn veiki vinaskari, ég veit þótt burt ég fari, er, Herra Guð, í hendi þín. (Matthías Jochumson) Guð leiði þig, hans eilíf ást, sem aldrei góðum manni brást. Gakk, gakk, mitt barn, og forlög fyll, og finnumst þegar Drottinn vill. Guð leiði þig. (Matth. Joch.) Sá ég samhljóðan í sögu þinni skörungsskapar og skyldurækni, skaps og stillingar, styrks og blíðu, vilja og varúðar, vits og dáðar. (Matthías Jochumson) Ó, sólarfaðir, signdu nú hvert auga, en sér í lagi þau, sem tárin lauga, og sýndu miskunn öllu því, sem andar, en einkum því, sem böl og voði grandar. (Matthías Jochumsson) Ó, faðir, gjör mig lítið ljós um lífs míns stutta skeið, til hjálpar hverjum hal og drós, sem hefur villst af leið. Ó, faðir, gjör mig blómstur blítt, sem brosir öllum mót og kvíðalaust við kalt og hlýtt er kyrrt á sinni rót. Ó, faðir, gjör mig ljúflingslag, sem lífgar hug og sál og vekur sól og sumardag, en svæfir storm og bál. Ó, faðir, gjör mig styrkan staf að styðja hvern sem þarf, uns allt það pund, sem Guð mér gaf, ég gef sem bróðurarf. Ó, faðir, gjör mig sigursálm, eitt signað trúarlag, sem afli blæs í brotinn hálm og breytir nótt í dag. (Matthías Jochumsson) Ó, ljóssins faðir, lof sé þér, að líf og heilsu gafstu mér og föður minn og móður. Nú sezt ég upp, því sólin skín, þú sendir ljós þitt inn til mín. Ó, hvað þú, Guð, ert góður! (Matthías Jochumsson) Ó, þá náð að eiga Jesú einkavin í hverri þraut. Ó, þá heill að halla mega höfði sínu' í Drottins skaut. Ó, það slys því hnossi' að hafna, hvílíkt fár á þinni braut, ef þú blindur vilt ei varpa von og sorg í Drottins skaut. Eigir þú við böl að búa, bíðir freistni, sorg og þraut, óttast ekki, bænin ber oss beina leið í Drottins skaut. Hver á betri hjálp í nauðum? Hver á slíkan vin á braut, hjartans vin, sem hjartað þekkir? Höllum oss í Drottins skaut. Ef vér berum harm í hjarta, hryggilega dauðans þraut, þá hvað helzt er Herrann Jesús hjartans fró og líknar skaut. Vilji bregðast vinir þínir, verðirðu' einn á kaldri braut, flýt þér þá að halla' og hneigja höfuð þreytt í Drottins skaut. (M. Joch.) Hærra, minn Guð, til þín, hærra til þín, enda þótt öll sé kross upphefðin mín. Hljóma skal harpan mín: Hærra, minn Guð, til þín, hærra til þín. Villist ég vinum frá vegmóður einn, köld nóttin kringum mig, koddi minn steinn, heilög skal heimvon mín. Hærra, minn Guð, til þín, hærra til þín. Sofanda sýndu þá sólstigans braut upp í þitt eilífa alföðurskaut. Hljómi svo harpan mín: Hærra, minn Guð, til þín, hærra til þín. Árla ég aftur rísungur af beð. Guðs hús á grýttri braut glaður ég hleð. Hver og ein hörmung mín hefur mig, Guð, til þín, hærra, minn Guð, til þín, hærra til þín. Lyfti mér langt í hæð lukkunnar hjól, hátt yfir stund og stað, stjörnur og sól, hljómi samt harpan mín: Hærra, minn Guð, til þín, hærra til þín. (Matthías Jochumsson) Legg þú á djúpið, þú, sem enn ert ungur, og æðrast ei, þótt straumur lífs sé þungur, en set þér snemma háleitt mark og mið, haf Guðs orð fyrir leiðarstein í stafni og stýrðu síðan beint í Jesú nafni á himins hlið. Legg þú á djúpið, þú, sem þreyttur lendir úr þungaróðri heimsins, – Jesús bendir, – ó, haf nú Drottin hjá þér innan borðs. Þú fer þá góða för í síðsta sinni, því sálarforða skaltu byrgja inni Guðs eilífs orðs. (Matthías Jochumsson) Ég hefi þekkt marga háa sál, ég hefi lært bækur og tungumál og setið við lista lindir, en enginn kenndi mér eins og þú hið eilífa og stóra, kraft og trú, né gaf mér svo guðlegar myndir. (Matthías Jochumsson) Hvíldin er fengin himins öldur rugga hjartkærri móður inn í djúpan frið. Nú ber ei lengur yfirskin né skugga skínandi ljómi Drottins blasir við. Líður hún nú um áður ókunn svið. Englanna bros mun þreytta sálu hugga. Hvíldin er fengin himins öldur rugga hjartkærri móður inn í djúpan frið. Þökk sé þér fyrir alla ástúð þína allt sem þú gafst af þinni heitu sál. Lengi skal kær þín milda minning skína merlar hún geislum dauðans varpa á. Fagurt um eilífð blossar andans bál. Burt er nú kvöl og þreyta sorg og pína. Þökk sé þér fyrir alla ástúð þína allt sem þú gafst af þinni heitu sál. (Matthías Jochumsson) Ó, Drottinn, minnar sálar sól, nú sezt í æginn ljóssins hjól, en þegar birtan burtu fer, þín blessuð ásján lýsi mér. Gef hjarta mínu helgan frið, gef hverri sálu líkn og grið, ó, fyrirgef oss fall og synd, ó, frelsa, Drottinn, þína mynd. (Matthías Jochumsson) Fast þú stóðst með fjör og æskuþrótt fallinn lástu: Komin hinzta nótt. Eins og bresti bóla, hjaðni hjóm, horfið var þitt manndómsþroska blóm. Eins og mjöll og sjávarhrönn um haf hrundi blóminn kinnum þínum af. Viku af viku, nótt og dapran dag dauðans engill söng þitt vöggulag; söng og skenkti sárra kvala vín, söng og spann þitt hvíta dáins lín. Loks kom heilög hönd, sem um þig bjó himnesk rödd, er sagði: Það er nóg. (Matthías Jochumsson) Sýn mér, sólar faðir, sjónir hærri en þessar, málið mitt er síðast miklar þig og blessar. Sýn mér sætt í anda sæla vini mína, blessun mína barna burtför mína krýna. Dæm svo mildan dauða, Drottinn, þínu barni, eins og léttu laufi lyfti blær frá hjarni, eins og lítill lækur ljúki sínu hjali, þar sem lygn í leyni liggur marinn svali. (Matthías Jochumsson) Æ, Guð, minn faðir, fyrirgef það framið illt í dag ég hef, að geti' eg sofnað sáttur enn við sjálfan þig og alla menn. Mín sál og hjarta hvíli' í þér, en hvíl þú, Guð, í brjósti mér, svo hver einn morgunn heims um rann mig hitti nýrri' og betri mann. (Matthías Jochumsson) Ástarfaðir himinhæða, heyr þú barna þinna kvak, enn í dag og alla daga í þinn náðarfaðm mig tak. Náð þín sólin er mér eina, orð þín döggin himni frá, er mig hressir, elur, nærir, eins og foldarblómin smá. Einn þú hefur allt í höndum, öll þér kunn er þörfin mín, ó, svo veit í alnægð þinni einnig mér af ljósi þín. Anda þinn lát æ mér stjórna, auðsveipan gjör huga minn, og á þinnar elsku vegum inn mig leið í himin þinn. (Steingrímur Thorsteinsson) Yfir voru ættarlandi, aldafaðir, skildi halt. Veit því heillir, ver það grandi, virstu að leiða ráð þess allt. Ástargeislum úthellt björtum yfir lands vors hæð og dal. Ljós þitt glæð í lýðsins hjörtum, ljós, er aldrei slokkna skal. (Steingrímur Thorsteinsson) Kom, nótt, með náð og frið, kom nær, minn faðir hár, og legðu lyfstein þinn við lífsins mein og sár, allt mannsins böl, hvert brot og sár. (Sigurbjörn Einarsson) Þú vakir, faðir vor, og verndar börnin þín, svo víð sem veröld er og vonarstjarna skín, ein stjarna hljóð á himni skín. (Sigurbjörn Einarsson) Eigi stjörnum ofar á ég þig að finna, meðal bræðra minna mín þú leitar, Guð. Nær en blærinn, blómið, barn á mínum armi, ást í eigin barmi, ertu hjá mér, Guð. Hvar sem þrautir þjaka, þig ég heyri biðja: Viltu veikan styðja, vera hjá mér þar? Já, þinn vil ég vera, vígja þér mitt hjarta, láta ljós þitt bjarta leiða, blessa mig. (Sigurbjörn Einarsson) Nú hverfi oss sviðinn úr sárum og sjatni öll beiskja í tárum, því dauðinn til lífsins oss leiðir, sjá, lausnarinn brautina greiðir. (Þýð. Sigurbjörn Einarsson) Stundum verður vetur veröld hjartans í. Láttu fræ þín lifa, ljóssins Guð, í því. Gef oss þitt sumar sólu þinni frá. Kristur, kom og sigra, kom þú og ver oss hjá. (Sigurbjörn Einarsson) Lof sé þér, Guð, þín líkn ei þver, lind allrar gæsku, dýrð sé þér. Lof þér, sem veitir hjálp og hlíf, himneska svölun, eilíft líf. Lofar þig sól, þér lýtur jörð. Lífið þér færir þakkargjörð, blessi þitt nafn um eilíf ár: Einn sannur Guð og faðir hár. (Sigurbjörn Einarsson) Drottinn Guð, þitt dýra nafnið skæra dýrka ber og veita lotning tæra. Hver tunga, vera skal vitni bera, að voldug eru þín ráð og þér þakkir færa. Guð er Guð, þótt verröld væri eigi, verður Guð, þótt allt á jörðu deyi. Þótt farist heimur sem hjóm og eimur, mun heilagt streyma nýtt líf um geim, Guðs á degi. Björgin hrynja, hamravirkin svíkja, himinn, jörð og stjörnur munu víkja, en upp mun rísa, og ráð hans prísa, hans ríki vísa og ljósið lýsa og ríkja. (Þýð. Sigurbjörn Einarsson) Ég tigna kærleiks kraftinn hljóða, Kristur, sem birtist oss í þér. Þú hefur föður hjartað góða, himnanna ríki, opnað mér. Ég tilbið undur elsku þinnar, upphaf og takmark veru minnar. Mitt líf í helgum huga þínum hefur þú líknarstöfum skráð, og allt, sem býr í barmi mínum, bera skal vitni þinni náð, svo aftur lýsi elskan bjarta, endurskin þitt, frá lind míns hjarta. Ég dýrka helga hátign þína, himneski vinur, Drottinn minn. Lát trú og verk og vitund mína vegsama kærleiks máttinn þinn og mig um alla eilífð bera anda þíns mót og hjá þér vera. (Sigurbjörn Einarsson) Ég veit um himins björtu borg í bjarma sólu hærri. Þar er ei skuggi, synd né sorg, hvert sár er grætt og fjarri. (Sigurbjörn Einarsson) Blómin falla, fölskva slær á flestan ljóma. – Aldrei hverfur angan sumra blóma. Þannig varstu vinur, mér sem vorið bjarta. Það sem gafstu geymist mér í hjarta. Ilma sprotar, anga lauf, sem aldrei falla. Drottinn launi elskuna þína alla. (Sigurbjörn Einarsson) ort til sr Jóns M Guðjónssonar á Akranesi áttræðs Frá þér er, faðir, þrek og vit, öll þekking, ást og trú. Kenn oss að þakka einum þér það allt, sem gefur þú. Og allt, sem hver úr býtum ber, er bróðurskerfur hans, sem bæta skal, í þökk til þín, úr þörfum annars manns. En lát þann dag oss ljóma brátt, er losna böndin hörð, og réttur þinn og ríki fær öll ráð á vorri jörð. Þá allt, sem lifir, lofar þig og lýtur þinni stjórn, og brosir heiðum himni við í helgri þakkarfórn. (Sigurbjörn Einarsson) Amazing Grace Nú hverfur sól í haf og húmið kemur skjótt. Ég lofa góðan Guð, sem gefur dag og nótt, minn vökudag, minn draum og nótt. Þú vakir, faðir vor, og verndar börnin þín, svo víð sem veröld er og vonarstjarna skín, ein stjarna hljóð á himni skín. Lát daga nú í nótt af nýrri von og trú í myrkri hels og harms og hvar sem gleymist þú á jörð, sem átt og elskar þú. Kom, nótt, með náð og frið, kom nær, minn faðir hár, og legðu lyfstein þinn við lífsins mein og sár, allt mannsins böl, hvert brot og sár. (Sigurbjörn Einarsson) Þú, mikli Guð, ert með oss á jörðu, miskunn þín nær en geisli á kinn. Eins og vér finnum andvara morguns, eins skynjar hjartað kærleik þinn. Í dagsins iðu, götunnar glaumi, greinum vér þig með ljós þitt og frið. Hvar sem ein bæn er beðin í hljóði, beygir þú kné við mannsins hlið. Hvar sem er unnið, hugur þinn starfar, hús vor og tæki eru þín verk. Þú vilt vér teljum vort það, sem gefur viskan þín rík og höndin sterk. Djúp er þín lind, sem lífgar og nærir, lófinn þinn stór, vort eilífa hlé. Gjör þú oss, Kristur, Guðs sonur góði, greinar á þínu lífsins tré. (Sigurbjörn Einarsson) Í kyrrð bænarinnar, í þögn hjartans, syngja englarnir lofsöng, í höfugri kyrrð og hljóðlátum tærleik. Þar sem orð tjá hið ósegjanlega, mynd hrífur áhorfandann, tónlistin huggar þann sem syrgir, hláturinn smitar hópinn, þar eru þeir í nánd, englar Guðs. Þar sem hlý hönd er rétt til hjálpar og huggunar, þar er engill Guðs að verki. Þar sem bros breiðist yfir andlit og augu ljóma í gleði og hláturinn streymir frá hlýju hjarta, læknandi, svalandi, þar standa hlið himinsins opin upp á gátt. (Karl Sigurbjörnsson) Drottinn vakir, Drottinn vakir daga og nætur yfir þér. Blíðlynd eins og besta móðir ber hann þig í faðmi sér. Allir þótt þér aðrir bregðist, aldrei hann á burtu fer. Drottinn elskar, – Drottinn vakir daga og nætur yfir þér. Löng þá sjúkdómsleiðin verður, lífið hvergi vægir þér, þrautir magnast, þrjóta kraftar, þungt og sárt hvert sporið er, honum treystu, hjálpin kemur, hann af raunum sigur ber. Drottinn elskar, – Drottinn vakir daga' og nætur yfir þér. Þegar æviröðull rennur, rökkvar fyrir sjónum þér, hræðstu eigi, hel er fortjald, hinum megin birtan er. Höndin, sem þig hingað leiddi, himins til þig aftur ber. Drottinn elskar, – Drottinn vakir daga og nætur yfir þér. (Sigurður Kristófer Pétursson) Við andlátsfregn þína, allt stöðvast í tímans ranni. Og sorgin mig grípur, en segja ég vil með sanni, að ósk mín um bata þinn, tjáð var í bænunum mínum, en Guð vildi fá þig, og hafa með englunum sínum. Við getum ei breytt því sem frelsarinn hefur að segja. Um hver fær að lifa, og hver á svo næstur að deyja. Þau örlög sem við höfum hlotið, það verður að skilja. Svo auðmjúk og hljóð, við lútum að frelsarans vilja. Þó sorgin sé sár, og erfitt er við hana að una. Við verðum að skilja, og alltaf við verðum að muna, að Guð hann er góður, og veit hvað er best fyrir sína. Því treysti ég nú, að hann geymi vel sálina þína. Þótt farin þú sért, og horfin ert burt þessum heimi. Ég minningu þína, þá ávallt í hjarta mér geymi. Ástvini þína, ég bið síðan Guð minn að styðja, og þerra burt tárin, ég ætíð skal fyrir þeim biðja. (Bryndís Halldóra Jónsdóttir) Sofðu nú blundinum væra, blessuð sé sálin þín hrein. Minningin, milda og tæra, merluð, í minningar stein. Man ég þig ástkæra meyja, meðan að lifi ég hér. Minning sem aldrei skal deyja samverustundin með þér. (Bryndís Halldóra Jónsdóttir) Nú sveipa heiðar næturfölva feldi um fætur hægt og döggvast gróin tún. Hnigin er sól, en aftangeisla eldi er ennþá dreift um hæstu fjalla brún. Um sævardjúp á lágum bárum bíður blikfegurð kvölds og vaggar dagsins þraut. Í aftanblævar fylgd mín ljóðúð líður til lags við röðulbjarmans töfraskraut. Kvöldhimins fögur litadýrð er dofnuð og döggva slungið græðis ljósatraf. Hver alda harms er lægð, hver sárkennd sofnuð, hver sorgarelfur tæmd í vordraums haf. (Sigurjón Friðjónsson) Nú hnígur sól að hafi. Eg horfi á gengið skeið. Tek föggur mínar í fatla. Fer mína leið. (Sigurjón Friðjónsson) Vertu alltaf hress í huga hvað sem kann að mæta þér. Lát ei sorg né böl þig buga. Baggi margra þungur er. Treystu því, að þér á herðar þyngri byrði' ei varpað er en þú hefir afl að bera. Orka blundar næg í þér. Grafðu jafnan sárar sorgir sálar þinnar djúpi í. Þótt þér bregðist besta vonin, brátt mun lifna önnur ný. Reyndu svo að henni' að hlynna hún þó svífi djarft og hátt. Segðu aldrei: „Vonlaus vinna“! Von um sigur ljær þér mátt. Dæmdu vægt um veikan bróður veraldar í ölduglaum, þótt hans viljaþrek sé lamað þótt hann hrekist fyrir straum. Sálarstríð hans þú ei þekkir, þér ei veist hvað mæta kann, þótt þú fastar þykist standa þú ert veikur eins og hann. Þerrðu kinnar þess er grætur þvoðu kaun hins særða manns Sendu inn í sérhvert hjarta, sólargeisla kærleikans. Vertu sanngjarn, vertu mildur, vægðu þeim sem mót þér braut. Bið þinn Guð um hreinna hjarta hjálp í lífsins vanda' og þraut. (Erla skáldkona.) í bókinni Hélublóm 1937 Guðfinna Þorsteinsdóttir, f. 1891, d. 1972 Við hlustir mér helfregnin lætur höfug og grimm. Hvert stynjandi næturljóð nístir mig í gegn, hver næðandi gjóstur og þetta kalda regn. Ég skil þetta eigi. Ég skil það ennþá eigi. Ég er of langt í burtu til þess ég það skilja megi. Laus við krankleik og kvöl en svo köld og föl þú sefur nú róleg í rúminu hvíta. Engin æðaslög tíð, engin andvarpan stríð þig ónáða lengur né svefninum slíta. (Hannes Hafstein). Systurlát e. Hannes Svo segir bros þitt, besta systir mín. Nú beinist aftur kveðja mín til þín, og brennheitt höfuð hneigi ég í tárum, mín hjartans vina frá svo mörgum árum. Um regni grátnar grundir sig grúfir nóttin hljóð, með grárri skímu bráðum fer að morgna. Mér finnst ég vera að syngja mitt seinasta ljóð og sálar minnar lindir vera að þorna. Ég veit, þú hefðir sagt mér að herða huga minn. Ég hugga mig sem best til að gera vilja þinn. Ég geymi hvert þitt bros í minning minni. Ég man og skal ei gleyma samvist þinni. Ég vildi ég gæti fléttað þér fagran minniskrans. En fyrir augun skyggja heitu tárin. Svo vertu sæl, mín systir! Í faðmi fannklædds lands. Þú frið nú átt. Við minninguna – og sárin. (Hannes Hafstein) Vagga, vagga, víða, fagra, undurbreiða haf, ástarblíðum blævi strokið af, vagga, vagga, allar sorgir svæf og niður þagga. Húmið hnígur hægt og blítt um endalausan geim. Stormur felldist fyrir eyktum tveim. Húmið hnígur. Hægt í öldudali skipið sígur. Aldnar vakna endurminningar, en sofna um leið; hugann dregur aldan blökk og breið. Draumar vakna; duldir þræðir upp í sálu rakna. Bernsku draumar, blíðir eins og ljúfrar móður hönd andann leiða inn í blómskrýdd lönd. Ljúfir draumar líða’ um sálu eins og heitir straumar. (Hannes Hafstein) Ég berst á fáki fráum fram um veg. Mót fjallahlíðum háum hleypi ég. Og golan kyssir kinn. Og á harða, harða spretti hendist áfram klárinn minn. Það er sem fjöllin fljúgi móti mér, sem kólfur loftið kljúfi klárinn fer. Og lund mín er svo létt, eins og gæti eg gjörvallt lífið geisað fram í einum sprett. (Hannes Hafstein) Blessuð sólin elskar allt, allt með kossi vekur, haginn grænn og hjarnið kalt hennar ástum tekur. Geislar hennar út um allt eitt og sama skrifa á hagann grænan, hjarnið kalt. „Himneskt er að lifa!“ (Hannes Hafstein) Er sólin hnígur hægt í djúpan sæ og höfuð sitt til næturhvíldar byrgir á svalri grund, í golu þýðum blæ, er gott að hvíla þeim er vini syrgir. Í hinstu geislum hljótt þeir nálgast þá, að huga þínum veifa mjúkum svala. Hver sælustund sem þú þeim hafðir hjá í hjarta þínu byrjar ljúft að tala. Og tárin sem þá væta vanga þinn er vökvan, send frá lífsins æðsta brunni. Þau líða eins og elskuð hönd um kinn og eins og koss þau brenna ljúft á munni. Þá líður nóttin ljúfum draumum í svo ljúft að kuldagust þú finnur eigi, og fyrr en veist þá röðull rís á ný og roðinn lýsir fyrir nýjum degi. (Hannes Hafstein) (Eftirfarandi ljóð orti Hallgrímur Pétursson til dóttur sinnar, Steinunnar Hallgrímsdóttur, sem lést barnimg á sóttarsæng. Er fyrsti stafur í hverju erindi í takt við nafnið hennar.) Sælar þær sálir eru, sem hér nú skiljast við frá holdsins hryggðar veru og heimsins göldum sið, hvílast í himnafrið, þar sem með sætum hljóðum syngur lof Drottni góðum lofsamlegt engla lið. Tign, æru, sæmd og sóma sálir Guðs barna fá, sem ljósar stjörnur ljóma lambsins stóli hjá, ávallt Guðs auglit sjá, með hvítum skrúða skrýddar, skarti réttlætis prýddar, sorg allri sviptar frá. Englanna hirðin hreina heiðrar Guð nótt sem dag sálirnar syngja og greina sanctus með fegursta lag og lystugum lífsins hag, holdið sig meðan hvílir, höndin Drottins því skýlir, sér engan sorgar plag. Í þennan flokkinn fróma flutt varstu, barnkind mín himneskum hafin sóma hvílist nú sálin þín ljómar þar skært og skín í faðmi Jesú fríðum fagnandi öllum tíðum; dýrðin sú aldrei dvín. Nú er þér aftur goldið angrið, sem barstu mest, þegar þitt hrjáðist holdið, hátt þú stundir og grézt, gefin er gleðin bezt, hafin úr hryggð og móði, hreinsun með Jesú blóði, synd engin á þér sést. Unun var augum mínum ávallt að líta á þig með undgdóms ástum þínum ætíð þú gladdir mig, rétt yndis-elskulig, auðsveip af hjarta hlýðug, í harðri sótt vel líðug, sem jafnan sýndi sig. Næm, skynsöm, ljúf í lyndi, lífs meðan varstu hér, eftirlæti og yndi ætíð hafði ég af þér, í minni muntu mér; því mun ég þig með tárum þreyja af huga sárum, heim til þess héðan fer. Mín gleði er sú eina, andlát þitt hugsa ég á, þú hafðir málið hreina, hér með vit alls að gá, skammt til þess líf leið frá, breiddir út hendur báðar, bauðst þig til Jesú náðar, kvaðst vilja koma þá. Litla stund stóð í hæfi, sturlaði fögnuðinn, hálft fjórða ár alls var æfi eigi þó fullkomin, skjótt sá ég skilnað þinn; geymir sál þína sætur signaður Drottinn mætur fyrir Jesúm, soninn sinn. Hvílist nú holdið unga af harmi og sorgum mætt, svipt öllum sóttarþunga, svo er þér nú óhætt, dóttir mín! böl er bætt, frjáls við synd, fár og dauða fyrir Jesú blóðið rauða, sefur í Drottni sætt. (Hallgrímur Pétursson) Nú ertu leidd, mín ljúfa, lystigarð Drottins í, þar áttu hvíld að hafa hörmunga og rauna frí, við Guð þú mátt nú mæla, miklu fegri en sól unan og eilíf sæla er þín hjá lambsins stól. Dóttir, í dýrðar hendi Drottins, mín, sofðu vært, hann, sem þér huggun sendi, hann elskar þig svo kært. Þú lifðir góðum Guði, í Guði sofnaðir þú, í eilífum andarfriði ætíð sæl lifðu nú. (Hallgrímur Pétursson) Upp, upp mín sál og allt mitt geð, upp mitt hjarta og rómur með, hugur og tunga hjálpi til. Herrans pínu ég minnast vil. (Hallgrímur Pétursson) Hafðu, Jesús, mig í minni, mæðu og dauðans hrelling stytt, börn mín hjá þér forsjón finni, frá þeim öllum vanda hritt, láttu standa’ á lífsbók þinni líka þeirra nafn sem mitt. (Hallgrímur Pétursson) Allt eins og blómstrið eina upp vex á sléttri grund fagurt með frjóvgun hreina fyrst um dags morgunstund, á snöggu augabragði af skorið verður fljótt lit og blöð niður lagði líf mannlegt endar skjótt. Svo hleypur æskan unga óvissa dauðans leið sem aldur og ellin þunga, allt rennur sama skeið. Innsigli engir fengu upp á lífsstunda bið, en þann kost undir gengu allir að skilja við. Dauðinn má svo með sanni samlíkjast, þykir mér, slyngum þeim sláttumanni, er slær allt, hvað fyrir er: grösin og jurtir grænar, glóandi blómstrið frítt, reyr, stör sem rósir vænar reiknar hann jafnfánýtt. Lífið manns hratt fram hleypur, hafandi enga bið, í dauðans grimmar greipur, – gröfin tekur þá við. Allrar veraldar vegur víkur að sama punkt, fetar þann fús sem tregur, hvort fellur létt eða þungt. Ég veit, minn ljúfur lifir lausnarinn himnum á, hann ræður öllu yfir, einn heitir Jesús sá, sigrarinn dauðans sanni sjálfur á krossi dó og mér svo aumum manni eilíft líf víst til bjó. Ég lifi' í Jesú nafni, í Jesú nafni' eg dey, þó heilsa’ og líf mér hafni, hræðist ég dauðann ei. Dauði, ég óttast eigi afl þitt né valdið gilt, í Kristí krafti' eg segi: Kom þú sæll, þá þú vilt. (Hallgrímur Pétursson) Ég lít beint á þig, Jesú minn, jafnan þá hryggðin særir. Í mínum krossi krossinn þinn kröftuglega mig nærir. Sérhvert einasta sárið þitt sannlega græðir hjartað mitt og nýjan fögnuð færir. (Hallgrímur Pétursson) (Passíusálmur 37.10.) Í danskri þýðingu Björns Sigurbjörnssonar: Jeg ser, min Jesus, til dig hen, når sorgen er på færde, dit kors vil gi' mig mod igen, så jeg mit kors kan bære. Hvert eneste af dine sår vil læge hjertet, hvor jeg går, og troens håb ernære. (Hallgrímur Pétursson) Kvöl sína Jesús kallar kaleik áskenktan sér. Kross þinn og eymdir allar eins máttu nefna hér, því Drottinn drakk þér til, fyrir þig þá hann píndist, svo þú, mín sál, ei týndist, gjör honum gjarnan skil. Þú mátt þig þar við hugga, hann þekkir veikleik manns, um þarftu ekki að ugga ádrykkjuskammtinn hans, vel þín vankvæði sér, hið súrasta drakk hann sjálfur, sætari og minni en hálfur skenktur er skerfur þér. (Hallgrímur Pétursson) Fyrir þann deyð sem þoldir þú, þig bið ég um það Jesús nú, að gefi mér þín gæskan blíð, góða dauðans manns dauðatíð. Hold mitt lát hvílast hægt í frið, hönd þín sálunni taki við. (Hallgrímur Pétursson) Auðtrúa þú aldrei sért, aldrei tala um hug þinn þvert. Það má kalla hyggins hátt að heyra margt en skrafa fátt. Tak þitt æ í tíma ráð, tókst þó ei sé lundin bráð, vin þinn skaltu velja þér, sem vitur og þar með tryggur er. (Hallgrímur Pétursson) Nú ert þú leidd, mín ljúfa, lystigarð Drottins í, þar átt þú hvíld að hafa hörmunga og rauna frí, við Guð þú mátt nú mæla, miklu fegri en sól unan og eilíf sæla er þín hjá lambsins stól. Dóttir, í dýrðar hendi Drottins, mín, sofðu vært, hann, sem þér huggun sendi, hann elskar þig svo kært. Þú lifðir góðum Guði, í Guði sofnaðir þú, í eilífum andarfriði ætíð sæl lifðu nú. (Hallgrímur Pétursson) Ég vil í Drottni sofna sætt, samviskustríðið allt er bætt, dauðahaldi ég Drottin þríf, dýrstur gef þú mér eilíft líf. Lúinn anda ég legg nú af, lífinu ráði sá, sem gaf, í sárum Jesú mig sætt innvef, sálu mína ég Guði gef. Láttu mig, Drottinn, lofa þig, með lofi þínu hvíla mig, ljósið í þínu ljósi sjá, lofa þig strax sem vakna má. (Hallgrímur Pétursson) Ó, Jesús, séu orðin þín andláts síðasta huggun mín. Sál minni verður þá sælan vís með sjálfum þér í paradís. (Hallgrímur Pétursson) Gegnum Jesú helgast hjarta í himininn upp ég líta má. Guðs míns ástar birtu bjarta bæði fæ ég að reyna og sjá. Hryggðarmyrkrið sorgar svarta sálu minni hverfur þá. (Hallgrímur Pétursson) Herra, mig heiman bú í hendur þínar, leið mig í lífsins trú um lífstíð mína. Allt hvað minn góði Guð gaf mér í heimi einn taki aftur við annist og geymi. Ég á mig ekki hér í veröldinni, Drottinn, ég eign þín er af miskunn þinni. Höfuð mitt seka sé sem kjöltu móður lagt í þitt líknarkné, lausnarinn góður. (Hallgrímur Pétursson) Öllu lokið, mamma. Slokknað ævi þinnar ljós. Hjúfrar sig að barmi þínum hvít og friðsæl rós. Lémagna sú hönd, er þerrði ljúfast vota kinn. – Drjúpi hljótt og rótt mín tár við dánarbeðinn þinn. Blessuð sé hver tíð, er leið á braut í fylgd með þér, vongleðin og ástúð þín, sem vakti yfir mér. – Bið eg þess af hjarta nú á bljúgri kveðjustund, að bænir þínar leiði þig sem barn á guðs þíns fund. (Kristinn Reyr) Þú manst eitt orð, þótt allar ræður gleymist og atvik hverfi úr minni, hið ljúfa orð, er lék þér fyrst á tungu og laut í auðmýkt þinni, sem greiddi vegu veikum fótum þínum, er var þér erfið gangan, hið sterka orð, er studdi þig og leiddi og strauk þér blítt um vangann. (Gestur Guðfinnsson) Mamma e. Gest Ég er óskin, aleiga hins snauða, bænin heilaga, hjartarauða, umvafin fegurð og ást í lífi og dauða. Ég var og ég er. Kynslóð kemur og kynslóð fer. Ungir og gamlir unna mér. Ég er óskin, ákallið hljóða, bæn hins veika og vegamóða: friður á jörðu og frelsi allra þjóða. (Gestur Guðfinnsson) Við kveðjum öll, en hvenær? Ekkert svar. Hverju verður næsta veröld prýdd? Verður kannski bjart að búa þar? Við bara flytjum næst í aðra vídd. (Vilhjálmur S.V. Sigurjónsson) Þó allir hljóti að fara þessa ferð að finna andans björtu heimakynni, þá streymir um hugann minninganna mergð er mætur vinur hverfur hinsta sinni. (Vilhjálmur S.V. Sigurjónsson) Horfinn er vinur handan yfir sundin, hryggðin er sár, svo jafnvel tárast grundin. Þá er svo gott, um ævi megum muna milda og fagra geymum kynninguna. Óvæntust ætíð kemur kveðjustundin kærast í hjarta geymum minninguna. (Vilhjálmur S.V. Sigurjónsson) Ég fel þér, Guð minn, allt, sem ann ég hér og allt ég þakka, sem þú veittir mér. Ég bið af hjarta, að börn og vini mín æ blessi, Jesús, náðarhöndin þín. (Kristján Eggertsson) Er sárasta sorg okkur mætir og söknuður huga vorn grætir þá líður sem leiftur úr skýjum ljósgeisli af minningum hlýjum. (H.J.H.) Það vex eitt blóm fyrir vestan, og vornóttin mild og góð kemur á ljósum klæðum og kveður því vögguljóð. Ég ann þessu eina blómi, sem aldrei ég fékk að sjá. Og þangað horfir minn hugur í hljóðri og einmana þrá. Og því geng ég fár og fölur með framandi jörð við il. Það vex eitt blóm fyrir vestan og veit ekki, að ég er til. (Steinn Steinarr) Ég sakna, þín ég syrgi farinn vin, í sálu þinni fann ég dýpsta hljóminn, er hóf sig yfir heimsins dægur glys. Á horfna tímans horfi ég endurskin, ég heyri ennþá glaða, þýða róminn, frá hreinni sál með hárra vona ris. (Steinn Steinarr) Hin íbjúga veröld, sem hverfist í sjálfa sig gaf mér sólskin eins dags og húm einnar nætur. Þú, sem ég elska, hví yfirgefur þú mig? Í skugganum mikla, sem grúfir við guðsins fætur, er grafin sú spurning, sem aldrei mun finna sitt svar. Hvar, hvar? (Steinn Steinarr) Tvær hendur hvítar og tærðar. Og þú, sem grætur, hvað grætir þig? Veistu ekki, að dimman og dauðinn er draumur um mig? Tvær hendur hvítar og tærðar, tvær hendur, sem elska þig. (Steinn Steinarr) Hendur e Stein Hér hvílast þeir, sem þreyttir göngu luku í þagnar brag. Ég minnist tveggja handa, er hár mitt struku einn horfinn dag. Ó, guðir, þér, sem okkur örlög vefið svo undarleg. Það misstu allir allt, sem þeim var gefið, og einnig ég. Og ég sem drykklangt drúpi höfði yfir dauðans ró, hvort er ég heldur hann, sem eftir lifir, eða hinn, sem dó? (Steinn Steinarr) Ó, minning, minning. Líkt og ómur fjarlægra söngva, líkt og ilmur deyjandi blóma berast orð þín að hlustandi eyrum mínum. Eins og lifandi verur birtast litir og hljómar hinna liðnu daga, sem hurfu sinn dularfulla veg út í dimmbláan fjarskann og komu aldrei aftur. (Steinn Steinarr) Þó er eins og yfir svífi enn og hljóti að minna á þig þættirnir úr þínu lífi, þeir, sem kærast glöddu mig. Alla þína kæru kosti kveð ég nú við dauðans hlið, man, er lífsins leikur brosti ljúfast okkur báðum við. (Steinn Steinarr) Í fjarska, á bak við allt, sem er, býr andi þess, sem var. Og andi þess, sem enn er hér, er ekki þar. Og okkar sjálfra mark og mið er mælt við tilgang þann: Af draumi lífsins vöknum við og verðum hann. Að veruleikans stund og stað er stefnt við hinztu skil, því ekkert er til nema aðeins það, sem ekki er til. (Steinn Steinarr) Að lokum eftir langan, þungan dag, er leið þín öll. Þú sest á stein við veginn, og horfir skyggnum augum yfir sviðið, eitt andartak. Og þú munt minnast þess, að eitt sinn, eitt sinn, endur fyrir löngu lagðir þú upp frá þessum sama stað. (Steinn Steinarr) Ég byggði mér hús við hafið, og hafið sagði: Ó Key, hér er ég og ég heiti Hudson Bay. Í kvöldsins hægláta húmi heyrði ég bylgjunnar sog. Þannig er þessi heimur. Það er og. (Steinn Steinarr) Svo dreymdi okkur drauminn um ljósið eina nótt, þegar myrkrið var þyngra og svartara en nokkurt sinn áður Það var eitthvað, sem streymdi og rann með sælutitrandi sársauka gegn um sál okkar. Og augu okkar störðu sturluð og undrandi á fölleitan glampa, sem flökti um sviðið í óra fjarlægð. Og einn okkar spurði í feiminni ákefð: Hvað er það? Og annar svaraði fagnandi rómi: Ljósið, ljósið! (Steinn Steinarr) Draumur um ljósið eftir Stein - Í dagsins önnum dreymdi mig þinn djúpa frið, og svo varð nótt. Ég sagði í hljóði: Sofðu rótt, þeim svefni enginn rænir þig. En samt var nafn þitt nálægt mér og nóttin full af söngvaklið svo oft, og þetta auða svið bar ætíð svip af þér. Og þungur gnýr sem hrynji höf mitt hjarta lýstur enn eitt sinn: Mín hljóða sorg og hlátur þinn, sem hlutu sömu gröf. (Steinn Steinarr) Siesta eftir Stein - Tíminn er eins og vatnið og vatnið er kalt og djúpt eins og vitund mín sjálfs. Og tíminn er eins og mynd, sem er máluð af vatninu og mér til hálfs Og tíminn og vatnið renna veglaust til þurrðar inn í vitund mín sjálfs Og tíminn hvarf eins og tár sem fellur á hvíta strönd. (Steinn Steinarr) Í sólhvítu ljósi hinna síðhærðu daga býr svipur þinn. Eins og tálblátt regn sé ég tár þín falla yfir trega minn. Og fjarlægð þín sefur í faðmi mínum í fyrsta sinn. Frá vitund minni til vara þinna er veglaust haf. En draumur minn glóði í dulkvikri báru, meðan djúpið svaf. Og falin sorg mín nær fundi þínum eins og firðblátt haf. (Steinn Steinarr) Minning e. Stein Lát huggast, barn, því líkn er öllum lögð, og lífið sjálft mun tállaust veita hana. Hið liðna er aðeins til sem saga sögð, og sál þín hlustar kannski af gömlum vana. Í krafti þess, sem kemur eða fer, þú kallar ekki fram þín tár né ama. Það snart þig ei og enginn mark þess sér, því innstu vitund þinni stóð á sama. Svo týnist okkar æskuvon og þrá, allt, sem við höfum fegurst lært og kunnað. Ég, sem hef unnað meira en nokkur má, minnist ei framar neins, sem ég hef unnað. (Steinn Steinarr) Að sigra heiminn er eins og að spila á spil. með spekingslegum svip og taka í nefið, (Og allt með glöðu geði er gjarnan sett að veði.) Og þó þú tapir, það gerir ekkert til því það var nefnilega vitlaust gefið. (Steinn Steinarr) Ísland, minn draumur, mín þjáning, mín þrá, mitt þróttleysi og viðnám í senn. Þessi vængjaða auðn með sín víðerni blá, hún vakir og lifir þó enn. Sjá, hér er minn staður, mitt líf og mitt lán, og ég lýt þér, mín ætt og mín þjóð. Ó, þú skrínlagða heimska og skrautklædda smán, mín skömm og mín tár og mitt blóð. (Steinn Steinarr) Landsýn e Stein Ó, sláðu hægt mitt hjarta og hræðstu ei myrkrið svarta. Með sól og birtu bjarta þér birtist vor á ný. Og angan rósa rauðra, mun rísa af gröfum dauðra. Og vesæld veikra og snauðra mun víkja fyrir því. Um daga ljósa og langa er ljúft sinn veg að ganga með sól og vor um vanga og veðrin björt og hlý. Þá rís af gömlum grunni hvert gras í túni og runni. Hún, sem þér eitt sinn unni, elskar þig kannske á ný. (Steinn Steinarr) Gömul vísa um vorið e. Stein Ég hef gengið um sólheita sanda. Og brimgnýr ókunnra hafa blandast þyti míns blóðs. Ég hef látið úr höfn allra landa og runnið í farveg hvers flóðs. Og á botni hins óræða djúps hef ég vitund og vilja minn grafið, og ég veit ekki lengur, hvort hafið er ég eða ég hafið. (Steinn Steinarr) Haf e Stein Þess minnist ég, að mér og þessum heimi kom misjafnlega saman fyrr á dögum. Og beggja mál var blandið seyrnum keimi, því báðir vissu margt af annars högum. Svo henti lítið atvik einu sinni, sem okkur, þessa gömlu fjandmenn sætti: að ljóshært barn, sem lék í návist minni, var leitt á brott með voveiflegum hætti. Það hafði veikum veitt mér blessun sína og von, sem gerði fátækt mína ríka. Og þetta barn, sem átti ástúð mína, var einnig heimsins barn og von hans líka. Og við, sem áður fyrr með grimmd í geði gerðum hvor öðrum tjón og falli spáðum, sáum það loks í ljósi þess, sem skeði, að lífið var á móti okkur báðum. Nú ölum við ei lengur beiskju í barmi né byrgjum kala neinn í hjörtum inni, því ólán mitt er brot af heimsins harmi, og heimsins ólán býr í þjáning minni. (Steinn Steinarr) Dúnmjúkum höndum strauk kulið um krónu og ax, og kvöldið stóð álengdar, hikandi, feimið og beið. Að baki okkur týndist í mistrið hin langfarna leið, eins og léttstigin barnsspor í rökkur hins hnígandi dags. Og við settumst við veginn, tveir ferðlúnir framandi menn, eins og fuglar, sem þöndu sinn væng yfir úthöfin breið. Hve gott er að hvíla sig rótt, eins og lokið sé leið, þótt langur og eilífur gangur bíði manns enn. (Steinn Steinarr) Ég geng í hring í kringum allt sem er. Og innan þessa hrings er veröld þín. Minn skuggi féll um stund á gluggans gler. Ég geng í hring í kringum allt sem er. Og utan þessa hrings er veröld mín. (Steinn Steinarr) Víst er þetta löng og erfið leið, og lífið stutt og margt, sem útaf ber. En tigið gegnum tál og hverskyns neyð skín takmarkið og bíður eftir þér. Hve oft þú hrasar, oft þig brestur mátt, hve undarlega er gott að sitja kyrr. Samt kemstu á fætur, réttir höfuð hátt, og hraðar þér af stað sem áður fyrr. Svo styttist þessi ganga smátt og smátt, og seinast stendurðu einn við luktar dyr. (Steinn Steinarr) Í draumi sérhvers manns er fall hans falið. Þú ferðast gegnum dimman kynjaskóg af blekkingum, sem brjóst þitt hefur alið á bak við veruleikans köldu ró. Þinn draumur býr þeim mikla mætti yfir að mynda sjálfstætt líf, sem ógnar þér. Hann vex á milli þín og þess, sem lifir, og þó er engum ljóst hvað milli ber. Gegn þinni líkamsorku og andans mætti og öndvert þinni skoðun, reynslu og trú, í dimmri þögn, með dularfullum hætti rís draumsins bákn og jafnframt minnkar þú. Og sjá, þú fellur fyrir draumi þínum í fullkominni uppgjöf sigraðs manns. Hann lykur um þig löngum armi sínum, og loksins ert þú sjálfur draumur hans. (Steinn Steinarr) Óska ég þess að angur mitt aldrei snerti hjarta þitt. Til þess ertu alltof ljúf og góð. – En ég vil þú vitir það, vina mín, þó hausti að, að þú varst mín sumarþrá, mitt sólskinsljóð. (Tómas Guðmundsson) En nótt, þú sem svæfir sorgir og fögnuð dagsins og sumarsins dýrðar í fölnuðu laufi geymir! Ég veit, að augu þín lykja um ljósið sem myrkrið. Því leita ég horfinna geisla í skuggum þínum. Tak þú mitt angur og vinn úr því söng, er sefi söknuð alls þess, er var og kemur ei framar. (Tómas Guðmundsson) Fagra veröld, e Tómas Engum er ljóst, hvaðan lagt var af stað né hver lestinni miklu ræður. Við sláumst í förina fyrir það, jafnt fúsir sem nauðugir bræður! Og hægt hún fer, en hún færist um set, þessi fylgd yfir veginn auðan, kynslóð af kynslóð og fet fyrir fet. Og ferðinni er heitið í dauðann. (Tómas Guðmundsson) Úr Lestinni miklu í Fögru veröld. Og dagurinn leið í djúpið vestur, og Dauðinn kom inn til þín. Þú lokaðir augunum – andartak sem ofbirta glepti þér sýn. Og um varir þér brá fyrir brosi þeirra, sem bíða í myrkrinu og þrá daginn, – og sólina allt í einu í austrinu rísa sjá. Hann tók þig í fang sér og himnarnir hófu í hjarta þér fagnandi söng. Og sólkerfi daganna svifu þar um sál þína í tónanna þröng. En þú varst sem barnið, er beygir kné til bænar í fyrsta sinn. Það á engin orð nógu auðmjúk til, en andvarpar: Faðir minn! (Tómas Guðmundsson) Ég minnist ennþá okkar fornu kynna, og ennþá man ég ljómann drauma þinna, er bernskan móti báðum okkur hló. Hver dagur nýrri frægð og frama spáði, og fögur, mikil verk þinn hugur þráði. Á köllun þína engum efa sló. (Tómas Guðmundsson) - úr ljóðinu Æskuvinir e. Tómas Hún er konan, sem kyrrlátust fer og kemur þá minnst þig varir, og les úr andvaka augum þér hvert angur, sem til þín starir. Hún kemur og hlustar, er harmasár hjörtun í einveru kalla. Hún leitar uppi hvert tregatár. Hún telur blöðin, sem falla. Og hún er þögul og ávallt ein og á ekki samleið með neinum. Því hún er sorgin, sem sefar hvert mein, Og sífellt leitar að einum. (Tómas Guðmundsson) Sorgin e. Tómas Og svona lauk þessu ljóði – Það leið út í þögulan bláinn sem söngur úr skógi, sem blærinn ber með blómilmi út yfir sjáinn. Við sungum það eina sumarnótt. Við syngjum það aftur við djúpið rótt, þegar dagurinn hinzti er dáinn. Það leið frá hlæjandi hjörtum – um hug okkar vornóttin streymdi með húm sitt og ilm, og enginn veit nema æskan, hvað sál okkar geymdi. Svo djúp var gleðin og himinheið og hugurinn frjáls eins og blærinn, sem leið um voginn, er vakandi dreymdi. Ég kveð þig, ljóð mitt, í ljóði – Þú líður ennþá um bláinn sem söngur úr skógi, sem blærinn ber með blómilmi út yfir sjáinn. Við sungum það eina sumarnótt – Við syngjum það aftur við djúpið rótt, þegar dagurinn hinzti er dáinn. (Tómas Guðmundsson) Tilvera okkar er undarlegt ferðalag. Við erum gestir og hótel okkar er jörðin. Einir fara og aðrir koma í dag, því alltaf bætast nýir hópar í skörðin. Og til eru ýmsir, sem ferðalag þetta þrá, en þó eru margir, sem ferðalaginu kvíða. Og sumum liggur reiðinnar ósköp á, en aðrir setjast við hótelgluggann og bíða. En það er margt um manninn á svona stað, og meðal gestanna er sífelldur þys og læti. Allt lendir í stöðugri keppni’ um að koma sér að og krækja sér í nógu þægilegt sæti. En þó eru sumir, sem láta sér lynda það að lifa úti’ í horni, óáreittir og spakir, því það er svo misjafnt, sem mennirnir leita að, og misjafn tilgangurinn, sem fyrir þeim vakir. En mörgum finnst finnst hún dýr þessi hóteldvöl, þó deilt sé um hvort hótelið sjálft muni græða. En við, sem ferðumst, eigum ei annars völ. Það er ekki um fleiri gististaði að ræða. Að vísu eru flestir velkomnir þangað inn, og viðbúnaður, er gestirnir koma í bæinn, og margir í allsnægtum una þar fyrst um sinn. En áhyggjan vex, er menn nálgast burtferðardaginn. Þá streymir sú hugsun um oss sem ískaldur foss, að allt verði loks upp í dvölina tekið frá oss, er dauðinn, sá mikli rukkari, réttir oss reikninginn yfir það sem var skrifað hjá oss. Þá verður oss ljóst, að framar ei frestur gefst né færi á að ráðstafa nokkru betur. Því alls, sem lífið lánaði, dauðinn krefst – í líku hlutfalli og Metúsalem og Pétur. (Tómas Guðmundsson) Í dimmum skugga af löngu liðnum vetri mitt ljóð til þín var árum saman grafið. Svo ungur varstu, er hvarfstu út á hafið hugljúfur, glæstur, öllum drengjum betri. Og því varð allt svo hljótt við helfregn þína sem hefði klökkur gígjustrengur brostið. Og enn ég veit margt hjarta, harmi lostið, sem hugsar til þín alla daga sína. En meðan árin þreyta hjörtu hinna, sem horfðu eftir þér í sárum trega, þá blómgast enn, og blómgast ævinlega, þitt bjarta vor í hugum vina þinna. Og skín ei ljúfast ævi þeirri yfir, sem ung á morgni lífsins staðar nemur, og eilíflega, óháð því, sem kemur, í æsku sinnar tignu fegurð lifir? Sem sjálfur Drottinn mildum lófum lyki um lífsins perlu í gullnu augnabliki – (Tómas Guðmundsson) Er sumarið kom yfir sæinn og sólskinið ljómaði um bæinn og vafði sér heiminn að hjarta, ég hitti þig, ástin mín bjarta. Og saman við leiddumst og sungum með sumar í hjörtunum ungu, - hið ljúfasta, úr lögunum mínum, ég las það í augunum þínum. Þótt húmi um hauður og voga, mun himinsins stjörndýrð loga um ást okkar, yndi og fögnuð, þótt andvarans söngrödd sé þögnuð. (Tómas Guðmundsson) Dagný e Tómas Í dag felldu blómin mín blöðin sín. Og húmið kom óvænt inn til mín. Ég hélt þó að enn væri sumar og sólskin. Ég horfði út um gluggann. Haustsins blær um hlíðarnar lagðist en silfuskær kom máninn upp yfir austurfjöllinn. Og lindirnar skinu í ljóma hans. Í laufinu stigu geislarnir dans, en silfurhljómar um hvolfin liðu. Og sál mín hlustaði, sál mína bar yfir sumar og haust inn í landið þar sem dagarnir sofna og draumarnir vakna. Að augum mér bar eina bernskusýn – úr blámanum hófust æskulönd mín, fjarlægar strendur fjarlægra daga – Og nú kom haustið! Á kné ég kraup. Að köldum veggnum ég höfði draup og kyssti blómin, sem bliknuð lágu – (Tómas Guðmundsson) Ég veit þú fékkst engu, vinur, ráðið um það, en vissulega hefði það komið sér betur, að lát þitt hefði ekki borið svo bráðan að. Við bjuggumst við að hitta þig oft í vetur. Og nú var um seinan að sýna þér allt það traust, sem samferðafólki þínu hingað til láðist að votta þér. Það virtist svo ástæðulaust að vera að slíku fyrst daglega til þín náðist. En dánum fannst okkur sjálfsagt að þakka þér og þyrptumst hljóðir um kistuna fagurbúna. Og margir báru þig héðan á höndum sér, sem höfðu í öðru að snúast þangað til núna. En þetta er afrek, sem einungis látnum vinnst, í allra þökk að gerast virðingamestur. Því útför er samkoma, þar sem oss flestum finnst í fyrsta sinn rétt, að annar sé heiðursgestur. Svo skildust leiðir, og aleinn þú eftir varst af okkur, samferðamönnum þínum og vinum, – að vísu í fyrsta skipti – af öllum hinum. Þú einn hafðir lokið því erindi þínu hér, sem okkur mun gert að skila síðar einn daginn. Þó taldi víst enginn þann tvíverknað eftir sér, fyrst tími var enn til stefnu, að halda í bæinn. Loks fundum við til þess með stolti og sorg í senn er síðast héldum við burt frá gröfinni þinni, að við, sem þig kvöddum, vorum þá lifandi enn, að vísu með Allt eins og blómstrið í fersku minni. En þá að við sjáum til ferða dauðans hvern dag og drottinn stuggi við okkur á marga lundu, er þetta hið eina ævinnar ferðalag, sem aldrei er ráðið fyrr en á síðustu stundu. En hópur þeirra, sem áttu þig lengst af að, var, eins og þú skilur, þyngstum söknuði hlaðinn. Og víst hefði margur maðurinn kosið það að mega fylgja öðrum vinum í staðinn. En þó að við treystumst til þess að lifa hér er tryggð okkar söm – og jafnvel þó að svo færi, að mynd þín gleymdist öllum, sem unna þér, er engan veginn gefið, hvers sökin væri. Því mannsins hjarta er eins og umsetin borg, sem ár og dagar í vöku og svefni herja. Og jörðin á sér enga þá gleði og sorg, sem ást og minningum tekst til lengdar að verja. En hversu langt sem lífið haslar sér völl, í lokasókninni miklu þess viðnám bilar. Og dauðinn mun finna djásn okkar heil og öll þann dag, sem lífið herfangi sínu skilar. Mér dylst að vísu þín veröld á bak við hel, en vænti þess samt, og fer þar að prestsins orðum, að þú megir yfirleitt una hlut þínum vel, því okkar megin gengur nú flest úr skorðum. Og hér eru margir horfnir frá þeirri trú, að heimurinn megi framar skaplegur gerast, og sé honum stjórnað þaðan, sem þú ert nú, mér þætti rétt að þú létir þau tíðindi berast. (Tómas Guðmundsson) Úr Bréf til látins manns, eftir Tómas Dagurinn líður – Hægan himni frá höfgi fellur angurvær á dalablómin smá. Og hvítir svanir svífa hægt til fjalla með söng, er deyr í fjarska. Dagurinn líður – Hann deyr með brosi á vör, því ganga hans í dauðann er dýrleg brúðarför. Svo eru sorgir vorsins síðla er sól til viðar hnígur. Og nóttin krýpur bláklædd í bæn að fótskör hans, og bjarma slær á strendur hins myrka draumalands. En þaðan stíga sumarkvöldsins söngvar er sól til viðar hnígur. (Tómas Guðmundsson) Nú andar næturblær um bláa voga. Við bleikan himin daprar stjörnur loga. Og þar sem forðum vor í sefi söng nú svífur vetrarnóttin dimm og löng. Svo undarlega allir hlutir breytast. Hve árin skipta svip og hjörtun þreytast. Hve snemma daprast vorsins vígða bál. Hve vínið dofnar ört á tímans skál. Svo skamma stundu æskan okkur treindist. Svo illa vorum draumum lífið reyndist. Senn göngum við sem gestir um þá slóð, sem geymir bernsku vorrar draumaljóð. Og innan skamms við yfirgefum leikinn. Ný æska gengur sigurdjörf og hreykin, af sömu blekking blind, í okkar spor. Og brátt er gleymt við áttum líka vor. Og þannig skal um eilíf áfram haldið, unz einhverntíma fellur hinzta tjaldið. (Tómas Guðmundsson) Ég leitaði blárra blóma að binda þér dálítinn sveig, en fölleit kom nóttin og frostið kalt á fegurstu blöðin hneig. Og ég gat ei handsamað heldur þá hljóma, sem flögruðu um mig, því það voru allt saman orðlausir draumar um ástina, vorið og þig. En bráðum fer sumar að sunnan og syngur þér öll þau ljóð, sem ég hefði kosið að kveða þér einn um kvöldin sólbjört og hljóð. Það varpar á veg þinn rósum og vakir við rúmið þitt, og leggur hóglátt að hjarta þínu hvítasta blómið sitt. Ég veit ég öfunda vorið, sem vekur þig sérhvern dag, sem syngur þér kvæði og kveður þig með kossi hvert sólarlag. Þó get ég ei annað en glaðzt við hvern geisla, er á veg þinn skín, og óskað, að söngur, ástir og rósir, sé alla tíð saga þín. (Tómas Guðmundsson) En meðan árin þreyta hjörtu hinna, sem horfðu eftir þér í sárum trega, þá blómgast enn, og blómgast ævinlega, þitt bjarta vor í hugum vina þinna. (Tómas Guðmundsson) Enn syngur vornóttin vögguljóð sín. Veröldin ilmar, glitrar og skín. Kvöldsett er löngum í kyrrum skóg. Öldurnar sungu sig sjálfar í dá. Síðustu ómarnir ströndinni frá hverfa í rökkurró. (Tómas Guðmundsson) Þú hafðir fagnað með gróandi grösum og grátið hvert blóm, sem dó. Og þér hafði lærzt að hlusta unz hjarta í hverjum steini sló. Og hvernig sem syrti, í sálu þinni lék sumarið öll sín ljóð, og þér fannst vorið þitt vera svo fagurt og veröldin ljúf og góð. Samt vissirðu að Dauðinn við dyrnar beið. Þig dreymdi að hann kæmi hljótt og legði þér brosandi hönd á hjarta. Svo hvarf hann, en ljúft og rótt heyrðiru berast að eyrum þér óm af undursamlegum nið. Það var eins og færu fjallasvanir úr fjarlægð með söngvaklið. Og dagurinn leið í djúpið vestur, og Dauðinn kom inn til þín. Þú lokaðir augunum – andartak sem ofbirta glepti þér sýn. Og um varir þér brá fyrir brosi þeirra, sem bíða í myrkrinu og þrá daginn, – og sólina allt í einu í austrinu rísa sjá. Og Dauðinn þig leiddi í höll sína heim þar sem hvelfingin víð og blá reis úr húmi hnígandi nætur með hækkandi dag yfir brá. Þar stigu draumar þíns liðna lífs í loftinu mjúkan dans. Og drottinn brosti, hver bæn þín var orðin að blómum við fótskör hans. Hann tók þig í fang sér og himnarnir hófu í hjarta þér fagnandi söng. Og sólkerfi daganna svifu þar um sál þína í tónanna þröng. En þú varst sem barnið, er beygir kné til bænar í fyrsta sinn. Það á engin orð nógu auðmjúkt til, en andvarpar: Faðir minn ! (Tómas Guðmundsson) Í dauðans höll e Tómas Í kvöldrauð gljúfur hrynur dauðahljótt hið hvíta ljós, er skein á runni og bárum. Því vorið hefur mælt sér mót í nótt við mánaskin frá löngu horfnum árum. Og það er eins og elfan skipti um róm. Svo ástúðlegum hreimi fossinn niðar sem varist hann að vekja kvöldsvæf blóm. Hann vill að jörðin njóti svefns og friðar. Svo spegla hyljir heiði stjörnumilt, en handan vatnsins, lágt við fjallsins rætur, er dalsins kirkja horfin hægt og stillt í hljóðan skugga fjólublárrar nætur. Og meðan rökkri reifast sofin jörð, sem reikar dreymin meðal himinstjarna, hún vakir hrum og heldur tryggan vörð um hinzta náttstað þreyttra foldarbarna. Og ég er einn og elfarniðinn ber að eyrum mér jafn rótt sem fyrsta sinni. Með skynjun tveggja heima í hjarta mér ég hverf á brott úr rökkurveröld minni. Og seinna þegar mildur morgunn skín á mannheim þar sem sálir stríð sitt heyja, mig skelfa engin sköp, sem bíða mín: Þá skil ég líka að það er gott að deyja. (Tómas Guðmundsson) Úr Kvöldljóði um draum e Tómas Það kvað vera fallegt í Kína. Keisarans hallir skína hvítar við safírsænum. En er nokkuð yndislegra – leit auga þitt nokkuð fegra – en vorkvöld í vesturbænum? Því særinn er veraldarsærinn, og sjálfur er vesturbærinn, heimur, sem kynslóðir hlóðu, með sálir, sem syrgja og gleðjast, og sálir, sem hittast og kveðjast á strönd hinnar miklu móðu. (Tómas Guðmundsson) Ó, dauði, taktu vel þeim vini mínum sem vitjað hefur þreyttur á þinn fund. Oft bar hann þrá til þín í huga sínum og þú gafst honum traust á banastund. Nú leggur hann það allt sem var hans auður, sitt æviböl, sitt hjarta, að fótum þér. Er slíkt er nóg? Sá einn er ekki snauður sem einskis hér á jörðu væntir sér. Ei spyr ég neins, hver urðu ykkar kynni er hönd hans, dauði, viðjar sína braut, og þú veist einn, hvað sál hans hinzta sinni þann sigur dýru verði gjalda hlaut. En bregstu þá ei þeim, er sem göngumóður og þjáðri sál til fundar við þig býst. Ó, dauði, vertu vini mínum góður og vek hann ekki framar en þér lízt. (Tómas Guðmundsson) Úti er þetta ævintýr. Yfir skuggum kvöldið býr. Vorsins glóð á dagsins vöngum dvín. Þögnin verður þung og löng þeim, sem unnu glöðum söng og trúað hafa sumarlangt á sól og vín. Ó, hve heitt ég unni þér! Allt hið bezta í hjarta mér vaktir þú og vermdir þinni ást. Æskubjart um öll mín spor aftur glóði sól og vor, og traust þitt var það athvarf, sem mér aldrei brást. Óska ég þess að angur mitt aldrei snerti hjarta þitt. Til þess ertu alltof ljúf og góð. – En ég vil þú vitir það, vina mín, þó hausti að, að þú varst mín sumarþrá, mitt sólskinsljóð. Því er gott þú gleymir mér. – Gæfan mín svo brothætt er, og vonir mínar hrekjast stað úr stað. En ef ég skyldi áttum ná einhvern tíma, ég veit þá, að minning þinni ætti ég að þakka það. Eitt ég hræðist, ef svo fer, að ég kunni að gleyma þér, þér, sem gafst mér lífsins týndu trú. Allt hið bezta, er á ég geymt, allt, sem mig hefur ljúfast dreymt, það er gleymt og týnt um leið, því það varst þú. (Tómas Guðmundsson) Kveðja e. Tómas í Fögru veröld Ég vaknaði af djúpum dvala við dýrlegan hörpuóm. Sál mína dreymir síðan sólskin og undarleg blóm. Ég fann hvernig foldin lyftist og fagnandi tíminn rann, með morgna, sem klettana klifu, og kvöld, sem í laufinu brann. Nú veit ég, að sumarið sefur í sál hvers einasta manns. Eitt einasta augnablik getur brætt ísinn frá brjósti hans, svo fjötrar af huganum hrökkva sem hismi sé feykt á bál, unz sérhver sorg öðlast vængi og sérhver gleði fær mál. (Tómas Guðmundsson) Já, þannig endar lífsins sólskinssaga. Vort sumar stendur aðeins fáa daga. En kannske á upprisunnar mikla morgni við mætumst öll á nýju götuhorni. (Tómas Guðmundsson) Hver kynslóð er örstund ung og aftur til grafar ber, en eilífðaraldan þung lyftir annarri á brjósti sér. Þá kveðjumst við öll, voru kvöldi hallar – en kynslóð nýja til starfa kallar sá dagur, sem órisinn er. (Tómas Guðmundsson) Vor hinsti dagur er hniginn af himnum í saltan mar. Sú stund kemur aldrei aftur, sem einu sinni var. (Halldór Kiljan Laxness) Þar sem jökulinn ber við loft hættir landið að vera jarðneskt en jörðin fær hlutdeild í himninum þar búa ekki framar neinar sorgir og þessvegna er gleðin ekki nauðsynleg þar ríkir fegurðin ein ofar hverri kröfu. (Halldór Laxness) Hjörðin mín er ekki öll eingin greini' eg ljósin: jörðin þín er freðin fjöll fallin eina rósin. (Halldór K. Laxness) Ó hve létt er þitt skóhljóð ó hve leingi ég beið þín, það er vorhret á glugga, napur vindur sem hvín, en ég veit eina stjörnu, eina stjörnu sem skín, og nú loks ertu komin, þú ert komin til mín. Það eru erfiðir tímar, það er atvinnuþref, ég hef ekkert að bjóða, ekki ögn sem ég gef, nema von mína og líf mitt hvort ég vaki eða sef, þetta eitt sem þú gafst mér það er alt sem ég hef. En í kvöld lýkur vetri sérhvers vinnandi manns, og á morgun skín maísól, það er maísólin hans, það er maísólin okkar, okkar einíngarbands, fyrir þér ber ég fána þessa framtíðarlands. (Halldór Kiljan Laxness) Hvert örstutt spor var auðnuspor með þér, – hvert andartak er tafðir þú hjá mér var sólskinsstund og sæludraumur hár, minn sáttmáli við Guð um þúsund ár. Hvað jafnast á við andardráttinn þinn? Hve öll sú gleði' er fyrr naut hugur minn er orðin hljómlaus utangátta' og tóm hjá undrinu að heyra þennan róm, hjá undri því, að líta lítinn fót í litlum skóm, og vita' að heimsins grjót svo hart og sárt er honum fjarri enn, og heimsins ráð sem brugga vondir menn, já vita eitthvað anda hér á jörð er ofar standi minni þakkargjörð í stundareilífð eina sumarnótt. Ó, alheimsljós, ó, mynd sem hverfur skjótt. (Halldór Kiljan Laxnes) Ég skal vaka og vera góð vininum mínum smáa, meðan óttan rennur rjóð, roðar kambinn bláa, og Harpa syngur hörpuljóð á hörpulaufið gráa. Stundum var í vetur leið veðrasamt á glugga. Var ekki’ eins og væri’ um skeið vofa’ í hverjum skugga? Fáir vissu að vorið beið og vorið kemur að hugga. Eins og hún gaf þér íslenskt blóð, ungi draumsnillingur, megi loks hin litla þjóð leggja’ á hvarm þinn fingur á meðan Harpa hörpuljóð á hörpulaufið syngur. (Halldór Laxness) Íslenskt vögguljóð á hörpu e. Halldór Hjálpa þú mér helg og væn himnamóðirin bjarta! legðu mína bljúgu bæn barninu þínu að hjarta! þá munu ávallt grösin græn í garðinum skarta, í garðinum mínum skarta. (Halldór K. Laxness) Frændi, þegar fiðlan þegir, fuglinn krýpur lágt að skjóli, þegar kaldir vetrarvegir villa sýn á borg og hóli, sé ég oft í óskahöllum, ilmanskógum betri landa, ljúflíng minn sem ofar öllum íslendíngum kunni að standa, hann sem eitt sinn undi hjá mér einsog tónn á fiðlustreingnum, eilíft honum fylgja frá mér friðarkveðjur brottu geingnum. Þó að brotni þorn í sylgju, þó að hrökkvi fiðlustreingur, eg hef sæmt hann einni fylgju: óskum mínum hvar hann geingur. (Halldór Laxness) Og hver á nú að blessa blóm og dýr og bera fuglum gjafir út á hjarnið og vera svo í máli mild og skýr, að minni í senn á spekinginn og barnið, og gefa þeim, sem götu rétta flýr, hið góða hnoða, spinna töfragarnið? Svo þekki hver, sem þiggur hennar beina, að þar er konan mikla, hjartahreina. (Davíð Stefánsson frá Fagraskógi) Hver lítil stjarna, sem lýsir og hrapar, er ljóð, sem himininn sjálfur skapar. Hvert lítið blóm, sem ljósinu safnar, er ljóð um kjarnann, sem vex og dafnar. Hvert lítið orð, sem lífinu fagnar, er ljóð við sönginn, sem aldrei þagnar. (Davíð Stefánsson frá Fagraskógi) Segið það móður minni, að mér sé hennar tunga söngur, er létti löngum lífsharm, snjóþunga. Sá ég í orðum og anda Ísland úr sæ rísa. Og hlaut í völvunnar veðrum vernd góðra dísa. Segið það móður minni, að mold sé farin að anga, svali leiki um sali og sólbrennda vanga. Býst ég brátt til ferðar, brestur þó vegnesti, en þar bíða vinir í varpa, sem von er á gesti. Segið það móður minni, að mörg hafi sprek brunnið, héla, sem huldi rúður, hjaðnað og runnið. Skin leggur af skari. Skuggar falla á glugga. En minningar á ég margar, sem milda og hugga. (Davíð Stefánsson) Í hjarta mínu er hátíð. Hver hugsun og tilfinning mín verða að örsmáum englum, sem allir fljúga til þín. Þeir ætla að syngja þér söngva og segja þér, hvað þú ert góð – og eigir sál mína alla og alt mitt hjartablóð. (Davíð Stefánsson) Og þennan vetur varstu oft á ferð, þó væri kalt og jörðin snævi þakin. Af fótum þínum var sú gata gerð, sem gleymist seinast, verður oftast rakin. Því alltaf, þegar syrtir yfir sjónum, sé ég þau blika – sporin þín í snjónum. (Davíð Stefánsson) Þú mikli, eilífi andi, sem í öllu og alls staðar býrð, þinn er mátturinn, þitt er valdið, þín er öll heimsins dýrð. Þú ríktir frá upphafi alda, ert allra skapari og skjól, horfir um heima alla, hulin myrkri og sól Allt lifandi lofsyngur þig, hvert barn, hvert blóm, þótt enginn skynji né skilji þinn skapandi leyndardóm. (Davíð Stefánsson) Úr Hátíðarkantötu Davíðs Margt er það og margt er það sem minningarnar vekur, og þær eru það eina sem enginn frá mér tekur. (Davíð Stefánsson) Ég bý að brosum hennar og blessa hennar spor, því hún var mild og máttug og minnti á – jarðneskt vor. (Davíð Stefánsson) Snert hörpu mína, himinborna dís, svo hlusti englar guðs í Paradís. Við götu mína fann ég fjalarstúf og festi á hann streng og rauðan skúf. Úr furutré, sem fann ég út við sjó, ég fugla skar og líka úr smiðjumó. Í huganum til himins oft ég svíf og hlýt að geta sungið í þá líf. Þeir geta sumir synt á læk og tjörn, og sumir verða alltaf lítil börn. En sólin gyllir sund og bláan fjörð og sameinar með töfrum loft og jörð. Ég heyri í fjarska villtan vængjaþyt Um varpann leikur draumsins perluglit. Snert hörpu mína, himinborna dís, og hlustið, englar guðs í Paradís. (Davíð Stefánsson frá Fagraskógi) Úr Kvæðinu um fuglana (1. hluti) eftir Davíð Stefánsson frá Fagraskógi Úr bókinni Að norðan, 2. bindi Ef fuglar mínir fengju vængjamátt, þá fljúga þeir um loftið draumablátt, og þér, sem hæst í himinsölum býrð, skal helgað þeirra flug og söngvadýrð. Og glæðir nokkur gleði meiri yl en gleðin yfir því að vera til og vita alla vængi hvíta fá, sem víðsýnið – og eilífðina þrá? Hver fugl skal þreyta flugið móti sól, að fótskör guðs, að lambsins dýrðarstól, og setjast loks á silfurbláa tjörn og syngja fyrir lítil englabörn. Nú fljúga mínir fuglar, góða dís. Nú fagna englar guðs í Paradís. Úr Kvæðinu um fuglana eftir Davíð Stefánsson frá Fagraskógi Nú birtir yfir bláum austurfjöllum, og blómin glitra um dal og hól. Það fer að rjúka á bændabýlum öllum, og byggðir ljóma í morgunsól. Í grænu lyngi lindir bláar hjala, en laufin skjálfa í mjúkum sunnanblæ, og nú er sól og söngur fram til dala og sumargleði í hverjum bæ. Ef þú vilt gleyma gömlum vetrarhörmum, þá gistu dalinn, bróðir minn. Hann vefur um þig mjúkum móðurörmum og mildar huga þinn. Hann hvíslar að þér ljúflingslögum sínum og lætur ilminn streyma að vitum þér. Hann hvílir þig og vaggar vonum þínum og vermir þig í skauti sér. Hann laugar þig í silfurtærum tjörnum og töfrar þig við klett og hól. Hann gerir hina gömlu og þreyttu að börnum, sem gleðjast yfir dagsins sól. Hann þrýstir kossi á kinn og varir þínar og kennir þér að elska boðorð sín. Hann leggur grös og græðijurtir sínar við gömlu sárin þín. Og þegar kvöldar, segir hann þér sögur og syngur gömul vögguljóð. Og sumarnóttin kemur kyrr og fögur á hvítum vængjum, aftanrjóð. Og dalurinn – hann brosir til þín, bróðir, og brjóst hans anga af nýrri sigurvon. Hann bíður þín; hann þráir eins og móðir sitt þreytta barn – sinn týnda son. (Davíð Stefánsson) Þó jörðin sé frosin og fokið í gömul skjól, þá fylgir þeim gæfa, sem treysta á ástina og vorið. Með einum kossi má kveikja nýja lífsins sól. Eitt fagurt kærleiksorð getur sálir til himins borið. Hin innsta lífsins þrá getur eld til guðanna sótt. Ein auðmjúk bæn getur leyst hinn hlekkjaða fanga. Svö fögnum við þá – og fljúgum þangað í nótt, þar sem frelsið ríkir, og sígrænir skógar anga. Á hvítum vængjum fljúgum við frjáls og ein, og fram undan blika skógar og draumaborgir. Í útsæ loftsins laugum við okkur hrein. Í logandi eldi brennum við okkar sorgir. Við fljúgum þangað, sem friðlausir eiga skjól. Þar fagnar okkur heilagur griðastaður. Í veröld austan við mána og sunnan við sól á söngvarinn skjól – þar er hann frjáls maður. Til óskalandsins fljúgum við saman frjáls og ein. Þar fáum við öllu jarðnesku böli að gleyma. Á vegi þínum á jörð er steinn við stein. Í stjörnuborgum söngvanna áttu heima. Þú elskar ljóðin, lifir í anda hans. Ég lofsyng nafn þitt, helga þér veröld mína. Mín vígða brúður, drottning míns draumalands. Í drottins nafni krýp ég við fætur þína. Með þig í faðminum flýg ég burt í nótt. Nú finn ég gleðinnar töfra um hjartað streyma. Að elska er að hafa eld til guðanna sótt og opnað þeirra fegurstu sólarheima. Þó jörðin sé frosin og fokið í hin gömlu skjól, þá fylgir þeim gæfa, sem treysta á ástina og vorið. Með einum kossi má kveikja nýja lífsins sól. Eitt kærleiksorð getur sálir til himins borið. (Davíð Stefánsson) Við fljúgum þangað e. Davíð Ég verð að fara, ferjan þokast nær og framorðið á stundaglasi mínu. Sumarið, með geislagliti sínu hjá garði farið, svalur fjallablær af heiðum ofan, hrynja lauf af greinum, og horfinn dagur gefur byr frá landi. Ég á ekki lengur leið með neinum, lífsþrá mín dofnar, vinir hverfa sýn, og líka þú, minn guð, minn góði andi, gef þú mér kraft til þess að leita þín. Ég verð að fara, ferjan bíður mín. (Davíð Stefánsson) Þú varst minn vetrareldur. Þú varst mín hvíta lilja, bæn af mínum bænum og brot af mínum vilja. Við elskuðum hvort annað, en urðum þó að skilja. Ég geymi gjafir þínar sem gamla helgidóma. Af orðum þínum öllum var ilmur víns og blóma. Af öllum fundum okkar slær ævintýraljóma. Og þó mér auðnist aldrei neinn óskastein að finna, þá verða ástir okkar og eldur brjósta þinna ljós á vegum mínum og lampi fóta minna. (Davíð Stefánsson) Ég veit að vorið kemur og veturinn líður senn. Kvæðið er um konu, en hvorki um guð né menn. Hún minnti á kvæði og kossa og kvöldin björt og löng og hvíta, fleyga fugla og fjaðraþyt og söng. Og svipur hennar sýndi, hvað sál hennar var góð. Það hló af ást og æsku, hið unga villiblóð. Ég bý að brosum hennar og blessa hennar spor, því hún var mild og máttug og minnti á – jarðneskt vor. (Davíð Stefánsson) Hvert blóm, sem grær við götu mína, er gjöf frá þér, og á þig minnir allt hið fagra, sem augað sér. Sól og jörð og svanir loftsins syngja um þig. Hvert fótspor, sem ég færist nær þér, friðar mig. (Davíð Stefánsson frá Fagraskógi) Svefnkirkja 2. vers e Davíð Ef sérð þú gamla konu, þá minnstu móður þinnar, sem mildast átti hjartað og þyngstu störfin vann og fórnaði þér kröftum og fegurð æsku sinnar og fræddi þig um lífið og gerði úr þér mann. Þú veizt, að gömul kona var ung og fögur forðum, og fátækasta ekkjan gaf drottni sínum mest. Ó, sýndu henni vinsemd í verki og í orðum. Sú virðing sæmir henni og móður þinni bezt. Því aðeins færð þú heiðrað og metið þína móður, að minning hennar verði þér alltaf hrein og skír, og veki hjá þér löngun til að vera öðrum góður og vaxa inn í himin – þar sem kærleikurinn býr. (Davíð Stefánsson) Ég finn það gegnum svefninn, að einhver læðist inn með eldhúslampann sinn, og veit, að það er konan, sem kyndir ofninn minn, sem út með ösku fer og eld að spónum ber og yljar upp hjá mér, læðist út úr stofunni og lokar á eftir sér. Ég veit, að hún á sorgir, en segir aldrei neitt, þó sé hún dauðaþreytt, hendur hennar sótugar og hárið illa greitt. Hún fer að engu óð, er öllum mönnum góð og vinnur verk sín hljóð. – Sumir skrifa í öskuna öll sín bestu ljóð. Ég veit, að þessi kona er vinafá og snauð af veraldlegum auð, að launin, sem hún fær, eru last og daglegt brauð. En oftast er það sá, sem allir kvelja og smá, sem mest af mildi á. – Fáir njóta eldanna, sem fyrstir kveikja þá. (Davíð Stefánsson) Enn gisti ég mín gömlu föðurtún, sem geyma angan löngu týndra bjarka, og ennþá seiðir efsta fjallsins brún, og ennþá sé ég fyrir sporum marka. Frá bernsku hef ég blessað tind og fjörð. Í brimi var hér alltaf gott að lenda. Hér sté ég fótum fyrst á þessa jörð og finn, að ég er senn á leiðarenda. Því get ég kvatt mín gömlu föðurtún án geigs og trega, þegar yfir lýkur, að hugur leitar hærra fjallsins brún, og heitur blærinn vanga mína strýkur. Í lofti blika ljóssins helgu vé og lýsa mér og vinum mínum öllum. Um himindjúpin horfi ég og sé, að hillir uppi land með hvítum fjöllum. (Davíð Stefánsson) Nú finn ég angan löngu bleikra blóma, borgina hrundu sé við himin ljóma, og heyri aftur fagra, forna hljóma, finn um mig yl úr brjósti þínu streyma. Ég man þig enn og mun þér aldrei gleyma. Minning þín opnar gamla töfraheima. Blessað sé nafn þitt bæði á himni og jörðu. Brosin þín mig að betri manni gjörðu. Brjóst þitt mér ennþá hvíld og gleði veldur. Þú varst mitt blóm, mín borg, mín harpa og eldur. (Davíð Stefánsson) Nú breiðir jörðin út fannhvítan faðminn, og fegurstu stjörnur skína. Hvít og gljáandi mjöllin minnir á mjúku armana þína. Og himininn minnir með leiftrandi logum á lokkana þína björtu. Hver blær í lofti er seiðandi söngur, er sameinar tveggja hjörtu. Um slíkar nætur er enginn einn og ekkert tínt eða grafið. Loftið er fullt af ódáinsilmi, og allt er ljómanum vafið. Um slíkar nætur er enginn einn, sem elskar, vakir og biður. Ég heillast af lífsins tign og töfrum. Hver tilfinning mín er friður. Um slíkar nætur er enginn einn, og ekkert, sem hjartað saknar, því minninging andar lífi í hið liðna, og ljúfasta gleðin vaknar. Í mjúkum og fannhvítum faðmi jarðar Og fegursta draum minn réði... Ég finn þú ert hjá mér, hrein eins og mjöllin, og himininn logar af gleði. (Davíð Stefánsson frá Fagraskógi) Gott er sjúkum að sofna, meðan sólin er aftanrjóð, og mjallhvítir svanir syngja sorgblíð vögguljóð. Gott er sjúkum að sofa, meðan sólin í djúpinu er, og ef til vill dreymir þá eitthvað, sem enginn í vöku sér. (Davíð Stefánsson) Nú sefur jörðin sumargræn. Nú sér hún rætast hverja bæn og dregur andann djúpt og rótt um draumabláa júlínótt. Við ystu hafsbrún sefur sól, og sofið er í hverjum hól. Í sefi blunda svanabörn og silungur í læk og tjörn. Á túni sefur bóndabær, og bjarma á þil og glugga slær. Við móðurbrjóstin börnin fá þá bestu gjöf, sem lífið á. Nú sofa menn og saklaus dýr. Nú sofa dagsins ævintýr. Nú ríkir þögn að ysta ós, svo ekkert vekur Þyrnirós. Og áin líður lygn og tær, og lindin sefur perluskær. Í dvala hníga djúpin hljóð og dreymir öll sín týndu ljóð. Í hafi speglast himinn blár. Sinn himin á hvert daggartár. Í hverju blómi sefur sál, hvert sandkorn á sitt leyndamál. Nú dreymir allt um dýrð og frið við dagsins þögla sálarhlið, og allt er kyrrt um fjöll og fjörð og friður drottins yfir jörð. (Davíð Stefánsson frá Fagraskógi) Nú sefur jörðin sumargræn. Nú sér hún rætast hverja bæn, og dregur andann djúpt og rótt, um draumabláa júlínótt. Nú sefur allt svo vel og vært, sem var í dagsins stríði sært, og jafnvel blóm með brunasár þau brosa í svefni gegnum tár. Og sá sem alla yfirgaf, fór einn um fjöll með mal og staf, hann teygar svefnsins svölu veig, og sál hans verður ung og fleyg. (Davíð Stefánsson frá Fagraskógi) Þú ert eins og náttúran vildi, að þú værir. Vöxt þinn hindraði aldrei neinn. Allir vegir voru þér færir – viljinn sterkur og hreinn. Þrunginn krafti, sem kjarnann nærir, klifrar þú djarfur og einn, léttur í spori, líkamsfagur. Lund þín og bragur er heiðskír dagur, frjálsborni fjallasveinn. (Davíð Stefánsson frá Fagraskógi) Hvaðan komu fuglarnir, sem flugu hjá í gær? Á öllum þeirra tónum var annarlegur blær. Það var eitthvað fjarlægt í flugi þeirra og hreim, eitthvað mjúkt og mikið, sem minnti á annan heim, og ég get ekki sofið fyrir söngvunum þeim. Af vængjaþytnum einum ég vor í lofti finn. Einhver hefur sent þá, sem elskar fjörðinn minn. Þeir komu út úr heiðríkjunni og hurfu þangað inn. Það var eins og himnarnir hefðu fært sig nær. Hvaðan komu fuglarnir, sem flugu hjá í gær? (Davíð Stefánsson frá Fagraskógi) Í lautinni, þar sem lyngið grær og lindin er hljóð og angurvær, má glataða gleði finna. Friðland á sá, sem flugi nær til fjallahlíðanna sinna. Ef ég að borginni baki sný, þá brosir við augum veröld ný, full af ódáinsangan. Þar hefjast bláfjöllin hátt við ský, með hádegissól um vangann. Kletturinn er mín konungshöll, kirkja mín tindur, þakinn mjöll, helguð heilögum anda. Þar vex og hækkar mín hugsun öll, unz himnarnir opnir standa. Hreinn er faðmur þinn, fjallablær. Fagurt er þar, sem lyngið grær. Þar get ég elskað alla. Á tíma og eilífð töfrum slær af tign hinna bláu fjalla. (Davíð Stefánsson) -- Bláfjöll e. Davíð Við sjáum að dýrð á djúpið slær, þó degi sé tekið að halla. Það er eins og festingin færist nær, og faðmi jörðina alla. Svo djúp er þögnin við þína sæng, að þar heyrast englar tala, og einn þeirra blakar bleikum væng, svo brjóst þitt fái svala. Nú strýkur hann barm þinn blítt og hljótt, svo blaktir síðasti loginn. En svo kemur dagur og sumarnótt, og svanur á bláan voginn. (Davíð Stefánsson) Yfir hörpunni hlýt ég að vaka, uns vitjar mín sá, er við skal taka, ungmennið fagra og ennisbjarta, sem hvílir í leiðslu við landsins hjarta og ljóð þess nemur. Hann kemur. Hann kemur. Þá rís ég úr sæti – læt söðla hestinn sáttur við dauðann, blessa feðranna fornu tungu og faðma gestinn, bendi honum á bekkinn auðan og byrðina þungu Hann skal lífið og hörpuna erfa. Mitt er að hverfa. (Davíð Stefánsson frá Fagraskógi) Tilveru alla og töfra hennar glæðir guðsandi. Lögmál hans kveikja lífsgneista vitund verðandi. Líkt og laukur lyftist úr moldu, fóstrar fræ og sáir, þannig er líf og þroski manna eilíf upprisa. (Davíð Stefánsson) Hann stingur stálinu í eldinn. Hann stendur við aflinn og blæs. Það brakar í brennandi kolum. Í belgnum er stormahvæs. Í smiðjunni er ryk og reykur, og ríki hans talið snautt. Hann stendur við steðjann og lemur stálið glóandi rautt. Hér er voldugur maður að verki, með vit og skapandi mátt. Af stálinu stjörnur hrökkva Í steðjanum glymur hátt. Málmgnýinn mikla heyrir hver maður, sem veginn fer. Höndin, sem hamrinum lyftir, er hörð og æðaber. Hann vinnur myrkranna milli. Hann mótar glóandi stál. Það lýtur hans vilja og valdi, hans voldugu, þöglu sál. Sú hönd vinnur heilagan starfa, sú hugsun er máttug og sterk, sem meitlar og mótar í stálið sinn manndóm – sín kraftaverk. (Davíð Stefánsson) fyrstu 2 vísur og síðasta úr Höfðingi smiðjunnar e Davíð Moldin er þín. Moldin er góð við börnin sín. Sólin og hún eru systur tvær, en sumum er moldin eins hjartakær, því andinn skynjar hið innra bál, sem eilífðin kveikti í hennar sál, og veit, að hún hefur alltaf átt hinn örláta, skapandi gróðrar mátt og gleður þá, sem gleðina þrá, gefur þeim öll sín blóm og strá, allt – sem hún á. Hýstu þér bæ hlé fyrir vindum, regni og snæ. Taktu sjálfur tinnu og stál, og tendraðu gneistann – þitt arinbál. Tak hest þinn og plóg. Helga þér jörð... hér er landrými nóg. Moldin geymir hinn mikla auð. Moldin gefur þér daglegt brauð. Uppskeran bætir þinn ytri hag. Umhyggjan mildar þitt hjartalag. Átakið skapar afl og þrótt. Í erfiði dagsins skal gæfan sótt. Og svo kemur nótt. Svartnættið er eins og svalandi veig, er sál þín drekkur í einum teyg. Þreytan breytist í þökk og frið, þögnin í svæfandi lækjarnið, haustið í vor... Hafðu þökk fyrir öll þín spor. Það besta, sem fellur öðrum í arf, er endurminning um göfugt starf. Moldin er þín. Moldin er trygg við börnin sín, sefar allan söknuð og harm og svæfir þig við sinn móðurbarm. Grasið hvíslar sitt ljúfasta ljóð á leiðinu þínu. Moldin er hljóð og hvíldin góð... (Davíð Stefánsson) Nú fækkar þeim óðum, sem fremstir stóðu, sem festu rætur í íslenskri jörð, veggi og vörður hlóðu og vegi ruddu um hraun og skörð, börðust til þrautar með hnefa og hnúum og höfðu sér ungir það takmark sett: að bjargast af sínum búum og breyta í öllu rétt. Það lýsti þeim sama leiðarstjarnan, en lítið er um þeirra ferðir spurt. allir kusu þeir kjarnann, en köstuðu hýðinu burt. Þeir fræddu hver annan á förnum vegi um forna reynslu og liðna stund og döfnuðu á hverjum degi af drengskap og hetjulund. Þeim fækkar óðum, sem fremstir stóðu, sem fögnuðu vori í grænni hlíð, stríðustu straumvötnin óðu og storkuðu regni og hríð, lyftu þegjandi þyngstu tökum, þorðu að berjast við lífskjör hörð. – Þeir hnigu bognir í bökum að brjósti þér, ættarjörð. (Davíð Stefánsson) Hann tignar þau lög sem lífið með logandi eldi reit. Hann lærði af styrkleika stálsins að standa við öll sín heit. Hann lærði verk sín að vanda og verða engum til meins. Þá væri þjóðinn borgið, ef þúsundir gerðu eins. Höndin, sem hamarinn lyftir, er hafin af innri þörf, af líknsamri lund, sem þráir að létta annarra störf. Sá fagri framtíðardraumur er falinn í verkum hans, að óbornir njóti orku hins ókunna verkamanns. (Davíð Stefánsson) Höfðingi smiðjunnar e. Davíð 4. og 6. erindi Menn halda stundum skammt á leikinn liðið, er lífið dregur tjaldið fyrir sviðið og skilur milli skars og kveiks. En stór og fögur stjörnuaugu skína, er stormsins svanir hvíla vængi sína til hærra flugs, til fegra leiks. (Davíð Stefánsson frá Fagraskógi) Þú áttir þrek og hafðir verk að vinna og varst þér sjálfri hlífðarlaus og hörð. Þú vaktir yfir velferð barna þinna, þú vildir rækta þeirra ættarjörð. Frá æsku varstu gædd þeim góða anda, sem gefur þjóðum ást til sinna landa, og eykur þeirra afl og trú, en það er eðli mjúkra móðurhanda að miðla gjöfum eins og þú. Í augum þínum sá ég fegri sýnir en sólhvít orð og tónar geta lýst, – svo miklir voru móðurdraumar þínir, þó marga þeirra hafi frostið níst. Sem hetja barst þú harmana og sárin, huggaðir aðra – brostir gegnum tárin, viðkvæm í lund, en viljasterk. Þau bregða um þig ljóma, liðnu árin. Nú lofa þig – þín eigin verk. Ég flyt þér, móðir, þakkir þúsundfaldar, og þjóðin öll má heyra kvæðið mitt. Er Íslands bestu mæður verða taldar, þá mun þar hljóma fagurt nafnið þitt. Blessuð sé öll þín barátta og vinna, blessað sé hús þitt, garður feðra minna, sem geymir lengi gömul spor. Haf hjartans þakkir, blessun barna þinna, – og bráðum kemur eilíft vor. (Davíð Stefánsson) Hví sölna rósir sumar-grænna engja? Hví sogast brimið upp að hverju nausti? Til sólar beinist söngur vorra strengja, er syrtir nótt og líða fer að hausti. Við erum stödd á stormsins vegamótum. Hann storkar jörð og skýjabólstra hleður. En eldar brenna undir hjartarótum og einhvern tíma lægir þessi veður. Er fjallið býst við fönn og norðanrosa, þá fléttar það sér kufl úr rauðu lyngi. Á draumaþingum dýrlingarnir brosa þó dauðinn öllum klukkum sínum hringi. Að kvöldi dags er kveikt á öllum stjörnum, og kyrrðin er þeim mild sem vin sinn tregar, og stundum skýla jöklar jarðarbörnum, og jafnvel nóttin lýsir þeim til vegar. Í klakabrynju getur moldin munað, að minnstu fræin urðu vaxinn gróður, og sálir dreymt um nýjan ástarunað, um ungan fugl og laufgað skógarrjóður. Er fagurhvelið birtist innri augum, er eins og ljósið tengi gamla vini. Svo drögum andann djúpt og hjartað laugum í döggvum himins, söngs og stjörnuskini. Þó fjúki lauf á vængjum kaldra vinda og vetur nálgist óðum, frostið herði, þá njóta rætur náðar þeirra linda, sem niða leyndar undir freðnum sverði. Því hræðist enginn haustsins löngu nætur, þó herji bleikir stormar lönd og álfur, að lífið veitir líkn og sárabætur, og lögmál þess er kærleikurinn sjálfur. (Davíð Stefánsson frá Fagraskógi) Að haustnóttum e Davíð Svo leggur þú á höfin blá og breið á burt frá mér og óskalöndum þínum, og stjarna hver, er lýsir þína leið, er lítill gneisti, er hrökk af strengjum mínum. Þú skilur eftir minningar hjá mér um marga gleðistund frá liðnum árum, og alltaf mun ég fagna og þjást með þér og þú skalt vera mín – í söng og tárum. Eitt orð, eitt ljóð, eitt kvein frá kvaldri sál er kveðja mín. Ég veit þú fyrirgefur. En seinna gef ég minningunum mál, á meðan allt á himni og jörðu sefur. Þá flýg ég yfir djúpin draumablá, í dimmum skógum sál mín spor þín rekur, Þú gafst mér alla gleði sem ég á. Þú gafst mér sorg, sem enginn frá mér tekur. Svo kveð ég þig. En er þú minnist mín, þá mundu, að ég þakka liðna daga. Við framtíð mína fléttast örlög þín. Að fótum þínum krýpur öll mín saga. Og leggðu svo á höfin blá og breið. Þó blási kalt og dagar verði að árum, þá veit ég að þú villist rétta leið og verður mín – í bæn, í söng og tárum. (Davíð Stefánsson frá Fagraskógi) Í dag skein sól á sundin blá og seiddi þá, er sæinn þrá og skipið lagði landi frá. Hvað mundi fremur farmann gleðja? Það syrtir að, er sumir kveðja. Ég horfi ein á eftir þér og skipið ber þig burt frá mér. Ég horfi ein við yztu sker. Því hugur minn er hjá þér bundinn, og löng er nótt við lokuð sundin. En ég skal biðja, og bíða þín uns nóttin dvín og dagur skín. Þó aldrei rætist óskin mín til hinsta dags ég hrópa og kalla, svo heyrast skal um heima alla. (Davíð Stefánsson) Nú skil ég stráin, sem fönnin felur og fann þeirra vetrarkvíða. Þeir vita það best, sem vin sinn þrá, hve vorsins er langt að bíða. Að haustnóttum sá ég þig sigla burtu, og svo kom hinn langi vetur. Þótt vald hans sé mikið, veit ég þó, að vorið, það má sín betur. Minningin talar máli hins liðna, og margt hefur hrunið til grunna ... Þeir vita það best, hvað vetur er, sem vorinu heitast unna. En svo fór loksins að líða að vori og leysa mjallir og klaka. Ég fann, að þú varst að hugsa heim og hlaust að koma til baka. Þú hlýtur að vera á heimleið og koma með heita og rjóða vanga, því sólin guðar á gluggann minn, og grasið er farið að anga. (Davíð Stefánsson) Sumarið líður. Sumarið líður. Það kólnar og kemur haust. Bylgjurnar byrja að ólga og brotna við naust. Af liminu fýkur laufið. Börnin breyta um svip. Fuglarnir kveðja. Í festar toga hin friðlausu skip ... Ég lýt hinum mikla mætti. Það leiðir mig hulin hönd, og hafið – og hafið kallar. – Það halda mér engin bönd. Ég er fuglinn sem flýgur, skipið sem bylgjan ber. Kvæði mín eru kveðjur. Ég kem, og ég fer. Stormurinn liggur frá landi. Brimið brotnar við naust. Ég kom að sunnan í sumar og sigli í haust. Bænir aftra mér ekki. Ég hegg á helgustu bönd, – yfirgef ástvini mína og æskunnar heimalönd. Af skipinu horfi ég heim ... Faðir, fyrirgef mér. Kvæði mín eru kveðjur. Ég kem, og ég fer. Ég berst fyrir bylgjum og stormi frá landi til lands. Ég bið bið ekki lýðinn um lof eða lárviðarkrans. Ég þrái að vera með vinum og þó er ég alls staðar einn, alls staðar útlendingur, alls staðar förusveinn. Kvæði mín eru kveðjur. Brimið brotnar við naust. Ég kom að sunnan í sumar og sigli í haust. (Davíð Stefánsson frá Fagraskógi) Í dag eru allir svanir í sárum, söngurinn breyttur í þagnarmál, héla á steinum, blóð á bárum, banvænt eitur í hverri skál. Grasið er sölnað og ilmur enginn, allir bátar settir í naust. Að sævardjúpi er sólin gengin – sumarið liðið og komið haust. (Davíð Stefánsson frá Fagraskógi) Úr Haust eftir Davíð Seztu hérna hjá mér, systir mín góð. Í kvöld skulum við vera kyrrlát og hljóð. Í kvöld skulum við vera kyrrlát af því, að mamma ætlar að reyna að sofna rökkrinu í. Mamma ætlar að sofna. Mamma er svo þreytt. – Og sumir eiga sorgir, sem svefninn getur eytt. Sumir eiga sorgir, og sumir eiga þrá, sem aðeins í draumheimum uppfyllast má. Í kvöld skulum við vera kyrrlát og hljóð. Mamma ætlar að sofna, systir mín góð. (Davíð Stefánsson) Langt inn í skóginn leitar hindin særð og leynist þar, sem enginn hjörtur býr, en yfir hana færist fró og værð. Svo fjarar lífið út . . . Ó, kviku dýr reikið þið hægt, er rökkva tekur að og rjúfið ekki heilög skógarvé, því lítil hind, sem fann sér felustað, vill fá að deyja ein á bak við tré. Um blóð, sem fyrr var bæði ungt og heitt mun bleikur mosinn engum segja neitt. En þú, sem veist og þekkir allra mein, og þú, sem gefur öllum lausan taum, lát fölnað laufið falla af hverri grein og fela þennan hvíta skógardraum. Er fuglar hefja flug og morgunsöng og fagna því, að ljómar dagur nýr, þá koma öll hin ungu, þyrstu dýr að uppsprettunnar silfurtæru lind – öll, nema þessi eina, hvíta hind. (Davíð Stefánsson) Skógarhind e Davíð Loks eftir langan dag lít ég þig, helga jörð. Seiddur um sólarlag sigli eg inn Eyjafjörð. Ennþá á óskastund, opnaðist faðmur hans. Berast um sólgyllt sund söngvar og geisladans. Verja hinn vígða reit varðtröllin klettablá, máttug og mikilleit, Múlinn og Gjögratá. Hljóti um breiða byggð blessun og þakkargjörð allir, sem tröllatryggð taka við Eyjafjörð. Ástum og eldi skírð óskalönd birtast mér. Hvílíka drottins dýrð dauðlegur maður sér! Allt ber hér sama svip; söm er hin gamla jörð. Hægara skaltu, skip, skríða inn Eyjafjörð. Áfram – og alltaf heim, inn gegnum sundin blá. Guðirnir gefa þeim gleði, sem landið sjá. Loks eftir langan dag leit ég þig, helga jörð. Seiddur um sólarlag sigli eg inn Eyjafjörð. (Davíð Stefánsson) - Sigling inn Eyjafjörð e.Davíð Í nótt er gott að gista Eyjafjörð og guðafriður yfir strönd og vogum. Í skini sólar skarta haf og jörð og skýjabólstrar slegnir rauðum logum. Það veit hver sál, að sumar fer í hönd, en samt er þögn og kyrrð um mó og dranga, og hvorki brotnar bára upp við strönd né bærist strá í grænum hlíðarvanga. Svo ljúft er allt í þessum heiða hyl, svo hátt til lofts og mjúkur barmur jarðar, að víst er engin veröld fegri til en vornótt björt í hlíðum Eyjafjarðar. (Davíð Stefánsson) Þú, sem eldinn átt í hjarta, óhikandi og djarfur gengur út í myrkrið ægisvarta eins og hetja og góður drengur. Alltaf leggur bjarmann bjarta af brautryðjandans helgu glóð. Orð þín loga, allt þitt blóð; á undan ferðu og treður slóð. Þeir þurfa ekki um kulda að kvarta, sem kunna öll sín sólarljóð. Þú, sem eldinn átt í hjarta, yljar, lýsir, þó þú deyir. Vald þitt eykst og vonir skarta, verk þín tala, þótt þú þegir. Alltaf sjá menn bjarmann bjarta blika gegnum húmsins tjöld. Eldurinn hefur æðstu völd; uppskera hans er þúsundföld. Mannssálin og myrkrið svarta mundu án hans dauðaköld. (Davíð Stefánsson) Með stáli plógsins reist þú þína rún. Þú ræktaðir þitt land, þín föðurtún. Til verka þinna viljans máttur knúði þá vinarhönd, sem ungum gróðri hlúði. Frá ystu nöf að efstu hlíðarbrún bjóst óðal hjartans græna sumarskrúði. Er vetur kom og blés um bæjarhól, þá beið þín undir þaki hvíld og skjól. Þar sást þú móður miðla góðum börnum, er moldin hlúði sínum jurtakjörnum, og garður ykkar gerðist höfuðból, sem gróðri vafið skein mót sól og stjörnum. Þú fannst, að það er gæfa lýðs og lands að leita guðs og rækta akra hans. Í auðmýkt naust þú anda þeirra laga, sem öllum vilja skapa góða daga. Í dagsverki og þökk hins þreytta manns býr þjóðarinnar heill – og ævisaga. Ef tveggja ást er vel af guði gjörð, er gengið djarft til móts við örlög hörð og bjargast, þó að brauðið aðrir sníki, og barist, þó að aðrir landið svíki. En allir þeir, er yrkja sína jörð, fá óðalsrétt í lífsins gróðurríki. (Davíð Stefánsson) Man ég svip og sögu sveinsins lokkabjarta. Brostið er í barmi barnsins góða hjarta. Leiftur góðra gáfna gneistuðu oft í svörum. Nú er þagnarþunga þrýst að köldum vörum. Í blóðið var þér borin bróðurtryggð og festa. Heldur kaust þú hylli heimamanna en gesta. Fáskiptinn við fjöldann fórstu þína vegi. Afl og andans þroski óx með hverjum degi. Fyrir þér lá fögur framtíð starfs og dáða. Lífi alls og allra æðri kraftar ráða. Er engill banableikur brjóst þitt nakið signdi, var sem heiður himinn heitum tárum rigndi. Meinabætur margar minningarnar geyma. Til eru ljós, sem lýsa langt inn í æðri heima. Hvíld er hverjum heitin hvað sem yfir dynur, Guð og góðir englar gæti þín elsku vinur. (Davíð Stefánsson) Um engi og tún og ásinn heima ég aftur reika, sezt í brekkuna silkimjúka og sóleyjarbleika. Milt var sunnan við moldarbarðið og melinn gráa. Þar fagna mér ennþá fífillinn guli og fjólan bláa. Engan leit ég mót ljósi himins ljúfar brosa en dúnurt fríða, sem dagsins bíður í döggvuðum mosa. Hverju sem ár og ókomnir dagar að mér víkja, er ekkert betra en eiga vini sem aldrei svíkja. (Davíð Stefánsson frá Fagraskógi) Lengi heilluðu hugann heiðríkir dagar, alstirnd kvöld, líf þeirra, ljóð og sögur, sem lifðu á horfinni öld. Kynslóðir koma og fara, köllun þeirra er mikil og glæst . Bak við móðuna miklu rís mannlegur andi hæst. Vor jörð hefur átt og alið ættir, sem klifu fell og tind. Því vísa þær örðum veginn að viskunnar dýpstu lind. Enn getur nútíð notið náðar og fræðslu hjá liðinni öld. Drauminn um vorið vekja vetrarins stjörnukvöld. (Davíð Stefánsson frá Fagraskógi) Út til annarra landa fer árlega fjöldi manns sem gerði lítið úr gróðri síns gamla heimalands. En svo koma fley úr förum með ferðamennina heim og ættjörðin speglast aftur í augunum á þeim. Því lengri för sem er farin því fegra er heim að sjá og blómið við bæjarvegginn er blómið sem allir þrá. (Davíð Stefánsson) Kristalshljómur hreinn eins og næturdögg á nýju grasi. Gleymum þó ekki: Gler brýtur sá er syngur hæst. Andinn ofar efninu ljóð og tónar. (Gylfi Gröndal) Glerlist e Gylfa . Hníga tár af hryggð og gleði, hver ein ævistund í veði, ljós og skuggar líða hjá, lengst af mun það skiptast á. Enginn kann af eigin dáðum eða neinna manna ráðum reikna leið um lönd og geim, loks er skilar öllum heim. Dagur ljómar, dimma þrýtur, drottinn hæða til mín lítur. enginn fær nema aðeins hann upplýst mína braut og rann. Ofar gný, er heiminn hryggir, himinsali, þú er byggir! Má ég vona? Samt þú sér sorg og þrá er hjartað ber. Kristur forðum færði sanninn: föðurauga lítur manninn. Leitar enn með vissu og von vinur jarðar, himins son. Gef mér þrek og þol að bíða, þú, sem veldur ró og kvíða, einn þú veist mitt ævistig, ekki þekki ég sjálfan mig. Ljómi sól um lönd og geima. Láttu fólkið sorgum gleyma, lát oss vita viljann þinn. Vinur allra, drottinn minn. (Sigurður Norland) Svo líður í önnum sæld og sorg, hver sólarkoma og – hvarf. Og morgunn hvern er hafið verk. Kvöld hvert sér endað starf. En dagsverk unnið, nokkurs nýtt, gefur næturhvíld í arf. (Þýð. Einar Benediktsson) eftir Longfellow En stoltastur ertu og stærstur í roki á haustin. Strandmölin grýtir landið. Þú seilist í naustin. Skýin, þau hanga á himninum slitin í tötra. – Það hriktir í bænum, eins og kippt sé í fjötra. – Þá bryðurðu gaddinn við grúfandi bátastefnin. Grunnsjórinn beljar um voginn, svo jarðirnar nötra. En hafáttin er húmi og blikum til skipta; hún hleypir skammdegisbrúnum föl undir svefninn. Þá hamastu, tröllið. Í himininn viltu lyfta hyljum þíns eigin dýpis og álögum svipta. (Einar Benediktsson) Stundin deyr og dvínar burt sem dropi í straumaniðinn. Öll vor sæla er annaðhvurt óséð – eða liðin. (Einar Benediktsson) Láttu draumaljósið skína, láttu opnast sálu þína fyrir öllu fögru og háu, fjarri öllu ljótu, smáu. (Einar Benediktsson) Far skylduleið andans, með brotnar brýr að baki – sjá, frammi er eilífðar sær. Hvar múganna háværð og metnaður flýr, þar máttu vita að auðna grær. Þar endur sjer guð sína mynd í manni, sem meistarinn skóp, undir Edens banni. Já, vittu að eilífð alstaðar býr, þar einlæg og þóttalaust hjartað slær. (Einar Benediktsson) úr Draumspá Ísrafels e Einar Í snauðum heim ég hlusta á löngum vökum og heyri þyt af snöggum vængjatökum. Minn engill hefur lyft sér ljóss í veldi, Þar líður aldrei dagur guðs að kveldi. En ég er mold og mæni í heiðin blá, á meðan stundaglasið sandkorn á. (Einar Benediktsson.) Við lát Svölu e. Einar Minn hugur spannar himingeiminn. Mitt hjarta telur stjörnuseiminn, sem dylur sig í heiðlofts hyl. Svo hátt og vítt mér finnst ég skynja, Guðs veröld! Andans hlekkir hrynja sem hjóm við þetta geislaspil. Mér finnst ég elska allan heiminn og enginn dauði vera til. (Einar Benediktsson) Lágnættissól við Grímseyjarsund e Einar Mitt verk er, þá ég fer, eitt fræ, mitt land, í duft þitt grafið, mín söngvabrot sem býð ég þér, eitt blað í ljóðasveig þinn vafið. En innsta hræring hugar míns, hún hverfa skal til upphafs síns, sem báran – endurheimt í hafið. (Einar Benediktsson) Stefjahreimur e. Einar Allt er þrungið af þrá til að unna, þúsundir óska stíga frá jörð, upp yfir landsins grjótköldu grunna grösin sig rétta, svo hátt sem þau kunna. Ljósið heldur um lífið vörð. (Einar Benediktsdóttir) Sá deyr ei, sem heimi gaf lífvænt ljóð. Sá lést, sem reis þögull frá dísanna borði, sem kraup við þess öndveg með kalið blóð og kom ekki fyrir sitt hjarta orði. (Einars Benediktsson.) Vor ævi stuttrar stundar er stefnd til Drottins fundar, að heyra lífs og liðins dóm. En mannsins sonar mildi skal máttug standa í gildi. Hún boðast oss í engils róm. Svo helgist hjartans varðar. Ei hrynur tár til jarðar í trú, að ekki talið sé. Í aldastormsins straumi og stundarbarnsins draumi oss veita himnar vernd og hlé. (Einar Benediktsson.) Það liðna, það sem var og vann, er vorum tíma yfir; því aldur deyðir engan mann, sem á það verk sem lifir. – Já, blessum öll hin hljóðu heit, sem heill vors lands voru' unnin, hvern kraft, sem studdi stað og sveit og steina lagði' í grunninn. (Einar Benediktsson.) Aldamót e Einar Hvað hraðast líður, það lengst af bíður og gleymist síður úr sinni og hug. Þau öfl mig draga til ættarhaga með sólskins daga og fanna flug. Ég fel í djúpi og dularböndum með kuldans hjúpi þá heitu glóð. Í öðrum löndum með ljóði og spili þeim sólaryli ég sendi óð. (Einar Benediktsson.) úr ljóðinu Já, heim skal vitja – í bókinni Hafblik e. Einar Kvikan, mjúkan bylgjubarm bið ég leggjast mér að hjarta, dögg í auga, djúpan harm með dularhjúp um andann bjarta; hóglátt mál og brennheitt blóð, blæju af kulda um hjartans glóð. – Kraft, sem ei vill hátt né kvarta. (Einar Benediktsson.) Lognsær [brot] Nú er dagur við ský, heyr hinn dynjandi gný, nú þarf dáðrakka menn, – ekki blundandi þý, það þarf vakandi önd, það þarf vinnandi hönd til að velta í rústir og byggja á ný. (Einar Benediktsson.) Ég fann á þínum dánardegi, hve djúpt er staðfest lífs vors ráð. – Ég sá allrar sorgar vegi er sólskin til með von og náð. – Og út yfir þitt ævikvöld skal andinn lifa á nýrri öld. (Einar Benediktsson) Frá öllum heimsins hörmum, svo hægt í friðar örmum þú hvílist hels við lín. – Nú ertu af þeim borinn hin allra síðstu sporin, sem þér unnu og minnast þín. Með tryggð til máls og manna á mátt hins góða og sanna þú trúðir traust og fast. Hér er nú starfsins endi. Í æðri stjórnar hendi er það sem eitt í hug þú barst. Guð blessi lífs þíns brautir, þitt banastríð og þrautir og starfs þíns mark og mið. Við hugsum til þín hljóðir. Að hjarta sér vor móðir þig vefur fast og veiti frið. Ég minnist bernsku minnar daga og margs frá þér, sem einn ég veit. Ég fann nú allt að einu draga, og á mig dauðans grunur beit. En eftir stutta stundarbið þá stóð ég þínar börur við. Ég fann á þínum dánardegi, hve djúpt er staðfest lífs vors ráð. Ég sá á allrar sorgar vegi er sólskin til með von og náð. Og út yfir þitt ævikvöld skal andinn lifa á nýrri öld. (Einar Benediktsson.) Maður og hestur, þeir eru eitt fyrir utan hinn skammsýna, markaða baug. Þar finnst, hvernig æðum alls fjörs er veitt úr farvegi einum, frá sömu taug. Þeir eru báðir með eilífum sálum, þó andann þeir lofi á tveimur málum, – og saman þeir teyga loftsins laug lífdrykk af morgunsins gullroðnu skálum. Sá drekkur hvern gleðinnar dropa í grunn, sem dansar á fákspori yfir grund. Í mannsbarminn streymir sem aðfalls-unn af afli hestsins og göfugu lund. Maðurinn einn er ei nema hálfur, með öðrum er hann meiri en hann sjálfur. – Og knapinn á hestbaki er kóngur um stund, kórónulaus á hann ríki og álfur. Í morgunljómann er lagt af stað. Allt logar af dýrð, svo vítt sem er séð. Sléttan, hún opnast sem óskrifað blað, þar akur ei blettar, þar skyggir ei tréð. – Menn og hestar á hásumardegi í hóp á þráðbeinum, skínandi vegi með nesti við bogann og bikar með. Betra á dauðlegi heimurinn eigi. Ef inni er þröngt, tak hnakk þinn og hest og hleyptu á burt undir loftsins þök. Hýstu aldrei þinn harm. Það er best. Að heiman, út, ef þú berst í vök. Það finnst ekki mein, sem ei breytist og bætist, ei böl sem ei þaggast, ei lund sem ei kætist við fjörgammsins stoltu og sterku tök. Lát hann stökkva, svo draumar þíns hjarta rætist. (Einar Benediktsson.) Það er stormur og frelsi í faxins hvin, sem fellir af brjóstinu dægursins ok. Jörðin, hún hlakkar af hófadyn. Sem hverfandi sorg er jóreyksins fok. Lognmóðan verður að fallandi fljóti; allt flýr að baki í hrapandi róti. Hvert spor er sem flug gegnum foss eða rok, sem slær funa í hjartað og neista úr grjóti. (Einar Benediktsson.) Hvað bindur vorn hug við heimsins glaum, sem himnaarf skulum taka? Oss dreymir í leiðslu lífsins draum, en látumst þó allir vaka, og hryllir við dauðans dökkum straum, þó dauðinn oss megi ei saka. Sem kona hún lifði í trú og tryggð; það tregandi sorg skal gjalda. Við ævinnar lok ber ást og dyggð sinn ávöxtinn þúsundfalda, og ljós þeirra skín í hjartans hryggð svo hátt yfir myrkrið kalda. Til moldar oss vígði hið mikla vald, hvert mannslíf, sem jörðin elur. Sem hafsjór, er rís með fald við fald, þau falla, en guð þau telur, því heiðloftið sjálft er huliðstjald, sem hæðanna dýrð oss felur. En ástin er björt sem barnsins trú, hún blikar í ljóssins geimi, og fjarlægð og nálægð, fyrr og nú, oss finnst þar í eining streymi. Frá heli til lífs hún byggir brú og bindur oss öðrum heimi. Sem móðir hún býr í barnsins mynd; það ber hennar ættarmerki. Svo streyma skal áfram lífsins lind, þó lokið sé hennar verki. Og víkja skal hel við garðsins grind, því guð vor, hann er sá sterki. Af eilífðarljósi bjarma ber, sem brautina þungu greiðir. Vort líf, sem svo stutt og stopult er, það stefnir á æðri leiðir. Og upphiminn fegri en auga sér mót öllum oss faðminn breiðir. (Einar Benediktsson) Fyrst jafnt skal rigna yfir alla, jafnt akurland sem grýtta jörð, – skal nokkurt tár þá tapað falla, skal týna sauði nokkur hjörð? Hver er að dómi æðsta góður, – hver er hér smár og hver er stór? – Í hverju strái er himingróður, í hverjum dropa reginsjór. (Einar Ben.) Ég veit, að allt er af einu fætt, að alheimsins líf er ein voldug ætt, dauðleg, eilíf og ótal-þætt um afgrunns og himins slóðir. (Einar Benediktsson) Sálin, hún líður í ljósvakaheiminn, en líkamans svipur í draumageiminn burt, – inn á dalalönd dularbleik. Þar dregur hann ást undir töfranna þak, sæt eins og ilmur af sólvermdu rjóðri sár eins og vorþrá í ungum gróðri og öflug sem fjallbrjóstsins andartak. (Einar Ben.) Lát hljóma, – svo þrái ég horfnar stundir, svo hjartað slái og taki undir og trega ég finni í taugum og æðum af týndri minning og glötuðum kvæðum, svo hrífist ég með – og hefjist í geði. Mín hæsta sorg og mín æðsta gleði, þær hittast í söngvanna hæðum. (Einar Benediktsson) Orka þér entist aldur tveggja manna að vinna stórt og vinna rétt. Vitur og vinsæll varstu til heiðurs í þinni byggð og þinni stétt. Höfðingi héraðs, hátt þín minning standi, ávaxtist hjá oss þitt ævistarf. Þjóðrækni, manndáð, þol og tryggð í raunum þitt dæmi gefi oss í arf. (Einar Benediktsson) Vegir skiptast – allt fer ýmsar leiðir inn á fyrirheitsins lönd. Einum lífið arma breiðir, öðrum dauðinn réttir hönd. Einum flutt er árdags kveðja, öðrum sungið dánarlag, allt þó saman knýtt sem keðja, krossför ein með sama brag. Veikt og sterkt í streng er undið stórt og smátt er saman bundið. Allt, sem á hjarta, ber í sér þrá upp í söngvanna ríki; herskarar drottins sálirnar sjá syngjandi engla í líki. Veikasta strengnum berst ómur af upp til sólkonungs hallar; rétt eins og lindir renna í haf, raddir þar sameinast allar. Hvað er ekki í einu ljóði falið, einum söng frá góðu hjarta? Já, allt, sem fagurt er, skal vera talið efst við dómsins hástól bjarta. (Einar Benediktsson) Hér hvílir væn og göfug grein af gömlum, sterkum hlyni; hún lokaði augum hugarhrein með hvarm mót sólar skini. Hún dæmdi ei hart, hún vildi vel, í vinskap, ætt og kynning. Hún bar það hlýja holla þel, sem hverfur ekki úr minning. Hún unni list í máli og mynd, sú mennt var hennar stjarna; þar heyrði hún tala tæra lind á tungu engilbarna. Ef blað hún tók og batt sín orð, var blærinn hreinn og fagur; en hógvær sat hún hússins borð, því hátt skein æðri dagur. Allt metur rétt hin mikla náð um manna hug og vilja; eitt hjartans orð um eilífð skráð á orku, er himnar skilja. Nú les hún herrans hulin ráð um hlut og örlög þjóða, þar sést í lífbók sérhver dáð hins sanna, fagra og góða. (Einar Ben.) Að leika upp æskunnar ævintýr með áranna reynslu sem var svo dýr, er lífið í ódáins-líki. Ég gref allt hið liðna í gleðinnar skaut, ég gjöri mér veginn að rósabraut og heiminn að himnaríki. Ég lyfti þér, blikandi lífsins veig. Ljósblómin gríp ég af himinsins sveig og legg mér um heita hvarma. Einn straumur, sem líður, ein stund, sem þver. Streymandi mannhaf, sem kemur og fer, ég hverf þér í opna arma. (Einar Benediktsson) Hver er sem veit, nær daggir drjúpa, hvar dafnar fræ, sem ná skal hæst. Hver er sem veit, nær knéin krjúpa við kirkjuskör, hvað Guði er næst. Fyrst jafnt skal rigna yfir alla, jafnt akurland sem grýtta jörð, – skal nokkurt tár þá tapað falla, skal týna sauði nokkur hjörð? Hver er að dómi æðsta góður, – hver er hér smár og hver er stór? – Í hverju strái er himingróður, í hverjum dropa reginsjór. (Einar Benediktsson) Til þín fer mitt ljóðalag löngum yfir björg og sund. Manstu okkar eina dag? – Er ei lífið skammvinn stund? Eins og hylja haustleg kvöld heiðarvængsins snögga flug, leiðstu út í lífsins fjöld, langt úr sýn, en ei úr hug. Undir skýjum, yfir mold, innan hafs og reginfjalls, aleinn treð ég fótum fold, fagna engu, – minnist alls. Himinvíð mín höll er gjörð. Hana lýsti bros þitt eitt. Og þótt allt sé jafnað jörð, ég vil aldrei grafa neitt. Hljóð og tóm er hjartans borg. Heimsins svipur breyttur er. Andi minn, hann á ei sorg. Alltaf lifir þú hjá mér. (Einar Benediktsson.) Lítill drengur lófa strýkur létt um vota móðurkinn, – augun spyrja eins og myrkvuð ótta og grun í fyrsta sinn: Hvar er amma, hvar er amma, hún sem gaf mér brosið sitt yndislega og alltaf skildi ófullkomna hjalið mitt? Lítill sveinn á leyndardómum lífs og dauða kann ei skil: hann vill bara eins og áður ömmu sinnar komast til, hann vill fá að hjúfra sig að hennar brjósti sætt og rótt. Amma er dáin – amma finnur augasteininn sinn í nótt. Lítill drengur leggst á koddann – lokar sinni þreyttu brá uns í draumi er hann staddur ömmu sinni góðu hjá. Amma brosir – amma kyssir undurblítt á kollinn hans. breiðist ást af öðrum heimi yfir beð hins litla manns. (Jóhannes úr Kötlum.) Ó, mamma, elsku mamma, nú hugsa ég heim til þín, er næturmyrkrið nálgast og dagsins ylur dvín. – Ég ligg hér, lítill drengur, og les nú versin mín. Ég man þá vögguvísu, er söngstu mér í sál. Hún býr í brjósti mínu, sem heilagt huldumál; hún er það eina í heimi, sem aldrei reynist tál. Með barnslegt bros á vörum þá hjá þér hvíldi ég. – Ég man, hvað móðurhöndin var næm og notaleg, og brennheit bænarorðin, sem bentu á lífsins veg. ,,Ó, Jesú, bróðir bezti,” var aðstoð okkar þá. Og kærleik hans svo hreinan í svip þínum ég sá, er heitan lófann lagðir þú litla vangann á. Ég hjúfraði mig hræddur við blíða barminn þinn, ef pabbi einn var úti, og buldi bylurinn. - Þú veittir styrk, þó stundum þér streymdu tár um kinn. Ó, mamma, elsku mamma, ég hugsa heim til þín. ,,Ó, Jesú, bróðir bezti,” þér sendi ljósin sín. – Og Guð þig gleðji, þegar þú grætur – vegna mín. (Jóhannes úr Kötlum) Sunnan yfir sæinn breiða sumarylinn vinda leiða. Draumalandið himinheiða hlær og opnar skautið sitt. Vorið kemur, heimur hlýnar, hjartað mitt! Gakk þú út í græna lundinn, gáðu fram á bláu sundin. Mundu, að það er stutt hver stundin, stopult jarðneskt yndi þitt. Vorið kemur, heimur hlýnar, hjartað mitt! Allt hið liðna er ljúft að geyma, – láta sig í vöku dreyma. Sólskinsdögum síst má gleyma, – segðu engum manni hitt! Vorið kemur heimur hlýnar, hjartað mitt! (Jóhannes úr Kötlum) Vikivakar e. Jóhannes Vort líf er svo ríkt af ljóssins þrá, að lokkar oss himins sólarbrá, og húmið hlýtur að dvína, er hrynjandi geislar skína. Vor sál er svo rík af trausti og trú, að trauðla mun bregðast huggun sú, þó ævin sem elding þrjóti, guðs eilífð blasir oss móti. Vort hjarta er svo ríkt af hreinni ást, að hugir í gegnum dauðann sjást. – Vér hverfum og höldum víðar, en hittumst þó aftur – síðar. (Jóhannes úr Kötlum.) Þung er sú þögn í landi – álfar ugga um sinn hag þá horfið er af heiminum brott það ljúflingslag – lindin spyr vindinn: Hví syngur hann ekki í dag? (Jóhannes úr Kötlum) úr Sóleyjarkvæði Hátt uppi á heiðum hvítir fuglar vaka. Vængjunum stóru veifa þeir og blaka. Það eru álftir, – álftirnar, sem kvaka. Handan af hafi, heim í auðnir fjalla, vordægrin snemma villta hópinn kalla. Þá er nú sungið, – sungið fyrir alla. Hringaðir hálsar hljóðar taka dýfur. Árvakur skari öldufaldinn klýfur. - Andi guðs friðar yfir vötnum svífur. Margs er að minnast. Margt er enn á seyði. Leikur er varpinn, - bærinn minn í eyði. Syngja þó ennþá svanir fram á heiði. (Jóhannes úr Kötlum) Álftirnar kvaka e Jóhannes Lítill drengur lófa strýkur létt um vota móðurkinn, augun spyrja eins og myrkvuð ótta og grun í fyrsta sinn: Hvar er amma, hvar er amma, hún sem gaf mér brosið sitt yndislega og alltaf skildi ófullkomna hjalið mitt. Lítill sveinn á leyndardómum lífs og dauða kann ei skil: hann vill bara eins og áður ömmu sinnar komast til, hann vill fá að hjúfra sig að hennar brjósti sætt og rótt. Amma er dáin – amma finnur augasteininn sinn í nótt. Lítill drengur leggst á koddann – lokar sinni þreyttu brá uns í draumi er hann staddur ömmu sinni góðu hjá. Amma brosir – amma kyssir undirblítt á kollinn hans. Breiðist ást af öðrum heimi yfir beð hins litla manns. (Jóhannes úr Kötlum) Er hnígur sól að hafsins djúpi og hulin sorg á brjóstin knýr, vér minnumst þeirra, er dóu í draumi um djarft og voldugt ævintýr. Þá koma þeir úr öllum áttum, með óskir þær, er flugu hæst, og gráta í vorum hljóðu hjörtum hinn helga draum, sem gat ei ræst. Og þá er eins og andvörp taki hin undurfagra sólskinsvon, og allir kveldsins ómar verði eitt angurljóð um týndan son. Og hinsti geislinn deyr í djúpið, – en daginn eftir röðull nýr oss kveikir sama dýra drauminn um djarft og voldugt ævintýr. (Jóhannes úr Kötlum) Ekkert fær dáið af eðli þínu, ekkert skyggt á ástúð þína. Sofðu í fangi ljóðs míns, sofðu í fangi lands þíns, glókollur, bláeygur, guðs barn. (Jóhannes úr Kötlum) Sóley sólu fegri situr við hafið á kóralskóm, leikur við linda lykill frá Róm, augun blá eins og stjörnur, varirnar rauðar sem blóm. Djúpsæir, dularfullir dagarnir hennar líða, tíbrá varpar titrandi bliki á silkið síða og eitt er víst; að óskirnar fljúga víða. (Jóhannes úr Kötlum) Hægan! ástin mín sefur: haustblærinn kom inn um gluggann og vaggaði henni í ró. Hægan hægan! ástina mína dreymir: hún ekur í gullkerru um vetrarbrautina stjörnur syngja henni söng. Hægan hægan hægan! ástin mín sefur ástina mína dreymir og nú vaknar hún aldrei framar aldrei aldrei framar. (Jóhannes úr Kötlum) Sof, ástríka auga, sof, yndisrödd þýð, hvíl, hlýjasta hjarta, hvíl, höndin svo blíð! Það hverfur ei héðan, sem helgast oss var: vor brjóst eiga bústað, - þú býrð alltaf þar. Hið mjúka milda vor sín blóm á þig breiði og blessi þín spor. (Jóhannes úr Kötlum) Ljósið flæðir enn um ásýnd þína: yfir þínum luktu hvörmum skína sólir þær er sálu þinni frá sínum geislum stráðu veginn á. Myrkur dauðans megnar ekki að hylja mannlund þína, tryggð og fórnarvilja - eftir því sem hryggðin harðar slær hjarta þitt er brjóstum okkar nær. Innstu sveiflur óskastunda þinna ennþá má í húsi þínu finna – þangað mun hann sækja sálarró sá er lengst af fegurð þeirra bjó. Börnin sem þú blessun vafðir þinni búa þér nú stað í vitund sinni: alla sína ævi geyma þar auðlegðina sem þeim gefin var. Þú ert áfram líf af okkar lífi: líkt og morgunblær um hugann svífi ilmi og svölun andar minning hver - athvarfið var stórt og bjart hjá þér. Allir sem þér unnu þakkir gjalda. Ástúð þinni handan blárra tjalda opið standi ódauðleikans svið. Andinn mikli gefi þér sinn frið. (Jóhannes úr Kötlum) Síðasti valsinn e Jóhannes Gott er ein með guði að vaka, gráta hljótt og minnast þín, þegar annar ylur dvín, – seiða liðið líf til baka, og láta huggast, systir mín! Við skulum leiðast eilífð alla, – aldrei sigur lífsins dvín. Ég sé þig, elsku systir mín. Gott er þreyttu höfði að halla að hjarta guðs – og minnast þín. (Jóhannes úr Kötlum) Úr Systurminningu e. Jóhannes Það eitt er víst, að ég aldrei augunum þínum gleymi er sástu sumarið koma sunnan úr bláum geimi; – svo fegin varstu, að mér fannst þú fegursta konan í heimi. Þið voruð þrjár, þessar systur, og þú varst sú í miðið ... Eitt kvöldið í kyrrlátu veðri ég kvaddi þig út við hliðið. – Nú er hann kominn á norðan og nú er sumarið liðið. (Jóhannes úr Kötlum) Blessi þig blómjörð, blessi þig útsær, blessi þig heiður himinn! Elski þig alheimur, eilífð þig geymi, signi þig sjálfur Guð! (Jóhannes úr Kötlum) Ég er einn, ég er einn – sál mín allslaus og hljóð. Langt frá upprunans æð þjáist eirðarlaust blóð. Þjáist vængur þinn, vor? Kannski verð ég of seinn. Kannski dey ég í dag. Kannski dey ég hér einn. Ég vil heim – ég vil heim yfir hyldjúpann sæ, – heim í dálítinn dal, heim að dálitlum bæ Hver vill bera mig blítt um hinn bláheiða geim? Ó, þú blíðasti blær! Vilt þú bera mig heim. Allt er ljóð – allt er ljóð. Þar sem lynghríslan grær þar sem víðirinn vex þar sem vorperlan hlær. – Þar sem afi minn bjó þar sem amma mín dó, undir heiðinni há, vil ég hvíla í ró... (Jóhannes úr Kötlum) Af þér er ég kominn undursamlega jörð: eins og ljós skína augu mín á blóm þín eins og snjór lykja hendur mínar um grjót þitt eins og blær leikur andardráttur minn um gras þitt eins og fiskur syndi ég í vatni þínu eins og fugl syng ég í skógi þínum eins og lamb sef ég í þínum mó. Að þér mun ég verða undursamlega jörð: eins og sveipur mun ég hverfast í stormi þínum eins og dropi mun ég falla í regni þínu eins og næfur mun ég loga í eldi þínum eins og duft mun ég sáldrast í þína mold. Og við munum upp rísa undursamlega jörð. (Jóhannes úr Kötlum) Jarðerni eftir Jóhannes Reikult er rótlaust þangið, rekst það um víðan sjá, straumar og votir vindar velkja því til og frá. Fuglar flugu yfir hafið með fögnuði og vængjagný, – hurfu út í himinblámann hratt eins og vindlétt ský. Þangið, sem horfði á hópinn, var hnípið allan þann dag. – Bylgjan, sem bar það uppi, var blóðug um sólarlag. (Jóhann Sigurjónsson) Æ, hvar er leiðið þitt lága, ljúfasti bróðir? Þar sem þú tárvota vanga á vinblíða móður mjúklega lagðir, er lífið lagði þig, bróðir minn kæri, sárustu þyrnunum sínum, þótt saklaus þú værir og góður. Æ, hvar er leiðið þitt lága? Mig langar að mega leggja á það liljukrans smáan, því liljurnar eiga sammerkt með sálinni þinni og sýna það, vinur minn besti, að ástin er öflug og lifir þótt augun í dauðanum bresti. (Jóhann Sigurjónsson). Sofðu unga ástin mín, – úti regnið grætur. Mamma geymir gullin þín, gamla leggi og völuskrín. Við skulum ekki vaka um dimmar nætur. Það er margt, sem myrkrið veit, – minn er hugur þungur. Oft ég svarta sandinn leit svíða grænan engireit. Í jöklinum hljóða dauðadjúpar sprungur. Sofðu lengi, sofðu rótt, seint mun best að vakna. Mæðan kenna mun þér fljótt, Meðan hallar degi skjótt, Að mennirnir elska, missa, gráta og sakna. (Jóhann Sigurjónsson) Ófu dagar og áratugir langan vef frá vöggu minni. – Sé ég gullþræði glitra í vefnum – mjúk er móðurhöndin. (Jóhann Sigurjónsson) Konan bláklædda – þín bjarta trú – kyssti augu þín á æskudögum. Þú sást því land og ljósar hallir þar dapureygðir sjá dimmu. Þröng er lífsgata – þungar klyfjar binda örlögin ótal mörgum. – Veikur styðji veikan, varist allir að hrinda magnlitlum í halla. Fé og frami eru fallvölt hnoss – hraukar hrungjarnir. Sætust minning og sætastur arfur eru ástarfræ í akri hjartans. (Jóhann Sigurjónsson) Ein af annarri birtast okkar samfylgdarstundir, hlýjar í huga mér. (Jakobína Sigurðardóttir) Ég vildi, móðir, grípa orðsins auð og óði miðla þér. Af gulli snauð er hönd mín enn og eflaust mun svo löngum. En mér er einnig stirt um tungutak, þó töfri lindasuð og fuglakvak og þytur blæs í grasi og skógargöngum. Hvað get ég, móðir, sagt um öll þau ár, sem okkur gafstu, sælu þína og tár? Ég veit þú hefur vakað, þráð og beðið. Og einhvernveginn er það svo um mig, að allt hið bezta finnst mér sagt um þig, sem aðrir hafa um aðrar mæður kveðið. Samt vel ég mér að þegja um lífsstarf þitt. En þakkir fyrir veganestið mitt ég vildi þér í litlu ljóði inna. Og þó að börn þín verði vaxnir menn, þau vildu fegin mega njóta enn um langan aldur móðurmunda þinna. (Jakobína Sigurðardóttir) Ég horfi út um gluggann í heiðríkju dagsins, og hjarta mitt tekur að slá með örlitlum sting, því við eyru mér hvísla með áleitni draumur og þrá: ,,Æ, komdu, því úti er angan úr jörðu. Nú yrkir hvert gænkandi strá. Hvað skiptir það máli, þó matargerð seinki? Hver mannsævi er hraðlifuð stund. Og óbættar flíkur og óhreinir sokkar eru þér hlekkir um mund. Æ, gleymdu því, komdu og eigðu með okkur og angandi vorinu fund.“ Ég sé hvernig vatnið og veröldin ljómar, og vængjanna fagnandi þyt ég heyri í lofti, en höfðar og eyjar sér hreykja með gróandans lit. Mig langar að slíta af mér hlekki og hlaupa hlæjandi á sóldagsins vit. Þá lít ég á glókoll minn ljúfan við svæfil. Ég legg frá mér drauminn og hlæ. Því hér er mitt verksvið, mín von og mín skylda. Svo veröldin kasti ekki á glæ Draumunum hennar, skal hugur minn sættur Við heimskuleg störf – inn í bæ. (Jakobína Sigurðardóttir) Hægt nálgast haustið. Af hvítum skýjum rökkurþunguðum rósir drjúpa. Hvítar rósir af hljóðum skýjum hníga í húmi á haustbleika jörð. (Jakobína Sigurðardóttir) Haustfjúk e. Jakobínu Bærinn minn, bærinn minn og þinn sefur sæll í kyrrð. Fellur mjöll hljótt í húmi á jörð. Grasið mitt grasið mitt og þitt geymir mold til vors. Hjúfrar lind leynt við brekkurót, vakir eins og við. Lífi trú kyrrlát kaldavermsl augum djúps út í himinfirð stara stillt um nótt. Langt í burt vakir veröld stór, grimmum töfrum tryllt, eirðarlaus, óttast nótt og dag. Augu þín, óttalaus og hrein, brosa við mér björt. Vonin mín, blessað brosið þitt, vekur ljóð úr værð. Hvílist jörð hljóð í örmum snæs. Liljuhvít lokar augum blám litla stúlkan mín. (Jakobína Sigurðardóttir) Vökuró e. Jakobínu Fennir í fótspor ferðamanna, svo í heimhaga sem í hágöngum, fljótt í sum, seinna í önnur, loks í allra eins. Samt er í samfylgd sumra manna andblær friðar án yfirlætis, áhrif góðvildar, inntak hamingju þeim er njóta nær. (Guðmundur Böðvarsson) – Það er marklaust að minnast þess nú, þegar moldin er yfir þig breidd. Ég átti þér ógoldna skuld. Aldrei verður hún greidd. (Guðmundur Böðvarsson) Því draumur vor skal kljúfa hvern dimman nætursæ þó djásn vort heimti eilífð til að þróast. Og tilraun vor til sigurs skal endurtakast æ þó aldaraðir verði að hverfa og sóast. Svo vinnist þér á morgun það sem vannst ei mér í dag. – það verða skal að lokum hinzta kveðjan, er kyrrist um í smiðju og kemur sólarlag og kulnað sindur liggur kringum steðjann. (Guðmundur Böðvarsson) Barnið mitt, brjóttu nú ekki gullið þitt, þó þú eignist önnur ný, ekki skaltu henda því. Margir eiga engin gull, ýmsir mörg, sumir fá. Geymdu þitt á góðum stað, gefðu seinna öðrum það, þeim sem ekkert á. (Guðmundur Böðvarsson) Sofnar í skógi sá fugl sem í dag hefur fundið fegurstan stað undir hreiður fegursta staðinn sem fundinn verður í ár og þess vegna er vorkvöldsins faðmur fagur og breiður ,,og himinninn heiður og blár“ (Guðmundur Böðvarsson) Lengi hafa vindar leikið á tjaldstrengi mína. Ég hef legið við skör, og ég vakti og hlustaði lengi á hófatök þau sem dvínuðu fjær og fjær og fann hvernig þögnin læddist í mína strengi. Enn fara lestir, það lætur í silum og klökkum og leiðin til vaðsins er auðkennd með gamalli vörðu. Já, nú væri tíð að taka dót sitt í klif. Tjaldhæla mína dreg ég bráðum úr jörðu. (Guðmundur Böðvarsson) Ár liða hratt yfir himin og heim, með blæléttum þyt, það slær á þau gullinni slikju, það slær á þau silfurlit. (Guðmundur Böðvarsson) Sé ég fjöld af förnum dögum, finn mér skylt að þakka að nýju góðhug þinn og alúð alla, endalausa tryggð og hlýju. (Guðmundur Böðvarsson) Á himni sínum hækkar sól. Um heiðblá loft og tær hún lýsir enn þitt land í náð, og ljóma sínum slær um hina mjúku, hljóðu gröf. Og hljóta loks þú skalt eitt kveðjuljóð, svo litla gjöf að launum fyrir allt. (G. Böðvarsson) Úr djúpum geimsins er dagurinn risinn og slær dýrlegum roða á óttuhimininn bláan, – og lof sé þér, blessaða líf, og þér, himneska sól, og lof sé þér, elskaða jörð, að ég fékk að sjá hann. (Guðmundur Böðvarsson) Í kistli þeim frá þínum æskumorgni sem þú lést gjarnan standa úti í horni og laukst ekki upp í augsýn nokkurs manns, – straukst aðeins rykið burt af loki hans, og kæmi barn og segði: – sýndu mér, var svar þitt jafnan: – Það er ekkert hér, – þar fann ég niðri á botni lítið lín, einn lítinn dúk – og fyrstu nálarsporin þín. Ein barnsleg rós með rauðum krónublöðum, fimm rósarblöð í kyrfilegri röð, og óljóst teiknuð áfram sex til níu, – þau áttu að verða tíu, og út frá leggjum uxu prúð og væn með yndisþokka laufin fagurgræn, og það átti eflaust þarna að koma fleira, – en það varð aldrei meira. Ég veit það best, það varð þín ævisaga að verða að hverfa flesta þína daga frá þinni þrá og draumi, frá þínum rósasaumi, og nálin þín að þræða önnur spor en þau sem eitt sinn gerðir þú að tákni um sól og vor. Svo gróf ég enn hjá öðrum vinum sínum þinn útsaums dúk í gullastokknum þínum, og lagði á ný til hliðar í horni gamals friðar og fannst að væri von og huggun mín að einhver lyki seinna við að sauma sína og þína drauma með rauðum þræði í þetta hvíta lín. (Guðmundur Böðvarsson) Gullastokkur e. Guðmund Mitt ljóð og þitt og þeirra ljóð sem þögn og gleymska felur, mun verða heyrt af hirði þeim er hjörð að kvöldi telur, hann þekkir hjarta hvers og eins og hann mun sjá og skilja að vísan þín og vísan mín hún var þó okkar Lilja. (Guðmundur Böðvarsson) Vísur til séra Friðriks e. Guðmund Og síðan jafnan, ef sólskin er og sit ég í stofunni þinni, þá vaknar ei hlátur í huga mér, – ég heyri hvíslað þar inni: Móðir sól er of mild og hlý, of máttug í sínu ljóði. – Mig langar svo ákaft að lifa á ný eitt ljósfagurt sumar, góði. (Guðmundur Böðvarsson) Í sólskini e Guðmund Sem eitt sinn litin yndis-sjón í ástarhug fær geymst, sem indælt sönglag eitt sinn heyrt fær aldrei síðan gleymst, svo varstu mér, hið væna sprund, mín vera greip við þér, og göfug, fögur, góð og blíð þú gleymdist aldrei mér. Og því var það, mér brá í brún, er barst sú fregnin þung sem þytur lofts úr þrungnum geim, að þú varst dáin ung, því einnig eg fann tregans til, þó tungan mælti fátt. Eg syrgði þig af hjarta og hug sem hefði’ eg geð þitt átt. (Steingrímur Thorsteinsson) Verndi þig englar, elskan mín, þá augun fögru lykjast þín; líði þeir kringum hvílu hljótt á hvítum vængjum um miðja nótt. Nei, nei það varla óhætt er englum að trúa fyrir þér; engill ert þú og englum þá of vel kann þig að lítast á. (Steingrímur Thorsteinsson) Þú, vorgyðja, svífur úr suðrænum geim. Á sólgeisla vængjunum breiðum. Til Íslands fannþökktu fjallanna heim. Að fossum og dimmbláum heiðum. Ég sé, hvar á skýjum þú brunar á braut. Ó, ber þú mitt ljóð heim í ættjarðar skaut. En bót er oss heitið, ef bilar ei dáð. Af beisku hið sæta má spretta. Af skaða vér nemum hin nýtustu ráð. Oss neyðin skal kenna það rétta. Og jafnvel úr hlekkjunum sjóða má sverð í sannleiks og frelsisins þjónustugerð. (Steingrímur Thorsteinsson) Svo flýgur tíð og hingað hverfa leiðir: Svo hneig og hún, er fylgjum vér í dag; Síns herfangs krefur kaldur lífsins eyðir Við klukkna hljóm og dapurt sorgar lag. Á hennar kistu segja sveigar blóma, Að sjálf hún eitt sinn var sem blómin fríð, Að innst í hjörtum harmi döggvuð ljóma Skal hennar minning unaðsskær og blíð. (Steingr. Thorsteinsson) Fagra haust þá fold ég kveð faðmi vef mig þínum. Bleikra laufa láttu beð að legstað verða mínum. (Steingrímur Thorsteinsson) Vor og haust e Steingrím Tímarnir líða sem hverfandi hvel, hugurinn reikar til komandi tíða. Enginn má vita, hvað vor kann að bíða, vermandi sól eða bitrasta él. Maðurinn fæðist við bros eða böl, byltist með óðfluga tímanna straumi, vaknar til sorgar og svæfist í glaumi, svifinn á braut eftir skammvinna dvöl. Gleðin er léttfleyg, og lánið er valt. Lífið er spurning, sem enginn má svara. Vinirnir koma og kynnast og fara, kvaðning til brottfarar lífið er allt. Liðin að sinni er vor samverustund, síðustu kveðjur með andblænum líða. Velkomin aftur, er sjáumst við síðar, sólnanna drottinn oss blessi þann fund. (Freysteinn Gunnarsson) Ég fann það um síðir, að gæfan er gler, svo grátlega brothætt hún reyndist mér, því æskan er léttstíg og leikur sér að ljómandi gullinu fríða. En glerið er brothætt, og grjótið er víða. Mér gersemin dýra var gefin í hönd, í gáskanum héldu mér engin bönd; ég lék mér á æskunnar ljómandi strönd, sá leikur var gullinu að meini. Ég braut það í ógáti á örlagasteini. (Freysteinn Gunnarsson) Glerbrot e. Freystein Að minnast góðrar móður er mannsins æðsta dyggð og andans kærsti óður um ást og móðurtryggð. Hjá hennar blíðum barmi er barnsins hvíld og fró. Þar hverfa tár af hvarmi og hjartað fyllist ró. (Freysteinn Gunnarsson) Tíminn líður furðu fljótt, fölna hár á vanga, söngvar þagna, nálgast nótt, nóttin hljóða langa. Ljósið dvín og lokast brá, lætur vel í eyrum þá ómur æsku söngva. (Fr. G.) Þú sæla heimsins svalalind ó, silfurskæra tár, er allri svalar ýtakind og ótal læknar sár. Æ, hverf þú ei af auga mér, þú ástarblíða tár, er sorgir heims í burtu ber, þótt blæði hjartans sár. Mér himneskt ljós í hjarta skín í hvert sinn, er ég græt, en drottinn telur tárin mín – ég trúi' og huggast læt. (Kristján Jónsson.) Nú samvist þinni ég sviptur er; – ég sé þig aldrei meir! Ástvinirnir, sem ann ég hér, svo allir fara þeir. Ég felli tár, en hví ég græt? Því heimskingi ég er! Þín minning hún er sæl og sæt, og sömu leið ég fer. Já, sömu leið! En hvert fer þú? Þig hylja sé ég gröf. Þar mun ég eitt sinn eiga bú, of ævi svifinn höf. En er þín sála sigri kætt og sæla búin þér? Ég veit það ekki! – sofðu sætt! – En sömu leið ég fer. (Kristján Jónsson Fjallaskáld.) Fölnar rós og bliknar blað á birkigreinum. Húmar eins og haustar að í hjartans leynum. (Kristján Jónsson.) Þegar ég hníg í faðminn þinn hinn fríða og fast að þínum ástarríka barmi þrýstir þú mér með yndislegum armi og augað tindrar djúpa´ og himinblíða þá er sem sætt ég sofni og í draumi í sölum engla himinsælu njóti ég líð í burtu’ úr lífsins ölduróti algleymis borinn undurdjúpum straumi. Þá óska ég – en orð ég má ei segja –, að aldrei mættu slíkar stundir þrjóta, því himinsælu’ í hjarta mér ég finn. Ég óska þess, að aldrei þyrfti’ að deyja, Um eilífð mætta ’ég slíkrar sælu njóta. Mitt himnaríki, það er faðmur þinn. (Kristján Jónsson.) Mansöngur e. Kristján Þú, sem að harmi þrungin(n) stynur og þreytist undir byrði kífs, treystu því, að hinn tryggi vinur, er tímum ræður hels og lífs, þín muni græða sorgarsár og sérhvert þerra harmatár. Þó að þér félli þungt að skilja við þinn í æsku náinn son, gefðu þig undir Guðs þíns vilja og gleddu þig í þeirri von, að þú hann munir síðar sjá sælunnar helga landi á. Þar sem að geisla bjartur bjarmi blikar um skæra himinslóð og alskínandi ástarvarmi alsæla gerir jarðarþjóð, í þeim sólbjarta sælugeim sjást þeir, sem skilja hér í heim. (Kristján Jónsson Fjallaskáld) Lýsir af morgni, ljós af skari dvín. Hljóð úti í horni, harpan bíður mín. Mýkri skildu mundir, mínum strengi bæra elfur taka undir, álftakvakið skæra. Græt ég og greiði, gjaldið eina er má – læt ég á leiði, laufin bleik og fá. Sígræn blöð þér breiði, björk í fegri heimi mildur blær á meiði, minning þína geymi. (Sig. Sig. frá Arnarholti) (Sigurður Sigurðsson frá Arnarholti) Vel er að fauskar fúnir klofni, felli þeir ei hinn nýja skóg en hér féll grein af góðum stofni, grisjaði dauði meira' en nóg. Því svo eru not að nema rjóður, að nýgræðinginn vanti' ei skjól. Strjáll er enn vor stóri gróður, stendur hann engum fyrir sól. (Sig. Sig. frá Arnarholti) (Sigurður Sigurðsson frá Arnarholti) úr ljóðinu Mannskaða e. Sigurð Smávinir fagrir, foldarskart, fífill í haga, rauð og blá brekkusóley, við mættum margt muna hvort öðru að segja frá. Prýðið þér lengi landið það, sem lifandi guð hefur fundið stað ástarsælan, því ástin hans alls staðar fyllir þarfir manns. – – – Faðir og vinur alls, sem er, annastu þennan græna reit. Blessaðu, faðir, blómin hér, blessaðu þau í hverri sveit. Vesalings sóley, sérðu mig? Sofðu nú vært og byrgðu þig. Hægur er dúr á daggarnótt. Dreymi þig ljósið, sofðu rótt! (Jónas Hallgrímsson.) (Úr Hulduljóðum Jónasar) Hóglega, hæglega, á hafsæng þýða, sólin sæla ! síg þú til viðar. Nú er um heiðar himin-brautir för þín farin yfir frjóvga jörð. Blessuð, margblessuð, ó blíða sól ! blessaður margfalt þinn bestu skapari ! fyrir gott allt, sem gjört þú hefur uppgöngu frá og að enda dags. (úr Sólsetursljóðum Jónasar Hallgrímssonar) Veit ég, hvar von öll og veröld mín glædd er guðs loga. Hlekki brýt ég hugar og heilum mér fleygi faðm þinn í. (Jónas Hallgrímsson.) Ó, Jesús bróðir besti og barnavinur mesti, æ breið þú blessun þína á barnæskuna mína. Mér gott barn gef að vera og góðan ávöxt bera, en forðast allt hið illa, svo ei mér nái' að spilla. Það ætíð sé mín iðja að elska þig og biðja, þín lífsins orð að læra og lofgjörð þér að færa. Þín umsjón æ mér hlífi í öllu mínu lífi, þín líknarhönd mig leiði og lífsins veginn greiði. Mig styrk í stríði nauða, æ styrk þú mig í dauða. Þitt lífsins ljósið bjarta þá ljómi' í mínu hjarta. Með blíðum barnarómi mitt bænakvak svo hljómi: Þitt gott barn gef ég veri og góðan ávöxt beri. (Páll Jónsson.) Hin bláasta fjóla fyrr þú varst í föður þíns laukagarði, þá angan og fegurð í æsku barst, sem óskelfd til himins starði. Það yndi er fölnað, en yfir því rís nú elskunnar minnisvarði. Þín bros voru sæt, eins og sólgeislinn þýð og sumar á vöngum þínum er stormurinn æddi um algræna hlíð í einveldismætti sínum, þá bliknaði, skalf og beygði fald það blóm er var fegurst sýnum. (Hulda.) Þú fagra tíð, þá allt er grænt og ungt, eldur í sál og brjóstið daggarþungt, kemur sem fugl og syngur – svífur braut í skógarskaut. Einn dag er sólin hæst á himinbraut, ein hjartans gleði skærst, ein sárust þraut; þá hún er sigruð svali haustsins ber þér silfurker. Æska, þú þiggur allt og gefur frjáls, elskar og harmar vegna lífsins sjálfs, veizt ei að þú ert vorið – og þín blóm fá vetrardóm. Ég átti þig. Nú á ég minnis ljóð sem andblæ hausts og mánans rökkurglóð. Á hvítum vængjum svifin ertu sjálf með sól og álf. (Hulda.) Við fjallavötnin fagurblá er friður, tign og ró. Í flötinn mæna fjöllin há með fannir, klappir, skóg. Þar líða álftir langt í geim með ljúfum söngva klið, og lindir ótal ljóða glatt í ljósrar næturfrið. (Hulda.) Faðir, þó mér fjarlægð hylji friðargeisla augna þinna, ertu samt um allar stundir engill kærleiksdrauma minna. (Hulda.) Hvíldu hjarta. Húmblíð nóttin hefur fold í faðmi sveipt, mildir geislar mánans hafa munarslæðum dalinn reift. Bládögg vafin blómin hvíla, blundar fugl á kvisti vær. Sofðu einnig, órótt hjarta, allt er þögult fjær og nær. Hvíldu, hjarta, hvíldu. Hvíldu, hjarta. Sjá hve fljótið silfurlygna sveimar hljótt út í hafið ógnardjúpa er því vaggar hægt og rótt. Lát þú einnig, ljúfa hjarta, ljósa drauma bera þig burt frá sorg og burt frá kvíða, burt frá vöku þyrnistig. Hvíldu, hjarta, hvíldu. (Hulda.) Aftansöngur eftir Huldu Í sandinum átti ég eftir ástkæru sporin þín. En regnið grét, uns þau grófust, geisli þar yfir skín. Í sál minni ógleymd á ég að eilífu brosin þín. Þau grafast ei, þó ég gráti, – geisli þar yfir skín. (Hulda) Kom, fegurð, ljá mér ljósið þitt og leið mig hvítri hendi að furðustiginn fái ég hitt og fundið þreyða landið mitt, ónumið undralendi. (Hulda) úr ljóðinu Geðbrigði e. Huldu Hví drúpir laufið á grænni grein? Hví grætur lindin og stynur hljótt? Hví glampar daggir á gráum stein, sem grúfi yfir dalnum þögul nótt? Ég veit hvað þú grætur litla lind: Langt er síðan hún hvarf þér frá; hún skoðar ei framar fallega mynd í fleti þínum með augun blá. Ó manstu, þegar í síðasta sinn hún settist grátandi á bakkann þinn og tár hennar féllu í tæran straum? Hún tregaði fölnaðan sumardraum. Þá hvíslaðir þú að blómum bláum, að birkihríslum og klettum gráum: „Hún leiksystir okkar er komin að kveðja. Með hverju megum við hana gleðja í hinzta sinn?“ En blóm og steinar og birkigreinar hnípin þá mændu í augu hennar inn og golan stundi í grænum lundi: „Nú kyssi ég vanga þinn í síðasta sinn.“ (Hulda.) Þar sem djúpa dalinn taka dimmblá fjöll í arma sterka og í brekkum birkilundir blöðin rétta móti varma, þar sem tærar, litlar lindir ljósan þráð úr gulli spinna meðan eygló yfir brennur en um nótt úr skíru silfri, – langar mig að minnast þín. Þar sem blóm í laufalautum ljúfu máli saman tala sem að ást og angur skilja, - blágresi og burknar grannir, brönugrös og músareyra, ljósberi og lækjarstjarna, litlar fjólur, æruprísar, gullmura og gleym-mér-eigi? vildi ég mega minnast þín. Allar stundir ævi minnar ertu nálæg, hjartans lilja. Þó er næst um næðisstundu návist þín og angurblíða, ástarljós og endurminning. Allar stundir ævi minnar, yndistíð og harmadaga, unaðssumur, sorgarvetur sakna ég og minnist þín. (Hulda.) Eins og hvísl frá hörpustrengjum hljómar um hljóða nótt hin þögla bæn, og svarið endurómar svo undur rótt. Í hjartans djúpi, langt frá ljóssins sölum svo ljúft og heitt laugast gleði sál, er áður átti ekki neitt. Hve undur gott er þreyttu höfði að halla að hjarta því, er slær af kærleik alltaf fyrir alla. Hvert angurský, það svífur burt, og svipur liðins tíma ei særir neitt. Því lífið fletti blaði í bókum sínum á blaðsíðu eitt. (Hugrún.) Tvennir tímar – e. Hugrúnu Í dag er hlíðin hélugrá og rauð því haustið kom í nótt, ég sá það koma vestan vatn í gegnum svefninn. Vatnið er hemað þar sem slóð þess lá. (Snorri Hjartarson.) Haust e Snorra Hver vegur að heiman er vegur heim. Hratt snýst hjól dagsins, höllin við lindina og tjaldstæðin hjá fljótinu eru týnd langt að baki, það rökkvar og sigðin er reidd að bleikum stjörnum. Hamraklifin opnast, hrímgrá og köld blasir auðnin við, öx stjarnanna hrynja glóhvít í dautt grjótið og þungfæran sandinn. Löng verður nóttin nöturleg og dimm. En handan við fjöllin og handan við áttirnar og nóttina rís turn ljóssins þar sem tíminn sefur. Inn í frið hans og draum er förinni heitið. (Snorri Hjartarson) Í yndisleik vorsins milli blóma og runna situr ung móðir með barnið á hnjám sér andlit hennar sól bros hennar ylhlýir geislar Rafael í allri sinni dýrð Fegurð og góðvild þetta tvennt og eitt hvað er umkomulausara í rangsnúnum heimi Og þó mest af öllu og mun lifa allt (Snorri Hjartarson) - Ung móðir eftir Snorra Hjartarson. Ég sat við efans byrgðu bogadyr og beið, ég vissi ei hvers, og tíminn leið á þungum væng um þetta dapra svið en þó of hratt því sífellt skyggði meir af dimmri nótt með gráan geig í för, glámeygan vom er sýndi mér og bauð mér inn um hrímað hlið, en bak við það var haustleg rökkurauðn. Þá komu boð frá þér og orð þitt strauk af himni húmsins ryk og hliðið varð að grænna skóga sveig þar suðrænn blær með söng og angan lék um sorgarbörn að leik, um þig og mig; og langþráð von mín, sál þín sæl og rík, úr sólhyl augna þinna í breiddan faðm minn steig. (Snorri Hjartarson. Bið eftir Snorra Hjartarson Langt af fjöllum hríslast lækirnir og laða þig margir til fylgdar. En vegurinn er einn, vegurinn velur þig, hvert spor þitt er stigið. Og frá upphafi allra vega fór enginn þá leið nema þú. (Snorri Hjartarson.) Langt af fjöllum e Snorra Strjál eru laufin í loftsölum trjánna, blika, hrapa í haustkaldri ró. Virðist þó skammt síðan við mér skein græn angan á opnu brumi. (Snorri Hjartarson.) Enn sit ég í fjörunni og horfi til eyjanna langt fyrir landi þar sem enginn hefur komið og alltaf er vor og allt er litir og ljós og hljómar (Snorri Hjartarson.) [Úr ljóðinu Eyjar eftir Snorra Hjartarson] Ársólin lýstur hvítum geislahöndum hamra og skóga, strengi eyðilands, og hrífur litahljóma þess úr böndum hrímfölrar kyrrðar, leikur glaðan dans á lyngs og blóma gula, græna, rauða glóandi skraut, á fjallið misturblátt, á strjálar breiður sumarhvítra sauða, svartýrðar sprungur, hraunið vítt og grátt. (Snorri Hjartarson. Allt sem var lifað og allt sem hvarf er, það sem verður dvelur fjær ónuminn heimur, hulið starf; hús þessa dags stóð reist í gær. Við göngum í dimmu við litföl log í ljósi sem geymir um eilífð hvað sem er, og bíður. Fuglinn sem flaug framhjá er enn á sama stað. (Snorri Hjartarson.) Ég vil hverfa langt langt inn á græna skóga inn í launhelgar trjánna og gróa þar tré gleymdur sjálfum mér, finna ró í djúpum rótum og þrótt í ungu ljósþyrstu laufi leita svo aftur með visku trjánna á vit reikulla manna. (Snorri Hjartarson.) Í grænni kyrrð við stríðra strauma nið, strengleik sem svalar vegamóðri þrá, á stráum vorsins undir ungum greinum einförull gestur ríð ég heim dalinn. Um laufið flögrar léttur aftansvalinn í leit að náttstað, skjóli í heiðarfaðmi, um seiðmátt tærra tjarna, móalinda, tinda og runna syngja fjaðrir hans. (Snorri Hjartarson.) Í grænni kyrrð e Snorra I Flýgur tjaldur yfir mynd sinni út blælygnan vog fljúga tveir tjaldar breiddum faðmi móti hafi himni hvor öðrum inn í sólhvíta þögn og hillingar langt út á firði. II Gulstirnd og græn breiðist muran um grjótið og hunangsflugur sveima milli stjarna. III Undarleg tákn skráir tildran í sandinn eilíf tákn sem enginn hefur ráðið nema mjúk aldan sem máir þau út. (Snorri Hjartarson.) Við sjó e Snorra Það gisti óður minn eyðiskóg er ófætt vor bjó í kvistum, með morgunsvala á sólardyr leið svefninn ylfrjór og góður. (Snorri Hjartarson) Ég leggst í grasið og loka augunum, heyri lind á heiðinni, djúpt undir jörð og sól streymir hún hljóðlát, geymir hún landið, líf hvers lítils blóms og dýrs og manns sem það ól. (Snorri Hjartarson.) (Snorri Hjartarson, Kyrrðin á heiðinni. 1966) En vit þú það, sem þreyttur er, og þú, sem djúpur harmur sker, þótt hrynji tár og svíði sár, að mest er miskunn Guðs. (Sig. Einarsson.) Lækkar lífdaga sól. Löng er orðin mín ferð. Fauk í faranda skjól, fegin hvíldinni verð. Guð minn, gefðu þinn frið, gleddu og blessaðu þá, sem að lögðu mér lið. Ljósið kveiktu mér hjá. (Herdís Andrésdóttir.) Þó missi ég heyrn og mál og róm og máttinn ég þverra finni, þá sofna ég hinst við dauðadóm, ó, Drottinn, gef sálu minni að vakna við söngsins helga hljóm í himneskri kirkju þinni. (Ólína Andrésdóttir.) Þú varst mér það sem vatn er þyrstum manni þú varst mitt frelsi í dimmum fagnaranni og vængjalyfting vona barni lágu og vorsól ylrík trúarblómi smáu. (Ólína Andrésdóttir.) Skín, Guðdóms sól, á hugarhimni mínum, sem hjúpar allt í kærleiksgeislum þínum. Þú, Drottinn Jesús, lífsins ljósið bjarta, ó, lýs nú mínu trúarveika hjarta. Þú varst mér það, sem vatn er þyrstum manni, þú varst mitt frelsi í dimmum fangaranni og vængjalyfting vona barni lágu og vorsól ylrík trúarblómi smáu. Þú ert það lyf, sem lífsins græðir sárin, sú ljúfa mund, sem harma þerrar tárin, minn hugarstyrkur, hjartans meginmáttur og minnar sálar hreini andardráttur. Í lífsins hretum fýkur flest í skjólin, og frænda og vina myrkvast kærleikssólin. Þú, Drottinn Jesús, hrelldum huga mínum átt hlífð og skjól í náðarfaðmi þínum. Þú vegur eins hinn vesala og smáa og virðir jafnt þeim auðuga og háa, þú telur ei í tugum sljórra manna, þín tala er eitt á hjörtum þúsundanna. Ef einhver þig ei ennþá fundið hefur, sem öllum ljós í dauðans myrkrum gefur, ó, veit þá áheyrn veikum bænum mínum, og vísa þeim að náðarfaðmi þínum. (Ólína Andrésdóttir.) Þú hefur lifað lengi og vel, og lært að skilja og blessa hel og gefa sjálf og sakna; – og svo við lífsins sólarlag þú sérð hinn endalausa dag. Þér verður gott að vakna. (Ólína Andrésdóttir.) Hefurðu fundið, hvað himneskt lífið er, gleðina í elskunni, guð í sjálfum þér? Hefurðu séð það, sem heimurinn á, eilífa fegurð, sem aldrei deyja má? (Ólína Andrésdóttir) Vertu sæl, mér svífur yfir, sífellt blessuð minning þín. Vertu sæl, ég veit þú lifir, veit þú hugsar enn til mín. (Ólína Andrésdóttir) Upp hef ég augu mín, alvaldi Guð, til þín. Náð þinni' er ljúft að lýsa, lofa þitt nafn og prísa. Allt er að þakka þér það gott, sem hljótum vér um allar aldaraðir, eilífi ljóssins faðir. Vér erum gleymskugjörn, gálaus og fávís börn, en þú, sem aldrei sefur, á öllum gætur hefur. Ég veit, að aldrei dvín ástin og mildin þín, því fel ég mig og mína, minn Guð, í umsjá þína. (Herdís Andrésdóttir.) Löng þá sjúkdómsleiðin verður, lífið hvergi vægir þér, þrautir magnast, þrjóta kraftar, þungt og sárt hvert sporið er, honum treystu, hjálpin kemur, hann af raunum sigur ber. Drottinn elskar, – Drottinn vakir daga' og nætur yfir þér Þegar æviröðull rennur, rökkvar fyrir sjónum þér, hræðstu eigi, hel er fortjald. hinum megin birta er. Höndin, sem þig hingað leiddi, himins til þig aftur ber. Drottinn elskar, – Drottinn vakir daga' og nætur yfir þér (Sigurður Kristófer Pétursson.) Ég heyrði Jesú himneskt orð: „Kom, hvíld ég veiti þér. Þitt hjarta’ er mætt og höfuð þreytt, því halla’ að brjósti mér“. Ég heyrði Jesú ástarorð: „Kom, eg mun gefa þér að drekka þyrstum lífs af lind, þitt líf í veði er“. Ég leit til Jesú, ljós mér skein, það ljós er nú mín sól, er lýsir mér um dauðans dal, að Drottins náðarstól. (Stefán Thorarensen.) Ég sé hvar þú kemur í svörtum hjúpi seyðandi máttinn úr hjarta míns djúpi. Og fyrr en mig varir þú vefur mig örmum og vanga minn snertir svo tár drjúpa af hvörmum. (Ragnhildur Gísladóttir.) Sorgin e. Ragnhildi (Móður Rúriks Har?) Á kertinu mínu ég kveiki í dag við krossmarkið helgi og friðar því tíminn mér virðist nú standa í stað en stöðugt þó fram honum miðar. Ég finn það og veit að við erum ei ein að almættið vakir oss yfir, því ljósið á kertinu lifir. Við flöktandi logana falla nú tár, það flýr enginn sorgina lengi. Hún braut allar vonir, hún braut allar þrár, hún brýtur þá viðkvæmu strengi, er blunda í hjarta og í brjósti hvers manns. Nú birtir, og friður er yfir, því ljósið á kertinu lifir. Sá einn þekkir gleðinnar gáska og fjör sem gist hefur þjáning og pínu. Sá einn getur sigrast á ótta og kvöl sem eygir í hugskoti sínu, að sorgina við getum virkjað til góðs, í vanmætti sem er oss yfir, ef ljósið á kertinu lifir. (Kristján Stefánsson frá Gilhaga.) Ljósið á kertinu lifir e Kristján Nú skil ég það fullvel hver auðlegð mín er, er öðlast ég gjafirnar þínar. Með fátækum orðum, sem finn ég hjá mér, ég færi þér þakkirnar mínar. Þú vaktir það besta, sem blundaði í mér, svo bjartir mér lífsgeislar skína. Með ástríku hjarta svo auðnaðist þér að umbera brestina mína. Það veitist margt örðugt, sem við er að fást, í veröld með óþreyju ríka. Þar fyndum við meira af friðsæld og ást ef fleiri þú ættir þér líka. (Kristján Stefánsson frá Gilhaga.) Láttu smátt, en hyggðu hátt. Heilsa kátt, ef áttu bágt. Leik ei grátt við minni mátt. Mæltu fátt og hlæðu lágt. (Einar Benediktsson.) Sem loftbára rísi við hörpuhljóm og hverfi í eilífðargeiminn, skal þverra hver kraftur og kulna hvert blóm – þau komu til þess í heiminn. En þó á sér vonir hvert lífsins ljós, er lúta skal dauðans veldi, og moldin sig hylur með rós við rós, er roðna í sólareldi. Oss er svo léttgengt um æskunnar stig í ylgeislum himinsins náðar, og fyrir oss breiða brautirnar sig svo bjartar og rósum stráðar. Vér leikum oss, börnin, við lánið valt, og lútum þó dauðans veldi, því áður en varir er allt orðið kalt og ævinnar dagur að kveldi. En svo eru vonirnar – vonir um líf, sem veldinu heljar ei lúti, þær lýsa oss hátt yfir kvalir og kíf – og kennist, þá bernskan er úti. Þær tala um sífögur sólskins-lönd og saklausa eilífa gleði, með kærleik og frið, engin fjötrandi bönd, en frjálst allt, sem drottinn léði. Því er oss erfitt að dæma þann dóm, að dauðinn sé hryggðarefni, þó ljósin slokkni og blikni blóm. – Er ei bjartara land fyrir stefni? Þér foreldrar grátið, en grátið lágt, við gröfina dóttur og sonar, því allt, sem á líf og andardrátt, til ódáinsheimanna vonar. (Einar Benediktsson.) Táp var þitt eðli, trúr til góðs þinn vilji, stofnsettur varst þú á sterkri rót. Um þig og að þér öfl og straumar sóttu, sem brotsjór félli fjalls við rót. Orka þér entist, aldur tveggja manna, að vinna stórt og vinna rétt. Vitur og vinsæll varstu til heiðurs í þinni byggð og þinni stétt. (Einar Ben.) Ljóst var af morgni og lifnað í grein. Frá langri nótt gekk ég mannauð stræti. Við torgið ég sá einn tötrasvein. Ég tók upp verð, – hann brá að sér fæti. Landhlaupi var hann og lá upp við stein. Hann leit á mig snöggt. – Ég ber það í minni. Einn geisli braust fram, og gullið skein, gnótt í hans hönd, en aska í minni. Það smáa er stórt í harmanna heim, – höpp og slys bera dularlíki, – og aldrei er sama sinnið hjá tveim, þótt sama glysi þeir báðir flíki. – En mundu, þótt veröld sé hjartahörð, þótt hrokinn sigri og rétturinn víki, bölið, sem aldrei fékk uppreisn á jörð, varð auðlegð á vöxtum í guðanna ríki. Eitt bros getur dimmu í dagsljós breytt, sem dropi breytir veig heillar skálar. Þel getur snúist við atorð eitt. Aðgát skal höfð í nærveru sálar. Svo oft leyndist strengur í brjósti, sem brast við biturt andsvar, gefið án saka. Hve iðrar margt líf eitt augnakast, sem aldrei verður tekið til baka. Ein hreyfing, eitt orð, – og á örskots-stund örlaga vorra grunn vér leggjum á óvæntum, hverfulum farandfund, við flim og kerskni, hjá hlustandi veggjum. Hvað vitum vér menn? Eitt vermandi ljóð, ein veig ber vort líf undir tæmdum dreggjum. – Hvað vill sá sem ræður? – – Voldug og hljóð – reis verkmanna sól yfir múranna eggjum. (Einar Benediktsson.) úr Einræðum Starkaðar Eiði og tómt er í afgrunns hyl, þótt allt þangað dragi hinn rammi taumur. Að ósi þar falla öll uppsprettu skil, – en alltaf er dauðinn jafn snauður og naumur. Hver ævi og saga, hvert aldabil fer eina samleið sem hrapandi straumur. – Eilífðin sjálf, hún er alein til. – Vor eigin tími er villa og draumur. (Einar Benediktsson.) úr Einræðum Starkaðar Í hallarglaum var mitt hjarta fátt. Hreysið ég kaus með rjáfrið lága. Geðið ber ugg þegar gengi er hátt. Gleðin er heilust og dýpst við það smáa. (Einar Benediktsson.) úr Einræðum Starkaðar Með jarðneska kraftsins veig á vör – úr visnandi höndum ég skálinni fleygði. Ég heyrði ljóð – mitt líf var á för. Ljósið handan við daginn ég eygði. (Einar Benediktsson.) úr Einræðum Starkaðar Aldrei er svo bjart yfir öðlingsmanni, að eigi geti syrt eins sviplega og nú; og aldrei svo svart yfir sorgarranni, að eigi geti birt fyrir eilífa trú. (M. Joch.) Ljós ber á rökkurvegu, rökkur á ljósvegu. Líf ber til dauða, og dauði til lífs. (Þorsteinn Valdimarsson.) Hvel eÞorstein Sumir kveðja og síðan ekki söguna meir. – Aðrir með söng sem aldrei deyr. (Þorsteinn Valdimarsson.) Ó, undur lífs, er á um skeið að auðnast þeim, sem dauðans beið – að finna gróa gras við il og gleði í hjarta að vera til. Hve björt og óvænt skuggaskil. Ei sá ég fyrr þau skil svo skýr. Mér skilst hve lífsins gjöf er dýr – að mega fagna fleygri tíð við fuglasöng í morgunhlíð og tíbrá ljóss um loftin víð. Og gamaltroðna gatan mín í geislaljóma nýjum skín. Ég lýt að blómi í lágum reit og les þar tákn og fyrirheit þess dags, er ekkert auga leit. Ég svara, Drottinn, þökk sé þér! Af þínu ljósi skugginn er vor veröld öll, vort verk, vor þrá að vinna þér til lofs ég má þá stund, er fögur hverfur hjá. (Þorsteinn Valdimarsson.) Hver af öðrum til hvíldar rótt halla sér nú og gleyma vöku dagsins um væra nótt vinirnir gömlu heima. Þó leið þín sem áður þar liggi hjá, er lyngið um hálsa brumar, mörg höndin sem kærst þig kvaddi þá, hún kveður þig ekki í sumar. Og andlitin, sem þér áður fannst að ekkert þokaði úr skorðum, hin sömu jafn langt og lengst þú manst ei ljóma nú við þér sem forðum. Og undrið stóra, þín æskusveit, mun önnur og smærri sýnast. Og loksins felst hún í litlum reit af leiðum sem gróa og týnast. (Þorsteinn Valdimarsson.) Þorsteinn skáld Valdimarsson frá Teigi. Ég sá þegar sumarið kvaddi, það sveipaði þokuhjúp um háreista borg og hlíðar og hvarf – út í hafsins djúp. Ég innti þess árla morguns hvort ei myndi von um frest; ég mætti’ ekki missa blómin sem mér væru´ í hjarta fest. Þá andaði svalt frá sænum – á svari varð enginn bið: sú rót sem á reit þér í hjarta ei raskast þótt skiljum við. Svo hvelfdist hinn ljósi hjúpur um hverfið mitt döggum vætt. Ég fann að ég missti mikið en meira’ er þó stöðugt grætt. (Jakobína Johnson.) Ég held um smáa hendi, því gatan hér er grýtt, þá get ég líka fundið, hvort þér er nógu hlýtt. Ég veit mér skylt að ráða og rata fyrir þig, – en raunar ert það þú, sem leiðir mig. Æ, snertir þú við þyrni? – Hann fól hin fríða rós, og fögur tárin myrkva þitt skæra hvarmaljós. Mér rennur það til hjarta og reyni að gleðja þig, – en raunar ert það þú, sem huggar mig. Þú spyrð um svarta skýið, sem skyggir fyrir sól, og skrælnuð mösurblöðin, er fjúka um laut og hól. Ég leitast við að ráða þær rúnir fyrir þig, – en raunar ert það þú, sem fræðir mig. Nú þreytast smáir fætur, svo faðminn þér ég býð. Ég fel þig ljúft að hjarta, og stundin sú er blíð. Þú andar hægt og rótt og þín rósemd grípur mig, – svo raunar ert það þú, sem hvílir mig. (Jakobína Johnson) Þegar mér sígur svefn á brá síðastur alls í heimi, möttulinn þinn mjúka þá, móðir, breiddu mig ofan á, svo sofi ég vært og ekkert illt mig dreymi. (Einar Ólafur Sveinsson.) (Úr Haustvísum til Máríu eftir Einar Ólaf ) Handan ár horfa fjöllin um heima þeirra er lifðu. Mættu þau málið hafa margt gætu eflaust talað. En þau eru þvingunareiðum þrítugra kletta bundin. Hljóðlát á söguna hlusta hulin eilífðarbláma. Grasið grænkar á leiðum gamalla vina og frænda. fyrnist all fas og æði fjöllin yfir þeim vaka. (Indriði G. Þorsteinsson.) Feðraland e Indriða Eitt kvöld, eitt kvöld er sól til viðar sígur og svalar bárur lauga fjörustein og upp af bláum öldum mistrið stígur og úðans perlur titra á skógargrein og handan yfir hafið til mín flýgur eitt heiðríkt vor sem læknar gömul mein. Eitt kvöld, eitt kvöld er sól til viðar sígur og svalar bárur lauga fjörustein. (Dósóþeus Tímótheusson.) Kysstu mig vor, þú komst yfir sæinn í dag, í kvöld er ég hljóður að reika um strætin og torgin. – Syngdu á fiðluna þína ljúflings lag langt úti í blámanum týndist að eílífu sorgin. (Dósóþeus Tímótheusson.) Ó, undur lífs, er á um skeið að auðnast þeim, sem dauðans beið, að finna gróa gras við il og gleðí hjartað, vera til. Hve björt og óvænt skugga skil. Ei sá ég fyrr þau skil svo skýr. Mér skilst, hve lífsins gjöf er dýr að mega fagna fleygri tíð við fuglasöng í morgun hlíð og týbrá ljóss um loftin víð. Og gamaltroðna gatan mín í geislaljóma nýjum skín. Ég lít að blómi í lágum reit og les þar tákn og fyrirheit þess dags, er ekkert auga leit. Ég svara Drottinn, þökk sé þér. Af þínu ljósi skugginn er vor veröld öll, vort verk, vor þrá að vinna þér til lofs sem má þá stund, er fögur hverfur hjá. (Þorsteinn Valdimarsson.) Ég kveð þig heitu hjarta. – Minn hugur klökkur er. Ég veit, að leið þín liggur svo langt í burtu frá mér. Mér ljómar ljós í hjarta, – sem lýsir harmaský, þá lífsins kyndla kveikti þín kynning björt og hlý. Og þegar vorið vermir og vekur blómin sín, í hjartans helgilundum þá hlær mér minning þín. (Jón Þórðarson.) Þau ljós sem skærast lýsa, þau ljós sem skína glaðast þau bera mesta birtu en brenna líka hraðast og fyrr en okkur uggir fer um þau harður bylur er dauðans dómur fellur og dóm þann enginn skilur. En skinið loga skæra sem skamma stund oss gladdi það kveikti ást og yndi með öllum sem það kvaddi. Þótt burt úr heimi hörðum nú hverfi ljósið bjarta þá situr eftir ylur í okkar mædda hjarta. (Friðrik Guðni Þórleifsson.) Hvernig sem eilífðar tímarnir tifa, trúin hún græðir sem vorblærinn hlýr. Myndin þin, brosið og minningin lifa, meitluð í huganum svo fögur og skír. (Friðrik Steingrímsson.) Hver óttast er lífið við æskunni hlær sem ærslast um sólríka vegi, og kærleikur útrás í kætinni fær, sé komið að skilnaðardegi. Svo viðkvæmt er lífið sem vordagsins blóm er verður að hlíta þeim lögum að beygja sig undir þann allsherjardóm sem ævina telur í dögum. Við áttum hér saman svo indæla stund sem aldrei mér hverfur úr minni. Og nú ertu genginn á guðanna fund það geislar af minningu þinni. (Friðrik Steingrímsson.) Friðrik Steingrímsson frá Grímsstöðum. Leiði þig í hæstu heima höndin drottins kærleiks blíð. Ég vil biðja Guð að geyma góða sál um alla tíð. Öðrum stærra áttir hjarta æ þín stjarna á himni skín. Myndin geymir brosið bjarta blessuð veri minning þín. (Friðrik Steingrímsson.) Friðrik Steingrímsson frá Grímsstöðum. aðkoman var hrikaleg englar himins flykktust að englar himins grétu í dag allt var brotið, hljótt og kyrrt veröldin sem viti fyrrt englar himins grétu í dag sorgin bjó sig heiman að allt var kyrrt og allt var hljótt miður dagur varð sem nótt sorgin bjó sig heiman að englar himins grétu í dag, í dag allt var kyrrt og allt var hljótt öllu lokið furðu fljótt englar himins grétu í dag, í dag (KK.) Lítum yfir farinn veg heimurinn og ég. Ágætu samferðamenn, ég erfiður var og er enn. Ég feginn fékk að fljóta með, í Guðs friði ég kveð. Sá sem fæðist hann deyr. Það sem var er ei meir. Í endinum upphafið býr. Og aftur er heimurinn nýr. Ég uni glaður við minn hag í Guðs friði í dag. (K.K.) Sum börn sem gestir koma sólríkan dag um vor og brosið þeirra bjarta býr til lítil spor í hjörtum sem hljóðlaust fela sinn harm og djúpu sár við sorginni er bænin svarið og silfurlituð tár. Börn Guðs sem gestir koma gleymum aldrei því. Í minningunni brosið bjarta býr hjarta okkar í. Það gull við geyma skulum og allt sem okkur er kært, við vitum þegar birtu bregður börn Guðs þá sofa vært. (Bubbi Morthens.) (Ásbjörn Morthens.) Þar sem englarnir syngja sefur þú sefur í djúpinu væra. Við hin sem lifum, lifum í trú að ljósið bjarta skæra veki þig með sól að morgni. Drottinn minn faðir lífsins ljós lát náð þína skína svo blíða. Minn styrkur þú ert mín lífsins rós tak burt minn myrka kvíða. Þú vekur hann með sól að morgni. Faðir minn láttu lífsins sól lýsa upp sorgmætt hjarta. Hjá þér ég finn frið og skjól. Láttu svo ljósið þitt bjarta vekja hann með sól að morgni. Drottinn minn réttu sorgmæddri sál svala líknarhönd og slökk þú hjartans harmabál slít sundur dauðans bönd. Svo vaknar hann með sól að morgni. Farðu í friði vinur minn kær faðirinn mun þig geyma. Um aldur og ævi þú verður mér nær aldrei ég skal þér gleyma. Svo vöknum við með sól að morgni. (Bubbi Morthens) (Ásbjörn Morthens.) Veit ekki hvað vakti mig vil liggja um stund togar í mig tær birtan lýsir mína lund Þessi fallegi dagur þessi fallegi dagur Íslenskt sumar og sólin syngja þér sitt lag þú gengur glöð út í hitann inn í draumbláan dag Þessi fallegi dagur ... Mávahvítt ský dormar dofið inn í draum vindsins er það ofið hreyfist vart úr stað konurnar blómstra brosandi sælar sumarkjólar háir hælar kvöldið vill komast að Þessi fallegi dagur ... (Bubbi Morthens.) (Ásbjörn Morthens.) Eitt andartak stóð tíminn kyrr, æddi síðan inn um glugga og dyr, hreif burt vonir, reif upp rætur. Einhvers staðar engill grætur. Hvers vegna hér – menn spá og spyrja. Spurningar flæða, hvar á að byrja? Fólkið á þig kallar, Kristur, kvölin nístir bræður og systur. Tárin eru leið til að lækna undir lífið er aðeins þessar stundir Gangverk lífsins þau látlaust tifa og við lærum með sorginni að lifa. (Bubbi Morthens.) Hve sárt ég sakna þín, ég sit við legstein þinn og hugsa um horfna tíð, hjartans vinur minn. Sú sannreynd sturlar mig, að við sjáumst aldrei meir. Þú gafst mér nýja sál, sál sem eitt sinn deyr. Ó, hve sár er dauði þinn, þú varst eini vinur minn. Einn ég stari í sortann inn, með sorgardögg á kinn. Hve leið og laus við svör er lífsins gönguför. Við leyndardómsins dyr, deyja mennirnir. (Sverrir Stormsker.) Ég veit um lind sem ljóðar svo ljúft að raunir sofna um lyf sem læknar sárin og lætur sviðann dofna. Um lítið blóm sem brosir svo blítt að allir gleðjast. Um rödd sem vekur vonir, þá daprir vinir kveðjast. Ég þekki gleði góða sem græðir allt með varma og sælu er svíkur aldrei, en sefar alla harma. Ég veit um stjörnu er vakir þó vetrarmyrkur ríki, um ást sem er á verði þó ástir heimsins svíki. Það allt sem ég hef talið er eitt og sama: barnið, sú guðsmynd björt er gæfan og græðir jafnvel hjarnið. Á meðan lífið lifir það ljós mun aldrei deyja. Og mannsins björg og blessun er barnsins stjörnu að eygja. (Hulda.) Hver á sér fegra föðurland, með fjöll og dal og bláan sand, með norðurljósa bjarmaband og björk og lind í hlíð, með friðsæl býli, ljós og ljóð. svo langt frá heimsins vígaslóð? Geym, drottinn, okkar dýra land, er duna jarðarstríð. Hver á sér meðal þjóða þjóð, er þekkir hvorki sverð né blóð, en lifir sæl við ást og óð og auð, sem friðsæld gaf? Við heita brunna, hreinan blæ og hátign jökla, bláan sæ hún unir grandvör, farsæl, fróð og frjáls – við yzta haf. Ó, Ísland, fagra ættarbyggð, um eilífð sé þín gæfa tryggð, öll grimmd frá þinni ströndu styggð og stöðugt allt þitt ráð. Hver dagur líti dáð á ný, hver draumur rætist verkum í, svo verði Íslands ástkær byggð ei öðrum þjóðum háð. Svo aldrei framar Íslands byggð Sé öðrum þjóðum háð. (Unnur Benediktsdóttir Bjarklind.) Heyr, himna smiður, hvers skáldið biður, komi mjúk til mín miskunnin þín. Því heit eg á þig, þú hefur skaptan mig, ég er þrællinn þinn, þú ert Drottinn minn. Guð, heit eg á þig, að græðir mig, minnst, mildingur, mín, mest þurfum þín. Ryð þú, röðla gramur, ríklyndur og framur, hölds hverri sorg úr hjartaborg. Gæt, mildingur, mín, mest þurfum þín helzt hverja stund á hölda grund. Set, meyjar mögur, máls efni fögur, öll er hjálp af þér, í hjarta mér. (Kolbeinn Tumason.) Ó, leyf mér þig að leiða til landsins fjalla heiða með sælu sumrin löng. Þar angar blóma breiða við blíðan fuglasöng. Þar aðeins yndi fann ég þar aðeins við mig kann ég þar batt mig tryggða band því þar er allt sem ann ég, það er mitt draumaland. (Jón Trausti.) Draumalandið e Jón Trausta Sem afbragðs dreng við þekktum þig, og þökk og lotning vor, og miklu fleiri, fjær og nær, þér fylgja hinstu spor. Þig faðmi liðinn friður guðs, og fái verðug laun þitt góða hjarta, glaða lund og göfugmennska í raun. Vér kveðjum þig með þungri sorg, og þessi liðnu ár með ótal stundum ljóss og lífs oss lýsa gegnum tár. Vér munum þína högu hönd og hetjulega dug, og ríkan samhug, sanna tryggð og sannan öðlingshug. Guð blessi þig! Þú blóm fékkst grætt, og bjart um nafn þitt er. Og vertu um eilífð ætíð sæll! Vér aldrei gleymum þér. (Jón Trausti.) Ó, elsku hjartans móðir mín, svo mild og ljúf og blíð! Þú bjarti engill blíðu’ og ljóss á bernsku minnar tíð. Sú elska var svo heit og hrein sem himinsólar-bál, sem ætíð þér úr augum skein og inn í mína sál. Sú hönd var æ svo hlý og mjúk og holl, sem leiddi mig, sem greiddi’ úr vanda’ og breiddi blóm á bernsku minnar stig. Hvert orð þitt var svo yndisríkt sem engils vögguljóð. Af hverri hugmynd heilagt ljós og himnesk gleði stóð. Mitt ljóð er veikt sem kveinstafs-kvak og kveðjustundin sár. En það er hjartans hrygðarljóð og hjartans þakkartár. Ó, hjartans móðir, þökk sé þér! Ég þakka ást og trygð, hvert augnarblik af alúð fylt og allri móðurdygð. Ég vildi’ eg gæti geymt og rækt þín góðu móðurráð og sýnt með aldri ávöxt þess, sem ást þín hefir sáð. Þín bjarta minning bendir á, hvar blámar himinn þinn. Þann himin ljómar heilög von: Við hittumst annað sinn. (Jón Trausti.) Nú grætur sorg mín gengnum vonum yfir, genginni von, sem fyrrum átti þrótt, því slíkum dauða drúpir allt sem lifir, er dagur ljóssins verður svartanótt. Hið tæra ljóð, það óx þér innst við hjarta, sem ástin hrein það barst í sál mér inn. Og nú, þótt dauðinn signi svip þinn bjarta, þú syngur ennþá gleði í huga minn. Ó, minning þín er minning hreinna ljóða, er minning þess, sem veit hvað tárið er. Við barm þinn greru blómstur alls hins góða. Ég bið minn guð að vaka yfir þér. (Vilhjálmur frá Skáholti.) Mér finnst ég varla heill né hálfur maður og heldur ósjálfbjarga, því er verr. Ef værir þú hjá mér vildi ég glaður verða betri en ég er. Eitt sinn verða allir menn að deyja. Eftir bjartan daginn kemur nótt. Ég harma það en samt ég verð að segja, að sumarið líður allt of fljótt. Við gætum sungið, gengið um, gleymt okkur með blómunum. Er rökkvar ráðið stjörnumál. Gengið saman hönd í hönd, hæglát farið niður á strönd. Fundið stað, sameinað beggja sál. Horfið er nú sumarið og sólin, í sálu minni hefur gríma völd. Í æsku léttu ís og myrkur jólin; nú einn ég sit um vetrarkvöld. Eitt sinn verða allir menn að deyja. Eftir bjartan daginn kemur nótt. Ég harma það en samt ég verð að segja, að sumarið líður allt of fljótt. Ég gái út um gluggann minn hvort gangir þú um hliðið inn. Mér alltaf sýnist ég sjái þig. Ég rýni út um rifurnar. Ég reyndar sé þig alls staðar. Þá napurt er, það næðir hér og nístir mig. (Vilhjálmur Vilhjálmsson) Húmar að kveldi, hljóðnar dagsins ys, hnígur að Ægi gullið röðulblys. Vanga minn strýkur blærinn blíðri hönd, og báran kveður vögguljóð við fjarðarströnd. Ég er þreyttur, ég er þreyttur, og ég þrái svefnsins fró. – Kom, draumanótt, með fangið fullt af friði og ró. Syngdu mig í svefninn, ljúfi blær. Sorgmæddu hjarta er hvíldin jafnan vær. Draumgyðjan ljúfa, ljá mér vinarhönd, og leið mig um þín töfraglæstu friðarlönd. Ég er þreyttur, ég er þreyttur, og ég þrái svefnsins fró.– Kom draumanótt, með fangið fullt af friði og ró. (Jón frá Ljárskógum.) Kom, vornótt og syng þitt barn í blund! Hve blítt þitt vögguljóð og hlý þín mund – ég þrái þig breið þú húmsins mjúku verndarvængi, væra nótt, yfir mig. Draumljúfa nótt, fær mér þinn frið, firr þú mig dagsins háreysti og klið, ó, kom þú fljótt! Elfur tímans áfram rennur, ennþá hjartasárið brennur, – skapanorn, ó, gef mér stundargrið! Kom ljúfa nótt, sigra sorg og harm, svæf mig við þinn barm, – svæf glaumsins klið og gef mér frið, góða nótt. (Jón frá Ljárskógum.) Blítt og rótt breiðir nótt blæju um fjöll og voga Augun þín, ástin mín, eins og stjörnur loga. Sonur kær! svefninn vær sígur brátt á hvarma. Sofðu rótt – sumarnótt svæfir dagsins harma. (Jón frá Ljárskógum.) Nú ljómar vorsins ljós um loftin heið og blá, og allt er þrungið ilm og ævintýraþrá. Nú göngum við til skógar hinn græna mjúka veg, við stefnum út í ævintýrið, stúlkan mín og ég. (Jón frá Ljárskógum.) Og nú er sól að hníga og gullnir glampar loga, svo glitri slær á tinda og spegilsléttan sæ. Í fjarska synda svanir um sólargyllta voga, silfurtónar óma í kvöldsins létta blæ. Og núna þegar haustar og hníga blóm og falla, þá heldur þú í norður og vegir skilja um sinn. Og ef ég gæti handsamað himinsgeisla alla, ég hnýtti úr þeim sveiga að skreyta veginn þinn. Er hamast kaldur vetur og hríðin hvín á glugga og hauður allt er fjötrað í ramelfd klakabönd, ég vildi geta sungið úr sál þér alla skugga og seitt þinn hug á ný inn í vorsins draumalönd. Og nú er leiðir skiljast og vetur sest að völdum, þá verður þetta síðasta kveðjuóskin mín. Að vorið eigi í hjarta þínu völd á dögum köldum og vefji sínu fegursta skarti sporin þín. (Jón frá Ljárskógum.) Manstu’ er himins hátign skær hló við sundum bláum? Manstu er léttur ljúflingsblær lék að grænum stráum? Manstu ungra álfta söng úti á fjarðarstraumi? Manstu er kvöldin ljós og löng liðu í glöðum draumi? Allt er þetta eins og fyr. Arfur dýrra minna bíður enn við opnar dyr æskustöðva þinna. Ennþá byggir Breiðafjörð blómi kvenna og manna – um hann heldur helgan vörð hersveit minninganna. (Jón frá Ljárskógum.) Nú er skarð því að skjólið er horfið er skýldi í bernskunnar tíð og margt er í minningu sorfið er markaði gleði og stríð. Þau gleymast ei gömlu sporin er gengum við þér við hlið, um nóttlausu veraldarvorin við hlýddum á fuglanna klið. Ég veit að Guð þig mun geyma þó glitrar mér tár á kinn, við elskum og virðum allt heima vökum og biðjum um sinn. Við kveðjumst með klökkva í sinni er kallinu þú hefur hlýtt, en lífsstarf þitt lifir í minni þín leiðsögn og viðmótið blítt. (Reynir Hjartarson.) Senn eru dagar sóleyjanna taldir sumarið reyndist furðu stutt í ár. (Hannes Pétursson.) Svo er því farið: Sá er eftir lifir deyr þeim sem deyr en hinn dáni lifir í hjarta og minni manna er hans sakna. Þeir eru himnarnir honum yfir. (Hannes Pétursson.) Brot úr kvæðinu “Þú gekkst mér við hlið“ eftir Hannes Jólanótt – og ég kveikti á kerti rétt eins og forðum litlu kerti. Það logar á borði mínu unir þar sínu lífi slær ljóma á þögnina. Og bíð þess að ég finni sem forðum að glaðir hljómar séu lagðir af stað út úr lágum turnunum að ég heyri þá svífa yfir hvítt landið og stefna hærra, hærra! Eins og hyggist þeir setjast á sjálfar stjörnurnar svo ljós og hljómar geti hafið í einingu saman af himnum gegnum loftin sína heilögu ferð. (Hannes Pétursson) Ljós og hljómar e Hannes Ó legg Þú laufblað ósýnilegt á tungu vinar míns, nú undir vetur sjálfan að hann sofið geti vongóður, eins og hann þráir – í þessari sprungu. (Hannes Pétursson.) Við sjúkrabeð e Hannes Eitthvað er það sem engin hugsun rúmar en drýpur þér á augu sem dögg – þegar húmar. (Hannes Pétursson.) Í morgun sastu hér undir meiði sólarinnar og hlustaðir á fuglana hátt uppí geislunum minn gamli vinur en veist nú í kvöld hvernig vegirnir enda hvernig orðin nema staðar og stjörnurnar slokkna (Hannes Pétursson) Sorgin reisir hallir í hafdjúpi þinna augna hafdjúpi hreinu, bláu meðan hljóðlátt þú grætur. Útlæg verður gleðin sem áður þar bjó. Ekki tjaldar sorgin til einnar nætur. (Hannes Pétursson.) Þegar þú grætur . e Hannes Öryggið, það er móðurbros sem mjúkt kemur af himnum ofan á hjarta mitt og augu. (Hannes Pétursson.) Minning 3. vers e Hannes Störin á flánni er fölnuð og nú fer enginn um veginn annar en þú. Í dimmunni greinirðu daufan nið og veizt þú ert kominn að vaðinu á ánni... (Hannes Pétursson.) Bláir eru dalir þínir byggð mín í norðrinu heiður er þinn vorhiminn hljóðar eru nætur þínar létt falla öldurnar að innskerjum – hvít eru tröf þeirra. Þöglar eru heiðar þínar byggð mín í norðrinu. Huldur býr í fossgljúfri saumar sólargull í silfurfestar vatnsdropanna. Sæl verður gleymskan undir grasi þínu byggð mín í norðrinu því sælt er að gleyma í fangi þess maður elskar. Ó bláir eru dalir þínir byggð mín í norðrinu. (Hannes Pétursson.) Bláir eru dalir þínir e Hannes Hægt og hægt fjúka fjöllin burt í fangi vindanna streyma fjöllin burt í örmum vatnanna. Hægt og hægt ber heim þinn úr stað. (Hannes Pétursson.) í ljóðabókinni Stund og staðir Ferð þín er hafin. Fjarlægjast heimatún. Nú fylgir þú vötnum sem falla til nýrra staða. Og sjónhringar nýir sindra þér fyrir augum. (Hannes Pétursson.) Utan þessa dags bak við árin og fjallvegina streyma fram lindir mínar. Ef ég legg aftur augun ef ég hlusta, ef ég bíð heyri ég þær koma eftir leyningunum grænu langt innan úr tímanum hingað, hingað úr fjarska. Þær hljóma við eyru mér þær renna gegnum lófa mína ef ég legg aftur augun. (Hannes Pétursson) Farvegir - ljóð Hannesar úr ljóðabókinni Innlöndum Ó þau sumarkvöld – sælueyjar á vötnum minninganna; logn sem í himneskum görðum hlátrar og frjálsleg köll. Rauðberjarunnar í blóma. Reynitré sunnan við gömul hús. Í langri röð koma lötrandi kýrnar inn í þorpið úr blautum mýrunum. Marglit fylking með djúp sveitarinnar í seimdregnum hljóðum. En heimvið bryggjurnar blikar á litla fiska í botntærum sjó. Þeir synda hægt um sal úr dimmgrænum speglum. (Hannes Pétursson) Fjallið sem þögult fylgdi mér eftir hvert skref hvert fótmál sem ég steig, nú er það horfið. Á beru svæði leita augu mín athvarfs. (Hannes Pétursson) Brot úr kvæðinu Söknuður eftir Hannes Þau stóðu þar sem þaut með björtum lit hið þunga fljót og horfðu í vatnsins strengi og heyrðu að sunnan sumarvinda þyt um síki og engi. Og armlög þeirra minntu á fyrsta fund þó fölur beygur hægt um sviðið gengi er laut hann höfði og sagði í sama mund: Veistu hvað gleðin tefur tæpa stund en treginn lengi. (Hannes Pétursson.) Haustkvöld. Langvegir. Ljósafjöld sveitanna slokknuð og allt þagnað – nema einn lækur einn hestur sem þræðir beinan stíg og ber mig í dimmunni yfir heiðalönd feðra minna til fjarlægs staðar. Engu þarf að kvíða. Nú kular úr opnum skörðum og lækurinn hljóðnar í lautunum mér að baki. Engu þarf að kvíða klárinn fetar sinn veg – stefnir inn í nóttina með stjörnu í enni. (Hannes Pétursson.) Sem dropi tindrandi tæki sig út úr regni hætti við að falla héldist í loftinu kyrr – þannig fer unaðssönnum augnablikum hins liðna. Þau taka sig út úr tímanum og ljóma kyrrstæð, meðan hrynur gegnum hjartað stund eftir stund. (Hannes Pétursson.) Ég dái runna sem roðna undir haust og standa réttir þótt stormana herði uns tími er kominn að láta laust lauf sitt og fella höfuð að sverði. (Einar Bragi) Laufin brustu ei grösin dóu ei sandurinn missti ei purpuralitinn ljóma slær af laufunum skuggar flökta á veginum geislum stafar gegnum runnann yfir mér er dagur og fugl eða himinninn enn logar á sólinni (Einar Bragi.) Eins og þegar eldur deyr í hlóðum yfirgefins tjaldstaðar um haust, vindur slökkvir hinsta gneista í glóðum, sópar af hellu silfurgráa ösku, sáldrar henni yfir vatn og fjörð svo vil ég duft mitt berist burt með þeynum um beitilönd og þýfðan heiðamó, falli sem skuggi á fjallsins spegil, finni sér skjól í hlýrri mosató, heimkomið barn við barm þér, móðir jörð. (Rose-Marie Huuva, þýð. Einar Bragi.) Ljóð eftir Samann Rose-Marie Huuva í þýðingu Einars Braga úr ljóðabók hans: „Hvísla að klettinum“ Í stað valds, stafs eða sprota, í stað þess að ljósta klettinn leiftursnöggt og harðlega kemur birta, kemur ylur, kemur þú glófingruð við klökuga brynjuna. Og sjá: Vatn sprettur fram, vorblá lind fer að niða. (Ólafur Jóhann Sigurðsson.) Að liðnum vetri eftir Ólaf Jóhann Hvað varðar þann um vesalings jarðarbörn, um vanda þeirra, harmatölur og þrautir, sem malar stjörnur sundur í svartri kvörn og sendir þær endurskaptar á nýjar brautir? Vér lærðum það ung, að sá teldi hvert höfuðhár sem hnattakerfum stýrir um geiminn auða, heyrði hvert andvarp, sæi hvert sorgartár, en sakir þessa erum vér líka að nauða. Því bið ég þig, Drottinn, að muna nú mig um það (og má ekki skilja þau orð sem dylgjur um gleymsku), að þegar þú sendir mig næst í nýjan stað, verði naumara skammtað þar af grimmd og af heimsku. (Ólafur Jóhann Sigurðsson.) Ákall - ljóð Ólafs Jóhanns Leiddir þú forðum lítinn dreng. Titrar við ómur af tregastreng. Safnast í vestri svipþung ský. Veturinn nálgast með veðragný. Berst fyrir laufsegli ljóð til þín: Kemst yfir hafið kveðjan mín? (Ólafur Jóhann Sigurðsson.) Kemst hún yfir hafið - ljóð Ólafs Jóhanns Nú kular um stráin: sól er að svefnósum gengin, og síðsumardöggin hnígur að týndum sporum. Í hljóðlátri spurn lykst húmið um smaladrenginn sem hjörð sinna kvæða átti í brjóstum vorum. Hann hvarf oss í rökkrið, heimtur af óvæntu kalli, en heiðar og runnar og lækir minning hans geyma, störin og fífan, blundandi blóm á fjalli, bláklukkan smá á þúfnakollunum heima. Hann hvarf oss á braut. Og birtunni sé hann falinn sem bjó í sál hans og var honum styrkur í nauðum. Vér hlustum, vér spyrjum, og horfum með trega um dalinn sem húmnóttin fyllir að slökktum glóðunum rauðum. Því aldrei framar mun leiftra af ljóðrisi nýju hjá lindum og björkum í augunum skæru og hlýju. (Ólafur Jóhann Sigurðsson.) Undir bláum himnum horfinna daga hverf ég til þín. Þú sýnir mér aftur sumarblómin. Og sólin skín. Þú leiðir mig aftur lítinn hnokka að læk við tún. Og skýjafanir í fjarska strjúkast við fjallsins brún. Þú talar um dásemd drottins jarðar við drenginn þinn Og ástúð leggur úr lófa þínum um lófa minn. Allt er ljósblik og lindaniður, svo ljúft og rótt – unz bláir himnar hrynja og sökkva í húm og nótt (Ólafur Jóhann Sigurðsson.) Minning e. Ólaf Jóhann Hræddist ég, fákur, bleika brá, er beizlislaus forðum gekkstu hjá. Hljóður spurði ég hófspor þín: Hvenær skyldi hann vitja mín? Föður og móður barstu braut, bróður minn, vin og förunaut, upp yfir Brún og í þá sveit sem enginn í þessum sóknum leit. vantar 3. og 4. erindi Af flestu því hef ég fátt eitt gert sem fólki hér þykir mest um vert, en ef til vill sáð í einhvern barm orði sem mildar kvöl og harm. Loks þegar hlíð fær hrím á kinn hneggjar þú á mig, fákur minn. Stíg ég á bak og brott ég held, beint inn í sólarlagsins eld. (Ólafur Jóhann Sigurðsson.) - Maður kveður að haustlagi, úr síðustu ljóðabók Ólafs Jóhanns, Að lokum. Hröð er förin örskömm dvöl á áningarstað. Verum því hljóð, hver snerting er kveðja í hinsta sinni. (Birgir Sigurðsson) Áning e Birgi Það var eitt kvöld að mér heyrðist hálfvegis barið, ég hlustaði um stund og tók af kertinu skarið, ég kallaði fram, og kvöldgolan veitti mér svarið: Hér kvaddi Lífið sér dyra, og nú er það farið. (Jón Helgason.) Í djúpum míns hjarta er örlítið leynihólf innst, sem opnast af skyndingu þegar mig varir minnst og hugskotsins auga með undrun og fögnuði sér eitt andartak birtast þar mynd síðan forðum af þér. Ég sá þig í morgun og mjög varst þú orðin breytt svo myndin gat tæplega heitið að líktist þér neitt og áður en varði var hugur minn fullur af hryggð við hverfulleik blómsins og aldursins viðurstyggð. En aftur er myndin mér auðsýnd jafn björt og jafn skýr og aldrei fyrr hefur hún verið mér svona dýr, því æskan þín horfna og ást mín sem forðum var er í henni varðveitt og hvergi til nema þar. (Jón Helgason.) Í Skólavörðuholtið hátt hugurinn skoppar núna. Þar var áður kveðið kátt og kalsað margt um trúna. Þar var Herdís. Þar var smúkt. Þar skein sól í heiði. þar var ekki á hækjum húkt né hitt gert undir leiði. Ef þú ferð á undan mér yfrí sælli veröld, taktu þá á móti mér með þín sálarkeröld. En ef ég fer á undan þér yfrí sælustraffið, mun ég taka á móti þér. Manga gefur kaffið. (Þórbergur Þórðarson.) Þið stúdentsárin æskuglöð, sem oft við minnumst síðar, þið runnuð burtu helst til hröð í hafsjó fyrri tíðar, og ekkert það sem þar er geymt mun þaðan fást um eilífð heimt. (Þýð. Jón Helgason.) (Du alte Burschenherrlichkeit) Hún mun í gegnum myrkrin lýsa þín minning hlý og sólskinsbjört, og hugljúf eins og vögguvísa, er vorið hefur bezta gjört. Hve björt hún var þín sólarsýn, og sólskinsgjafi brosin þín! Hve örðugt reyndist oss að skilja, hve angursár var hlutur þinn, er kveðjum við þig, hvíta lilja, við kumblið dökkt í hinzta sinn. Ó, sorgarinnar ljóðaljóð var líka um þig, sem varst svo góð. En þótt við berum harm í hjarta, oss huggun veri í sorg og neyð, að inn í veröld yndisbjarta þér engill dauðans fylgdi á leið,- að bak við nótt og feigðarfjöll við finnumst þó um síðir öll. (Guðmundur Frímann.) Í faðmi fjalla blárra, þar freyðir aldan köld, í sölum hamra hárra á huldan góða völd, sem lætur blysin blika um bládimm kletta-skörð, er kvöldsins geislar kvika og kyssa Ísafjörð. (Guðmundur Guðmundsson.) Nú breiðir nóttin blíða sinn blævæng undurþýða á liðna barnsins brjóst. En hátt á himinvegi það heilsar sól og degi, þar allt er milt og ljúft og ljóst. (Guðmundur Guðmundsson.) Sem lágur lækjaniður, er líður kvöldsins friður um bjartan blómsturreit, er kærleiks kveðjan hljóða, sem kallar drenginn góða í himinljómans hvítu sveit. Þar englar engli fagna, er allar sorgir þagna og deyja´ í dýrðarhljóm. Ó, mikli drottins dagur, er dauðinn verður fagur, hvert tár sem lífdögg laugi blóm! (Guðmundur Guðmundsson.) Vorsins barn, þú verður kvatt með tárum og vinahendur hlúa að þínum beð. Ég veit að margir sitja nú í sárum og sakna þess að geta ei fylgst þér með. Við biðjum Guð að blessa minning þína og breyta sorgarmyrkri í ljósan dag og láta kærleiksröðul skæran skína og skreyta jörð við lífs þíns sólarlag. (Guðmundur Guðmundsson.) Nú til þín, faðir, flý ég, á föðurhjartað kný ég, um aðstoð eg bið þig. Æ, vert með mér í verki, ég veit þinn armur sterki í stríði lífsins styður mig. Ég veit, að við þitt hjarta er vonarlindin bjarta, sem svalar særðri önd, sem trúin himnesk heitir, sem huggun sanna veitir. Ó, rétt mér, Jesús, hjálparhönd. En verði, Guð, þinn vilji, þó veg þinn ei ég skilji, ég fús hann fara vil. Þó böl og stríð mig beygi, hann brugðist getur eigi, hann leiðir sælulandsins til. (Guðmundur Guðmundsson) Kvöldblíðan lognværa kyssir hvern reit komið er sumar og fögur er sveit. Sól er að kveðja við bláfjalla brún brosa við aftanskin fögurgræn tún. Seg mér hvað indælla auga þitt leit íslenska kvöldinu í fallegri sveit. (Guðm. Guðm. skólaskáld.) Hérna lágu léttu sporin, löngu horfin, sama veg: Sumarblíðu sólskins-vorin saman gengu þeir og ég, vinir mínir – allir, allir, eins og skuggar liðu þeir inn í rökkur-hljóðar hallir, hallir dauðans – einn og tveir, einn – og – tveir! (Guðmundur Guðmundsson) Dropatal e. Guðmund skólaskáld Í rökkurró hún sefur með rós að hjartastað. Sjá haustið andað hefur í hljóði á liljublað. Við bólið blómum þakið er blækyrr helgiró. Og lágstillt lóukvakið er liðið burt úr mó. Í haustblæ lengi, lengi um lyngmó titrar kvein. Við sólhvörf silfrin strengi þar sorgin bærir ein. (Guðmundur Guðmundsson.) Hver setur það í sögur, þótt sofni lítið blóm. En elskan ung og fögur þar á sinn helgidóm, um daggrök lyngdrög leiðir hún leggur ein og hljóð, er sumarblærinn breiðir á brá þess næturljóð. Sof, sof þú blómsál blíða, þér blundur svalar vær í ilmblæ Edenshlíða þú endurvakin grær. Í björtu geislagliti hjá guði sæl þú skín, þótt brygði ljósum liti hér ljúfa myndin þín. Að barmi sumarblóma þú brostir okkur við. Í hæðum himinljóma þú hefir sól og frið. Nú huggar guð þig góði hann geymir börnin smá, í bæn og ljúflingsljóði þú lifir okkur hjá. (Guðmundur Guðmundsson.) Vormenn Íslands yðar bíða eyðiflákar, heiðarlönd. Komið grænum skógi´ að skrýða skriður berar, sendna strönd. Huldar landsins verndarvættir vonarglaðar stíga dans, eins og mjúkir hrynji hættir, heilsa börnum vorhugans. (Guðmundur Guðmundsson.) (Guðm. Guðm. skólaskáld.) Mamma sefur, – mjúkir hljómar mildu hjarta vagga í ró, og daggadropum ljómar dýrðleg sól við grafar þró. Mamma sefur, – hér er hnigið höfuð gjöfugt bólstrum að. Lágt er hvíslað, hljótt er stigið hér við ræktar griðastað. Lítinn sveig við sorgar hljóminn saman flétta börnin þín: elsku og tryggðar beztu blómin, bernskudrauma gullin sín. (Guðmundur Guðmundsson.) Hún fölnaði, bliknaði, fagra rósin mín, því frostið var napurt. Hún hneigði til foldar in blíðu blöðin sín við banastríð dapurt. En guð hana í dauðanum hneigði sér að hjarta og himindýrð tindraði um krónuna bjarta. Sof, rós mín ró, í djúpri ró. (Guðmundur Guðmundsson.) Fyrst er að vilja veginn finna, vaka, biðja í nafni hans, meistaranna meistarans. Þreytast ekki, vinna, vinna, vísdóms æðstu köllun sinna: Leita sífellt sannleikans. Veistu, að hann er alla, alla ævi þína að leita að þér, fá þig einn í fylgd með sér? Láttu hann ekki lengur kalla: Líður á daginn, skuggar falla, fyrr en varir aldimmt er. Ef þér finnst þú vera veikur, viljakraft þinn hefta bönd, gríptu þá hans hægri hönd. Þú munt finna, að afl þér eykur æðra magn, um taugar leikur krafturinn frá hans kærleikshönd. (Guðmundur Guðmundsson.) Þinn svipur var eins og heiðið hreinn hann hafði ei mörgu að leyna. Og þú varst svo fagur, frjáls og beinn og fýsti svo krafta að reyna, er stóðstu brosandi, bjarti sveinn, í brjóstfylking ungra sveina. Hún var svo örugg þín vinatryggð og viðkvæmt og traust þitt hjarta, og þar var ósvikin ást og dyggð en ekki til þess að skarta. Áttu þá marga, Íslands byggð, eftir svo fagra og bjarta? Um er nú sigld þín æskuskeið á úthafsins sólroðnu bárum. Hún endaði of fljótt þín ævileið, en eftir við hnípum í sárum. En minning þín er svo hlý og heið, hana við vökvum í tárum. En þó okkur nísti sollin sár og söknum þín eins og bróður, þá munu höfgari hníga tár af hvörmum föður og móður. Er ekki von þeim vökni brá að vanta sinn fagra gróður? Hve dagarnir verða þeim daprir í haust með dánarminningu þína, hve allt verður snautt og yndislaust og engin sól til að skína. Drottinn sendi þeim trú og traust, trú á ráðstöfun sína. (Guðmundur Guðmundsson.) Komdu, litli ljúfur, labbi, pabba stúfur, látum draumsins dúfur dvelja inni' um sinn, – heiður er himininn. Blærinn faðmar bæinn, býður út í daginn. Komdu, kalli minn. Hér bjó afi og amma eins og pabbi og mamma. Eina ævi og skamma eignast hver um sig, – stundum þröngan stig. En þú átt að muna, alla tilveruna, að þetta land á þig. Göngum langar leiðir, landið faðminn breiðir. Allar götur greiðir gamla landið mitt, sýnir hjarta sitt. Mundu, mömmu ljúfur, mundu, pabba stúfur, að þetta er landið þitt. (Guðm. Böðvarsson.) Ég finn, hve sárt ég sakna, hve sorgin hjartað sker. Af sætum svefni að vakna, en sjá þig ekki hér; því svipur þinn á sveimi í svefni birtist mér. Í drauma dularheimi ég dvaldi í nótt hjá þér (K.N.) Í bljúgri bæn og þökk til þín, sem þekkir mig og verkin mín. Ég leita þín, Guð, leiddu mig, og lýstu mér um ævistig. Ég reika oft á rangri leið, sú rétta virðist aldrei greið. Ég geri margt sem miður fer, og man svo sjaldan eftir þér. Sú ein er bæn í brjósti mér, ég betur kunni þjóna þér. Því veit mér feta veginn þinn og verðir þú æ Drottinn minn. (Pétur Þórarinsson.) Nú ríkir kyrrð í djúpum dal, þótt duni foss í gljúfrasal, í hreiðrum fuglar hvíla rótt, þeir hafa boðið góða nótt. Nú saman leggja blómin blöð, er breiddu faðm mót sólu glöð, í brekkum fjalla hvíla hljótt, þau hafa boðið góða nótt. Nú hverfur sól við segulskaut og signir geisli hæð og laut, en aftanskinið hverfur fljótt, það hefur boðið góða nótt. (Magnús Gíslason.) Þig sem í fjarlægð fjöllin bak við dvelur, og fagrar vonir tengir líf mitt við. Minn hugur þráir, hjartað ákaft saknar, er horfnum stundum, ljúfum, dvel ég hjá. Heyrirðu ei, þig hjartað kallar á? Heyrirðu ei storm, er kveðju mína ber? Þú fagra minning eftir skildir eina, sem aldrei gleymist, meðan lífs ég er. (Valdimar Hólm Hallstað.) Í fjarlægð mun hafa verið sent í samkeppni með dulnefninu Cesar og er til í ýmsum útgáfum. - Sigrún Hjálmtýsdóttir söng einhverju sinni einsöng með karlakórnum Hreim á Húsavík. Einn kórmanna ( Gunnar ) færði henni textann á blaði og sagði að þannig hefði Valdimar faðir sinn gengið frá honum. Textinn er til prentaður með nótum í a.m.k. þrem útgáfum. Það er svo önnur saga að á textablaði með plötu Diddúar segir að Cesar hafi þýtt textann! Við ysta haf, þar sem vagga þín stóð í veröld sólbjartra daga, var mörkuð og skírð þín manndómsleið og mótuð þín ævisaga. Við söngvablæinn og lindaljóð var létt yfir svipnum bjarta þar gafst þú lífinu heilög heit af hreinleik hins unga hjarta. Þó vegir skiljist um stutta stund og stormarnir feyki í sporin þá lifir hver minning svo ljúf og hlý og ljóminn um bernskuvorin. Við mætumst aftur í morgunsól þegar mjúkþeyrinn andar um geima þá göngum við frændi á grænni jörð um gömlu slóðirnar heima. (Valdimar Hólm Hallstað.) Það gleymist víst engum sem gengur sinn veg hve gott er að eiga þar vini. Og finna samúð á langri leið í lífsins hverfula skini. Þú deildir á milli í dagsins önn þínum drengskap sem heilu réði að rétta fórnandi heita hönd var hamingja þín og gleði. (Valdimar Hólm Hallstað) Við gengum tvö, við gengum tvö í rökkurró, við leiddumst hljóð, við leiddumst hljóð um ungan skóg. Þú varst yndi, þú varst yndi og ástin mín, og stundin áfeng, stundin áfeng eins og vín. Við hlýddum tvö, við hlýddum tvö í húmi ein, er blærinn kvað, er blærinn kvað við blöð og grein. Ég var nóttin, ég var nóttin þögla þín, og þú varst eina, þú varst eina stjarnan mín. Á meðan norðurljósin leiftra um bláan himininn, þá sit ég ein og þrái kveðjukossinn þinn. (Valdimar Hólm Hallstað.) Hver strauk svo ljúft yfir lítinn koll, svo létt um enni og vanga? Hver leiddi af kærleik við heita hönd þegar hafin var fyrsta ganga? Hver vakti um nætur við barnsins beð, með bæn og þrá á vörum? Hver söng okkur kvæði um sólskinið, þó sumarið væri á förum? (Valdimar Hólm Hallstað.) Ég lít í anda liðna tíð, er leynt í hjarta geymi. Sú ljúfa minning – létt og hljótt hún læðist til mín dag og nótt, svo aldrei, aldrei gleymi … (Halla Eyjólfsdóttir.) Þegar nóttin kemur taktu henni feginshugar. Hún mun loka hurðinni að baki deginum og lyfta byrði hans af herðum þínum. Hún, sem geymir fortíðina og safnar óskunum, mun vita hvert skal leiða þig og vídd hennar er önnur. (Þóra Jónsdóttir.) Hafið, bláa hafið, hugann dregur. Hvað er bak við ystu sjónarrönd? Þanngað liggur beinn og breiður vegur. Bíða mín þar æskudrauma lönd. Beggja skauta byr bauðst mér aldrei fyrr. Bruna þú nú, bátur minn. Svífðu seglum þöndum, svífðu burt frá ströndum. Fyrir stafni haf og himinninn. (Örn Arnarson.) Nú er ég aldin að árum. Um sig meinin grafa. Senn er sólarlag. Svíður í gömlum sárum. Samt er gaman að hafa lifað svo langan dag. Er syrtir af nótt, til sængur er mál að ganga, – sæt mun hvíldin eftir vegferð stranga, – þá vildi ég, móðir mín, að mildin þín svæfði mig svefninum langa. (Örn Arnarson) Því til eru menn, sem eiga enn þann yl og þá hugans glóð, er vegur á móti veldi kuldans og vermt getur heila þjóð, sem kveðið geta að bæ og býli blæ úr sólarátt, er rjúfi þokusortann svo að sér í heiðið blátt. (Örn Arnarson.) Þreyta merkir hár og hár hvítt, er líður vorið. Sljóvgar auga tár og tár. Tæmist æskuþorið. Allir hljóta sár og sár, svo að þyngir sporið. Leggist við baggann ár og ár, unz menn fá ei borið. (Örn Arnarson.) Sorgin léttist, sárið grær, sólin gegnum skýin hlær, hreinni útsýn hugur fær, himinninn nær í dag en gær. (Örn Arnarson.) Stjáni blái bjóst til ferðar. Bundin skeið í lending flaut. Sjómenn spáðu öllu illu. Yzt á Valhúsgrunni braut. Kólgubólginn klakabakki kryppu upp við hafsbrún skaut. Stjáni setti stút að vörum, stundi létt og grönum brá, stakk í vasann, strauk úr skeggi, steig á skip og ýtti frá, hjaraði stýri, strengdi klóna, stefndi undir Skagatá. Æsivindur lotulangur löðri siglum hærra blés. Söng í reipum. Sauð á keipum. Sá í grænan vegg til hlés. Stjáni blái strengdi klóna, stýrði fyrir Keilisnes. Sáu þeir á Suðurnesjum segli búinn, lítinn knörr yfir bratta bylgjuhryggi bruna hratt, sem flygi ör – siglt var hratt, og siglt var mikinn – sögðust kenna Stjána för. Vindur hækkar. Hrönnin stækkar. Hrímgrátt særok felur grund. Brotsjór rís til beggja handa. Brimi lokast vík og sund. Stjáni blái strengdi klóna, stýrði beint á drottins fund. Drottinn sjálfur stóð á ströndu: Stillist vindur! Lækki sær! Hátt er siglt og stöðugt stjórnað. Stýra kannt þú sonur kær. Hörð er lundin, hraust er mundin, hjartað gott, sem undir slær. Heill til stranda, Stjáni blái, stíg í land og kom til mín. Hér er nóg að stríða og starfa. Stundaðu sjó og drekktu vín, kjós þér leiði, vel þér veiði. Valin skeiðin bíður þín. Horfi ég út á himinlána. Hugur eygir glæsimynd: Mér er sem ég sjái Stjána sigla hvassan beitivind austur af sól og suður af mána, sýður á keipum himinlind. (Örn Arnarson) Íslands Hrafnistumenn lifðu tímamót tvenn, þó að töf yrði á framsóknar leið. Eftir súðbyrðings för kom hinn seglprúði knörr, eftir seglskipið vélknúin skeið. En þótt tækjum sé breytt, þá er eðlið samt eitt – eins og ætlunarverkið, er sjómannsins beið. Hvort sem fleytan er smá eða seglprúð að sjá og hvort súðin er tré eða stál, hvort sem knýr hana ár eða reiði og rár eða rammaukin vél yfir ál, hvert eitt fljótandi skip ber þó farmannsins svip. Hann er ferjunnar andi og hafskipsins sál. Hvort með heimalands strönd eða langt út í lönd á hann leið yfir ólgandi flóð, gegn um vöku og draum fléttar tryggðin þann taum, sem hann tengir við land sitt og þjóð. Þegar hætt reynist för, þegar kröpp reynast kjör, verpur karlmennskan íslenzka bjarma á hans slóð. Íslands Hrafnistumenn eru hafsæknir enn, ganga hiklaust á orustuvöll, út í stormviðrin höst, móti straumþungri röst, yfir stórsjó og holskefluföll, flytja þjóðinni auð, sækja barninu brauð, færa björgin í grunn undir framtíðarhöll. (Örn Arnarson) Örn, 1884-1942, hét réttu nafni Magnús Stefánsson Endurminningin merlar æ í mánasilfri hvað sem var, yfir hið liðna bregður blæ blikandi fjarlægðar, gleðina jafnar, sefar sorg; svipþyrping sækir þing í sinnis hljóðri borg. Lágt þótt þeir hafi, heyri eg allt sem hvísla þeir í eyra mér; segja þeir: „Verða svipur skalt þú sjálfur líkt og vér. Kvöldroði lífsins kenni þér að kemur skjótt en svala nótt og svefn í skauti ber.“ Í æsku fram á lífsins leið vér lítum, en ei annað neitt, vonandi að breiða gatan greið grænum sé blómum skreytt; en – aftur horfir ellin grá. Sólarlag liðinn dag laugar í gulli þá. (Grímur Thomsen.) Eftir ein á strönd við stöndum, störum eftir svörtum nökkva, sem að burtu lífs frá löndum lætur út á hafið dökkva. Ein er huggun, ei fær grandað ólgusjór, né fær á skeri dauðans hann í dimmu strandað. – Drottinn sjálfur stýrir kneri. (Grímur Thomsen.) Ég elska blóm og að þeim hlynni, einkum dafna virðist mér þau sem hjá mér eru inni, þótt ekki stundi hin ég ver. Ég vatna þeim og við þau losa visinn anga sölnað blað, mér finnst sem blessuð blómin brosa blíðlega til mín fyrir það. (Grímur Thomsen.) Fuglinum drottinn fjaðrir gaf, fyrirheit er það þér að sigla þú megir himins haf hærra en örninn fer; hans er á valdi vængjaslátt að veita þann og dug, að unnt þér verði um alheimsgátt öruggt að beina flug. (Grímur Thomsen) Stjörnu-Odda draumur nýrri e Grím Því hér var hjarta hreint sem gull og himinull, þó margra kenndi meina, og heilög gleði' og hógvært geð af himnum léð, og orð, sem unnu' á steina. (Grímur Thomsen.) Svo grætur landið loksins snjónum burt úr greipum vetrar gægist blár spegill birtir bláan himin blá fjöll blátt sólskin sumarlangur lognspegill liggur til hausts (Njörður P. Njarðvík.) Þegar ég leystur verð þrautunum frá, þegar ég sólfagra landinu á lifi og verð mínum lausnara hjá – það verður dásamleg dýrð handa mér. Dásöm það er, dýrð handa mér, dýrð handa mér, dýrð handa mér, er ég skal fá Jesú auglit að sjá, það verður dýrð, verður dýrð handa mér. Og þegar hann, er mig elskar svo heitt, indælan stað mér á himni’ hefur veitt, svo að hans ásjónu’ ég augum fæ leitt – það verður dásamleg dýrð handa mér. Ástvini sé ég, sem unni ég hér, árstraumar fagnaðar berast að mér, blessaði frelsari, brosið frá þér, það verður dásamleg dýrð handa mér. (Þýð. Lárus Halldórsson.) Þú ert vorið á vetrarins storð, þú ert vinin á eyðimörk sandsins, þú ert blómið við hraunhellu-borð, þú ert brosið á ásjónu landsins. Þú ert geislinn í dimmunnar geim, þú ert gleðin er sorgirnar baga, þú ert vonin í harmanna heim, þú ert hrynjandi eilífra braga. (Jakob Jóhannesson Smári.) Fagna þú, sál mín. Allt er eitt í Drottni, eilíft og fagurt – dauðinn sætur blundur. Þótt jarðnesk dýrð og vegsemd visni og þrotni, veit ég, að geymast handar stærri undur, þótt stórtré vor í byljum jarðar brotni, bíður vor allra um síðir Edensblundur. Fagna þú, sál mín. Lít þú víðlend veldi vona og drauma, er þrýtur rökkurstíginn. Sjá hina helgu glóð af arineldi eilífa kærleikans á bak við skýin. Fagna þú, sál mín, dauðans kyrra kveldi, kemur upp fegri sól, er þessi er hnígin. (Jakob Jóhannesson Smári.) Ó hve einmana ég er á vorin þegar sólin strýkur blöðum trjánna líkt og þú straukst vanga minn forðum og þegar ég sé allt lifna og grænka minnist ég þess að þú gafst einnig lífi mínu lit og þegar ég sé sólina speglast í vatninu speglast minningin um þig í hjarta mínu og laufgast á ný. (Björg Elín Finnsdóttir.) Minning e BEF úr ljóðabókinni Ljóðaleikir útg.1995 Ætti ég hörpu hljómaþýða, hreina, mjúka gígjustrengi, til þín mundu lög mín líða, leita þín, er einn ég gengi. Viltu, þegar vorið blíða vefur rósir kvölddögginni, koma til mín, kvæði hlýða, kveðja mig í hinzta sinni. Lífið allt má léttar falla, ljósið vaka í hugsun minni, ef ég má þig aðeins kalla yndið mitt í fjarlægðinni. Innsta þrá í óskahöllum á svo margt í skauti sínu. Ég vildi geta vafið öllum vorylnum að hjarta þínu. (Friðrik Hansen.) Það er svo margt að minnast á frá morgni æsku ljósum er vorið hló við barnsins brá og bjó það skarti af rósum. Hver endurminning er svo hlý að yljar köldu hjarta hver saga forn er saga ný um sólskinsdaga bjarta. (Einar E. Sæmundsson.) Hvíl mig rótt, það hallar degi, hvíl mig ljúfa þögla nótt. Vef mig þínum vinarörmum. Vagga mér í draumi rótt. Hvíldu mig er höfði þreyttur, hinsta sinn ég drúpi rótt. Ber mig þá til bjartra sala, blíða kyrra stirnda nótt. (B.Þ. Gröndal.) Þar gerast ýmsir hlutir sem er gaman að og gætu ei hér í heimi átt sér stað. En þegar höfgi svefnsins hnígur á, nýr heimur opnast, fagurt er að sjá. (Ólafur Gaukur.) Ég trúi á ljós, sem lýsi mér, á líf og kærleika, á sigur þess, sem sannast er, og sættir mannanna. Á afl sem stendur ætíð vörð um allt, sem fagurt er, á Guð á himni, Guð á jörð og Guð í sjálfum mér. (Ólafur Gaukur.) - Amazing Grace Ég syng til lífsins ástaróð, með ósk um sól og vor og gríp í öll þau lög og ljóð, sem lífs míns geyma spor. Það líf sem áður þráði mest, það lætur bíða sín því gengið hef ég gegnum flest, sem grætur sála mín. Nú geng ég sátt á guðs míns fund, ég græt ei sporin mín og þakka vinur vonarstund, því vonin hún er þín. (B.S.) - Amazing Grace Ef þér finnst þín för sé glæst, framavonir hafi ræst. Þín sé mektin mest og hæst, mundu að dramb er falli næst. Holl sú regla öllum er og þess verð að temja sér. Að hafa ei önnur orð um mann en þú getur sagt við hann. (Gísli Konráðsson.) 1916-2003. Úr minngr. Sjáðu í suður og vestur hið svipmikla fjallagróp þar Gljúfurá austan við Ásmundarnúp fer ólgandi norður í Hóp. Fegurðin aldrei fyrnist þó fækki afburðamenn. Norðast í Víðidal veit ég þið sjáið virkið hans Finnboga enn. Horfðu norður um Hagan og Hópið spegilslétt Húnvetnska klaustrið þar hillir svo hátt milli vatnanna sett. Við staðinn fornhelga, fræga festist minningaband Um það syngur hann Ægir upp við Þingeyrarsand. (Gísli Ólafsson.) tvö erindi úr ljóði eftir alþýðuskáldið Gísla Ólafsson frá Eiríksstöðum. Brostinn er strengur og harpan þín hljóð svo hljómarnir vaka ei lengur, en minningin geymist og safnast í sjóð, er syrgjendum dýrmætur fengur. (Trausti Reykdal.) Þín nótt er með öðrum stjörnum. Um lognkyrra tjörn laufvindur fer. Kallað er á þig og komið að kveðjustundinni er. Dimman, þögnin og djúpið og blöðin þín mjúk sem bærast svo hljótt liljan mín hvíta sem lokast í nótt. Orð eins og hendur sig hefja, bænir til guðs úr brjósti manns, stíga upp í stjörnuhimin og snerta þar anda hans. Úr heimi sem ekki er okkar æðra ljós skín en auga mitt sér, liljan mín hvíta sem hverfur í nótt frá mér. Úr lindunum djúpu leitar ást guðs til þín yfir öll höf. Hún ferjar þig yfir fljótið og færir þér lífið að gjöf. Og söngnum sem eyrað ei nemur þér andar í brjóst. Dreymi þig rótt, liljan mín hvíta sem opnast á ný í nótt. (Gunnar Dal.) Lilja e. Gunnar - 1995 Tökubarn Ég horfi í undrun á heiminn og þig á hönd þína og ljósa kinn. Þú komst til mín, barn mitt, á kyrrlátri stund. Og ég kyssti þig, ljúfur minn. Og andlit þitt var eins og viðkvæmt blóm sem vex upp í himininn. Það var eins og guð hefði vitjað mín, ég veit ekki hvað það er en ekkert í heiminum öllum er til sem ann ég heitar en þér. Þig aldrei ég undir brjóstum bar en ég ber þig í hjarta mér. (Gunnar Dal.) Þín nótt er með öðrum stjörnum. Um lognkyrra tjörn laufvindur fer. Kallað á þig og komið að kveðjustundinni er. Dimman, þögnin og djúpið. Og blöðin þín mjúk sem bærast svo hljótt lótusinn hvíti sem lokast í nótt. Orð eins og hendur sig hefja, bænir til Guðs úr brjósti manns. Stíga upp í stjörnuhiminn og snerta þar andlit hans. Og nóttin fylllist af friði. Úr heimi sem ekki er okkar æðra ljós skín en auga mitt sér. Það læknandi höndum um lótusinn hvíta fer. Úr lindunum djúpu leitar ást Guðs til þín yfir öll höf. Sál þín fyllist af friði sem færir þér lífið að gjöf. Og söngnum sem eyrað ei nemur þér andar í brjóst. Dreymi þig rótt lótusinn hvíti sem opnast á ný í nótt. (Gunnar Dal.) Sú þátttaka okkar er illu að hafna, að elska og bæta og deilur að jafna. Í verki sýna okkar virku ást, og vinna honum sem aldrei brást. Hún felst í að skapa en ekki að eyða. Hún er það að lífga og neita að deyða. Og hverju lífsgrasi hlúa að, og heiminn gera að betri stað. Að starfa svo alls staðar upplausnin víki. Að alls staðar samræmi og stjórnun hans ríki, á jörðu eins og á himni hans. Það hlutverk stærsta er sérhvers manns. (Gunnar Dal.) Trú mín e Gunnar Það skilur enginn augnablikið fyrr en það er farið, það skilur enginn nýja sköpun fyrr en henni er lokið og enginn þekkir stund hamingjunnar fyrr en hún er liðin. (Gunnar Dal) Úr Kastið ekki steinunum, e. Gunnar Við virðum ei manninn fyrir að fá fé eða rós úr hnefa. Og hrós fyrir allt sem hann ekki var. Menn ótal blekkingar vefa. Því einungis virðingu okkar fær sá, sem eitthvað hefur að gefa. (Gunnar Dal.) Að lifa er að elska, allt hitt er dauði, og allt sem lifir er fætt af ástinni, því veröldin er sköpun hennar. Það er hún sem vakti aflið, sem stjórnar viti og vilja mannsins og vefur örlagaþræði lífsins. Það er hún sem gerir veröldina fagra, því að hún er brosið á rúbínvörum kvöldsins og ljós hinnar ódauðlegu gleði í augum morgunsins. Að lifa er að elska, og sá sem einhver elskar getur aldrei dáið. (Gunnar Dal) Raddir morgunsins e Gunnar Þótt ég sé látinn, harmið mig ekki með tárum, hugsið ekki um dauðann með harmi eða ótta. Ég er svo nærri, að hvert eitt tár ykkar snertir mig og kvelur, þótt látinn mig haldið. En þegar þið hlæið og syngið með glöðum hug, lyftist sál mín upp í mót til ljóssins. Verið glöð og þakklát fyrir allt sem lífið gefur og ég, þótt látinn sé, tek þátt í gleði ykkar yfir lífinu. (höf. óþekktur) Vinur þinn er þér allt. Hann er akur sálarinnar, þar sem samúð þinni er sáð og gleði þín uppskorin. Hann er brauð þitt og arineldur. Þú kemur til hans svangur og í leit að friði. Þegar vinur þinn talar, þá andmælir þú honum óttalaust eða ert honum samþykkur af heilum hug. Og þegar hann þegir, skiljið þið hvor annan. Því að í þögulli vináttu ykkar verða allar hugsanir, allar langanir og allar vonir ykkar til, og þeirra er notið í gleði, sem krefst einskis. Þú skalt ekki hryggjast, þegar þú skilur við vin þinn, því að það, sem þér þykir vænst um í fari hans, getur orðið þér ljósara í fjarveru hans, eins og fjallgöngumaður sér fjallið bezt af sléttunni. (Úr Spámanninum) Leitaðu að sál dauðans í líkama lífsins, því að líf og dauði er eitt eins og fljótið og særinn. Því að hvað er það að deyja annað en að standa nakinn í blænum og hverfa inn í sólskinið? Og hvað er að hætta að draga andann annað en að frelsa hann frá friðlausum öldum lífsins, svo að hann geti risið upp í mætti sínum og ófjötraður leitað á fund guðs síns? Og þegar þú hefur náð ævitindinum, þá fyrst munt þú hefja fjallgönguna. Og þegar jörðin krefst líkama þíns, muntu dansa í fyrsta sinn. (Úr Spámanninum) Þá sagði kona ein: Talaðu við okkur um gleði og sorg. Og hann svaraði: Sorgin er gríma gleðinnar. Og lindin, sem er uppspretta gleðinnar, var oft full af tárum. Og hvernig ætti það öðruvísi að vera? Þeim mun dýpra sem sorgin grefur sig í hjarta manns, þeim mun meiri gleði getur það rúmað. Er það ekki bikarinn, sem geymir vín þitt, brenndur í eldi smiðjunnar? Og var ekki hljóðpípan, sem mildar skap þitt, holuð innan með hnífum? Skoðaðu hug þinn vel, þegar þú ert glaður, og þú munt sjá, að aðeins það, sem valdið hefur hryggð þinni, gerir þig glaðan. Þegar þú ert sorgmæddur, skoðaðu þá aftur huga þinn, og þú munt sjá, að þú grætur vegna þess, sem var gleði þín. Sum ykkar segja: „Í heimi hér er meira ef gleði en sorg, og aðrir segja: „Nei, sorgirnar eru fleiri.“ En ég segi þér, sorgin og gleðin ferðast saman að húsi þínu, og þegar önnur situr við borð þitt, sefur hin í rúmi þínu. Þú vegur salt milli gleði og sorgar. Jafnvægi nærð þú aðeins á þínum dauðu stundum. Þegar sál þín vegur gull sitt og silfur á metaskálum, hlýtur gleðin og sorgin að koma og fara. (Kahlil Gibran.) (Úr Spámanninum.) Árdags röðull rís á fætur roðnar vangi hafs og lands. Blómin vaka, bjartar nætur brosa í veldi gróandans. Geislinn vermir gamlar rætur glæðir allar vonir manns. Við eigum öll hjá honum heima sem huga okkar veit og sér. Við skulum æskugleði geyma glæða allt, sem betur fer þekkja, meta, þrá og dreyma það, sem best og helgast er. Meðan líða æviárin orka dvín og slitna bönd. Skynjar fleygur andi okkar undra fögur vonalönd. Þá er öllum ljúft að leggja lófa sinn í Drottins hönd. (Snorri Gunnlaugsson.) fyrrum bóndi í Geitafelli Góður drengur er genginn, góður maður er dáinn. Minnir hann oft á máttinn maðurinn slyngi með ljáinn. Allra okkar kynna er ánægjulegt að minnast. Mér finnst slíkum mönnum, mannbætandi að kynnast. (Kristján Árnason frá Skálá) Þegar dauðans dyr á berjum dimman klukkna heyrum hljóm. Eigum við um eilífð sofa? eða lifir sálin fróm. Þegar þreyttir hníga að foldu, hjálparþurfi á annars ráð. Megum hvíla í mjúkri moldu, mikil er sú drottins náð. (Þuríður Guðmundsdóttir frá Bæ) Söngurinn göfgar og glæðir guðlegan neista í sál, lyftir oss hærra í hæðir helgar vort bænamál. Sameinar ólíka anda eykur kærleikans mátt, bægir frá böli og vanda bendir í sólarátt. Harmur úr huganum víki hamingjan taki völd, ástin að eilífu ríki, eflist hún þúsundföld. Farsæld og fegurð glæðir forðast hatur og tál, Söngurinn sefar og græðir söngur er alheimsmál. (Þuríður Kristjánsdóttir) Máttur söngsins e Þuríði Sárt er vinar að sakna. Sorgin er djúp og hljóð. Minningar mætar vakna. Margar úr gleymsku rakna. Svo var þín samfylgd góð. Daprast hugur og hjarta. Húmskuggi féll á brá. Lifir þó ljósið bjarta, lýsir upp myrkrið svarta. Vinur þó félli frá. Góða minning að geyma gefur syrgjendum fró. Til þín munu þakkir streyma. Þér munum við ei gleyma. Sofðu í sælli ró. (Höf. ók.) Með sól í hjarta og söng á vörum, við setjumst niður í grænni laut, í lágu kjarri við kveikjum eldinn, kakó hitum og eldum graut. (Ragnar Jóh.) Við kistu þína kveðjumst við í dag, í kirkju hljómar ómþýtt sorgarlag. Þú leggur upp í langa gönguför, þín leið er greið að drottins fótaskör. Við höfum ótal margt að þakka þér, þakklátt auga minninganna sér myndir koma minn á hugarskjá, já, margt er gott sem hugarfylgsnið á. Við lofgjörð syngjum lausnaranum þeim, sem leiðir okkur rétta götu heim. Drottinn minn um blessun þína bið, og börn þín öðlast ró og frið. (Hörður Zóphaníasson) Svíður í sárum, sorg drúpir höfði, góður er genginn á braut. Minningar mildar mýkja og lýsa og leggja líkn við þraut. (Hörður Zóphaníasson) Lífsgátan er stundum stríð, stundum góð og stundum blíð. Stundum bros og stundum tár, stundum ljúf og stundum sár. (Hörður Zóphaníasson) Við skiljum svo fátt, en skynjum þann mátt, sem skapar oss ævidaga. Óvænt og skjótt, upp kemur nótt, úti er lífsins saga. Vinurinn kær, farinn er fjær á fund þess er öllu ræður. Sorgbitin lund, já, opin er und, og orðvana systur og bræður. Margt er að sjá á minningaskjá, myndirnar hugurinn geymir. Maður um kveld við minningaeld, í minningum situr og dreymir. Í hjartanu býr og hörpuna knýr harmur, – á fallvaltleik bendir. Í huga er þökk og kveðjan er klökk, kveðjan sem Gilwell þér sendir. Guð, drottinn minn, og guð, faðir þinn, oss gæti í blíðu og ströngu. Geislandi vor og gleðinnar spor þér gefist í ferðina löngu. (Hörður Zóphaníasson) Þú ert skáti horfinn heim, himinn, jörð, ber sorgarkeim. Vinar saknar vinafjöld, varðar þökkin ævikvöld. Sérhver hefur minning mál, við munum tjöld og varðeldsbál, bjartan hug og brosin þín, þau bera ljósið inn til mín. Kveðjustundin helg og hlý, hugum okkar ríkir í. Skátaminning, skátaspor, skilja eftir sól og vor. (Hörður Zóphaníasson.) Kveðjan er hlý við kistu þína, kærleikurinn lýsir farinn veg. Minningar birtast, mildar skína, myndin hver björt og yndisleg. Hugurinn skynjar heima bjarta, hugsunin nýja vængi fær. Gott er að hvíla Guðs við hjarta, Guðsríkið hljóðlátt, þokast nær. Drottinn þig blessi, lýsi leiðir, létt í spori heldur þú á braut. Frelsarinn brosir, faðm út breiðir, fjarri þá ertu kvöl og þraut. Vakandi syrgir viðkvæm lundin, varirnar þakkir flytja hljótt. Kærleika vafin kveðjustundin komin og býður góða nótt. (Hörður Zóphaníasson) Þökkum, þegar sólin blikar, þökkum fyrir regn og vor. Þökkum er lax í straumi stikar, stökkin kalla á þor. Þökkum, þegar finnst oss gaman, þökkum fyrir söng og þrá. Þökkum er allir syngja saman, sækjum brattann á. Þökkum þennan æskuskara, Þökkum fyrir glaða lund. Þökkum þeim sem koma og fara, þökkum helgistund. (Hörður Zóphaníasson) Komdu nær mér svo ég heyri hjartað slá, hjartað sem í útlegð minni einn ég á. Ástarorð sem ég vil muna hvíslað hljótt. Handtak blítt mér leyfi að geyma – ég fer í nótt. Horfa vil ég andartak í augu þér augun sem að hvert mitt fótmál lýsa mér. Kveðjukossinn gef þú mér svo heitt og hljótt og hann ég geymi á vörum mínum – ég fer í nótt. Andi þinn sem augu birta mér og ástarorð sem brenna á vör munu fylgja mér um fjarlæg lönd og fylgja mér í hinstu för. (Ómar Ragnarsson.) Hún bar þig í heiminn og hjúfraði að sér. Hún heitast þig elskaði' og fyrirgaf þér. Hún ætíð er skjól þitt, þinn skjöldur og hlíf. Hún er íslenska konan, sem ól þig og þér helgaði sitt líf. Með landnemum sigldi'hún um svarrandi haf. Hún sefaði harma. Hún vakti'er hún svaf. Hún þerraði tárin. Hún þerraði blóð. Hún var íslenska konan, sem allt á að þakka vor þjóð. Ó! Hún var ambáttin hljóð. Hún var ástkonan rjóð. Hún var amma, svo fróð. Ó! Athvarf umrenningsins, inntak hjálpræðisins, líkn frá kyni til kyns. Hún þraukaði hallæri, hungur og fár. Hún hjúkraði'og stritaði gleðisnauð ár. Hún enn í dag fórna sér endalaust má. Hún er íslenska konan, sem gefur þér allt sem hún á. Ó, hún er brúður sem skín! Hún er barnsmóðir þín eins og björt sólarsýn! Ó! Hún er ást, hrein og tær! Hún er alvaldi kær eins og Guðsmóðir skær! Og loks þegar móðirin lögð er í mold þá lýtur þú höfði og tár falla'á fold. Þú veist, hver var skjól þitt, þinn skjöldur og hlíf. Það var íslenska konan sem ól þig og gaf þér sitt líf. En sólin, hún sígur, – og sólin, hún rís, – og sjá: Þér við hlið er þín hamingjudís, sem ávallt er skjól þitt, þinn skjöldur og hlíf: Það er íslenska konan, – tákn trúar og vonar, sem ann þér og þér helgar sitt líf. (Ómar Ragnarsson.) -ÍSLENSKA KONAN e Ómar Er fölnar hinn græni gróður, þá genginn er stig. Æ, mikið var Guð nú góður að gefa mér þig. Að jörðu hneig drifhvít dúfan; það dimmdi við torg. En ég veit þú lifir, ljúfan, í ljósanna borg. (Sigurður Ægisson.) Fugl í húmið flýgur. Flytur hann illa spá. Hann er máske að hugsa um hve hefur þú augu blá. Úti er óttans fugl. Þaggast dagsins þytur. það er að koma nótt. Fuglinn uppí fjallinu er farinn að sofa rótt. Svartur er feigðar fugl. Mjúk er hvíld í mosa. Myrkrið er að krumma sæng. Hann er að dreyma hrafnajól, með höfuðið undir væng. Sefur hinn svarti fugl. (Kristján frá Djúpalæk.) Loks er dagsins önn á enda úti birtan dvín. Byrgðu fyrir blökkum skugga björtu augun þín. Ég skal þerra tár þíns trega, tendra falinn eld, svo við getum saman vinur syrgt og glaðst í kveld. Lífið hefur hendur kaldar, hjartaljúfur minn. Allir bera sorg í sefa, sárin blæða inn. Tárin fall heit í hljóði, heimur ei þau sér. Sofna vinur, svefnljóð meðan syng ég yfir þér Þreyttir hvílast, þögla nóttin þaggar dagsins kvein. Felur brátt í faðmi sínum fagureygðan svein. Eins og hljóður engill friðar yfir jörðu fer. Sof þú væran, vinur, ég skal vaka yfir þér. (Kristján frá Djúpalæk.) Loks er dagsins önn á enda, úti birtan dvín. Byrgðu fyrir blökkum skugga, björtu augun þín. Ég skal þerra tár þíns trega, tendra falinn eld, svo við getum saman vinur, syrgt og glaðst í kveld. Lífið hefur hendur kaldar, hjartaljúfur minn. Allir bera sorg í sefa, sárin blæða inn. Tárin falla heit í hljóði, heimur ei þau sér. Sofna vinur, svefnljóð, meðan syng ég yfir þér. Þreyttir hvílast, þögla nóttin, þaggar dagsins kvein. Felur brátt í faðmi sínum fagureygðan svein. Eins og hljóður engill friðar yfir jörðu fer. Sof þú væran, vinur, ég skal vaka yfir þér. (Kristján frá Djúpalæk.) Síðast er ég sá þig sastu meðal rósa er þú eigin höndum annast mjúklátt hafðir. Frostnótt hefur fölva fegurð þeirra slegið eins og aldurtili ásýnd þína bjarta. Vaknar jurt á vori vetrar upp af dái. Sálin sefur ekki, sofni ég, mig dreymir. Viðnám stríðra vinda vængi hennar styrkir fyrir hæsta flugið, fjöllum ofar bröttum. Himinninn á hæli handa hverju barni sínu, sérhvers hnattar. Sól er allra móðir. Grátum eigi, gleðjumst, gata hver er heimleið, villugjörn, en vörðuð vitum, Drottins orði. (Kristján frá Djúpalæk.) Það setur geig að manni eins og mér sem myrkur kvölds á næstu grösum sér og veit að hann fór illa með sinn arf og orðið seint að hefja nokkurt starf. Þá eftirsjá og vol oss verður tamt. En veistu hvað mig er að dreyma samt? – Að gróðursetja græðling, haust þó sé, er gæti rætur fest og orðið tré sem hörku frosts og hríða standi gegn og höfugt angi þegar drýpur regn. Og kátur þröstur gæti athvarf átt í ungri krónu þess og sungið dátt. Og gisti ég þá garðsins hljóðu byggð ei geri hót, sé framtíð sprotans tryggð. Ég vildi að hann væri íslensk björk úr vaðlaskógi eða þelamörk. Og fæddi af sér grein af grein í mó. Já grænan, þéttan, háan birkiskóg. (Kristján frá Djúpalæk.) Loks er dagsins önn á enda, úti birtan dvín. Byrgðu fyrir blökkum skugga, björtu augun þín. Ég skal þerra tár þíns trega, tendra falinn eld, svo við getum saman vinur syrgt og glaðst í kveld. Lífið hefur hendur kaldar, hjartaljúfur minn. Allir bera sorg í sefa, sárin blæða inn. Tárin falla heit í hljóði, heimur ei þau sér. Sofna, vinur, svefnljóð meðan syng ég yfir þér. Þreyttir hvílast, þögla nóttin, þaggar dagsins kvein. Felur brátt í faðmi sínum, fagureygðan svein. Eins og hljóður engill friðar, yfir jörðu fer. Sof þú væran vinur, ég skal vaka yfir þér. (Kristján frá Djúpalæk.) Svefnljóð - e Kristján. Ef öndvert allt þér gengur og undan halla fer, skal sókn í huga hafin, og hún mun bjarga þér. Við getum eigin ævi í óskafarveg leitt og vaxið hverjum vanda, sé vilja beitt. Þar einn leit naktar auðnir, sér annar blómaskrúð. Það verður, sem þú væntir. Það vex, sem að er hlúð. Þú rækta rósir vona í reit þíns hjarta skalt, og búast við því bezta, þó blási kalt. Þó örlög öllum væru á ókunn bókfell skráð, það næst úr nornahöndum, sem nógu heitt er þráð. Ég endurtek í anda þrjú orð við hver mitt spor: Fegurð, gleði, friður – mitt faðirvor. (Kristján frá Djúpalæk.) Þú sefur eins og bylgja sem vindar hafa vaggað í værð á lygnum fleti. Andar hljótt. Og liljuhvítar mundir hafa lokað augum þínum og ljóssins dísir boðið góða nótt. Svo fagurt er vort mannlíf, svo fullt af ást og mildi, þó feyki visnum blöðum gegnum draum þinn stormaher. Ímynd þess, sem vonar, sem verndar allt og blessar skal vaka yfir þér. (Kristján frá Djúpalæk.) Vort líf er oft svo örðug för og andar kalt í fang, og margur viti villuljós og veikum þungt um gang. En Kristur segir: Kom til mín, og krossinn tekur vegna þín. Hann ljær þér bjarta sólarsýn, þótt syrti um jarðarvang. (Kristján frá Djúpalæk.) Nú leggur þú á hinn ljósa vog, sem liggur á milli stranda. Þér verður fagnað af vinum, þar sem verðir himnanna standa, sem alkomnum bróður, úr útlegð, heim af eyðimörk reginsanda. En þín við minnumst með þökk í hug sem þess sem við líkjast viljum. Og fetum veginn í fótspor þín, hve fátt og smátt, sem við skiljum. Það léttir þá raun að rata heim í reynslunnar hörkubyljum. (Kristján frá Djúpalæk.) Svo skotinn sem hann afi var í ömmu, var ekki margt um fjas og sundurgerð. Hann sendi henni bónorðsbréf í pósti og bað um heiðrað svar með næstu ferð. Hann sagðist eiga 18 ær í kvíum og Árni hefði byggt sér hálfa Skor. Og félli hennar fróma svar að vonum, þá færu þau að búa næsta vor. Og svarið kom, hún sagðist hafa borið hans seðil undir mömmu og pabba sinn. Þau litu hann efni gott í bónda, þó ekki væri mikill bústofninn. Þau kvæðu hana kostum góðum búna og kunna að elda mat og sauma lín. Hún sagði ekki neitt í eigin nafni, en neðan undir bréfinu stóð: Þín. Þau giftu sig á sumardaginn fyrsta og sama vorið fluttu þau að Skor. Þau lifðu vel og áttu börn og buru, því bæði höfðu vilja, kjark og þor. En hefði afi ekki skrifað bréfið og amma svarað draumi hans í vil, og reynst svo bæði vaxin hverjum vanda, ég væri sennilega ekki til. (Kristján frá Djúpalæk.) Stundin líður, tíminn tekur, toll af öllu hér, sviplegt brotthvarf söknuð vekur sorg í hjarta mér. Þó veitir yl í veröld kaldri vermir ætíð mig, að hafa þó á unga aldri eignast vin sem þig. Þú varst ljós á villuvegi, viti á minni leið, þú varst skin á dökkum degi, dagleið þín var greið. Þú barst tryggð í traustri hendi, tárin straukst af kinn. Þér ég mínar þakkir sendi, þú varst afi minn. (Hákon Aðalsteinsson.) Lítil bára ber á land brotna skel við fjörusand. Sólin gyllir sund og hlein, sefur fugl á birkigrein. Viðkvæm hvíslar vorsins nótt, vanga strýkur blærinn hljótt. Sumarblóm í brekkutó bærist hægt í kvöldsins ró. Lífið á sér leyndardóm; ljúfan dreng á votum skóm. Lítill bátur landi frá, leggur fram á opinn sjá. Út frá ströndu báran ber bátinn litla í fangi sér, sem í fjarlægð siglir nú sólarlagsins gullnu brú. Seiðir vorsins sólarlag; saman tengir nótt og dag, dulúð sjávar, loft og land og lítinn dreng við fjörusand. Er í hverju andartaki eilíf dulin þrá, gyllir hafið heimsins ljós, hnígur aldan blá. (Hákon Aðalsteinsson.) Heimsins ljós eftir Hákon Aðalsteinsson Dökkur skuggi á daginn fellur, dimmir yfir landsbyggðina. Köldum hljómi klukkan gellur, kveðjustund er milli vina. Fallinn dómur æðri anda, aðstandendur setur hljóða. Kunningjarnir klökkir standa, komið skarð í hópinn góða. Gangan með þér æviárin okkur líður seint úr minni. Við sem fellum tregatárin trúum varla brottför þinni. Þína leið til ljóssins bjarta lýsi drottins verndarkraftur. Með kærleiksorð í klökku hjarta kveðjumst núna, sjáumst aftur. (Hákon Aðalsteinsson.) Mannlífsins bratta bára ber okkur milli skerja. Víðfeðmar okkur velur vegleiðir stundu hverja. Markandi mannsins tíma meitlandi spor í grundir, mótandi margar götur misjafnar ævistundir. Lokið er vöku langri liðinn er þessi dagur. Morgunsins röðulroði rennur upp nýr og fagur. Miskunnarandinn mikli metur þitt veganesti. Breiðir út ferskan faðminn fagnandi nýjum gesti. Nú er vík milli vina vermir minningin hlýja. Allra leiðir að lokum liggja um vegi nýja. Við förum til fljótsins breiða fetum þar sama veginn. Þangað sem bróðir bíður á bakkanum hinum megin. (Hákon Aðalsteinsson.) Hryggðar hrærist strengur hröð er liðin vaka ekki lifir lengur ljós á þínum stjaka. Skarð er fyrir skildi skyggir veröldina eftir harða hildi horfin ertu vina. Klukkur tímans tifa telja ævistundir ætíð lengi lifa ljúfir vinafundir. Drottinn veg þér vísi vel þig ætíð geymi ljósið bjart þér lýsi leið í nýjum heimi. (Hákon Aðalsteinsson.) Meðan þögnin leikur á hörpu kvöldroðans og fjöllin speglast í bládýpi rökkurs, sem aldrei verður að nótt, siglir ástin yfir bárulausan sjó, bíður ung kona við þaragróna vík og hlustar eftir blaki af árum. Meðan æðarkollan sefur með höfuð undir væng, fer sól yfir höf – vekur máf og kríu – er enn hrundið báti úr vör, gripið hörðum höndum um hlumma. Árablöðin kyssa lygnan fjörð eins og hvítir vængir. Þá eru hlunnar dregnir undan flæði og beðið morguns og starfs, án þess að gengið sé til hvílu. (Jón úr Vör.) Sumarnótt eftir Jón úr Vör - að elskan er dýrmætust alls þess góða, sem unnt er að gefa og fá. Og hljóður og þakklátur hélt ég á brattann og höfin blá. (Jón úr Vör) Enginn slítur þau bönd, sem hann er bundinn heimahögum sínum. Móðir þín fylgir þér á götu, er þú leggur af stað út í heiminn, en þorpið fer með þér alla leið. … (Jón úr Vör.) Ég er svona stór eftir Jón úr Vör Börnin fæðast litlum systkinum sínum eins og ljós sé kveikt, eins og fyrstu blóm vorsins vakni einn morgun. Ef þau deyja hverfa þau til guðs, eins og draumur, sem aldrei gleymist. Í sorginni mætast foreldrar og börn og verða ekki síðan viðskila. (Jón úr Vör) Stillt vakir ljósið í stjakans hvítu hönd, milt og rótt fer sól yfir myrkvuð lönd. Ei með orðaflaumi mun eyðast heimsins nauð. Kyrrt og rótt í jörðu vex korn í brauð. (Jón úr Vör.) Oft hafið er hýrt, en við svipviðri svalt það svellur með helþrungnum bárum; það gefur, – en tekur svo grátlega margt, það gefur, en líka það hrífur óspart og veldur svo volegum sárum. Vér hörmum þá rekka, sem Rán hafa gist, en ríkust er sorgin þar heima, þar beiskt grætur móðir, sem bur hefur mist, og brúðurin, sem fyrir skemstu hafði kysst þann ástvin, sem aldrei má gleyma. Nú lík yðar andvana hvíla hér, sem hrönn hefir skilað að láði; svo klökkvir yður þá kveðjum vér, er kendum þann drengskap, er báruð þér, sem gnoðinni stýrðuð á gráði. Þér fullhugar snjöllu, fölvir nú og fallnir í æskublóma, vér dáð yðar þökkum, tryggð og trú, ei traustari menn, - vor raun var sú, vér fundum að fræknleik og sóma. Og þú, sem varðst eftir við unnarstein og ylgjan ei skilaði að landi, vér kveðjum þig hér, þó þú berir bein, þar báran kveður þinn líksöng ein og verpur þér sæng úr sandi. Þá aldan hrífur burt ungra lið, þess ættjörðin seint fær bætur: Svo sáran allir það vikna við og vinirnir bjóða að hinzta frið þeim grátandi góðar nætur. (Steingrímur Thorsteinsson.) Í bljúgri bæn og þökk til þín, sem þekkir mig og verkin mín. Ég leita þín, Guð, leiddu mig og lýstu mér um ævistig. Ég reika oft á rangri leið, sú rétta virðist aldrei greið. Ég geri margt, sem miður fer, og man svo sjaldan eftir þér. Sú ein er bæn í brjósti mér, ég betur kunni þjóna þér, því veit mér feta veginn þinn, að verðir þú æ Drottinn minn. (Pétur Þórarinsson.) Hví urðu ljúf og lítil blóm að lúta þessum skapadóm? Hví varð ei lengra lífsins skeið er leiðin virtist slétt og greið? Menn hafa spurt og spyrja enn þótt spurningu þá leysi ei menn því Guðs er eins að gefa svar og græða djúpu undirnar. Nú falla tár. Þér fagnið þá er finnast vinir himnum á og samvist hefst í sælubyggð þá sorg mun gleymd og dauðans hryggð. Svo krjúpið hljóð við kisturnar og kveðjið þá er blunda þar og flytjið kvöldbæn hægt og hljótt. Af hjarta segið: GÓÐA NÓTT. (Valdimar V. Snævarr.) Ellin þunga bakið beygir bleik er kinn og silfrað hár enda líður lífs á daginn, lamast þrek og fækka ár. Engu síður ertu jafnan æskubjarti geislinn minn, fögur eins og forðum daga fer þér eins vel kvöldljóminn. Fornar ástir fyrnast eigi fegurðin þótt breyti sér, þar um ræður ellin engu ástin sinnar leiðar fer. Látum dag að kveldi koma kvíðum engu vina mín. Þó að allt hið ytra hrörni innra morgunbjarmi skín. Skuggar lengjast, húmið hnígur hægt og markvisst yfir fold. Þrekið dvínar, þreytan magnast þæg mun hvíld í fósturmold. Þegar dauðinn dyra kveður dýra æskuvina mín, ganga skulum glöð til dyra, Guð mun annast börnin sín. (Valdemar V. Snævarr.) Ég er á langferð um lífsins haf og löngum breytinga kenni. Mér stefnu frelsarinn góður gaf. Ég glaður fer eftir henni. Mig ber að dýrðlegum, ljósum löndum. Þar lífsins tré gróa’ á fögrum ströndum. Við sumaryl og sólardýrð. Og stundum sigli ég blíðan byr og bræðra samfylgd þá hlýt ég og kjölfars hinna er fóru fyrr án fyrirhafnar þá nýt ég. Í sólarljósi er særinn fríður og sérhver dagurinn óðum líður, er siglt er fyrir fullum byr. En stundum aftur ég aleinn má, í ofsarokinu berjast. Þá skellur niðadimm nóttin á, svo naumast hægt er að verjast. Ég greini ei vita né landið lengur, en ljúfur Jesús á öldum gengur, um borð til mín í tæka tíð. Mitt skip er lítið, en lögur stór og leynir þúsundum skerja. En granda skal hvorki sker né sjór því skipi, er Jesús má verja. Hans vald er sama sem var það áður, því valdi’ er særinn og stormur háður. Hann býður: Verði blíðalogn! Þá hinsti garðurinn úti er, ég eigi lönd fyrir stöfnum. Og eftir sólfáðum sæ mig ber, að sælum blælygnum höfnum. Og ótal klukkur ég heyri hringja. Og hersing ljósengla Drottins syngja. Velkominn hingað heim til vor. Lát akker falla! Ég er í höfn. Ég er með frelsara mínum. Far vel þú æðandi dimma dröfn! Vor Drottinn bregst eigi sínum. Á meðan akker í æginn falla. Ég alla vinina heyri kalla, sem fyrri urðu hingað heim. (Þýð.Vald. V. Snævarr) Þú lætur efnisþokur þynnast svo það sé hægra elskendum að finnast og jafnvel heljarhúmið svart þín heilög ástúð gjörir bjart. (V. V. Snævarr.) Herra Jesú hjá mér ver hallar degi rökkva fer Leið þú mig er ljósið dvín líka þegar sólin skín. (V.V.Snævarr.) Hinsti bjarmi dagsins dvín, dimman foldu vefur. Ástarfaðir, upp til þín önd vor glöð sig hefur. Send oss vernd, af himni hljótt, helgra máttarvalda. Láttu engla nú í nótt náttvörð um oss halda. (Vald. V. Snævarr.) Fyrir þá alla, er fá nú hvíld hjá þér, en forðum trúarstyrkir börðust hér, þér vegsemd Jesús, þökk og heiður ber. Hallelúja, hallelúja. Í vestri kvöldsins bjarmi boðar frið, og brátt fær hvíld hið þreytta, trúa lið, og Paradísar heilagt opnast hlið. Hallelúja, hallelúja. Og sjá, – þá aftur dýrri dagur skín, er Drottinn kallar trúu börnin sín til lífs í sælu, sem ei framar dvín. Hallelúja, hallelúja. (Þýð. Valdem. V. Snævarr.) Nú lýkur degi sól er sest. Nú svefnfrið þráir jörðin mest. Nú blóm og fuglar blunda rótt, en blærinn hvíslar góða nótt. Guðs friður signi foldarrann, guðs friður blessi sérhvern mann. Kom, engill svefnsins undur hljótt og öllum bjóð þú góða nótt. Hvíl hjarta rótt. Hvíl höndin þreytt, þér himins styrk fær svefninn veitt. Hann gefur lúnum þrek og þrótt. Ó, þreytti maður - sof nú rótt. (Valdimar V. Snævar) Herra Jesú hjá oss vertu, huggun vor í lífi’ og deyð; dagar líða, ljós vort vertu, ljómann heims er felur neyð. Huggun sú er hugarfró, hjartans yndi, sæld og ró, þig að vita vera’ oss nærri, vina hjálp þá öll er fjærri. Herra Jesú, hjá oss vaktu, héðan burt er sofum vér; oss í miskun að þér taktu, einkatraustið vort það er. Bend oss heim í hæð til þín, himinljóma þann oss sýn, er til fulls við síðar sjáum, sjálfan þig er litið fáum. Herra Jesú hjá oss vertu, hugurinn til þín lyftir sér; hjá oss kvöldið síðasta sértu, sjálfur þá vort ljós þú ver. Hugsun þá lát hugga sál, heyrn er þrýtur, sjón og mál, að oss hel er endir nauða, og að fæðist líf í dauða. (Jón Þorleifsson.) Ó, hve sárt ég sakna þín sómakonan elskulega, minning þín er skærast skín skarta mun í sálu mín orðstír þinn er aldrei dvín eyðir burtu sorg og trega. Ó, hve sárt ég sakna þín sómakonan elskulega. Aldrei gleymir tryggð né trú traust þú reyndist hverju sinni með kærleik þínum bættir bú bezt þér virtist aðferð sú. Lýðir, sem þig lifa nú lofa munu öll þín kynni. Aldrei gleymdir tryggð né trú traust þú reyndist hverju sinni. (Höf. ók.) Nú er ljósið dagsins dvín, þótt dauðinn okkur skilji, mér finnst sem hlýja höndin þín hjarta mínu ylji. Myndin þín hún máist ei mér úr hug né hjarta. Hún á þar sæti uns ég dey og auðgar lífið bjarta. Þótt okkur finnist ævin tóm er ástvinirnir kveðja, minninganna mildu blóm mega hugann gleðja. (Ágúst Böðvarsson.) Nú sit ég hérna' er sólin skín og sál mín full af trega leitar hljóðum hug til þín, sem hvarfst svo skyndilega. Þú fylltir líf mitt ást og yl, svo aldrei bar á skugga. Hvort á nú lífið ekkert til sem auma sál má hugga? Það friðar, gleður, léttir lund og lokar hjartans undum, að eiga' í hug sér helgan fund, með horfnum ævistundum. Myndin þín hún máist ei mér úr hug né hjarta. Hún á þar sæti uns ég dey og auðgar lífið bjarta. (Ágúst Böðvarsson.) Nei! – Dáin ert þú ekki, þótt okkur horfin sért, þú frá oss burtu flogin til fegri heima ert. Þig sjálfa heyri’ ég segja: ,,Nú samgleðjist mér öll, því ég hefi fengið frelsið og fluttst í bjarta höll“. (Ágúst Böðvarsson.) Alltaf vaknar ylur í afa gamla hjarta, er mig snertir hönd þín hlý og heyri' ég róminn bjarta (Ágúst Böðvarsson.) Hið göfugasta í lífi okkar er ást er móðir ber til sinna barna hún fórnar, gefur helft af sjálfri sér og sækir styrk til lífsins dýpsta kjarna „hún veitir ljós sem ljómi bjartra stjarna“. Hún veitir ljós, og leysir hverja þraut hún lífið unga styður fyrstu sporin er fræðari á framvindunnar braut og fyrirmynd sem yljar best á vorin „hinn unga stofn sem er til þroska borin“. Er stofnin ungi erfir hennar sið ást og virðing geymir sér í hjarta við mundum eiga gnótt af yndi og frið að efla og styðja gleði lífsins bjarta „þá hefur enginn yfir neinu að kvarta“. Ef móðurástin mótaði okkar spor og mildi hennar gjörðum okkar réði þá yrði lífið eins og fagurt vor sem okkur færði hamingju og gleði „þá lifðum við sem blóm í fögru beði“. Þá kærleikur og tryggðin tækju völd og trú á lífið veitti sanna gleði þá ríkti fegurð lífsins fram á kvöld því fagurt mannlíf stýrði voru geði „að forsjá hans er fyrst oss hingað réði“. Já móðurást er yndi sérhvers manns og allra besta stoð á vegi hálum hin dýrmætasti kjarni kærleikans sem kallar fram hið besta í vorum sálum „hún ætti að ráða í öllum okkar málum“. (Árni Böðvarsson.) Guð þig leiði sérhvert sinn sólarvegi alla. Verndarengill varstu minn vissir mína galla. Hvar sem ég um foldu fer finn ég návist þína. Aldrei skal úr minni mér mamma, ég þér týna. (Jón Sigfinnsson.) Komdu hérna, krílið mitt, komdu, litla morið; enn er liðið ekki þitt æsku blíða vorið. Kristín litla, komdu hér með kalda fingur þína; eg skal bráðum bjóða þér báða lófa mína. Fuglinn segir bí, bí, bí, bí, bí, segir Stína. Kvöldúlfur er kominn í kerlinguna mína. (Sveinbjörn Egilsson.) Litfríð og ljóshærð og létt undir brún, handsmá og hýreyg og heitir Sigrún. Vizka með vexti æ vaxi þér hjá! Veraldar vélráð ei vinni þig á! Svíkur hún seggi og svæfir við glaum, óvörum ýtir í örlaga straum. Veikur er viljinn, og veik eru börn; alvaldur, alvaldur æ sé þeim vörn! Sofðu, mín Sigrún, og sofðu nú rótt; guð faðir gefi góða þér nótt! (Jón Thoroddsen.) (Þessar vísur raulaði Sigríður aftur og aftur og þess á millum þessar alkenndu hendingar: - úr Pilti og stúlku) Hún var í hjarta prúð, hreinskilin, viðmótsþýð; hógværð var hennar skrúð, hófsemi, stillíng fríð; háttu og hegðan alla guðræknis skreytti birta blíð. Mannástin helg og hrein hennar í brjósti var, hún vildi hvers á mein hönd leggja fróunar, góðverk hún gjörði eigi sér til fánýtrar fordildar. Hún þolgóð þrautir bar, þá sterk, er reynd var mest; ástvinum engill var, af guði sendur bezt sorgþjáðan sefa’ að hugga og allan hugar bæta brest. Guð tók mit góða víf, guð þekkir hrelldra tár; guð, sem er ljós og líf, ljósgeislum þerrar brár sinna syrgjandi barna, þegar upp rennur eilíft ár. (Jón Thoroddsen) Sortnar þú, ský, suðrinu í og síga brúnir lætur. Eitthvað að þér eins og að mér amar, ég sé þú grætur. Virðist þó greið liggja þín leið um ljósar himinbrautir, en niðri hér æ mæta mér myrkur og vegarþrautir. Hraðfara ský, flýt þér og flý frá þessum brautum harma, jörðu því hver of nærri er oft hlýtur væta hvarma. (Jón Thoroddsen.) Bí bí og blaka, álftirnar kvaka; ég læt sem ég sofi, en samt mun ég vaka. Drenginn litla leiddu ljúfi Guð um rann. Bænir mínar breiddu og blessaðu yfir hann. (Anna Herdís Jónsdóttir.) Blessuð sértu sveitin mín, sumar, vetur, ár og daga. Engið, fjöllin, áin þín, yndislega sveitin mín, heilla mig og heim til sín huga minn úr fjarlægð draga. Blessuð sértu, sveitin mín, sumar, vetur, ár og daga. Yndislega ættarjörð, ástarkveðju heyr þú mína, þakkarklökkva kveðjugjörð, kveð ég líf þitt, móðir jörð. Móðir bæði mild og hörð, mig þú tak í arma þína. Yndislega ættarjörð, ástarkveðju heyr þú mína. Faðir lífsins, faðir minn, fel ég þér minn anda’ í hendur. foldin geymi fjötur sinn. Faðir lífsins, Drottinn minn, hjálpi mér í himin þinn heilagur máttur, veikum sendur. Faðir lífsins, faðir minn, fel ég þér minn anda’ í hendur. (Sigurður Jónsson.) (Sig. Jónsson frá Arnarvatni.) Stundin líður ei. Það erum við, sem hverfum. Þó okkar haust sé fjarri í dag, það kemur. Þú veizt það, hversu dapran dóm við erfum, að dauðinn eitt sinn hurðir okkar lemur. Sú stund er lík og ef að aftur gránar af ís og snjó, sem leggst að þúf um grónum. En ég veit ekkert um, hvort síðar hlánar, og ekki, hvort við komum græn úr snjónum. (Einar Ásmundsson.) Hauststund e Einar úr bókinni Fjúkandi lauf Sagan er tré með rætur í minningum manna, stofn þar sem atvikin lifa, laufblöð úr orðum. ..... (Einar Már Guðmundsson) Erla, góða Erla! eg á að vagga þér. Svíf þú inn í svefninn í söng frá vörum mér. Kvæðið mitt er kveldljóð, því kveldsett löngu er. Úti þeysa álfar um ísi lagða slóð. Bjarma slær á bæinn hið bleika tunglskinsflóð. Erla, hjartans Erla, nú ertu þæg og góð! Hart er mannsins hjarta, að hugsa mest um sig. Kveldið er svo koldimmt, ég kenndi í brjósti um mig. Dýrlega þig dreymi og drottinn blessi þig. (Stefán frá Hvítadal) - Staðfest - rétt Kirkjan ómar öll bíður hjálp og hlíf, þessi klukknaköll boða ljós og líf. Heyrið málmsins mál lofið Guð sem gaf. Og mín sjúka sál verður hljóma haf. (Stefán frá Hvítadal.) Guð er eilíf ást, engu hjarta er hætt. Ríkir eilíf ást, sérhvert böl skal bætt. Lofið Guð, sem gaf, þakkið hjálp og hlíf. Tæmt er húmsins haf, allt er ljós og líf. (Stefán frá Hvítadal.) Nú er hafinn annar óður. Angar lífsins Berurjóður. Innra hjá mér æskugróður. Óði mínum létt um spor. Ég þakka af hjarta, guð minn góður, gjafir þínar, sól og vor. (Stefán frá Hvítadal.) Úr vorsól, eftir Stefán Nú finn ég vorsins heiði í hjarta. Horfin, dáin nóttin svarta. Ótal drauma blíða, bjarta barstu vorsól inn til mín. Það er engin þörf að kvarta, Þegar blessuð sólin skín. ( Stefán frá Hvítadal) Það kveða við klukkur í fjarska, það kalla mig dulin völd. Nú heyri ég hljómana blíða ég hringist til guðs í kvöld. (Stefán frá Hvítadal.) Nú get ég lofað lífið, þótt lokist ævisund. Ég hef litið ljómann og lifað glaða stund. (Stefán frá Hvítadal.) Kveikt er ljós við ljós, burt er sortans svið. Angar rós við rós, opnast himins hlið. Niður stjörnum stráð, engill fram hjá fer. Drottins nægð og náð boðin alþjóð er. (Stefán frá Hvítadal) Svanir fljúga hratt til heiða, huga minn til fjalla seiða. Vill mér nokkur götu greiða? – Glóir sól um höf og lönd. Viltu ekki, löngun, leiða litla barnið þér við hönd? Nú finn ég vorsins heiði í hjarta. Horfin, dáin nóttin svarta. Ótal drauma blíða, bjarta barstu, vorsól, inn til mín. Það er engin þörf að kvarta, þegar blessuð sólin skín. Í vetur gat ég sagt með sanni: Svart er yfir þessu ranni. Sérhvert gleðibros í banni, blasir næturauðnin við. – Drottinn, þá er döprum manni dýrsta gjöfin sólskinið! Nú er hafinn annar óður. Angar lífsins Berurjóður. Innra hjá mér æskugróður. Óði mínum létt um spor. Ég þakka af hjarta, guð minn góður, gjafir þínar, sól og vor. Hillir uppi öldufalda. Austurleiðir vil ég halda. Sestu, æskuvon, til valda, vorsins bláa himni lík. Ég á öllum gott að gjalda, gleði mín er djúp og rík. (Stefán frá Hvítadal.) Í vor rann sól mín til viðar, í vor ég þig kvaddi. Nú bleiklit blóm á braut minni liggja. Á ný hefur tómleiki tímans mig tekið í fang sitt og þrýst köldum kossi á kinn mína. En mynd af bjartleitu blómi við brjóst mitt ég fel. Hún er angur míns hjarta og hlátur lífs míns. (Stefán Hörður Grímsson.) Sól e Stefán Hörð Þegar undir skörðum mána kulið feykir dánu laufi mun ég eiga þig að rósu. Þegar tregans fingurgómar styðja þungt á strenginn rauða mun ég eig þig að brosi. (Stefán Hörður Grímsson) Af fegurð blóms verður aldrei sagt, aldrei sagt með orðum, né finni með neinum orðum. (Stefán Hörður Grímsson.) Helgistef e Stefán Hörð Ég leita orða, leita nær og fjær, ljóð að flytja þér á mildum tónum, þér, sem skuggi dauðans fölva fær og fram á veginn horfir döprum sjónum. Handan við sorg og harmköld veðraský himinn er blár, svo tær og fagur. Sólin mun aftur brosa björt og hlý, brátt fer að skína vonadagur. Þú, sem nú lifir þjáningu og neyð, þú, sem tregar ástvininn þinn kæra, gegnum sorg og harma löng er leið, ég leyfi mér að benda veginn færa: Þú átt í þínum huga helgidóm, himneska birtu Drottinn lífsins gefur. Krist hefur sent að tala tærum róm tjá mönnum kærleik þann er aldrei sefur. Íslenska þjóðin er við þína hlið. Einhuga biður: Miskunn til þín streymi. Þér veiti Drottinn líf og líkn og frið, ljós eilíft þeim sem deyja í þessum heimi. (Hjálmar Jónsson) Kveðja vestur. e Hjálmar („Ort til að senda Súðvíkingum. Fyrir tilstilli Hemma Gunn samdi ég ljóð og Gunnar Þórðarson lag. Svo söng kór í þættinum hjá Hemma. Síðan hefur það verið notað við útfarir og fleiri slík tilefni.“ Hjálmar Jónsson) Geturðu sofið um sumarnætur? – senn kemur brosandi dagur.– Hitnar þér ekki um hjartarætur, hve heimur vor er fagur? Áttu ekki þessar unaðsnætur, erindi við þig forðum? – Margt gerist fagurt, er moldin og döggin mælast við töfraorðum. Finnurðu hvað það er broslegt að bogna og barnalegt að hræðast, er ljósmóður hendur himins og jarðar hjálpa lífinu að fæðast. Er ekki gaman að eiga þess kost að orka þar nokkru í haginn, og mega svo rólegur kveðja að kvöldi með kærri þökk fyrir daginn? (Séra Sig. Einarsson í Holti) Þú ert gestur á jörðu, Guð er að leiða þig heim þar sem gáta þín ræðst og lokið er hinsta vanda. En kvöld á hver dagur, er kul yfir jörðina líður og koma mun haust, er sölnar blómvangur fríður. Þá vakir það afl í úða glitrandi moldar, sem ekkert sinna smæstu barna skal missa. Í blómsins vitund bærist sem unaðarvissa sá bjarti Guð, sem er höfundur allra sólna. Það lifir og er í hans dýrð, er dagarnir kólna og drjúpandi blöð þess hníga visin til foldar. (Sigurður Einarsson í Holti.) Með klökkum huga þig ég kveð, ég þakka allt sem liðið er, Guð okkur verndi og blessi. Það er sárt að kveðjast við dauðans dyr. En svona er lífið og dauðinn ei spyr, hvort finnist oss rétti tíminn til, dauðinn hann engum sleppir. (Ingimar Guðmundsson.) Ég leit eina lilju í holti, hún lifði hjá steinum á mel. Svo blíð og svo björt og svo auðmjúk – en blettinn sinn prýddi hún vel. Ég veit það er úti um engin mörg önnur sem glitrar og skín. Ég þræti ekki um litinn né ljómann en liljan í holtinu er mín! Þessi lilja er mín lifandi trú, þessi lilja er mín lifandi trú. Hún er ljós mitt og von mín og yndi. Þessi lilja er mín lifandi trú! Og þó að í vindinum visni, á völlum og engjum hvert blóm. Og haustvindar blási um heiðar, með hörðum og deyðandi róm. Og veturinn komi með kulda og klaka og hríðar og snjó. Hún lifir í hug mér sú lilja og líf hennar veitir mér fró. Þessi lilja er mér gefin af guði hún grær við hans kærleik og náð, að vökva hana ætíð og vernda er vilja míns dýrasta ráð. Og hvar sem að leiðin mín liggur þá liljuna í hjartastað ber, en missi ég liljuna ljúfu Þá lífið er horfið frá mér. (Þorsteinn Gíslason.) Við sem á ströndinni stöndum starandi á æviskeið genginna karla og kvenna oss kunnug á farinni leið. Minningar mætar, kærar, merlast og fanga hug, einkum ef ævistarfið var unnið af fórnandi dug. (Eyjólfur Valgeirsson.) Æviskeið mitt, ungi vinur, ætla má að styttist senn. Harla fátt af fornum dómum fullu gildi heldur enn. Endurmeti sínar sakir sá er dæmir aðra menn. Gleðstu yfir góðum degi, gleymdu því sem miður fer. Sýndu þrek og þolinmæði þegar nokkuð út af ber. Hafi slys að höndum borið hefði getað farið ver. Aldrei skaltu að leiðum lesti leita í fari annars manns, Aðeins grafa ennþá dýpra eftir bestu kostum hans. Geymdu ekki gjafir þínar góðum vini – í dánarkrans. (Heiðrekur Guðmundsson.) Heilræði ömmu þinnar e. Heiðrek Sofðu rótt, sofðu rótt, nú er svartasta nótt. Sjáðu sóleyjarvönd geymdu' hann sofandi í hönd. Þú munt vakna með sól Guð mun vitja um þitt ból. Góða nótt, góða nótt, vertu gott barn og hljótt. Meðan yfir er húm situr engill við rúm. Sofðu vært, sofðu rótt eigðu sælustu nótt. (Jón Sigurðsson frá Kaldaðarnesi.) Sofðu vært, sofðu rótt hina síðustu nótt. Burt úr þjáning og þraut þú ert svifin á braut. Vakir vinur þér hjá hann mun vel fyrir sjá. Sofðu vært, sofðu rótt hina síðustu nótt. (Jón Sigurðsson frá Kaldaðarnesi.) Vögguvísa Joh.Brahms Ísl texti. Jón Sigurðsson frá Kaldaðarnesi. Gleðibros á götu þinni gafstu hvar sem var. Förunautum úti og inni unað sinn það bar. Vona ég sömu leiðarljósin lifi og fylgi þér þar til seinast út í ósinn ævistraumur fer. (Guðmundur Ingi Kristjánsson.) Ég treysti þér máttuga mold. Ég er maður sem gekk út að sá. Ég valdi mér nótt, ég valdi mér logn þegar vor yfir dalnum lá. Haginn er ennþá hvítur, en heimatúnin græn. Grundirnar anga, gróðurinn angar til guðs í hljóðri bæn. Ég fyllist fögnuði vorsins og friðarins milda blæ. (Guðmundur Ingi Kristjánsson.) Úr vornótt e. Guðmund Inga Þú átt að vernda og verja þótt virðist það ekki fært allt sem er hug þínum heilagt og hjarta þínu kært. Vonlaust getur það verið þótt vörn þín sé djörf og traust. En afrek í ósigrum lífsins er aldrei tilgangslaust. (Guðmundur Ingi Kristjánsson.) Hví skyldi ég ekki reyna að byrla Braga full og bræða, steypa og móta hið dýra feðra gull Ef heimasætan kynni að horfa á aðferð mína og hlusta á stutta sögu um mömmu og ömmu sína. (Guðmundur Friðjónsson.) fyrsta erindi ljóðsins „Ekkjan við ána“ e Guðmundur Friðjónsson frá Sandi um Maríu Kristjánsdóttir frá Knútsstöðum Þegar ég heyri góðs manns getið glaðnar yfir mér um sinn. Þá er eins og dögun dafni, drýgi bjarma um himininn; Vonum fjölgi, veður batni, vökni af döggum jarðar kinn. Jafnvel þó í fótspor fenni, fjúki í skjólin heimaranns, gott er að signa göfugmenni, gjalda blessun minning hans, dreifa skini yfir enni, ilmi um brjóst hins fallna manns. (Guðmundur Friðjónsson.) Við eigum minningar um brosið bjarta, lífsgleði og marga góða stund, um mann sem átti gott og göfugt hjarta sem gengið hefur á guðs síns fund. Hann afi lifa mun um eilífð alla til æðri heima stíga þetta spor. Og eins og blómin fljótt að frosti falla þau fögur lifna aftur næsta vor. (Guðrún Vagnsdóttir.) Kvöldblíðan lognværa kyssir hvern reit, komið er sumar og fögur er sveit. Sól er að kveðja við bláfjalla brún, brosa við aftanskin fagurgræn tún. Seg mér hvað indælla auga þitt leit íslenska kvöldinu í fallegri sveit. (Guðmundur Guðmundsson.) Ég ann þér æskunnar veldi. Ég ann hinum göfga hlyn. Ég ann þeim, sem eiga gáfur. Ég ann þeim sem meta sinn vin. Ég ann þó mest af öllu orku, sem þolir sár, og vilja sem veit hvað það gildir að virða sín manndómsár. (Gunnlaugur Björnsson.) Daprast hugir, dauðinn kallar, drjúpa tár og væta kinn. Faðir minn, þú höfði hallar, heim þig leiðir frelsarinn. Þökkum liðnu löngu árin, er leiddir okkur sérhvert sinn. Ljúft hjá mömmu trega tárin hún tekur þig í faðminn sinn. (Guðrún Guðjónsdóttir.) Ver hjá mér, Herra, dagur óðum dvín, nú dimman vex, ó, komdu nú til mín. Og þegar enga hjálp er hér að fá, þú, hjálparlausra líknin, vert mér hjá. Ó, birstu mér, er bresta augun mín, og bentu mér í gegnum húm til þín, þá ljómar dagur, líða myrkrin frá. Í lífi' og dauða, Jesús, vert mér hjá. (Þýð. Friðrik Friðriksson.) Ég verð á brott, þegar sumarsól á sveitina skín. Og blessuð trén útá bæjarhól blómgast án mín. (Sú Ting þýð. Helgi Hálfdánarson.) kínverskt ljóð „Á förum“ eftir Sú Ting í þýðingu Helga Hvílan er auð. Ég vaki. Vindur hvín um vetrarnótt. Frá gluggans silkitjöldum berst niður – sem af fjarlægum úthafs – öldum; ó að þær gætu borið mig til þín! (Helgi Hálfdánarsson) Einmana úr Ljóð úr austri e Helga Dauðinn dó, en lífið lifir, lífs og friðar sólin skær ljómar dauðadölum yfir, dauðinn oss ei grandað fær, lífið sanna sálum manna sigurskjöld mót dauða ljær. (Helgi Hálfdánarson.) Við skiljum hana að lokum fegurð lífsins hún kemur til okkar í hlýju og fingrum og umvefur okkur og elur við daga og nætur fegurðin hún er ekki hluti af tíma og líðan hún er og fer ekki býr í okkur og við skiljum hana að lokum þegar lífið skilur við. (Sigmundur Ernir.) Að lokum e Sigmund Erni Sumir dagar eru hús sem við læsum vandlega áður en við kveðjum og hverfum út á vettvang áranna en ef við síðar förum þar hjá af tilviljun sjáum við allar dyr opnar – börn dvelja þar að leik og það sem mest er um vert: sólin skín ótrúlega glatt á húsið. (Þorsteinn frá Hamri.) Sumir dagar e. Þorstein Ég sem í garði gleðinnar sat við lindir ljóða í lyngmónum úti hvar bros þitt skein læt skugga minn hverfa í skóginn hljóða. (Þorsteinn frá Hamri.) Hvíld e Þorstein Þei, þei og ró. Þögn breiðist yfir allt. Hnigin er sól í sjó. Sof þú í blíðri ró. Við höfum vakað nóg. Værðar þú njóta skalt. Þei, þei og ró. Þögn breiðist yfir allt. (Jóhann Jónsson.) Ég veit þú bíður mín handan við dyrnar hljóður og þungbúinn en ég er að hlusta á söng sumargesta minna úr tjarnarsefinu. Þeir spegla sig í lygnunni engin vindhviða gárar vatnið og sólin gengur seint til viðar, rauðhöfðaönd og álft óðinshani og lómur og duggöndin fagra segja mér drauma sína. Hví skyldi ég haska mér um dyr þínar? Ég veit að haustið kemur með myrkur í fanginu en þangað til hlusta ég á sönginn á nið árinnar, tala við sólina og hafið um tímann og það sem er handan við dyrnar. (Rögnvaldur Finnbogason.) Þú bíður í ljóðabókinni Hvar er land drauma e. sr. Rögnvald Víða til þess vott ég fann, þótt venjist oftar hinu, að guð á margan gimstein þann, sem glóir í mannsorpinu. Einn, þó nafn sitt feli fjær, fagrir geislar prýða. Dyggðin aldrei dulist fær, dóttir guðs hin fríða. Sannlega fær þar sæmdin gist og sífellt lífsins yndi, er í sömu vinna vist viska og eðallyndi. (Bólu Hjálmar.) Ég get svarið ykkur tryggð vegna ljósanna í hjörtum ykkar margt kvöld hefur ylur þeirra bjargað skjálfta mínum (Nína Björk Árnadóttir.) Nú er sál þín rós í rósagarði Guðs kysst af englum döggvuð af bænum þeirra sem þú elskaðir aldrei framar mun þessi rós blikna að hausti (Ragnhildur Pála Ófeigsdóttir.) Þú skalt vera stjarna mín Drottinn yfir dimm höf yfir djúpa dali og eyðimerkur ég geng í geisla þínum og eitt sinn mun geisli þinn verða að gullstiga þar sem ég geng upp fagnandi skrefum. (Ragnhildur Ófeigsdóttir.) Nú ljómar sól um fönnum vafin fjöll og fjærst í vestri jökul ber við ský en grös og lyng þess bíða í mjúkri mjöll að mildur þeyrinn boði vor á ný. Í þögn á fjöllum, þar er maður einn; í þögn á fjöllum steinn og lyng fær mál og aðeins þar er hljómur lífsins hreinn og heilagt guðspjall lesið vorri sál. Um heiðar, fjöll og hraun þín lágu spor er helgar vættir efldu þöglan seið þín ganga þar er öll en vængjað vor og víðáttan þín bíður ljós og heið. Þar ljómar sól um tinda og hamrahöll í heiði jökul ber við gullið ský því syni fjalla er gangan aldrei öll og eilíf þögnin kallar hann á ný. (Þórður Halldórsson.) Drengurinn okkar er dáinn, drengurinn ljúfi og góði. Slysið tók ljósasta ljósið úr lífsins dýrasta sjóði. Gegn harmi ná innantóm orðin okkur svo lítið að segja vinum og ættingjum öllum – fyrst ungur varð hann að deyja. Nú umfaðma vildum við alla og opna hjörtu er trega en von öll og vissan er Jesús með vini okkar elskulega. Jesú – bróðirinn besti blessar nú leiðina þína og ljós þitt á alla er þig elska eilíft mun lifa og skína. (Vígþór H. Jörundsson.) ort um Árna Þór Bjarnason útf 24.3.04 Hann er genginn sæll að sævi sjá, hans brúðar bíður far fagur gjört – að hennar hæfi. Hún nú gefur lokasvar er hún lýkur langri ævi – og lausnarinn byr um gullinn mar. Faðir alls á lög og löndum leyf oss enn þín undur sjá: Þau sigla tvö að sólskins-ströndum, sinni hinstu lending ná. Eru í þínum helgu höndum hafin yfir von og þrá. (Vígþór H. Jörundsson.) ort um Guðmundu Guðmundsdóttur (og Einar Hansen) útf 19.4.05 Lífið rennur sem lækur með lygnu og djúpan hyl grefur sér farveg og fellur um flúðir og klettagil. Við bakkana beggja megin blandast hin tæra lind uns lækurinn orðinn er allur annarra spegilmynd. Lækurinn minnir á lífið lindin er tær og hrein í fljótið ber hann öll fræin sem falla af næstu grein. En fljótið er lífsins ferja er flytur með þungum straum ljóðið um lindina tæru lækjarins óskadraum. (Sigurður Hansen.) Við kveðjum og þökkum svo allt og allt, sem ótalmargt kemur til greina. Þótt lánið, heilsan og lífið sé valt er lausnarinn bjargið eina. Og minningin geymist um góðan dreng, sem gaf fyrir brauð ekki steina. (IS.) Þagna sumars lögin ljúfu litum skiptir jörðin fríð. Það sem var á vori fegurst visnar oft í fyrstu hríð. Minning um þann mæta gróður mun þó vara alla tíð. Viltu mínar þakkir þiggja þakkir fyrir liðin ár. Ástríkið og umhyggjuna er þú vina þerraðir tár. Autt er sætið, sólin horfin sjónir blindna hryggðar-tár. Elsku mamma, sorgin sára sviftir okkur gleði og ró. Hvar var meiri hjartahlýja hönd er græddi, og hvílu bjó þreyttu barni og bjó um sárin bar á smyrsl, svo verk úr dró. Muna skulum alla ævi, ástargjafir bernsku frá. Þakka guði gæfudaga glaða, er móður dvöldum hjá. Ein er huggun okkur gefin aftur mætumst himnum á. (Höf. ók.) Er vorið hlær og fagrar grundir gróa og geislar himins leika' um hæð og mó, er syngur „dírrin dí“ í lofti lóa og ljóssins englar dansa um strönd og sjó. Við komum, elsku afi, til að kveðja með ástarþökk og bænarljóð á vör. Þín æðsta sæla var að gefa og gleðja, og góðir englar voru í þinni för. Við munum ávallt muna þínar bænir og mildu brosin, hjartans afi minn, og hvað sem okkur kaldur heimur rænir þá kært við geymum minjagullin þín. Hve oft við sátum alein út við glugga, ef áttum við þess von að kæmir þú. Með þér í för við eygðum engan skugga, þú ávallt veittir gleði, von og trú. Þótt dagar komi og æviárin líði mun aldrei fenna þín í gengin spor, og bros þín veita blessun lífs í stríði og breyta vetrar nótt í sól og vor, þótt aldrei framar ómi röddin kæra og aldrei heyrist fótatakið þitt, frá draumsins löndum líður ljósið skæra, er ljóssins börn þér flytja lagið sitt. Ó, hjartans afi, öll þín heitt við söknum því enginn var eins góður á okkar braut. Á angurs nótt og vonar morgni er vöknum þá vakir andi þinn í gleði og þraut og „gleim mér ei“ að þínu lága leiði við leggjum hljótt og brosum gegnum tár, sem maísól, er brosir blítt í heiði þú blessar okkar stundir daga og ár. (H.P.) Augun þín, fá dimmu' í dagsljós breytt. Augun þín, fá sorgarskýjum eytt. Ljómi þau er allt svo undur bjart að ég því trúi vart að mér þau segi satt. Þó eru' augun þín svo full af tærri tryggð og tállaus yfirskyggð af ást. Augun þín, þau birta eitt og allt segja þúsundfalt að þú sért ástin mín. Burt rekur þú frá mér sérhverja sorg syng ég því glaðvær um stræti og torg vegsama allt sem þau tjá og ég á, geymt í hjarta mínu. (Sigurður H. Guðmundsson.) Augun þín - Only Love -V. Cosma/N. Gimbel - þýð sig h guðm? Þegar endar æviskeið er sem vinir finni, það gerðist margt á lífsins leið, sem lifir í minningunni. (Stefán Ragnar Björnsson.) Í sóleyjarbreiðu á síðdegi heiðu nú sit ég við hliðina á þér og hendinni minni þú heldur í þinni vertu mamma, hjá mér. Er vindurinn þýtur er veturinn bítur ef vegurinn holóttur er skal mamma þig leiða og leið þína greiða já, þá er mamma hjá þér. Spinna örlög minn óskavef út hann breiðir sig von mín rætist þó aðeins ef ég á þig og þú átt mig Ef heimurinn kaldur þér gelur sinn galdur og grá virðist tilveran hér ég hendinni þinni skal halda í minni þá vil ég vera hjá þér. (Karl Ágúst Úlfsson.) Nú sé ég ljósið, það laðar mig að sér, ég heyrir raddir, sem kalla blítt að mér, samt er svo margt sem þarf að gera, margt sem þarf að sjá, leyf mér að leggjast og hvíldina löngu fá. Leyf mér að hvílast, mér líður svo vel, ljósið það dofnar, nú svefni ég stel, samt er svo margt sem þarf að gera, margt sem þarf að sjá, leyf mér að leggjast og hvíldina löngu fá. (Eyjólfur Kristjánsson.) Leyf mér að hvílast mér líður svo vel ljósið það dofnar nú svefni ég stel. Samt er svo margt sem þarf að gera margt sem þarf að sjá. Leyf mér að leggjast og hvíldina löngu að fá. (Eyjólfur Kristjánsson.) Skrítið e Eyjólf Þótt ég sigli um sjá, þótt ég slái með ljá, þó að allt sé á tjá og tundri, þá ég ánægju á, ást og hamingjuþrá. Ljúft er lífið mér hjá – rétt og slétt. Ég veit að lífið fékk ég til að geta lifað því. Ég ætla’ að lifa bara alveg eins og sýnist mér. Margir kvarta og kveina en ef kannski þeir reyna, þá er lífið létt. (Þorsteinn Eggertsson.) Við spyrjum margs en finnum fátt um fullnægjandi svör. Við treystum á hinn mikla mátt sem mildar allra kjör. Í skjóli hans þú athvarf átt er endar lífsins för. Og það er margt sem þakka ber við þessa kveðjustund. Fjör og kraftur fylgdi þér, þín fríska, glaða lund. Mæt og góð þín minning er og mildar djúpa und. Þú skilur eftir auðlegð þá sem enginn tekið fær. Ást í hjarta, blik á brá, og brosin silfurtær. Mesta auðinn eignast sá er öllum reynist kær. En þó að verði vegamót og vinir hverfi brott, á alfaðir við öllu bót svo aftur verði gott. Hann græðir allt af einni rót með ást og kærleiksvott. Þín minning öllu skærar skín þó skilji leið um sinn. Þó okkur byrgi sorgin sýn mun sólin brjótast inn. Við biðjum Guð að gæta þín og greiða veginn þinn. (G.Ö.) Ég veit ekki hvort þú hefur, huga þinn við það fest. Að fegursta gjöf sem þú gefur er gjöfin sem varla sést. Ástúð í andartaki, augað sem glaðlega hlær, hlýja í handartaki, hjarta sem örar slær, Allt sem þú hugsar í hljóði, heiminum breytir til. Gef þú úr sálarsjóði, sakleysi, fegurð og yl. (Úlfur Ragnarsson.) Gjöfin e. Úlf Í þraut til krafta þinna átt þú með kæti að finna, það stærsta tak þarf sterkast bak, en stórt er best – að vinna. Ef tæpt er fyrir fótinn og fátt um vina hótin þá sjá þinn mátt. Í sorg þú átt þig sjálfan, það er bótin. Því fjær sem heims er hyllin er hjarta Guðs þér nær. (Björnstjerne Björnson.) Í þraut - eftir Bj Bj Þú kvaddir þegar blómin fóru að falla og fölva haustsins sló á sumarskraut. Þú hafðir gengið götu þína alla og gæfu notið hér á lífsins braut. Það syrtir að og söknuðurinn svíður, hann svíður þó að dulin séu tár en ævin okkar eins og lækur líður til lífsins bak við jarðnesk æviár. Og tregablandin hinsta kveðjan hljómar svo hrygg við erum því við söknum þín, í hugum okkar stjarna lífs þíns ljómar, sem ljós á vegi í brjóstum okkar skín. Við biðjum að þér ljóssins englar lýsi og leiði þig hin kærleiksríka hönd í nýjum heimi æ þér vörður vísi, sem vitar inn í himnesk sólarlönd. Þér sendum bænir upp í hærri heima og hjartans þakkir öll við færum þér. Við sálu þína biðjum guð að geyma, þín göfga minning okkur heilög er (Guðrún Elísabet Vormsdóttir.) Ég kveð þig vina klökkvaþungri lundu þín kæra minning innst í sál mér býr – þau ástabönd í æsku ljúft oss bundu fær aldrei bugað heimsins stormagnýr. Ég man þig æ og mun þér aldrei gleyma, en minnast þín við sérhvert ævistig og innst í sál mun ímynd þína geyma, uns aftur loks ég fæ að hitta þig. (Friðrik Halldórsson.) Hvort skiljast leiðir fyrir fullt og allt, í fjarlægð er þú burtu hverfur skjótt? En allar stundir mun ég minnast þín, jafnt morgun, kvöld og dag sem rauða nótt. Ég á ei neitt, sem gefið þér ég get, er gleðisól á vonarhimni dvín. Í leit að hnossum lífsins er þú ferð, – eitt lítið tár er gjöfin mín til þín. Ég get ei rétt þér hlýja vinar hönd, né heldur flutt þér kærleik þrunginn brag. Eitt lítið tár er lokakveðjan mín, er lætur skipið þitt úr höfn í dag. (Bragi Jónsson frá Hoftúnum.) Bragi frá Hoftúnum - Refur bóndi Hver getur siglt, þó að blási ei byr, bát sínum róið án ára? Hver getur kvatt sinn kærasta vin, kvatt hann án sárustu tára? Ég get siglt, þó að blási ei byr, bát mínum róið án ára. En ekki kvatt minn kærasta vin, kvatt hann án sárustu tára. (Þýð. Hulda Runólfsdóttir frá Hlíð.) Er hófst þú ungur hátt þitt merki hugsun þín var hvergi veil. Sveitunum unnir og sýndir í verki hve sannfæring þín var skýr og heil. Þín alvara djúp var eðlisþáttur ofin við þræði kímni góðrar. Þú kynntir í ljóðum hve moldarmáttur er mikill og forsenda lífs og gróðrar. Við erum svo mörg sem þökkum þér hvað þegið við höfum á áranna röðum. Í ljóðunum þínum lífspeki sér hver lesandi óháð mannfélagsstöðum. (Birkir Friðbertsson.) Birkir form Búnsamb vestfj orti í nafni vest firskra bænda á níræðisafmæli Guðmundar Inga Kristjánssonar Löng var orðin vakan ljúf er því hvíldin þeim sem alla ævi elska ljós og frið. Silfurregn á sumri sindur stjörnu um vetur allt að einu vísar upp á hærra svið. (A. Pétursd.) Mér andlátsfregn að eyrum berst ég út í stari bláinn og hugsa um það, sem hefur gerst til hjarta mér sú fregnin skerst, hún móðir mín er dáin! Þú varst mér ástrík, einlæg og sönn, mitt athvarf lífs á brautum, þinn kærleik snart ei tímans tönn, hann traust mitt var í hvíld og önn, í sæld og sorg og þrautum. Ég veit þú heim ert horfin nú og hafin þrautir yfir svo mæt og góð, svo trygg og trú svo tállaus, falslaus reyndist þú ég veit þú látin lifir! (Steinn Sigurðsson.) Mikið held ég vér yrðum undrandi, ef vér flettum Lífsins bók, er geymir nöfn þeirra, sem lofsyngja lambinu í hvítklæddum skaranum á himnum. Þar ber lítið á mörgum þeim valdsmönnum veraldar er skreyta spjöld sögunnar. Meir á nöfnum þeirra, er fáir tóku eftir hversdagslega. Þeir þjónuðu Guði í kyrrþey og vöktu sjaldan athygli fjöldans. (Jónas Gíslason.) Móðir ég á minningar um þig, minningar, sem leiða veginn mig. Ljós mér gafstu, lífsins von og trú, í ljóssins dýrðar engilmynd ert þú. Vaktir yfir breyskri barns þíns lund, brostir hverja þunga raunastund. Leiðréttir öll bernsku minnar brot, svo brosti við þér kinn mín táravot. Nú er horfið hýra brosið þitt, heilög minning fyllir hjarta mitt. Skautið þitt var skjól og vagga mín, ég skil nú fyrst, hve sæl er minning þín. (Sigurlinni Pétursson.) Hugur og hönd e. Sigurlinna Áin þýða sönginn syngur sést í hlíð hvar lækur fer þessi fríði fjallahringur faðminn býður mér og þér. (Árni Júlíus Haraldsson.) bjó á Hallfríðarstöðum í Hörgárdal Sumarið með sólskinið og söngvakliðinn tæra bunu niðinn bakka við og blágresið mitt kæra. Húmið laðar haustið að hryggist hvað sem lifir héluskaðað bliknað blað bærist hlaðið yfir. Jörðin ljósum klæðist kjól kulda að rósum setur lækir frjósa, sefur sól sigri hrósar vetur. Vorið dáða vekja á von og þrá í hjarta gleði tjáir bros á brá blómin smáu skarta. (Árni Júlíus Haraldsson) Hríðin gráa herðir á heyra má það, auðargná, í skafla háa hleður snjá hyljast strá og viðartág. Hvert sem litið augum er engin litinn jarðar sér, kuldi bitur kinnar sker klaki sitja á öllu fer. (Árni Júlíus Haraldsson.) Það hefur alltaf eitthvað skort á allri lífsins vöku svo ég hafi aðeins ort eina góða stöku. (Árni Júlíus Haraldsson.) Staulast ég við stafinn minn, stirðfættur og lúinn, gamall maður, grár á kinn getu og hreysti rúinn. (Árni Júlíus Haraldsson.) Fölna lauf og blikna blóm, blöð sín hneigja undir þennan dulardóm að deyja. Þó fölni laufin, blikni blóm og blundi kraftur, undir vorsins virkum róm þau vakna aftur. (J. Hj. Jónsson.) Hvað er mýkra en móðurhöndin kær og mildara en hún að lækna sárin. Og nú er þungur harmur hugann slær já hver á þá að strjúka burtu tárin. Þó hlýja móðurhöndin væri smá, hún hafði styrk að miðla öllu góðu. Það munu fáir greina götu þá né ganga í spor sem nettir fætur tróðu. Fjölskyldan þín eftir stendur ein þá eins og nakin björk í köldum heimi. Það skjól og ást sem alltaf frá þér skein þó enn er kjölfestan í tómum geymi. Það er sem hafi sloknað leiðarljós sem leiðarstjarna hverfi í myrku kafi. Sem hafi fölnað, kulnað kærleiksrós sem kveikur ankersfestar slitnað hafi. Sumir vildu sjálfsagt fylgja þér til sumarlands að baki lífs og gröfum. En við sem lifum erum ennþá hér og eigum því að hlíta þessum töfum. Og jafnvel þó að enn sé allt svo hljótt, við eigum ljós í minninganna sjóðum. Við getum alltaf ylinn þangað sótt frá æsku og bernsku hlýjum dögum góð um. Og guð á himnum hann mun gæta þín og hann mun líka þerra sorgartárin. Hann mun þér líka leyfa móðir mín að leggja hönd á dýpstu tregasárin. Og þú munt líka horfa himni frá og hafa gát á framtíð þinna barna. Og sendir kveðju er svefninn lokar brá að sætta okkur við þinn bústað þarna. Og guð á himnum hann mun gæta þín, hann kann að meta störf þín hér á jörðu. Hann kallar til sín bestu börnin sín og ber þau út úr jarðarlífi hörðu. Hann leiðir þau í ljósið upp til sín og ljúfur engill brautina þér vísar. Vertu sæl, nú guð mun gæta þín og greiða þína för til Paradísar. (Guðný Jónsdóttir.) Móðir e Guðnýju Eskifjörður – æskubyggðin mín – innst í sálu greypt er myndin þín, hjá þér fyrst ég ljóma dagsins leit, lifði í þínu skjóli og fjallareit. Blessi Drottinn byggð og lýð, blessi alla tíð. (Árni Helgason.) Ertu horfin? Ertu dáin? Er nú lokuð glaða bráin? Angurs horfi ég út í bláinn, autt er rúm og stofan þín, elskulega mamma mín. Gesturinn með grimma ljáinn glöggt hefur unnið verkin sín. Ég hef þinni leiðsögn lotið, líka þinnar ástar notið, finn, hvað allt er beiskt og brotið, burt er víkur aðstoð þín elsku góða mamma mín. Allt sem gott ég hefi hlotið, hefir eflst við ráðin þín. Þó skal ekki víla og vola, veröld þótt oss brjóti í mola. Starfa, hjálpa, þjóna, þola, það var alltaf hugsun þín, elsku góða mamma mín. Og úr rústum kaldra kola kveiktirðu skærustu blysin þín. Flýg ég heim úr fjarlægðinni, fylgi þér í hinsta sinni, krýp með þökk að kistu þinni, kyssi í anda sporin þín, elsku góða mamma mín. Okkur seinna í eilífðinni eilíft ljós frá guði skín. (Árni Helgason.) Móðir mín e Árna Mamma mín, ég minnist þín að morgni dags er sólin skín og sendir birtu á sæ og jörð og sveipar stafagulli fjörð. Þú straukst mér í bernsku um brá, blítt og hlýtt varð allt að sjá, allt svo hljótt og undur rótt þá yfir færðist nótt. Mig þú signdir mjúkri hönd, myrkrið hvarf í draumalönd. Tilveran eitt ljúflingslag leikur í minni sérhvern dag. Þau eru liðin þessi ár, og þínar hafa lokast brár. Í mínum huga ertu enn, að þér hændust dýr og menn sem ekki mikils máttu sín. Svo minnast vil ég alltaf þín. (Helga Finnsdóttir) Mamma, elsku mamma, man ég augun þín, í þeim las ég alla elskuna til mín. Mamma, elsku mamma, man ég þína hönd, bar hún mig og benti björt á dýrðarlönd. Mamma, elsku mamma, man ég brosið þitt; gengu hlýir geislar gegnum hjarta mitt. Mamma, elsku mamma, mér í huga skín, bjarmi þinna bæna, blessuð versin þín. Mamma, elsku mamma, man ég lengst og best, hjartað blíða, heita – hjarta, er sakna ég mest. (Sumarliði Halldórsson.) Elskulega mamma mín mjúk er alltaf höndin þín tárin þorna sérhvert sinn sem þú strýkur vanga minn. Þegar stór ég orðinn er allt það skal ég launa þér. (Sig. Júl. Jóhannesson.) Tek ég úr gleymsku myrkri, móðir, minninganna spjöld, það er eins og englar góðir að mér svífi í kvöld, ástar stjarna eilíf skíni inn í myrkrið svart, er sem kalinn hugur hlýni, húmið verði bjart. Man ég alla ástúð þína, öll þín tryggðabönd, yfir barnabresti mína breiddirðu milda hönd, stundum vil ég vera góður vænsta yndið þitt. Það er svo gott að eiga móður sem elskar barnið sitt. Hver þekkir mátt, er móðir veitir, mild og kærleiksrík? Allri sorg í unað breytir, engin er henni lík. Hvar finnst vinur hlýr, svo góður, hjartans mýkja sár? Hvað er betra en blíðrar móður bros og hryggðartár? (Kristján Jónsson frá Skarði.) Þegar næðir í mínu hjarta og í huga mér engin ró og ég þrái að sjá hið bjarta sem að áður í mér bjó þá er lausnin ávallt nálæg, ef um hana í auðmýkt bið og með bæninni kemur ljósið og í ljósinu finn ég frið. Ó, svo dapur er dagur vaknar, dægurþrasið svo fjarri er. Mundu þegar þú sárast saknar og sólin skín hvergi nálægt þér að í bæn er falinn máttur er þig magnar þúsundfalt því með bæninni kemur ljósið og í ljósinu lagast allt. Ég vil mæta þessum degi, fagna öllu sem fyrir ber og ég bið þess að ég megi njóta alls sem hann gefur mér. Ef ég bið á hverjum degi, hef ég von sem aldrei deyr því með bæninni kemur ljósið og í myrkri ég geng ei meir. (Páll Óskar/Brynhildur Björnsdóttir.) Þagna sumars lögin ljúfu litum skiptir jörðin fríð. Það sem var á vori fegurst visnar oft í fyrstu hríð. Minning um þann mæta gróður mun þó vara alla tíð. Viltu mínar þakkir þiggja þakkir fyrir liðin ár. Ástríkið og umhyggjuna er þú vina þerrðir tár. Autt er sætið, sólin horfin sjónir blinda hryggðar-tár. Elsku mamma, sorgin sár sviftir okkur gleði og ró. Hvar var meiri hjartahlýja hönd er græddi, og hvílu bjó þreyttu barni, og bjó um sárin bar á smyrsl, svo verk úr dró. Muna skulum alla ævi, ástargjafir bernsku frá. Þakka guði gæfudaga glaða, er móður dvöldum hjá. Ein er huggun okkur gefin aftur mætumst himnum á. (Höfundur óþekktur.) Það er svo margt að minnast á frá morgni æsku ljósum, er vorið hló við barnsins brá og bjó það skart af rósum. Við ættum geta eina nátt vorn anda látið dreyma, um dalinn ljúfa’ í austurátt, þar átti mamma heima. (Einar E. Sæmundsen.) Þó dökkni og dimmi yfir og dagsins lokið önn, sú vissa að látinn lifir er ljúf og sterk og sönn. Hún er það ljós, sem lifir og lýsir myrkan veg. Hún ljómar öllu yfir svo örugg, dásamleg. Við samferð þína þökkum, já, þökkum allt þitt starf. Hrærðum huga og klökkum þú hlaust þá gæfu í arf að eiga huga heiðan og hreina sanna lund, sem gerði veg þinn greiðan á granna og vinafund. Nú ertu héðan hafinn á hærra og betra svið. Þar ást og alúð vafinn en eftir stöndum við. Þig drottinn Guð svo geymi og gleðji þína sál. Í öðrum æðra heimi þér ómi guðamál. (Valdemar Lárusson.) Vinkonan góða, vinaskjólið hlýja, þú varst oss bjartur geisli Drottni frá, af honum þáðir þrek og krafta nýja, ef þungbær sorg á hjarta þínu lá. Af honum þáðir þroskapundið dýra og þrótt til dáða heil í starfagnótt. Þín breytni sýndi sálargullið skíra og sannan trúnað fram að dauðans nótt. Og Drottinn lét í friði þjón sinn fara, nú fagnar önd þín sæl í himins rann. Þín blíða minning – blessun vina skara, oss bendir þangað – Vegurinn er Hann. Svo helga ég þér ljóðið litla snauða, sem laufblað falli, á gróna beðinn þinn. Ég þakka kynning þína allt til dauða og þína elsku’ er tregar hugur minn. (Sigríður Einarsdóttir, Bæ.) Þegar myrkur yfir grúfði, og engin sáust lönd. Gatan svo grýtt og hrjóstrug, – ei glitti í sólar rönd. Þá þóttist í örvinglan finna, að mér var útrétt hönd, svo sterk – og skjólið bauð mér. Ég skildi að af Guði var send. Og þó að leiðirnar skildu, sá þráður er bundinn var þar. Hann sterklega og þétt var ofinn, og aldreigi slitinn var. Því er það mín hinsta kveðja, að Hann, er mér sendi þig. Taki þig traustum örmum, er tókst þú forðum mig. (Ingibjörg Árnadóttir.) Nöpur er nóttin, niðdimm og köld senn kemur sólin, sækir öll völd sorgin hún sefur sálinni í víst eftir vetur, vorar á ný. (Páll Eyþór Jóhannsson.) Nú hnígur sól að sævar barmi sígur húm á þreytta jörð. Nú blikar dögg á blóma hvarmi, blundar þögul fuglahjörð. Í hljóðrar nætur ástar örmum, allir fá hvíld frá dagsins hörmum. (Axel Guðmundsson.) Leiðirnar skilja en ljós okkur skín, er liðinna daga við minnumst. Ég þakka af hjarta og hugsa til þín uns heima hjá Drottni við finnumst. (Höf. ók.) Vel er mætt til vinafundar vel sé þeim er sjá og skilja hvað vor eining mikils má sjáið upptök sælla stunda sjáið margra kraft og vilja steypast fram sem straum í á. Eitt er markið ein er leiðin. Ekkert skilur þeirra vegi er því saman ætla að ná. Þó oss skilji hábrýnd heiðin heyrum vér á hverjum degi hver í öðrum hjartað slá. (Höf. óþ.) Já fögur eru Fljótin mín og frjó af jarðargróðri, er mörgu blaða blómin þín í brekku standa góðri. Og endurspegla aftur sig í lygnum vatnafleti, ég held að fáar fegri en þig menn fundið sveitir geti. (Þorsteinn Helgason.) Tryggðin há er höfuðdyggð, helst ef margar þrautir reynir, hún er á því bjargi byggð, sem buga ekki stormar neinir. (Sigurður Breiðfjörð.) Vilji ég minnast vors og æsku, vitja eg heim í fjörðinn minn. Hlýr og fagur, fullur gæzku faðminn við mér breiðir sinn. Vaknar öllum von í hjarta, vötnin hlæja, brosir jörð, þegar sólin sumarbjarta seiðir vor í Skagafjörð. (Pétur Jónsson.) Þetta er fyrsta erindi af ljóði Péturs Jónssonar sem kenndur er Nautabú en var bóndi í Eyhildarholti, Hraunum og Brúnastöðum í Fljótum en söðlaði þá um og varð gjaldkeri hjá Tryggingastofnun. Ljóðið heitir Til Skagafjarðar og er svona prentað í Skagfirskum ljóðum. Ég horfi á ljóssins loga sem lýsir í hugskot mitt og sé á björtum boga brosandi andlit þitt. (Snjólaug Guðmundsdóttir.) Fallin er hjartans fögur rós og föl er kalda bráin. Hún sem var mitt lífsins ljós ljúfust allra er dáin. Drjúpa hjóðlát tregatárin og tómið fyllir allt. Ekkert sefar hjartasáin í sálu andar kalt. Þögul sorg í sál mér næðir, sár og vonar myrk en Drottinn ætíð af gæsku græðir og gefur trúarstyrk. Hnípin vinur harmi slegin, hugann lætur reika. Kannski er hún hinumegin í heilögum veruleika. Þú ert laus frá lífsins þrautum og liðin jarðarganga. En áfram lifir á andans brautum ævidaga langa. Heimur bjartur bíður þar og bráðum kem ég líka. Þá verður allt sem áður var er veröld finnum slíka. Drottinn verndar dag og nótt á dularvegi nýjum. Aftur færðu aukinn þrótt í eilífð ofar skýjum. Þú alltaf verður einstök rós, elsku vinan góða. Í krafti trúar kveiki ljós og kveðju sendi hljóða. (Jóna Rúna Kvaran.) Farinn ert á friðarströnd frjáls af lífsins þrautum. Styrkir Drottins helga hönd hal á ljóssins brautum. Englar allir lýsi leið lúnum ferðalangi. Hefst nú eilíft æviskeið ofar sólargangi. (Jóna Rúna Kvaran.) Að eilífðarósi umvafin elsku frjáls ert farin ferðina löngu. Í englaveröld andinn lúinn, í föðurfaðmi friðsæll hvílir. Takk fyrir tímann og tryggðarþelið, í mörgum mætum minningum er lifa. (Jóna Rúna Kvaran.) Í skuggahúmi sálin döpur syrgir harmi slegin. ofin gleðibliki gæskumynda göngusporanna liðnu. Í sorgarbirtu í störnuljóma sólargeisla hryggðar er hamingjutár í hjartatrega í hvarfaflóru fortíðar. Í englaveröld hnýpinn gengur umvafin elskuríkum yl. í föðurarmi finnur þrautalíkn frjáls af æviviðjum. Jóna Rúna Kvaran. Að eilífðarströnd umvafin elsku, frjáls ert farin ferðina löngu. Í englaveröld andinn lúinn, í föðurfaðmi friðsæll hvílir. Takk fyrir tímann og tryggðarþelið í mörgum mætum minningum sem lifa. (Jóna Rúna Kvaran.) Guð er nærri allt er hljótt þjáning hverfur í armi Drottins líknar ljósið. Farðu frjáls áfram veginn til góðra verka í eilífðarfaðmi um aldir alda. Guð veri með þér í nýrri framtíð fjarri ástvinum en þó svo nærri í heimi andans. (Jóna Rúna Kvaran) Aldrei fellur á þig ryk fyrir innri sjónum mínum. Átt hef ég sælust augnablik í örmunum sterku þínum. (Þura í Garði) Ekki fór ég alls á mis, þú yljaðir mínu hjarta. Man ég enn þín brúnablys björtu, og hárið svarta. (Þura í Garði) Úr hverju vildir böli bæta, brosið var sem skin af sól. Vildir hugga, verma og kæta, veita hrjáðum líkn og skjól. Göfugt allt og gott þú kenndir, góða elsku mamma mín, – bættir allt og blíðu sendir. Björtust allra er minning þín. (Þuríður Briem) Leið mig eftir lífsins vegi ljúfi Jesú heim til þín, gæfubraut að ganga ég megi grýtt þó virðist leiðin mín. Þolinmæði í þraut mér kenndu þá má koma hvað sem vill, helgan anda af himni sendu hjartað krafti þínu fyll. (H.I.) Ég horfi út á hafið háskaslóð. Inn skríða skipin skreytt af aftanglóð nema eitt og eitt og því fær enginn breytt Við börnunum blasir brosandi framtíðin þau halda út í heiminn hraust og ákveðin nema eitt og eitt og því fær enginn breytt Þú veist um veröldina aumu varnarlausar hörmungar. Öll við eigum okkar drauma en örlögin bíða okkar allstaðar. Ég fer upp á fjallið finn þar litla laut leggst og lít á blómin lífs míns yndi og skraut nema eitt og eitt því fær enginn breytt (Haraldur Reynisson.) Við höfði lútum í sorg og harmi og hrygg við strjúkum burt tárin af hvarmi. Nú stórt er skarð í líf okkar sorfið því fegursta blómið er frá okkur horfið. Með ástúð og kærleik þú allt að þér vafðir og ætíð tíma fyrir okkur þú hafðir þótt móðuna miklu þú farin sért yfir þá alltaf í huga okkar myndin þín lifir. Við kveðjum þig, amma, með söknuð í hjarta, en minning um faðmlag og brosið þitt bjarta. Allar liðnar stundir um þig okkur dreymi og algóður Guð á himnum þig geymi. (Sigfríður Sigurjónsdóttir.) Margt ég vildi þakka þér og þess er gott að minnast að þú ert ein af þeim sem mér þótti gott að kynnast. (Guðrún Jóhannsdóttir) Við komum til að kveðja hann í dag, sem kvaddi löngu fyrir sólarlag. Frá manndómsstarfi á miðri þroskabraut, hann má nú hverfa í jarðarinnar skaut, sem börnum átti að búa vernd og skjól er burtu kippt af lífsins sjónarhól. (Guðrún Jóhannsdóttir) Þú komst eins og lítið, blessað blóm á bjartasta lífsins vori. Fuglarnir sungu með sætum róm, við svifum svo létt í spori. Þú gafst okkur dýpstan unaðsóm á ástinni og lífsins þori. (Guðrún Jóhannsdóttir) Með þér var lífið svo ljúft og hreint og ljómi yfir hverjum degi. Í sál þinni gátum við sigur greint, sonurinn elskulegi. Þú varst okkur bæði ljóst og leynt ljósberi á alla vegi. (Guðrún Jóhannsdóttir) Ég kveð þig, hugann heillar minning blíð, hjartans þakkir fyrir liðna tíð, lifðu sæl á ljóssins friðar strönd, leiði sjálfur Drottinn þig við hönd. (Guðrún Jóhannsdóttir) (Guðrún Jóhannsdóttir frá Brautarholti) Þökk fyrir störf þín, dugnað og dáð og djörfung í orði og verki, nafn þitt mun lengi hjá lýð vera skráð og lifa þitt hugsjóna merki. (Guðrún Jóhannsdóttir) Drýpur sorg á dáins vinar rann, Drottinn, huggaðu alla er syrgja hann, börnin ung sem brennheit fella tár, besti faðir, græddu þeirra sár. Þú ert einn sem leggur líkn með þraut á lífsins örðugustu þyrnibraut. (Guðrún Jóhannsdóttir frá Brautarholti) Hver skilur lífsins hulda heljardóm er haustsins nepja deyðir fegurst blóm, að báturinn sem berst um reiðan sjá brotna fyrst í lendingunni má. Að einn má hlýða á óma af gleðisöng, annar sorgarinnar líkaböng. (Guðrún Jóhannsdóttir) Sumarblærinn blíði, hann ber til þín inn frá mér kærustu kveðju og koss á vanga þinn. (Guðrún Jóhannsdóttir) Hann gekk hér um að góðra drengja sið, gladdi mædda, veitti þreyttum lið. Þeir fundu best sem voru á vegi hans vinarþel hins drenglundaða manns. Þó ævikjörin yrðu máski tvenn, hann átti sættir jafnt við Guð og menn. (Guðrún Jóhannsdóttir) Angrið sækir okkur tíðum heim sem erum fávís börn í þessum heim við skynjum fátt, en skilja viljum þó að skaparinn oss eilíft líf til bjó, að upprisan er öllum sálum vís og endurfundir vina í paradís. (Guðrún Jóhannsdóttir) Mig vantar orð til að þakka þér, í þögninni geymi ég bestu ljóðin, gullinu betra gafstu mér, göfuga ást í tryggða sjóðinn og það sem huganum helgast er, hjartanu verður dýrasti gróðinn. (Guðrún Jóhannsdóttir) Vertu sæll um alla eilífð, elskulega góða barn. Þó að stöðugt þig við grátum þreytt og mædd um lífsins hjarn eigum við í huga hrelldum helga von og bjarta þrá að eiga vísa endurfundi aftur þig að mega sjá. (Guðrún Jóhannsdóttir) Við burtför þína er sorgin sár af söknuði hjörtun blæða. En horft skal í gegnum tregatár í tilbeiðslu á Drottin hæða. og fela honum um ævi ár undina dýpstu að græða. (Guðrún Jóhannsdóttir) ( Guðrún Jóhannsdóttir frá Brautarholti) Það er bót í böli nauða að bænin okkur huggun lér og á bak við dimman dauða Drottins miskunn augað sér. Þótt að flest á feigðarströndum fjötri oss við sorgirnar, bjart er yfir lífsins löndum ljúft að mega finnast þar. (Guðrún Jóhannsdóttir) Þín er ljúft að mega minnast mikið gott var þér að kynnast og gaman var að fá að finnast og festa vináttunnar bönd er við tókumst hönd í hönd. Orðstír fagur aldrei deyr óhætt má því skrifa á söguspjöldum síðar meir, saga þín mun lifa. (Guðrún Jóhannsdóttir) (Guðrún Jóhannsdóttir frá Brautarholti.) Þegar komstu þá var hlýtt, þau voru okkar kynni, allt var göfugt, gott og blítt er gafst í návist þinni, ef að jarðlífs mæddu mein mest var kærleiksdáðin, skorinorð og hjartahrein hollust gafstu ráðin. (Guðrún Jóhannsdóttir) Við kveðjum þig með tregans þunga tár sem tryggð og kærleik veittir liðin ár. Þín fórnarlund var fagurt ævistarf og frá þér eigum við hinn dýra arf. (Guðrún Jóhannsdóttir) Elskulega amma er dáin, angrið sára vekur tár, amma, sem var alla daga okkur bezt um liðin ár, amma sem að kunni að kenna kvæðin fögru og bænaljóð, amma, sem að ævinlega okkur var svo mild og góð. Ef við brek í bernskuleikjum brotin lágu gullin fín, þá var gott að eiga ömmu, er alltaf skildi börnin sín. Hún var fljót að fyrirgefa og finna á öllum meinum bót, okkur veittist ekkert betra en ömmu mildi og kærleiksbót. Vertu blessuð, elsku amma, okkur verður minning þín á vegi lífsins, ævi alla, eins og fagurt ljós, er skín. Vertu blessuð, kristna kona, kærleikanum gafstu mál, vertu blessuð, guð þig geymi, góða amma, hreina sál. (Guðrún Jóhannsdóttir) Er grænkar jörð og grösin spretta á ný og golan verður aftur mild og hlý, er gott að mega hvílast hægt og rótt, er húmar ei og til er engin nótt. Á kveðjustund er margt að minnast á, er móðurhjartað góða er hætt að slá. En fátæk orð ei mikils mega sín, á móti því sem gaf hún, höndin þín. Ég sé þig koma og signa barnsins rúm, með sömu mildi og fyrr, er nálgast húm. Hið stillta fas, svo sterk í hverri raun, þú stóðst á verði, spurðir ei um laun Og þegar lokið lífsins ferð er hér, og læknuð þreyta vinnudagsins er, hver minning verðu máttug heit og klökk, um móðurást og kærleik hjartans þökk. (Óskar Þórðarson frá Haga) Ég var lítið barn og ég spurði móður mína hver munur væri á gleði og sorg. Móðir mín strauk yfir hár mitt og svaraði: Sá maður sem aldrei kennir sorgar í hjarta sínu getur ekki glaðst því hann þekkir ekki sorgina. (Þórunn Magnea) Gleðin og sorgin e Þórunni - Þú sofnað hefur síðsta blund í sælli von um endurfund, nú englar Drottins undurhljótt þér yfir vaki – sofðu rótt. (Aðalbjörg Magnúsdóttir) Þegar æfi-röðull rennur rökkva fyrir sjónum tekur, sár í hjarta sorgin brennur söknuð harm og trega vekur. Hart þú barðist huga djörfum með hetjulund til síðsta dagsins í öllu þínu stríði og störfum sterkur varst til sólarlagsins. Öllum stundum, vinur varstu veittir kærleiks yl af hjarta. Af þínum auði okkur gafstu undurfagra minnig bjarta. (Aðalbjörg Magnúsdóttir) Guð vill að ég sé honum sólskinsbarn er sé og æ skín fyrir hann á heimili, í skóla, í hverjum leik, sem honum geðjast kann. Guð vill að ég reynist af hjarta hlýr við hvern sem er með mér, og geti æ sýnt hve glatt og ljúft í geði barn hans er. (Bjarni Jónsson) Berið aldrei heift í hjarta, heiminum sendið geisla bjarta og öllu góðu ljáið lið. Með orku ljóss frá lífsins veldi lamið heimsins skuggaveldi svo allar þjóðir öðlist frið. Gerum einn og öll vor besta aldrei má oss trúna bresta því einn er Drottinn öllum nær. Læknar sár og mannameinin molar jafnvel kaldan steininn náðarlindin – ljúf og tær. Þessi bæn er bæn til yðar berið hið hvíta merki friðar og rjúfið hvergi réttlætið. Eins í koti og hárri höllu hjartans dyggð er fyrir öllu því hún geymir guðseðlið. (Áróra Guðmundsdóttir) Í perlubandi daganna er alltaf einn og einn sem eitthvað sérstakt hefir manni að færa. Í minningunni ljómar hann sem ekta eðalsteinn og angar eins og lambagrasið skæra. Á meðan okkar veröld spinnur voðfelld vinarbönd og vitund manna knýr þá hörpustrengi. Við þurfum ekki að óttast um andans draumalönd né æðra líf með varanlegra gengi. (Áróra Guðmundsdóttir) Mæruögn í munni mildur lófi um vanga lundin ljúf og fríð. Löng var lífsins ganga leiðarendi fundinn minning – björt og blíð. (Ingi Steinar Gunnlaugsson) Góður engill Guðs oss leiðir gegnum jarðneskt böl og stríð, léttir byrðar, angist eyðir, engill sá er vonin blíð. Mitt á hryggðar dimmum degi dýrlegt oss hún kveikir ljós, mitt í neyð á vorum vegi vaxa lætur gleðirós. Þó að lokist aumum aftur allar dyr á jörðu þrátt, helgrar vonar himinkraftur hjálparlausum eykur mátt. Þá er hjartabenjar blæða, bregst hver jarðnesk stoð og hlíf, megnar sollin sár að græða signuð von um eilíft líf. Þá er jarðnesk bresta böndin, blítt við hjörtu sorgum þjáð vonin segir: Heilög höndin hnýtir aftur slitinn þráð. Blessuð von, í brjósti mínu bú þú meðan hér ég dvel, lát mig sjá í ljósi þínu ljómann dýrðar bak við hel. (Helgi Hálfdánarson) Þú, meistarinn frá himnahöll, sem himinfræði kennir öll, hve fávís ég og aumur er, ef eigi læri ég hjá þér. Æ, lít til mín og leið mig inn sem lærisvein í skóla þinn. (Helgi Hálfdánarson.) Hver fögur dyggð í fari manns er fyrst af rótum kærleikans. Af kærleik sprottin auðmýkt er, við aðra vægð og góðvild hver og friðsemd hrein og hógvært geð og hjartaprýði stilling með. (Helgi Hálfdánarson) Af helgum augum hrynja tár, í helgri sál er tregi sár og tryggð í helgu geði. Hví grætur sá, er gefur fró? Hví grætur mannkyns líf og ró? Hví grætur himna gleði? (Helgi Hálfdánarson.) fyrsta erindi sálms 145 í eldri útg Hvað má hvíld mér veita, harmar lífs er þreyta, og mig þrautir þjá? Hvar má huggun finna? Hvar er eymda minna fulla bót að fá? Hér er valt í heimi allt, sorg og nauðir, sótt og dauði sífellt lífi þjaka. Burt frá böli hörðu, burt frá tára jörðu lít þú upp mín önd. Trúan ástvin áttu einn, sem treysta máttu, Guðs við hægri hönd. Jésú hjá er hjálp að fá, hann þér blíður huggun býður, hvíld og lækning meina. (Helgi Hálfdánarson.) Hve sælt hvert hús, er sinna meðal gesta þér sífellt býður heim, ó, Jesús kær. Í húsi því er hátíð æ hin besta, er heimsókn þína dag hvern öðlast fær. Hve sælt hvert hús, ef hjón þar saman búa í helgri trú og von og kærleik eitt og sífellt augum sálna til þín snúa, um samfylgd þína biðja þrátt og heitt. Hve sælt hvert húsið, þar sem athöfn alla þér allir helga' og gjörvallt dagfar sitt. Þú síðar þá til samvistar munt kalla í sæluríka dýrðar húsið þitt. (Helgi Hálfdánarson.) Góður engill Guðs oss leiðir gegnum jarðneskt böl og stríð, léttir byrðar, angist eyðir, engill sá er vonin blíð. Mitt á hryggðar dimmum degi dýrðlegt oss hún kveikir ljós, mitt í neyð á vorum vegi vaxa lætur gleðirós. Blessuð von, í brjósti mínu bú þú meðan hér ég dvel, lát mig sjá í ljósi þínu ljómann dýrðar bak við hel. (Helgi Hálfdánarson.) Þó vindur blási á litla logann þinn og líka streymi regn – hann blikar þarna. Því flýgurðu ekki hátt í himininn? þar hlýtur þú að verða fögur stjarna. (Þýð. Helgi Hálfdánarson) Upp á háan himininn horfa augu mín. Langa vegu um ljórann minn logar stjarnan þín. Þó að við séum smá og víðátturnar bláu villi okkur sýn, fer ég, vinur minn, veröldina á enda vegna þín. (Olga Guðrún Árnadóttir.) Ég gæli við blómið sem þú gafst mér. Nú er ilmur þess beiskur og blöðin drjúpa. Ef ég kyssi það falla blöðin af, en krónan stendur eftir og grætur. (Nína Björk Árnadóttir.) Söknuður e. Nínu Björk Ég átti afa sem minnti á þig – með hvítt hár og hátt enni, og hann líktist þér mest í því, finnst mér nú þegar hann er farinn. Samt var návist hans lögmál. Ég óttaðist hann ekki en leit hann sömu augum og ég nú horfi til þín (Matthías Johannessen.) Nú er ei annað eftir en inna þakkar-mál og hinstri kveðju kveðja þig, kæra, hreina sál. Þín ástarorðin góðu og ástarverkin þín. Í hlýjum hjörtum geymast, þótt hverfir vorri sýn. (Einar H. Kvaran.) Einar H. Kvaran, Ljóð Minning – fegurð mannsins sorga, mánaljómi auðra borga, ylur fornra ástarglóða, angan bleikra þyrnirósa, geislum slærðu á gengnar urðir, grætur bak við læstar hurðir, bræðir þela þankans hljóða, þegar allar lindir frjósa. Vorið beð þinn vökvar tárum, vakir sól á yztu bárum, greiðir hinzta geislalokkinn, grúfir sig að brjóstum hranna. – Moldin að þér mjúk skal hlúa, móðurlega um þig búa, rétta þér á rekkjustokkinn rós úr lundum minninganna. (Magnús Ásgeirsson.) Ég horfi í gegnum gluggann, á grafhljóðri vetrarnóttu, og leit eina litla stjörnu, þar lengst úti í blárri nóttu. Hún skein með svo blíðum bjarma, sem bros frá liðnum árum. Hún titraði gegnum gluggann, sem geisli í sorgartárum. (Magnús Ásgeirsson.) Það bíður okkar bak við dauðans haf hið bjarta land, sem trúarvissan gaf og þar er ekki þjáning lengur til né þyrnibraut við il. Að láni fenginn lífsins neisti er. Til landsins bjarta hann við andlát fer og vinir koma þar með hjálparhönd á hinni miklu strönd. Úr sorgarfjötrum sálin verður leyst, á sigur yfir broddi dauðans treyst og gengið fram í gleði yfir því að geta sést á ný. (Guðmundur Kristjánsson.) Hverfur margt huganum förlast sýn þó er bjart þegar ég minnist þín. Allt er geymt allt er á vísum stað engu gleymt, ekkert er fullþakkað. (Oddný Kristjánsdóttir.) Himnafaðir, hjálp mér veittu, heyrðu bænarandvarp mitt. Sorg í gleði bráðum breyttu, svo blessað finni ég ljósið þitt. (Jón Ólafsson.) En svo hef ég hlerað og haft fyrir satt, þá hríðin tók að þér að sveigja og feigðin að hælum þér helskóna batt, sem hetja þú kunnir að deyja. (Theodóra Thoroddsen.) Þessar síðustu nætur voru engin orð sögð en hrímköld augu þeirra slökktu á einasta lífskertinu. Þessar síðustu nætur voru daprar, lífssnauðar. --- Og að kvöldi hins síðasta dags axlaði hann vætumþykju sína og hélt út í nóttina. Úr myrkrinu hvarflar bitur hugur til þessara síðustu nátta. (Vilmundur Gylfason.) Maður og kona, e. Vilmund Engan þarf ég óttast voða eigi' hin dekkstu þrumuský. Gegn um lífsins brim og boða ber mig drottinn faðmi í. Þegar hinsta brotnar bára, brýt ég skip við feigðarströnd, framhaldslíf í fegra heimi fel ég, guð! í þína hönd. (Erla.) í bókinni Hélublóm, 1937, e. Erlu Margir gráta bliknuð blóm. Beygja sorgir flesta. Án þess nokkur heyri hljóm, hjartans strengir bresta. Valta fleyið vaggan sér votum hafs á bárum. Einatt mæna eftir þér augun, stokkin tárum. Enginn getur meinað mér minning þína' að geyma. Kring um höll, sem hrunin er, hugann læt ég sveima. – Þú, sem heyrir hrynja tár, hjartans titra strengi, græddu þetta sorgarsár, svo það blæði' ei lengi. (Erla) Tveir þrestir byggðu birkigrein, þá batt með tryggðum ástin ein. En hjörtu þeirra harmur skar og hljóta'að skilja sárast var. Þeir hófu dapran sorgarsöng er sendi hljóm um skógargöng. Þá söng hinn fyrri „Sjafninn“ minn! Ég sáran harm við skilnað finn. Ég sakna þess er sæll ég naut, er sorgin fylgir mér á braut. Þó sjáumst aldrei ástin mín, ég allar stundir minnist þín. Þá klökkum rómi kvakar hinn: Nú kveðjumst við í hinsta sinn. Þeir héldu sinn í hvora átt og hurfu út í fjarskann brátt. En kveðja leið um himinshvel, í hinsta sinn: Far vel! Far vel. (Þýtt úr dönsku Erla.) einn stundlausan dag benda hausttrjáafingur til lofts eins og þrá eftir dansi og lækurinn breytir um róm frá sorg yfir marglita þrá eftir víðernum hafsins einn stundlausan dag greypi ég mynd þína í skýin og geri mér þögn. (Þorgeir Þorgeirson.) Enginn skuggi, ekkert ský máir burtu minning þína, hún mun í vina hjörtum skína allar stundir, ung og hlý. Brosið þitt var bjart og hreint. Það var ljósblik þinnar sálar, það dró aldrei neinn á tálar, vermdi og græddi ljóst og leynt. Hvað skal segja? Orðin ein greina ei meir en hug vorn hálfan, hógvær þögnin manninn sjálfan dylur, – og hans innri mein. Aðeins hljóðlát hjartans þökk streymir ljúft frá sál til sálar. Söknuð vina enginn málar, og því er stundin kveðju klökk. (Gunnar Einarsson.) Alla ævi erum við að ganga í gegnum aðstæður, sem vekja með okkur gleði og sorg. Við getum afneitað þessum tilfinningum, eða haldið utan um þær, fundið þær og uppgötvað, að vegna þeirra höfum við færst nær því að skilja, hvað það er, að vera manneskja. (Bragi Skúlason.) Ó, vef mig vængjum þínum til verndar, Jesús hér, og ljúfa hvíld mér ljáðu, þótt lánið breyti sér. Vert þú mér allt í öllu, mín æðsta speki’ og ráð, og lát um lífs míns daga mig lifa’ af hreinni náð. Tak burtu brot og syndir með blóði, Jesús minn, og hreint mér gefðu hjarta og helgan vilja þinn. Mig geym í gæslu þinni. Mín gæti náð þín blíð, að frið og hvíld mér færi hin fagra næturtíð. (Magnús Runólfsson) Lifðu sæl í ljóssins heimi ljóð þér voru jafnan kær. Í sínum faðmi guð þig geymi gleðin var þér alltaf nær, unaður hennar um þig streymi eins og ferskur sunnanblær. (Valdimar Lárusson) Ég kveð þig nú kæri vinur, Kveð þig í hinsta sinn. Íslenski eðal hlynur, einstaki vinur minn. (Valdimar Lárusson) Þá lokast hljóðlaust örþreytt augu mín, inn á draumsins lendur hverf ég brátt, hvar við mér blasir birta sem ei dvín, birta, sem að dreifist vítt og hátt, birta sem að gefur mörgum mátt, og mörgum veitir æðri og nýrri sýn. (Valdimar Lárusson) Að kvöldi e Valdimar Hann stendur í fjörunni horfir á hafið, himinn tær og fagurblár. Allt er lífskrafti vorsins vafið, vonin í brjóstinu hrein og klár, vetrarins þunglyndi gleymt og grafið, geislandi fegurð um enni og brár. Minningar að honum stöðugt streyma, stormsöm ævi um hugann fer. Um liðna daga hann lætur sig dreyma þó líf'ans hafi nú borist á sker. Hann þráði og elskaði hafsins heima. Í hillingum allt þetta finnur og sér. Hér vildi hann ljúka langri ævi, leggjast til hvílu við sjávarnið. Bað þess hljóður að guð sér gæfi af gæsku sinni eilífan frið. Að mætti hann róa á sólgullnum sævi og sækja á gjöful fiskimið. (Valdimar Lárusson) Loks er dagsins önn á enda, úti birtan dvín. Byrgðu fyrir blökkum skugga, björtu augun þín. Ég skal þetta tár þíns trega, tendra falinn eld, svo við getum saman vinur, syrgt og glaðst í kveld. Lífið hefur hendur kaldar, hjartaljúfur minn. Allir bera sorg í sefa, sárin blæða inn. Tárin falla heit í hlóði, heimur ei þau sér. Sofna vinur, svefnljóð, meðan syng ég yfir þér. Þreyttir hvílast, þögla nóttin, þaggar dagsins kvein. Felur brátt í faðmi sínum fagureygðan svein. Eins og hljóður engill friðar yfir jörðu fer. Sof þú væran, vinur, ég skal vaka yfir þér. (Höf. ók.) Svefnljó e. ?? Það er ekki verðlaust að vaka ef vel er að stundinni gætt, og fara ekki fetið til baka ef Frelsarinn hefir oss mætt. (Kristján Kristmundsson.) Þú komst til að kveðja í gær. Þú kvaddir og allt varð svo hljótt. Á glugganum frostrósin grær. Ég gat ekkert sofið í nótt. Hvert andvarp frá einmana sál. Hvert orð sem var myndað án hljóms, nú greindist sem gaddfreðið mál í gervi hins lífvana blóms. En stormurinn brýst inn í bæ með brimgný frá klettóttri strönd. En reiðum og rjúkandi sæ hann réttir oft ögrandi hönd. Því krýp ég og bæn mína bið, þá bæn sem í hjartanu er skráð. Ó, þyrmdu honum, gefðu honum grið. Hver gæti mér orð þessi láð? (Freymóður Jóhannsson) Mig dreymir heim um dimmar kaldar nætur. Mig dreymir heim til þín, ó, móðir kær, er hjarta þreytt í húmi dapurt grætur og hníga tár sem þú ein skilið fær. Og þegar blessuð sólin gegnum glugga með geislum sínum strýkur vanga minn, mér finnst það vera hönd þín mig að hugga og hjartað öðlast ró við barminn þinn. Er sunnan gestir sumarlandsins berast á söngvavængjum norður bjartan geim, og vinir fagna, vorsins undur gerast þá verður yndislegt að koma heim. (Freymóður Jóhannesson.) Hnígur sól að sævi, syrgir jarðargróður. Kveðja rósir að kvöldi klökkvar sína móður. Mætist líf að morgni og menn á banastundum. Fegnir verða vinir vinar endurfundum Fölnar gras, þótt grói, gránar hár með árum, kólnar dagur að kvöldi, kveðja bros með tárum, fæðast menn og fara, finnast menn og skilja. Lögmál lífs og dauða lýtur drottins vilja. (Sigursteinn Magnússon) Fegurðin er frá þér barst, fullvel þótti sanna, að yndið okkar allra varst, engill meðal manna. Hlutverk þitt í heimi hér, þú hafðir leyst af hendi. Af þeim sökum eftir þér, Guð englahópa sendi. Sú besta gjöf er gafst þú mér, var gleðisólin bjarta, sem skína skal til heiðurs þér, skært í mínu hjarta. (B.H.) En víst er það gott að geta gefið þann tón í strengi, sem eftir að ævin er liðin, ómar þar hlýtt og lengi. Nú sit ég hér hljóður og hugsi og horfi yfir gömul kynni. Og söknuður breytist í blessun og bæn yfir minning þinni. (Sigurjón Friðjónsson) Ó, heita og margreynda móðurást, milda og sterka, sem aldrei brást, og Drottins vors dýrasta gjöfin. Hve lík er hún elsku lausnarans, er leiðarstjarna hvers einasta manns, er lýsir um hauður og höfin. Hún hugsar ekki’ um sinn eigin hag, en öllu fórnar, og nótt og dag ég veit, að hún vakir og biður. Hún heyrir barnanna hjartaslátt og hlustar og telur hvern andardrátt, hún beygir sig bljúg að þeim niður. Hún kyssir þau, vaggar þeim blítt í blund, hún brosir og grætur á sömu stund, að brjósti sér viðkvæm þau vefur og veitir þeim af sínu lífi líf, er ljós þeirra, vernd og bezta hlíf. Hún er engill, sem Guð oss gefur. Guð blessi þig, móðir, í gleði og þraut, og geislar frá himins stjörnu braut þér lýsi um ófarin árin. Og sál þín gleðjist við hjarta hans, vors hjartkæra, góða frelsarans, er skilur bezt tregann og tárin. (Sumarliði Halldórsson) Hvílík harmafregn hjartansstrengur hvín. Dynur dauðaregn, daprast augu mín. Lokast birtubrá, og brosin hlý og skær. Er vinur fellur frá, færist myrkur nær. Hafðu hjartans þökk mér horfin stund er kær. Í minni mínu, klökk er minning hrein og skær. Þú gengur um gleðilönd, Þér glampar sólin heið og við herrans hönd þú heldur fram á leið. Guð í alheimsgeim geisla sendu þinn. Til líknar ljáðu þeim ljós í myrkrið inn, er harmar þungir þjá og þjaka hjartasár, styddu og styrktu þá, strjúktu votar brár. Drottinn ljósa og lífs ljáðu huggun þeim, er líta í kvölum kífs kaldan og dimman heim. Láttu helga hönd harma lækna sár, sefa sjúka önd, sviða þeirra tár. (Páll Janus Þórðarson) Sú stjarnan sem glóði í gær og gladdi huga minn. Leiftrar enn ljómandi skær þótt líkamans fölni kinn. Þú leitaðir lítt að hróðri um lífs þíns skeið, en hlúðir að hjartans gróðri á hamingju leið. Nú ertu horfin meðal heilladísa í háloftin blá. Heilagir englar um hauður þér lýsa og hörpurnar slá. En sorg og gleði sína þræði spinna í örlagavef. Líkn með þraut er löngum vor græðir; hið ljóðræna lífsins stef. (Gunnþór Guðmundsson) - Leiðin heim e.Gunnþór Hann bar í leyni hljóðan harm þó hvergi sæust tár. Og enginn veit í annars barm hve und er djúp og sár. (Á. K.) Blátt lítið blóm eitt er, ber nafnið: Gleymdu ei mér. Væri ég fleygur fugl flygi ég til þín. Svo mína sálu nú sigraða hefur þú, engu ég unna má öðru en þér. (Þýsk þjóðvísa.) Megi gæfan þig geyma, megi Guð þér færa sigurlag. Megi sól lýsa þína leið, megi ljós þitt skína sérhvern dag. Og bænar bið ég þér, að ávallt geymi þig Guð í hendi sér. (Þýð. Bjarni Stefán Konráðsson) írsk bæn Aldan hnígi til að mæta þér, vindurinn sé í bak þér, sólin vermi andlit þitt, regnið falli milt að jörðu. Og allt til þess að við sjáumst á ný, varðveiti þig Guð í örmum sínum. (Írsk blessun.) Við áttum ljós svo undur hlýtt og bjart, á okkar veg það stráði geislum sínum. Það dró upp ský svo dauðans ógnar svart. Einn dag var ljósið horfið okkur sýnum. En þó það hyrfi skín það bak við ský, skynjum ei þann geisla, er frá því stafar. En aftur birtir efalaust á ný; það okkur lýsir hinummegin grafar. Í minninganna skara skulum eld; Hann skotið getur bjarma fram á veginn og yljað þar til kemur ævikveld og kæra ljósið birtist hinum megin. Er að því kemur, óska viljum þess, að eina hvílu bæði megum gista og vakna í afturelding saman hress, þá endurheimtum ljósið okkar missta. (Arnór Sigmundsson) Götur eru greiðar gengur allt í haginn nú að lokum leiðar liðið er á daginn. Falla fjarskans skorður fyllist hugur langan hallar heiðum norður heilsar þingeysk angan. (Arndís Björg Steingrímsdóttir) Elskulega amma, njóttu eilíflega Guði hjá, umbunar þess, er við hlutum, ávallt þinni hendi frá; þú varst okkar ungu hjörtum, eins og þegar sólin hlý, vorblómin með vorsins geislum vefur sumarfegurð í. Hjartakær amma, far í friði, föðurlandið himneskt á, þúsundfaldar þakkir hljóttu þínum litlu vinum frá. Vertu sæl um allar aldir, alvaldshendi falin ver; inn á landið unaðsbjarta, englar Drottins fylgi þér. (Höf. ók.) Nú er lífsins leiðir skilja, lokið þinni göngu á jörð. Flyt ég þér af hljóðu hjarta, hinstu kveðju og þakkargjörð. Gegnum árin okkar björtu, átti ég þig í gleði og þraut. Umhyggju sem aldrei gleymist, ávallt lést mér falla í skaut. (Höf. ók.) Okkar dýpstu ástarþakkir öll af hjarta færum þér. Fyrir allt sem okkur varstu, yndislega samleið hér. Drottinn launar, drottinn hefur dauðann sigrað, lífið skín. Hvar sem okkar liggja leiðir, lifir hjartkær minning þín. (Höf. ók.) Tíminn líður trúðu mér taktu maður vara á þér. Heimurinn er sem hála gler hugsaðu um hvað eftir fer. (Höf. ók.) Tendrast sól í sálu mér, sút í burtu strýkur. Ætíð mun ég þakklát þér, þar til yfir lýkur. Allar stundir okkar hér er mér ljúft að muna. Fyllstu þakkir flyt ég þér fyrir samveruna. (Har. S. Mag.) Þótt döpur sé nú sálin, þó mörg hér renni tárin, mikla hlýju enn ég finn þú verður alltaf afi minn. (Höf. ók.) í grein Hebu Daggar 2.6.06 um afa, Kjartan J. Hallgrímsson Gott er þér, vina, guðs í dýrð að vakna, þig gladdi löngum himininn að sjá. Víst er oss þungt að sjá á bak og sakna samvista þinna. En oss skal huggun ljá: vér eigum líka úr lífsins svefni að rakna. (Gísli Thorarensen.) Þú varst sú hetja svo hlý og góð það hugljúfa vildir þú sýna. Ég tíni í huganum brosandi blóm og breiði á kistuna þína. (S.G.) Þreyttur leggst ég nú til náða, náðar faðir, gættu mín. Alla mædda, alla þjáða endurnæri miskunn þín. Gef þú öllum góða nótt, gef að morgni nýjan þrótt öllum þeim, þú aftur vekur, eilíft líf, þeim burt þú tekur. (Ólafur Indriðason.) Faðir lífsins, faðir vor, faðir alls sem grær og lifir. Þú sem þekkir öll vor spor, þínum börnum vakir yfir. Láttu þína ljóma sól löndum öllum blessun skína. Hvar sem haldin eru jól, herra klár í minning þína (Karl Þórðarson.) Friðar engill frelsis blíður, friðarhugsjón lifi þínu, þú sem öllum birtu býður berðu ljós þitt inn til mín (Karl Þórðarson.) Þér kæra sendi kveðju með kvöldstjörnunni blá það hjarta, sem þú átt, en sem er svo langt þér frá. Þar mætast okkar augu, þótt ei oftar sjáumst hér. Ó, Guð minn ávallt gæti þín, ég gleymi aldrei þér. (Bjarni Þorsteinsson.) Sofðu, ljúfa, sól til viðar hnígur, svefn og draumar friða hjartans þrá. Meðan húmið hljótt á jörðu sígur, hvítur engill loki þinni brá. (Þ.H.J.) Í huganum reika ég heim til þín móðir og hugsa um forna og liðinna tíð. Þá finnst mér sem áður þú faðminn mér bjóðir og fagnandi kyssir mig ástrík og blíð. Þó hverfi mér æska og alvara lífsins um eirðarlaust sjávardjúp hreki mitt fley þó hljóti ég mæðu í mótgangi kífsins móðir mín kæra ég gleymi þér ei. Allt er í heiminum hverfult og mæða en hann sem er ljósið á vegferðarbraut hann veiti þér ánægju og gnótt sinna gæða frá gjörvöllum verndi þig sorgum og þraut. Já alvaldur Drottinn þér götuna greiði og gefi þér hamingju, farsæld og auð. Höndin hans jafnan frá hættu þig leiði huggun þér veiti og forði þér nauð. (Svafar Þjóðbjörnsson.) Kæra vina, ég sakna þín, ég vildi að þú kæmist aftur til mín. En þú ert umvafin ljósi þar, eins og þú varst reyndar alls staðar. Sárt er að horfa á eftir þér, en ég veit að þú munt muna eftir mér. Því þitt hreina hjarta og bjarta sál, munu þerra okkar trega tár. (Sigríður Vigdís Þórðardóttir.) Þú tími eins og lækur áfram líður um lífsins kröppu bugður alltof fljótt. Markar okkur mjög svo undan svíður, minnir á þig, gengur títt og ótt. Ekkert kvikt sem andar fær þig flúið, það fölnar allt og máist burt um síð. Galdur enginn getur á þig snúið þú glottir bara og hæðist alla tíð Samt linar þú og læknar hjartasárin og leggur við þau smyrsl þín sérhvern dag. Svo tínast eitt og eitt í burtu árin eins og dægrin björt um sólarlag. Þú tími sem að töf vilt enga gera við töltum þetta líf á eftir þér, öllum stundum viljum hjá þér vera og vita meir um tilvist okkar hér. (Valgeir Skagfjörð.) Blítt mér kenn að biðja, bænin veitir fró. Indæl bænaiðja eykur frið og ró. Kenndu mér að krjúpa kross þinn, Jesú við. Láttu, Drottinn, drjúpa dýrð í hjarta og frið. (Þýð. Björgvin Jörgensson) Guð vill að ég sé honum sólskinsbarn, er sí og æ skín fyrir hann á heimili', í skóla, í hverjum leik, sem honum geðjast kann. Guð vill að ég reynist af hjarta hlýr við hvern sem er með mér, og geti æ sýnt, hve glatt og ljúft í geði barn hans er. (Bjarni Jónsson.) Hræddist ég, fákur, bleika brá, er beislislaus forðum gekkstu hjá. Hljóður spurði ég hófspor þín: Hvenær skyldi hann vitja mín? Loks þegar hlíð fær hrím á kinn hneggjar þú á mig fákur minn. Stíg ég á bak og brott ég held, beint inn í sólarlagsins eld. (Ólafur Jóhann Sigurðsson.) Beri mig í eftirleit að upprunans lindum og reyni þar að lesa af lifandi vatninu lögmál þolgæðis og lögmál drengskapar, hvað niðar þá í hlustum nema nafn þess vinar, sem lögmál þau bæði borið hefur ófölskvuð dýpra flestum mönnum í dulu brjósti Og hvenær fáum við þakkað sem þessa höfum notið. (Ólafur Jóhann Sigurðsson.) Sólin brennir nóttina og nóttin slökkvir dag; Þú ert athvarf mitt fyrir og eftir sólarlag. Þú ert yndi mitt áður og eftir að dagur rís, svölun í sumarsins eldi og sólbráð á vetrarins ís. – (Sigurður Nordal – Ást/brot.) Aldir og andartök hrynja með undursamlegum nið; það er ekkert í heiminum öllum nema eilífðin, Guð – og við. (Sigurður Nordal – Ást/niðurlag.) Sólin brennir nóttina, og nóttin slökkvir dag; þú ert athvarf mitt fyrir og eftir sólarlag. Þú ert yndi mitt áður og eftir að dagur rís, svölun í sumarsins eldi og sólbráð á vetrarins ís. Svali á sumardögum og sólskin um vetrarnótt, þögn í seiðandi solli og söngur, ef allt er hljótt. Söngur í þöglum skógum og þögn í borganna dyn, þú gafst mér jörðina og grasið og guð á himnum að vin. Þú gafst mér skýin og fjöllin og guð til að styrkja mig. Eg fann ei, hvað lífið var fagurt, fyrr en eg elskaði þig. Eg fæddist til ljóssins og lífsins, er lærði eg að unna þér, og ást mín fær ekki fölnað fyrr en með sjálfum mér. Ást mín fær aldrei fölnað, því eilíft líf mér hún gaf. Aldirnar hrynja sem öldur um endalaust tímans haf. Aldir og andartök hrynja með undursamlegum nið; það er ekkert í heiminum öllum nema eilífðin, guð – og við. (Sigurður Nordal.) Svo lýkur nú okkar langa spjalli um lífið – og einkennileikann verið gæti ef von mín rætist að við megum taka tal að nýju og nú í fullu gamni um hverskonar heimsku hégóma – og ókennileikann. Hvort heldur sem verður, þakka þér fyrir. Farðu vel vinur. (Kristján Karlsson.) - Þorsteinn Gylfason e. Kristján Ég reikaði aleinn eins og ský sem ofar líður dal og hól, en hrökk þá við, rak augun í hvar ótal liljur glóðu í sól við vatn, og atlot andvarans. Þar undir trjám þær stigu dans. Sem Vetrarbrautin breiðan var því bjartri sól hver ein var lík. Án endimarka þyrptust þar mörg þúsund blóm að einni vík. Þau dönsuðu jafnkát sem kið og gullnir toppar kipptust við. Þar atti kappi ölduger, en gerði sér að góðu tap. Það hlutu öll skáld að skemmta sér hvert skipti í svona félagsskap. Ég horfði, og hugsaði ekki neitt um hvílík feikn mér mundu veitt. Oft ef ég ligg í leiðslu um nótt og líður hugur fjær og nær þær fanga innra augað skjótt sem einsemd himinsælu ljær. Af hamingju slær hjarta manns. Þá hefst þar páskaliljudans. Þannig þýddi Þorsteinn Gylfason ljóðið Páskaliljur eftir William Wordsworth. -segir Vigdís Finnbogadóttir í grein um Þorstein Er þú fórst um veginn sungu í trjánum sólskríkjur og þrestir. Er þú fórst um veginn var sumar og angan í grænum lundi. Nú er orðið langt síðan og litlir fuglar hafa flogið út í bláinn. Blöð hafa fölnað fallið af trjánum fokið í vindinn. Dimm nótt og dapurleg drúpir nú yfir blaðlausum greinum skógarins. (Sigríður Einars frá Munaðarnesi.) Tíminn flýgur áfram og hann teymir mig á eftir sér og ekki fæ ég miklu ráðið um það hvert hann fer. En ég vona bara að hann hugsi svolítið hlýlega til mín og leiði mig á endanum aftur til þín. Ég gaf þér forðum keðju úr gulli um hálsinn þinn, svo gleymdir þú mér ekki í dags ins amstri nokkurt sinn. Í augunum þínum svörtu horfði ég á sjálfan mig um hríð og ég vonaði að ég fengi bara að vera þar alla tíð. Það er margt sem angrar en ekki er það þó biðin Því ég sé það fyrst á rykinu, hve langur tími er liðin. Og ég skrifa þar eitthvað með fingrinum sem skiptir öllu máli. Því að nóttin mín er dimm og ein og dagurinn á báli. Já, og andlitið þitt málað. Hve ég man það alltaf skýrt, auglínur og bleikar varir, brosið svo hýrt. Jú ég veit vel, að ókeypis er allt það sem er best, En svo þarf ég að greiða dýru verði það sem er verst. Ég sakna þín í birtingu að hafa þig ekki við hlið mér og ég sakna þín á daginn þegar sólin brosir við mér. Og ég sakna þín á kvöldin þegar dimman dettur á. En ég sakna þín mest á nóttinni er svipirnir fara á stjá. Svo lít ég upp og sé við erum saman þarna tvær stjörnur á blárri festinguni sem færast nær og nær. Ég man þig þegar augu mín eru opin, hverja stund. En þegar ég nú legg þau aftur, fer ég á þinn fund. (Megas) Tvær stjörnur e. Megas Hugsandi um engla ég hugsa til þín. Með hárið þitt eldrautt og heilbrigða sýn. Er lát þitt ég frétti brást lífstrúin mín. Hugsandi um engla ég hugsa til þín. Guð fylgi þér engill þá ferð sem þér ber. Þótt farin þú sért, þá veistu sem er. Að sorg okkar hjörtu nístir og sker. Við sjáumst á ný þegar kemur að mér. (KK – þýð. ÓGK) Þýðing: Ólafur G. Karlsson Ó, mamma mín, nú leiðir skilja að sinni, og sorgartárin falla mér á kinn, en hlýjan mild af heitri ástúð þinni, hún mýkir harm og sefar söknuðinn. Í mínum huga mynd þín skærast ljómar, og minningin í sálu fegurst ómar. Þú móðir kær þér aldrei skal ég gleyma, þinn andi fylgi mér á lífsins strönd. Ég vil í hjarta heilræðin þín geyma og halda fast í Drottins styrku hönd. Með huga klökkum kveð ég góða móður. Ó, mamma mín, þú lífs míns stærsti sjóður. (Árni Gunnlaugsson) Nú liðin er hin þunga þraut og þreytta brjóstið rótt, þinn andi svífur bjarta braut á bak við dauðans nótt. Ég kveð með þökk, í traustri trú um tilverunnar geim að sál þín örugg svífi nú til sigurlandsins heim. (Ingibjörg Þorbergs.) Hann vakir okkur yfir og verndar hverja stund Hann sendir sína engla er sólin fær sér blund. Stjörnur strjúka vangann og stundin, hún er blíð ég veit að Jesús Kristur er hjá þér alla tíð. Blessa þú nú barnið því búið er því ból í nótt þá muntu eiga hjá englaföður skjól. (Guðni Már Henningsson.) En þó ég gráti, geta engin tár mér gefið framar stund á jörð með þér, því þú ert farin - heim í himininn. Með það í huga þerra ég votar brár og þakka vissu, er býr í hjarta mér, að eilífðin er okkar, vinur minn. (Sólveig Kristjánsdóttir.) Þegar veturinn gengur í garð missa tré og aðrar plöntur lauf sín tímabundið. En þessar jurtir búa yfir lífi sem gerir þeim kleift að bera brum þegar vorar að nýju. Hið sama á við um dauða mannlegrar veru. Við búum öll yfir lífskrafti sem mun leiða okkur í átt að nýju lífi, nýju hlutverki, samstundis og án sársuka. (Daisaku Ikeda.) úr bókinni „Faith into Action“ e Ikeda Með englum Guðs nú leikur þú og lítur okkar til nú laus úr viðjum þjáninga, að fara það ég skil. Og þegar geislar sólar um gluggann skína inn þá gleður okkur minning þín, elsku pabbi minn. (Guðrún Sigurbjörnsdóttir.) Þökkum kærleika og elsku, þökkum virð ingu og trú þökkum allt sem af þér gafstu, okkar ástir áttir þú. Því viðmót þitt svo glaðlegt var og góðleg var þín lund og gaman var að koma á þinn fund. (Guðrún Sigurbjörnsdóttir.) Guð þig geymi góða mín gefi frið í ljóssins heimi. Við hlið Hans þar sem sólin skín sofðu rótt og vel þig dreymi. Lítill bróðir ljúfur kær lífsins engil eignast hefur. Hún horfir á þig nær og fjær og hjúfrar er þú sefur. Guð minn sendu styrk og lið hvar sorgmæddur er og hljóður. Blessun veit í bæn og frið bæði föður og móður. (Þóra Ingibjörg Sigurjónsdóttir.) Lokið er kafla í lífsins miklu bók. Við lútum höfði í bæn á kveðjustund. Biðjum þann Guð, sem gaf þitt líf og tók græðandi hendi að milda sorgarstund. Ó, hve við eigum þér að þakka margt þegar við reikum liðins tíma slóð. Í samfylgd þinni allt var blítt og bjart blessuð hver minning, fögur, ljúf og góð. Okkur í hug er efst á hverri stund ást þín til hvers, sem lífsins anda dró hjálpsemi þín og falslaus fórnarlund. Friðarins Guð þig sveipi helgri ró. (Vigdís Runólfsdóttir.) Minning e. Vigdísi Ég lagði á götu sem þykir þrengst. Mitt þol efldi reynslu styrkur. Og gullið þitt var það, sem lýsti lengst. Allra lengst inn í dauðans myrkur. (Sigurjón Friðjónsson.) Vertu, góði Guð, hjá mér, gleði sönn er veitt af þér. Gjörðu bjart mitt berskuvor, blessa, faðir, öll mín spor. Þú veist alltaf um minn veg, allt þú veist, sem tala ég, öll mín verk sér auga þitt, einnig hjartalagið mitt. (Einar Jónsson.) Þegar raunir þjaka mig þróttur andans dvínar þegar ég á aðeins þig einn með sorgir mínar. Gef mér kærleik, gef mér trú, gef mér skilning hér og nú. Ljúfi drottinn lýstu mér, svo lífsins veg ég finni láttu ætíð ljós frá þér ljóma í sálu minni. (Gísli á Uppsölum.) Ég þekki veg hann viss og glöggur er, ei villist neinn sem eftir honum fer. En þyrnar vaxa þessum vegi á hann þröngur er en samt hann rata má. Hann leiðir oss í frið, í frið og flytur oss að Drottins hægri hlið. (Steindór Briem.) Séra Steindór Briem í Hruna Máría, ljáðu mér möttul þinn, mæðir hretið skýja; tekur mig að kala á kinn, kuldi smýgur í hjartað inn; mér væri skjól að möttlinum þínum hlýja. Þegar mér sígur svefn á brá síðastur alls í heimi, möttulinn þinn mjúka þá, Móðir, breiddu mig ofan á, svo sofi ég vært og ekkert illt mig dreymi. (Einar Ól. Sveinsson) En er sígur sól, sérhver glæta deyr, og þig, æska mín, aldrei sé ég meir. (Þýð. Magnús Ásgeirsson.) Kvöldið er fagurt, sól er sest og sefur fugl á grein. Við skulum koma vina mín og vera saman ein. Ég þekki fagran lítinn lund, hjá læknum upp við foss. Þar sem að gróa gullin blóm, þú gefur heitan koss. Þú veist að öll mín innsta þrá er ástarkossinn þinn, héðan af aðeins yndi ég í örmum þínum finn. Ég leiði þig í lundinn minn, mín ljúfa, komdu nú. Jörðin þó eigi ótal blóm, mín eina rós ert þú. (Ingólfur Þorsteinsson.) Vér biðjum þig, Drottinn, að blessa þá hrjáðu, þú birtir oss syndugum mátt þinn á jörð. Lát náðarsól rísa, veg þeim öllum vísa er villir fóru leið, hafa týnt sinni hjörð. Þú leiðir oss, Drottinn, að lindunum hreinu, þú ljósið þitt kveikir við himnanna stól. Um tíma þó syrti, þá brátt aftur birtir, þú breiðir út þinn faðm og veitir oss skjól. Vér flytjum þér lofgjörð, þú líknar og græðir og léttir oss göngu í stormanna klið. Frá ánauð og helsi gef hjörð þinni frelsi, þín hjálp er jafnan nær. Ó, Guð, veit oss frið. Veit oss þinn frið. (Óskar Ingimarsson) Meðan veðrið er stætt, berðu höfuð hátt og hræðstu eigi skugga á leið. Bak við dimmasta él glitrar lævirkjans ljóð upp um ljóshvolfin björt og heið. Þó steypist í gegn þér stormur og regn og þó byrðin sé þung sem þú berð, þá stattu fast og vit fyrir víst, þú ert aldrei einn á ferð. (Þýð. Óskar Ingimarsson) Undir háu hamrabelti höfði drúpir lítil rós. Þráir lífsins vængja víddir vorsins yl og sólarljós. Ég held ég skynji hug þinn allan hjartasláttinn rósin mín. Er kristallstærir daggardropar drúpa milt á blöðin þín. Æsku minnar leiðir lágu lengi vel um þennan stað, krjúpa niður kyssa blómið hversu dýrðlegt fannst mér það. Finna hjá þér ást og unað yndislega rósin mín. Eitt er það sem aldrei gleymist, aldrei, það er minning þín. (Guðmundur G. Halldórsson.) (Guðmundur Halldórsson.) Rósin e Guðmund Í dag við hugsum til þín elsku afi og allt sem fyrir okkur hefur gert. Þú hefur verið okkar gleðigjafi gjöfum miðlað, hönd þín leiddi hvert sem vegur lá til þroska guðs í geymi um götu sem að reynist mörgum hál svo farnast megi vel í hörðum heimi og heiðarleikann rækta í barnsins sál. Við biðjum þess að ævikvöld þitt megi aðeins birtu og gleði færa þér. Sól á lofti sem á sumardegi sem morgunroði líði dagur hver. Eins og löngum alltaf sæll og glaður eigir í vændum mörg ógengin spor. Hjartans þakkir, heill þér heiðursmaður um hugans lendur birtist sól og vor. (Guðmundur Halldórsson.) birtist 26. jan. 08 ort um Jón Árnason áttræðan Sárt er mér í minni. Sakna ég þín vinur. Minnist þeirra mörgu mætu gleðistunda sem við áttum saman. Sólu fegur skína allar þær og eiga innsta stað í hjarta. (J.G.S.) Í vor kom ég sunnan með sólskin í hjarta, hún seiddi mig dýrðin á landinu bjarta. Ó íslenska byggð, þú átt ein mína tryggð. Ó íslenska byggð, þú átt ein mína tryggð. Ég byggði mér hreiður við bakkana lágu og bjó þar með ungunum, fallegu, smáu. Í friði og ást sem að aldreigi brást. Og bóndinn minn prúður á bakkanum undi. Hann brosti við ungunum léttum á sundi. Þeir léku sér dátt, og þeir döfnuðu brátt. En dag nokkurn glumdi við gjallandi seiður, Það glampaði eldur, ég flúði mitt hreiður. Og bóndinn minn dó, þá var brostin mín ró. Og annar minn vængur var brotinn og blóðið með brennandi sársauka litaði flóðið. Ég hrópaði hátt út í heiðloftið blátt: „Ó flýið þið börn mín til framandi stranda, með fögnuði leitið þið öruggra landa.“ Svo hvarf hún mér sýn ljúfust hamingjan mín. Við íslensku vötnin er fegurð og friður og fagnandi ríkir þar vornæturkliður. Ef gefið þið grið, öllum fuglunum frið. Ef gefið þið grið, öllum fuglunum frið. (Jakob V. Hafstein) Af sjúkum í lífinu segir svo fátt og sjaldnast þeim vegirnir greiðir. Þú veist það mín kæra þú afa þinn átt ætíð, þó hér skilji leiðir. Siggu við kveðjum með sorgmæddum róm en svo verður örlögum taka. Við munum á leiði þitt bera þér blóm í bæninni yfir þér vaka. (Friðrik Stefánsson.) Skjótt hefur sól brugðið sumri, því séð hef ég fljúga fannhvíta svaninn úr sveitum til sóllanda fegri; sofinn er nú söngurinn ljúfi í svölum fjalladölum, grátþögull harmafugl hnípir á húsgafli hvurjum. (J.H.) Blámi dagsins gefur fyrirheit geislar sólar bræða mjúkan snjóinn Handan við sjónarrönd liggur slóð þín á mörkum veruleikans byrjar nýr dagur. (Anna S. Björnsdóttir.) Vetrardagur e. Önnu Eins og blóm án blaða söngur án raddar skyggir dökkur fugl heiðríkjuna. Vorið, sem kom í gær, er aftur orðið að vetri. (Magnús Jóhannsson.) Sorg e Magnús frá Hafnarnesi. Draumanna höfgi dvín dagur í austri skín. Vekur mig, lífi vefur mjúka mildings höndin þín. Dagleiðin erfið er óvíst hvert stefna ber. Leiðir mig, langa vegu, mjúka mildings höndin þín. Sest ég við sólarlag sátt er við liðinn dag. Svæfir mig, svefni værum, mjúka mildings höndin þín. (Eygló Eyjólfsdóttir.) Ég heyri vorþyt um loftið líða, sé ljóma gulls á efstu brún. En þá er vetrarins veldi lokið, er vorið strýkur um engi og tún. Það falla tónar úr hæstu hæðum, frá hörpu söngfugls bak við ský. Allt gleðst með léttfleygu loftsins barni, sem leitar fagnandi heim á ný. Að reika um vorlönd er dásemd drauma, þar dreg ég skó af fótum mér. En skelfist eigi, þótt ellin kalli, því aftanskinið oft fegurst er. (Arnfríður Sigurgeirsdóttir.) Úr ljóðinu Vorboðinn e Arnfríði Þeir segja þig látna, þú lifir samt og í ljósinu færð þú að dafna. Því ljósi var úthlutað öllum jafnt og engum bar þar að hafna. Frá litlu hjarta berst lítil rós, því lífið þú þurftir að kveðja. Í sorg og í gleði þú senda munt ljós, sem að mun okkur gleðja. (Guðmundur Ingi Guðmundsson.) Lítil kveðja að handan e. Guðmund Inga Ó, hve sárt ég sakna þín sómakonan elskulega, minning þín er skærast skín skarta mun í sálu mín orðstír þinn er aldrei dvín eyðir burtu sorg og trega. Ó, hve sárt ég sakna þín sómakonan elskulega. Aldrei gleymir tryggð né trú traust þú reyndist hverju sinni með kærleik þínum bættir bú bezt þér virtist aðferð sú. Lýðir, sem þig lifa nú lofa munu öll þín kynni. Aldrei gleymdir tryggð né trú traust þú reyndist hverju sinni. (Höf. ókunnur.) Er vaknaði bjartur dagur í dróma, döggin þig grætur með hugljúfum tárum. Minningar fagrar í huganum hljóma, himnanna litir mig faðma í sárum. Þú réttir faðm á lífsins leið, lýstir margan efa. Þér ávallt virtist gatan greið, grátinn vildir sefa. Með trega í hjarta ég missi mátt, minnist þá góðra funda. Ljósið þér stefni í nýja nátt, nægt er þar gleðistunda. (Jóh. Gunnars.) Handan við hafdjúpin bláu, hugur minn dvelur hjá þér, ég vil að þú komir og kyssir kvíðann úr hjarta mér. Hvítu mávar, segið þið honum, að mitt hjarta slái aðeins fyrir hann, hvítu mávar, segið þið honum, að hann sé það allt, sem ég í brjósti ann. Þótt þú færir burt, ég hugsa enn sem áður, um okkar liðnu tíð, er ég þig fann. Hvítu mávar, segið þið honum, að mitt hjarta slái aðeins fyrir hann. (Björn B. Magnússon.) Minningabrotin og burtflogin stund og bjartasta vonin um fagnaðarfund er gull sem við geymum í ranni. Nú eigum við þvílíkan allsnægtasjóð og auðugust erum af þessari þjóð. En þrautin er innra með manni. Hve lengi er auðvelt að ylja sér við þær indælis stundir er fékk okkar lið? Skarð er nú höggvið í hópinn. (gis.) - Grétar Ingi Símonarson orti til mágkonu sinnar, Jóhönnu Jóhannsdóttur - För okkar heldur áfram við höldum áfram að læra að þekkja fólk elskum það á meðan það er að deyja jafnt og við elskuðum áður Og stundum kynnumst við fólki í stílhreinni jarðarför kynnumst sjálfum okkur, lútandi höfði í nýfæddum skilningi haustsins sem er orðið árstíðin okkar Búrgúndírauð eins og leðurskór frá París Andartak verður líf okkar logagyllt og við fljúgum ósýnilegum vængjum á vit morgunroðans Höldum svo áfram að læra að þekkja (Anna S. Björnsdóttir.) Vegferð e Önnu Á litlum skóm ég læðist inn og leita að þér, afi minn. Ég vildi að þú værir hér og vært þú kúrðir hjá mér. Ég veit að þú hjá englum ert og ekkert getur að því gert. Í anda ert mér alltaf hjá og ekki ferð mér frá. Ég veit þú lýsir mína leið svo leiðin verði björt og greið. Á sorgarstund í sérhvert sinn ég strauminn frá þér finn. Ég Guð nú bið að gæta þín og græða djúpu sárin mín. Í bæn ég bið þig sofa rótt og býð þér góða nótt. (S.P.Þ.) Þótt vindar blási veröld í, og vofi yfir kólguský, þá mundu hann, er böl þitt ber, sem bróðir þinn og Drottinn er. Og náð hans nægir þér. Hann kom að opna augun blind, hann er þín hjálp í villu og synd, þótt sortni fyrir sjónum þér, hinn sami í gær og dag hann er. Og náð hans nægir þér. Hann er það ljós við öll þín spor, er eilífð boðar, líf og vor, hann verndar þetta veika ker, sem valt í senn og brothætt er. Og náð hans nægir þér. Og hví skal þá ei hjartans þökk sig hefja yfir skýin dökk? Þú veist, að þína byrði ber sá bróðir, sem þinn Drottinn er. Og náð hans nægir þér. (Sigurjón Guðjónsson) Stutt er dvöl í stundar heimi líður líf fyrr en lýði varir, sem hvirfilbylur um haf strjúki, ljómi leiftur um loftboga. Hvað er lífið? Ljósið sem slokknar, blásin bóla, sem brestur og hjaðnar, bogi sem brotnar á bana ströndum, hjóm, hégómi, hrapandi stjarna. (Jón Ólafsson.) Úr bókinni 60 kvæði eftir Jón Þú hvarfst þér sjálfum og okkur hvarfst inn í höfuð þitt dyr eftir dyr luktust og gátu ei opnast á ný þú leiðst hægt á brott gegnum opnar bakdyr bústaður sálarinnar er hér enn en stendur auður sál þín er frjáls líkami þinn hlekkjaður við líf sem ekki er hægt að lifa þú horfðir framhjá mér tómum augum engin fortíð engin framtíð engin nútíð við fengum aldrei að kveðjast. (Tove Findal Bengtsson - þýð. Reynir Gunnlaugsson) Ó, pabbi minn, hve undursamleg ást þín var. Ó, pabbi minn, þú ávallt tókst mitt svar. Aldrei var neinn svo ástúðlegur eins og þú. Ó, pabbi minn, þú ætíð skildir allt. Liðin er tíð, er leiddir þú mig lítið barn. Brosandi blítt, þú breyttir sorg í gleði. Ó, pabbi minn, ég dáði þína léttu lund. Leikandi kátt, þú lékst þér á þinn hátt. Ó, pabbi minn, hve undursamleg ást þín var. Æskunnar ómar ylja mér í dag. (Þorsteinn Sveinsson.) Í kvöld horfa augu himins undrandi á mennina, sjá og undrast hve illa gengur að skilja guð. (Dóra Kondrup) áður óbirt ljóð (Úr Orðabók, 2006) birt með greinum um Dóru 10.7.06 Mitt ljóð er aðeins lítið þakkarorð til lífsins, þess sem við gengum bæði. Þú varst sú rós sem innst í hjarta óx, ég alltaf vildi að sú rós þar stæði. Alltaf skal ég muna bjarta brá og brosið sem að fyllti andlit þitt. Við vorum ung, þú áttir hjarta mitt, og ekki neitt fékk breytt því sem ég sá. Við lifðum saman ljúfa daga og sára, því lífsins vegur stundum grýttur er og engar þrautir alveg lausar tára, en unaðsstundir lifa í hjarta mér. (Bjarni Marinó Þorsteinsson.) Minningar mig margoft taka muna skal ég liðna tíð yfir mér skal alltaf vaka þitt indælt bros og augun blíð. (Bjarni Marinó Þorsteinsson.) Á hörpunnar óma við hlustum í kvöld, mín hjartkæra, draumfagra meyja, og tunglskinið hefur sín töfrandi völd, er tónarnir síðustu deyja. Í hillingum sjáum við sólfagra strönd, þar svifum við tvö ein um draumfögur lönd, og tunglskinið hefur sín töfrandi völd, er tónarnir síðustu deyja. Er nóttin oss býður sín litskreyttu ljós, sem leiftra um himinsins veldi, þá gef ég þér ást mína, heiður og hrós, og hamingju á þessu kvöldi. Við dönsum og syngjum mitt seiðandi lag, unz sjáum við roða hinn komandi dag, og þá áttu ást mína, heiður og hrós, og hamingju frá þessu kveldi. (Theódór Einarsson.) Mig seiðir heimþrá, hjartanu blæðir hugur er bundinn minningablæ. Eyjar og voga árroðinn klæðir. Andvari vorsins leikur við sæ. Ó mín Heimaey í faðm þinna fjalla nú flyt ég söngva og ljóðamál. Þér vil ég færa þá fegurð alla er ég finn besta í minni sál. Þó ég sé fjarri blámóðu bundinn, bernskan er ætið mitt óskaland. Æ geymir hugur sólroðuð sundin svimháa kletta og fjörusand. Ó mín Heimaey nú minn hinsti óður á hafsins bárum að ströndu fer. En farleið tímans ég fylgi hljóður uns fölvi nætur hér líknar mér. (Höf. ók.) Og allt var skini skartað og skjól við móðurhjartað, hér leið mín bernskan bjarta við bjargfuglaklið. Er vorið lagði að landi, var líf í fjörusandi, þá ríkti unaðsandi í ætt við bárunið. Þegar í fjarskann mig báturinn ber og boðinn úr djúpi rís. Eyjan mín kæra, ég óska hjá þér að eigi ég faðmlögin vís. Þótt löngum beri af leiðum á lífsins vegi breiðum, Þá finnst á fornum eiðum margt falið hjartamein. En okkar æskufuna við ættum þó að muna á meðan öldur una í ást við fjörustein. (Ási í Bæ.) Ó, gamla gatan mín ég glaður vitja þín og horfnar stundir heilsa mér. Hér gekk ég gullin spor mín góðu bernskuvor, sem liðu burt í leik hjá þér..... (Ási í Bæ.) Dagurinn kveður, mánans bjarta brá blikar í skýja sundi. Lokkar í blænum, leiftur augum frá, loforð um endurfundi. Góða nótt, góða nótt, gamanið líður fljótt, brosin þín bíða mín, er birtan úr austri skín. Dreymi þig sólskin og sumarfrið, syngjandi fugla og lækjarnið. Allt er hljótt, allt er hljótt ástin mín, góða nótt. (Ási í Bæ) Ást þín er fersk og í engu breytt í annríki hefir þú stutt og leitt mig og aðra sem með þér fóru. – Þá skuld mína aldrei get ég greitt. (Sigurður Snorrason.) Sigurður b. á Gilsbakka í Hvítársíðu, 1894- 1978, orti kvæði til Önnu Brynólfsdóttur, 1906-2003, sem lýkur á þessu erindi. Guð þig leiði sérhvert sinn sólarvegi alla. Verndarengill varstu minn, vissir mína galla. Hvar sem ég um foldu fer, finn ég návist þína Aldrei skal úr minni mér, mamma ég þér týna. (Jón Sigfinnsson.) Elskulega amma, njóttu eilíflega Guði hjá, umbunar þess, er við hlutum ávallt þinni hendi frá; þú varst okkur ungu hjörtum, eins og þegar sólin hlý, vorblómin með vorsins geislum vefur sumarfegurð í. Hjartkær amma, far í friði, Föðurlandið himneskt á, þúsundfaldar þakkir hljóttu þínum litlu vinum frá. Vertu sæl um allar aldir, alvaldshendi falin ver, inn á landið unaðsbjarta, englar Drottins fylgi þér. (Berglind Árnadóttir.) Elskulega mamma mín mild og blíð var höndin þín. Æskusporin átti ég smá oft þú gladdir hugann þá. Létt og björt var lundin þín líkt og í heiði er sólin skín. Margar fagrar minningar man ég enn til huggunar. Enn rís sól við austurfjöll árdagsgeislar skína á völl. Eins er mynd þín hrein og há hún mér lýsir velferð á. Þegar loks mín lokast brá og lýk ég göngu jörðu á. Ég bíð þín milda móðurhönd mig leiði þá í sjónarlönd. (Pálína Pálsdóttir.) ort um Málfríði Þórarinsdóttur, f. 1877, d. 1946 móður Pálínu f. 1919, d. 2003 Löngum sótti á söngvamiðin, seiðandi í hljómakliðinn. Röddin tær og tónaþýð. Hann varð yndi allra kóra, átti þarna gleði stóra. Leikandi var lundin blíð. Margt var iðjað, aldrei hikað, aldrei frá því góða hnikað. Verkin mæra manninn vel. Ríka hjálparlund hann átti, hönd út rétti þar hann mátti. Hans er gjöfult hugarþel. (Helgi Seljan.) Úr ljóði um bróður Helga, Halldór Friðriksson níræðan Trúarinnar traust og styrkur tendrar von í döpru hjarta. Eilífðin er ekki myrkur, eilífðin er ljósið bjarta. (Helgi Sæmundsson.) Þú fagra blómið blóma sem blómstrar jörðu á. Þú fegurst rósin rósa sem reynist vera oss hjá. Í garði þeim sem gengur þú er gjarnan þig að sjá. Þú fagra rósin rósa sem reyndist vera oss hjá. Þín angan unað vekur og örvar lífsins þrá. Hún sorg og sút burt hrekur og sefar grátna brá. Því gakktu hljótt um garðinn þinn og grunda hvert eitt spor, Þú fagra blómið blóma sem blómstrar sérhvert vor. (Einar Steinþórsson.) Er lít ég yfir liðin ár mér ljóst í hjarta skín, þú þerraðir móðir trega tár og traust var höndin þín. Þú gafst mér allt, sem áttir þú af ástúð, von og trú. Og því er nafn þitt móðir mín í mínum huga nú. Þú leiddir mig, sem lítið barn og léttir hverja þraut. Við blómskreytt tún og hrímhvítt hjarn ég hjá þér ástar naut. Nú þegar lífs þíns lokast brá frá langri ævi stund. Er gott að hvílast Guði hjá og ganga á Drottins fund. (Einar Steinþórsson.) Í bænum okkar, besti afi biðjum fyrir þér að Guð sem yfir öllu ræður, allt sem veit og sér leiði þig að ljóssins vegi lát' þig finna að, engin sorg og enginn kvilli á þar samastað. Við biðjum þess í bænum okkar bakvið lítil tár, að Guð sem lífið gaf og slökkti græði sorgarsár. Við þökkum Guði gjafir allar gleði og vinarfund og hve mörg var ávallt með þér ánægjunnar stund. (Sigurður Hansen) Á kveðjustund er þungt um tungutak og tilfinning vill ráða hugans ferðum. Því kærum vini er sárt að sjá bak og sættir bjóða Drottins vilja og gjörðum. En Guðs er líka gleði og ævintýr og góð hver stund er minningarnar geyma. Farðu vel, þér fylgir hugur hlýr á ferð um ljóssins stig, og þagnarheima. (Sigurður Hansen) Mamma, ég man þá daga, man þína hvítu sterku hönd. Ein kunni hún allt að laga og opna hlið í drauma lönd. Stoltari en stormaveldin, sterkari en élja kveldin varði hún æskueldinn, árdaga og fagra strönd. Góða ég sé þú grætur. Grátperla skín á vanga þér. Vakir þú veik um nætur, vakir og biður fyrir mér. Mamma, þitt móðurhjarta mildara en sólin bjarta sendir í húmið svarta sólskinið hvar ég fer. (Sigurður Hansen) Mamma, e Sigurð Lífið rennur sem lækur með lygnu og djúpan hyl grefur sér farveg og fellur um flúðir og klettagil. Við bakkana beggja megin blandast hin tæra lind uns lækurinn orðinn er allur annarra spegilmynd. Lækurinn minnir á lífið lindin er tær og hrein í fljótið ber hann öll fræin sem falla af næstu grein. En fljótið er lífsins ferja er flytur með þungum straum ljóðið um lindina tæru lækjarins óskadraum. (Sigurður Hansen.) Inn milli fjallanna hér á ég heima, hér liggja smaladrengsins léttu spor. Hraun þessi leikföng í hellinum geyma, hríslan mín blaktir enn í klettaskor. Við þýðan þrastaklið og þungan vatnanið æskan mín leið þar sem indælt vor. (Guðm. Magnússon) Ver þú sæll í heimi hljóma, himneska áttu leyndardóma, fólgna í sál og fingrum þér, oft hafa svalað sálu minni, samhljómar frá hendi þinni. Guð launi allt er gafstu mér. (Geirrún Ívarsdóttir.) Þú komst eins og ljóð, inn í vitund vorsins, með von í hjarta. Þú þráðir lífið í landi draumsins, og ljósið bjarta. Kristalsdögg í guðdómsbirtu táraflóðið titrar, og tónabylgjur fagna þínum fundi. Nú ertu sæll minn kæri vinur, sólargeislar kyssa þína mund. (Hrefna Sigurðardóttir.) - um Þórð Jónsson, mág Hrefnu Takk fyrir tímann sem með þér áttum, tímann sem veitti birtu og frið. Ljós þitt mun loga og leiðbeina áfram, lýsa upp veg okkar fram á við. Gefi þér Guð og góðar vættir góða tíð yfir kveðjuna hér, þinn orðstír mun lifa um ókomna daga, indælar minningar í hjarta okkar ber. (P. Ó. T.) Sofðu engill, senn er nóttin nærri, svanirnir fela höfuð undir væng. Dagurinn hefur gefið okkur gjafir, gefur nóttin sína mjúku sæng. Sofðu engill, augun leggðu aftur, álfarnir geyma fögru gullin þín. Dagurinn hefur kveðjuorðin kallað, hvíslar nóttin næturljóðin sín. Sofðu, engill, finndu fagra drauma, fuglar í laufi lokað hafa brá. Dagurinn bakvið fjöllin hefur farið, friðarnóttin felur okkur þá. Sofðu, engill, engu skaltu kvíða, andar golan yfir mýrarsef. Dagurinn var svo vorbjartur og fagur, vefur nóttin drauma þinna stef. Sofðu, engill, sólbjartur á vanga, svífur máni yfir höfin breið. Dagurinn gaf þér visku, kjark og vonir, verndar nóttin þig á langri leið. (Friðrik Erlingsson.) Vinkona mín sem brosir stór og falleg hjá sólinni í apríl Þú ert sú sem horfir í fegurðarátt meðan hlýjan læðist í augu þín og hár Vinkona mín á himninum á morgun springur sólin í maí út og gægist um endalaust hnappa gatið á blússunni þinni. Vinkona mín (Steinunn Sigurðardóttir.) Þögninni einni segjum okkar sorg. Sungin var gleðin út í vind sem blés. Spor lágu burt úr dalnum annan dag, Dögg féll af greinum lítils reynitrés. Þögninni einni segjum okkar sorg. (Halldóra B. Björnsson.) Ég elska lífið og þess töfrasvið. Ég elska fólkið, djarft og valið lið. Ég elska vorsins undur geislamátt. Ég elska flug, sem stefnir djarft og hátt. ( Bjarni Þorsteinsson.) Bjarni kennari - ekki prestur Við áttum hér saman yndisleg ár af þeim geislarnir skína. Nú falla að lokum fjölmörg tár á fallegu kistuna þína. (D.Þ.) (Dísa Þórðard.) Við áttum saman eitt sinn vor þá æskan kynnti líf og þor, við lögðum saman lífs á veg og leiðin sýndist yndisleg. Og lífið gaf og lífið tók það okkur saman reynslu jók, við bæði saman áttum allt var oftast hlýtt en stundum kalt. En nú er komin stundin sú á burtu farinn ert þú nú, þú vinur kær sem varst mér allt mitt lífsins ljós, mitt sálar skart. Nú gengin ertu á Guðs þíns veg ég græt svo harmi slegin treg, en ætíð mun ég muna þann sem gaf mér þennan góða mann. Ég þakka vinur, þakka allt sem gæfan okkur báðum galt. Það er mín trú, mitt trausta skor að aftur finnumst annað vor. (Höf. ók.) Dæmdu eigi breyskan bróður, brjóttu ei hið veika strá; lyftu heldur hönd til varnar hverjum þeim, sem aðrir smá. Allt er líf af einum stofni, örlög tvinnuð mín og þín. Undir sora og synda hjúpi sólhrein perla tíðum skín. Hver fær lesið letur hjartans, leynirúnir innra manns? Hver er sá, er kannað geti, kafað sálardýpi hans? Margt í hafsins hyljum djúpum hulið er, sem enginn leit. Margt í sálum manna leynist meira og betra en nokkur veit. Skammt vér sjáum, blindir blínum báðum augum, látum hægt. Hví skal myrða menn með orðum? Margt er hulið, dæmum vægt. Auðlegð hjartans enginn reiknar eða sálarfátækt manns. Hvar er vog, er vegið geti vonir eða sorgir hans. (Richard Beck.) Ó hve einmana ég er á vorin þegar sólin strýkur blöðum trjánna líkt og þú straukst vanga minn forðum og þegar ég sé allt lifna og grænka minnist ég þess að þú gafst einnig lífi mínu lit og þegar ég sé sólina speglast í vatninu speglast minningin um þig í hjarta mínu og laufgast á ný. (Björg Elín Finnsdóttir.) Minn hjartaslátt, minn andardrátt, minn mikla mátt nú má ég sáttur lofa. Þó stórt og smátt ég hafi átt, mér fylgir fátt er fer ég brátt að sofa. (Kristján Hreinsson.) Þú hittir þig sjálfan í hugmyndaflóði á hraðferð um lífið á veraldarbraut, þú vakir og biður, þú vonar í hljóði og viskan er lausn þín á sérhverri þraut. Þú kallar á Guð ef þú kemst ekki hraðar, þinn kærleikur lifir þó trúin sé veik. Hin eilífa vitund er alltaf til staðar og ástin er nærtæk í starfi og leik. Þú horfir á lífið og heiminn þú skoðar, í huganum tekur þú sjálfur til máls. En myndin af Guði er máttur sem boðar að maðurinn verði að eilífu frjáls. Já mundu það vinur, á meðan þú lifir, að myndin af Guði er allt sem þú sérð. Og viskunnar máttur hann vakir þér yfir á veraldarbrautinni hvert sem þú ferð. (Kristján Hreinsson.) Hvert gengið spor sem tíminn burtu tekur fær tilgang þegar lífið skoðað er, og öll þau blóm sem glaðlegt vorið vekur þau virkja söng sem ávallt hljómar hér. Því söngurinn hann fer með tímans takti um táradal er fögur jurt þar grær og sérhvert blóm sem vorið áður vakti í vitund manns um eilífð lifað fær. En þegar yfir öllu gleðin gnæfir er gott að hafa bæði kjark og þor og hverri sál með hjartagæsku hæfir að hugleiða í þögn hvert gengið spor. (Kristján Hreinsson.) Hvert gengið spor e kristján Á bláum hestum hugans um himin minn ég svíf, ég sé í djúpum draumi að dauðinn skapar líf. Þar búa ótal andar og áfram streyma þeir. Þar er í lausu lofti eitt ljós sem aldrei deyr. (Kristján Hreinsson.) Hann Guð hann mun þess gæta þú getir sofið rótt, hann lætur ljóssins engla lýsa þér um nótt. Þegar myrkrið mætir þú mannst hann vel þín gætir, hann öll þín verk í veröldinni sér. Og þegar ljósið logar og lífið í þig togar þá fljúga himins englar yfir þér. (Kristján Hreinsson.) Undir bláhimni blíðsumars nætur barstu’ í arma mér rósfagra mey. Þar sem döggin í grasinu grætur, gárast tjörnin í suðrænum þey. Ég var snortinn af yndisleik þínum, ástarþráin er vonunum felld. Þú ert ljósblik á lífshimni mínum, þú ert ljóð mitt og stjarna í kveld. Ég vil dansa við þig meðan dunar þetta draumblíða lag sem ég ann. Meðan fjörið í æðunum funar, og af fögnuði hjartans sem brann. Og svo dönsum við dátt, þá er gaman meðan dagur í austrinu rís. Og svo leiðumst við syngjandi saman út í sumarsins paradís. (Magnús K. Gíslason.) Ef væri ég söngvari syngi ég ljóð um sólina, vorið og land mitt og þjóð. En mömmu ég gæfi mín ljúfustu ljóð, hún leiðir mig, verndar og er mér svo góð. Ef gæti ég farið sem fiskur um haf ég fengi mér dýrustu perlur og raf. Og rafið ég geymdi og gæfi ekki braut en gerði henni mömmu úr perlunum skraut. Ef kynni ég að sauma ég keypti mér lín og klæði ég gerði mér snotur og fín. En mömmu úr silki ég saumaði margt úr silfri og gulli, hið dýrasta skart. (Páll Jónsson Árdal) Ég kveð þig mamma, en sé um svið að sólskin bjart þar er, sem opnar hlið að fögrum frið, og farsæld handa þér. Því lífs er stríði lokið nú, en leiðina þú gekkst í trú á allt sem gott og göfugt er og glæðir sálarhag. Það ljós sem ávallt lýsti þér, það lýsir mér í dag. Ég kveð þig, mamma, en mildur blær um minninganna lönd, um túnin nær og tinda fjær, mig tengir mjúkri hönd, sem litla stúlku leiddi um veg, sú litla stúlka – það var ég, og höndin – það var höndin þín, svo hlý og ljúf og blíð. Ég kveð þig, elsku mamma mín, en man þig alla tíð. (Rúnar Kristjánsson.) Ég sá í bernsku í djúpri fjarlægð hvar augu blikuðu á tæpri stund. Ég sá í nálægð á nýjum degi hvar augu blikuðu í djúpri kyrrð. Og enginn veit hvað það var og er. Ó, nálægð djúp, ó, stund sem fer. (Jón Óskar) Mamma, elsku mamma, man ég augun þín. Í þeim las ég alla, elskuna til mín. Mamma, elsku mamma, man ég þína hönd. Bar hún mig og benti, björt á dýrðarlönd. Mamma, elsku mamma, man ég brosið þitt. Gengu hlýir geislar, gegnum hjarta mitt. Mamma, elsku mamma, mér í huga skín. Bjarmi þinna bæna, blessuð versin þín. Mamma, elsku mamma, man ég lengst og best. Hjartað blíða, heita, hjarta er ég sakna mest. (Sumarliði Halldórsson.) Við kveðjum þig, vinur, í síðasta sinn og söknuður hug okkar fyllir. Nú minningar vakna um vinskap og tryggð er vorsólin tindana gyllir. Nú þakkað skal allt sem við áttum með þér, það ætíð mun hug okkar fylla. Brátt sumarið kemur með sólskin og yl þá sólstafir leiðið þitt gylla. (Aðalheiður Hallgrímsdóttir) Ó, himins blíða hjartans tár er hjúpar sorg, þótt blæði sár, þín miskunn blíð, hún mildar barm, hún mýkir tregans sára harm. Þú ert það ljós, það lífsins mál, er ljúfur drottinn gefur sál. Nú hljóð er stund, svo helg og fríð, að hjarta kemur minning blíð. Hún sendir huga bros þitt bjart, blessar, þakkar, þakkar allt. Hún minnir sál á sorgaryl, sendir huggun hjartans til. (Steinunn Þ. Guðmundsdóttir.) Sjáðu á himni hátt yfir fjöllin rísandi roða. Ljós og litir leika um skýin, birtingu boða. Maðurinn sínum sorgum gleymir og sefast lætur, er dagsbrún dreifir döpprum skuggum dimmrar nætur. Mönnum er fjarlægt í morgunsins veldi myrkrið að kveldi. (Á.G. Finnsson.) Að degi liðnum kviknar ljós við ljós, öll loftsins bláfirð skín í silfurvefjum; í bleikum fjarska blikar ljóssins ós, þar brenna rósaský með gullnum trefjum. Svo bjarma í hug mér bros þín glöð og skær, svo bjart var heiði dags í augum þínum og ljóma og yl þín endurminning slær á allt, sem kemur nálægt vegum mínum. Ei deyr, sá gefur bros og blíðumál því bros og hjartans orð á jörðu lifir; fer stillt og hljótt úr eins í annars sál og eilífbjart það vakir mannheim yfir. (Steindór Sigurðsson.) Er vaggar skip á úthafsbreiðu öldunum og undraljóma á sæinn máninn slær. En bjart er yfir báru hvítu földunum, er brosir máni á himni unaðskær. Þá farmann dreymir um fortíð horfna. Hann fær vart blundað þó taki að morgna – og dreymir – En andvörp hans með öldugjálfri hljóðna þá. er Eygló morgunhljóma á hafið slær. (Sigfús Erlingsson.) Haustnótt á hafinu e Sigfús Haustfölva slær á hlíðarvangann rjóða, hjartsláttur dvín, og liðin sumarganga. Voðin er unnin, vafin upp í stranga. Vefarinn hefur lokið sinni skyldu. Næst mun sér annar nema þarna spildu. (J.J.) sennilega Jón Jónsson í Fremstafelli, f. 5.4. 1908, d. 17.10. 2001. í grein um Friðriku Kristjánsd, konu hans Ég í óbyggðum villtist um vorfagra nótt, og fann ekki leiðina heim. í hjarta mér óttinn, allt var svo hljótt. Hugurinn leitaði heim. Himinn og hamrar runnu í eitt ég hvíldist við einmana stein. Er sótti að mér svefninn, ég sofnaði rótt þá í huganum kominn var heim. Ef þú svefnvana vakir um vorbjarta nótt og hugur þinn leitar til mín. Ég sefa þinn huga, svo sofnir þú rótt í svefni kem ég til þín. (S.H.) Sigríður Hinriksdóttir orti um Pétur Þorvarðarson Munum glaðar góðar stundir, göfugt hjarta, styrkar mundir. Glaðværð þín, sem ljómi á láði, lýsti upp margan skýja dag, vermdi og bætti hugans hag. Yfir lífið yndi stráði, eins og fagurt sólskinslag. (Ingibjörg Sumarliðadóttir.) Ljósblik liðinna daga e Ingibjörgu Flogin er fregnin harma, flóa því tár um hvarma. Horfinn er hjartkær faðir og hugljúfur eiginmaður. Horfinn er besti bróðir, blikna því frændur hljóðir. Horfinn ættar hlynur, hlýr og ástríkur vinur. Horfinn er höfðings maður, hjálpar og líknastaður, heimili hans var löngum, hlaðið gestristni og föngum. Horfinn er söngvasvanur, sorg og gleði vanur, sálir með söng að kæta sálum í neyð að mæta. Syng þú svanur í friði. Syng með englanna liði. Syng þú eilífðaróðinn árdags himnesku ljóðin. Söngur þinn enn í anda okkur svalar að vanda. Hljómar þó hálfu fegri í himinsveit dásamlegri. (Ingibjörg Sumarliðadóttir) Hann stendur í fjörunni horfir á hafið, himinn tær og fagurblár. Allt er lífskrafti vorsins vafið, vonin í brjóstinu hrein og klár, vetrarins þunglyndi gleymt og grafið, geislandi fegurð um enni og brár. Minningar að honum stöðugt streyma, stormsöm ævi um hugann fer. Um liðna daga hann lætur sig dreyma þó líf’ans hafi nú borist á sker. Hann þráði og elskaði hafsins heima. Í hillingum allt þetta finnur og sér. Hér vildi hann ljúka langri ævi, leggjast til hvílu við sjávarnið. Bað þess hljóður að guð sér gæfi af gæsku sinni eilífan frið. Að mætti hann róa á sólgullnum sævi og sækja á gjöful fiskimið. (Valdimar Lárusson.) Hví er lífið stundum svona stutt, og stormur rauna hvasst um hjartað næðir, og í skjótu bragði burtu flutt hið bjarta ljós, er tilveruna glæðir? Já, þú ert horfin héðan, svona fljótt í heimi lokið þínum starfadegi. En okkur finnst hér ríki niðdimm nótt, en nísti hugann söknuður og tregi. Við dveljum hér við hvílurúm þitt klökk og kveðjum þig í hinsta sinni, vina. En til þín streymir heitust hjartans þökk fyrir horfna tíð og kæru samfylgdina. Þín endurminning eins og geisli skín á okkar leið og mýkir hjartans sárin. Já, vertu sæl, við sjáumst, vina mín, í sælu guðs, er þerrar harmatárin. (Höf. ók.) Huggun er okkur í þungum harmi að vita þig lausa við sjúkdóms böl. Hvílandi nú upp að alföðurs barmi hugljúfa, fríska og lausa við kvöl. Ástvinir allir nú saman hér stöndum og leitum að styrk, kæri Drottinn, til þín. Trú á þig bindi oss fastari böndum nú að huggun í harmi við leitum til þín. Á kveðjustund við erum hér, kæru vinir, frænkur og frændur. Lífið kemur og lífið fer en öll við hittumst um síðir aftur. Nú kveðjum við þig, kæra vina sem á förum ert í burtu hér. En nú hittir þú alla ættmennina sem farnir eru á undan þér. (Höf.ók.) Nú ert þú farinn á feðranna fund við hugsum til þín með sorg í hjarta, þín verður saknað um ókomna stund, guð geymi þig um veröld bjarta. (Höf. ók.) Margt er í minninga heimi mun þar ljósið þitt skína, englar hjá guði þig geymi við geymum svo minningu þína. (Höf. ók.) Já, æskan var yndæl og fögur – ekki þó laus við sorgir – Hún sagði mér fallegar sögur, hún sýndi mér skýjaborgir, ljósgeisla lét hún streyma, sem lýstu inn í töfraheima. (Hinrik B. Þorláksson) Minn, góði guð og faðir ég græt ei því ég veit þau dóu ei, en dafna Í dýpri og frjórri reit. Ó, leif mér ljúfi faðir þá lífsins hérvist dvín á ljóss- og sólarlandi að líta blómin mín. (Hinrik B. Þorláksson) Blómin mín e. Hinrik b. 8.5. 2006 Lækur tifar létt um máða steina, lítil fjóla grær við skriðufót. Bláskel liggur brotin milli hleina, í bænum hvílir íturvaxin snót. Ef ég væri orðin lítil fluga ég inn um gluggann þreytti flugið mitt, og þó ég ei til annars mætti duga, ég eflaust gæti kitlað nefið þitt. (Sigurður Elíasson.) ____________ Litlar flugur fljúga inn um glugga, suða þar sitt gamalkunna lag. Flögra um og fela sig í skugga, fögnuð þeirra skiljum við í dag. Gætið ykkar glöðu ungu konur, grandið ekki þeirri flugnamergð, því hver veit nema Sigfús Halldórs-sonur, sé einnig meðal þeirra þar á ferð. (Framhald af Litlu flugunni eftir Magdalenu Sigurþórsdóttur handav.kennara. Ort á Hverabökkum í Hveragerði síðla vetrar 1952.) _______________ Undir Dalanna sól, við hinn einfalda óð hef ég unað við kyrrláta för, undir Dalanna sól hef ég lifað mín ljóð, ég hef leitað og fundið mín svör, undir Dalanna sól hef ég gæfuna gist, stundum grátið en oftast í fögnuði kysst. Undir Dalanna sól á ég bú mitt og ból og minn bikar, minn arin, minn svefnstað og skjól. (Hallgrímur Jónsson frá Ljárskógum.) lag: Björgvin Þ. Valdimarsson Helgra vætta heimur mín hlýja ættarbyggð. Þér sýna æska og elli ævilanga tryggð. Ég stend á þinni ströndu og stari djásnin á. Hér bylgjur hafa brotnað með boðskap sænum frá. Á hafið gjöfult glampar með gull í sínum rann. Það björg í búið færir við blessum skaparann. Ég hlusta á þína hljóma frá hamrabúans sal og fagrar fuglaraddir fram úr sumardal. (Kristinn Gestur Kristjánsson.) Hellnar e. Kristinn Hetja varst’ til hinstu stundar heilbrigð lundin aldrei brást. Vinamörg því við þig funda vildu allir, glöggt það sást. Minningarnar margar, góðar mikils nutum, bjarminn skín. Bænir okkar heitar hljóðar með hjartans þökk við minnumst þín. (María Helgadóttir.) Kenndu mér Guð að lifa svo þér líki, lýstu mér inn í dagsins himnaríki, kærleikans heim og viljans til að vinna að vexti sjálfs og ekki síður hinna. (Stefán Hannesson.) - í Litla Hvammi í Mýrdal Hugsanir manns ekki mennirnir sjá og margt býr í hjarta sem skín ekki á brá. Þó leiki um varirnar geislandi hlátur, oft leynist í hjartanu beiskasti grátur. (Hannes Blöndal.) Mikið held ég vér yrðum undrandi, ef vér flettum Lífsins bók, er geymir nöfn þeirra, sem lofsyngja lambinu í hvítklæddum skaranum á himnum. Þar ber lítið á mörgum þeim valdsmönnum veraldar er skreyta spjöld sögunnar. Meir á nöfnum þeirra, er fáir tóku eftir hversdagslega. Þeir þjónuðu Guði í kyrrþey og vöktu sjaldan athygli fjöldans. (Jónasar Gíslason) - úr hugvekjum Jónasar Gíslasonar vígslubiskups í Skálholti Ég vil þig, pabbi, kveðja, þótt brostin sé þín brá og bleikt og fölt sé ennið, er kossi' þrýsti ég á. Ég veit ógerla enn þá, hve mikið ég hef misst, en mér er ljóst, að fölt er ennið, sem ég hefi kysst. Þótt lát þitt góði faðir, nú leggist þungt á mig þá lengst af finn ég huggun við minninguna' um þig. Hún stendur mér svo skýr, og hún er svo helg og heit og hreinni' bæði og ástríkari’ en nokkur maður veit. Ég vil hér ekki ljóða neitt lof eða hól um þig, en lengst af þessi hugsun mun fróa og gleðja mig. Og lengi mun þín röddin lifa’ í minni sál til leiðbeiningar för minni' um veraldarál. --- Og tár af mínum hrjóta hvörmum og heit þau falla niður kinn, því vafinn dauðans er nú örmum hann elsku – hjartans pabbi minn. (Kristján Albertsson) Kristján var fjórtán ára er hann kvað til látins föður síns. Boðberi kærleikans, gimsteinn á veraldar vegi þín vegferð færði birtu nýjum degi mannvinur mesti, perla í lífsins ljóði ljóssins sonur, vinurinn minn góði. (Anna Karólína Vilhjálmsdóttir) Ég skal vaka í nótt, meðan svanirnir sofa, meðan sólargeislar fela sig bláfjöllin við. Yfir dalnum er hljótt og nú dimmir í kofa. Inn í draumheima svíf þú hinn ljúfasta frið. Létt um vorgróna hlíð sveipast þokubönd þýð. Yfir þögulum skógi er næturró blíð. Ég skal vaka í nótt, meðan húmið er hljótt. Ég skal halda um þig vörð, meðan sefur þú rótt. (Jónas Tryggvason) Nú til hvíldar leggst ég lúinn, lát mig, Drottinn, sofa rótt; hvílan faðminn breiðir búin, blessuð kom þú draumanótt. Vef mig þínum ástararmi, englar guðs mér vaki hjá; friðardagsins blíði bjarmi, bráðum ljómar himni á. (Guðmundur Finnbogi Helgason) Skrifuð á blað verður hún væmin bænin sem ég bið þér en geymd í hugskoti slípast hún eins og perla í skel við hverja hugsun sem hvarflar til þín. (Hrafn Andrés Harðarson) Ég kveð þig, minn faðir, nú komin er stund sem kveið ég svo fyrir að lifa. En þú ert nú horfinn á feðranna fund með fögnuði tekið á himneskri grund. Í söknuði sit ég og skrifa. Þín lundin var sköpuð af gimsteinagerð og gæska úr hjartanu sprottin. Mig langar að þakka þér farsæla ferð með friðsælli gleði ég kveðja þig verð. Nú geymir þig dýrðlegur Drottinn. (Birgitta H. Halldórsdóttir) Birgitta orti um föður sinn, Halldór Eyþórsson, útför 6. okt. 2007 Ástvinir munu þér aldrei gleyma, meðan ævisól þeirra skín. Þú horfin ert burt til betri heima. Blessuð sé minning þín. (Theodór Einarsson) Theodór orti svo um ömmu sína Sá hinn sami og orti Angelíu Drottinn hefur línu lagt, lífsins klukkur tifa. Margt er hugsað, minna sagt, minningarnar lifa. (G.Þ.) Guðlaug Þorsteinsdóttir Vertu hljóð elsku vina, ekki gráta mamma kemur til þín litla hnáta vertu hljóð elsku vina reyndu að sofa ég kem aftur til þín, því ég lofa. Ekki gráta elskan mín ég bið engla að gæta þín guð þér færi góða nótt og gefi að ég komi fljótt. (Hannes Örn Blandon.) Ef ég ætti eina ósk. Ég myndi óska mér að fengi ég að sjá þig brosa á ný, eitt andartak á ný í örmum þér. Á andartaki horfin varstu mér. (Hannes Örn Blandon) Enginn skuggi, ekkert ský máir burtu minning þína, hún mun í vina hjörtum skína allar stundir, ung og hlý. Brosið þitt var bjart og hreint. Það var ljósblik þinnar sálar, það dró aldrei neinn á tálar, vermdi og græddi ljóst og leynt. Skapgerð þín var hrein og heið. Örlát mundin vinum veitti, viðmótshlýju ekkert breytti alla þína ævileið. Þú varst hetja að hinstu stund, hugrökk kona, hress í anda, horfðir beint mót hverjum vanda, djörf í fasi, létt í lund. (Gunnar Einarsson) Gunnar Einarsson frá Bergskála. Hvíl þú í friði og megi sú hönd, er heillastjörnunni stýrir, gæta þín vinur á vegferð um lönd við öll munum kanna um síðir. (FKD) Friðfinnur K Daníelsson Lokið er þrautum, ljósið mitt lagt á himnaveginn. Ég veit að blíða brosið þitt bíður mín hinumegin. Minningin lifir mild og klökk, móðurhjartað stynur, og kveður þig með kærri þökk. Hvíldu í friði vinur. (I.G.) - Kveðja frá móður um Aðalgeir Olgeirsson 18.4.06 Þínum anda fylgdi glens og gleði gamansemin auðnu þinni réði. Því skal halda áfram hinum megin með himnaríkisglens við mjóa veginn. Ég vona að þegar lífi mínu lýkur, ég líka verði engill gæfuríkur. Þá við skoðum skýjabreiður saman og skemmtum okkur, já, það verður gaman. (Lýður Ægisson) Sem heyri í fjarska hófadyn, þá hugur kallar góðan vin sá glæstur situr gæðing sinn, sú geymist ætíð minningin (akv) í grein um Þorkel Bjarnason akv er Anna Karólína Vilhjálmsdóttir Dag í senn, eitt andartak í einu, eilíf náð þín, faðir gefur mér. Mun ég þurfa þá að kvíða neinu, þegar Guð minn fyrir öllu sér? Hann sem miðlar mér af gæsku sinni minna daga skammt af sæld og þraut, sér til þess að færa leið ég finni fyrir skrefið hvert á lífs míns braut. Hann, sem er mér allar stundir nærri, á við hverjum vanda svar og ráð, máttur hans er allri hugsun hærri, heilög elska, viska, föðurnáð. Morgundagsins þörf ég þekki eigi, það er nóg, að Drottinn segir mér; Náðin mín skal nægja hverjum degi, nú í dag ég styð og hjálpa þér. Guð, ég fæ af fyrirheitum þínum frið og styrk, sem ekkert buga má. Auk mér trú og haltu huga mínum helgum lífsins vegi þínum á, svo að ég af hjartaþeli hreinu, hvað sem mætir, geti átt með þér daginn hvern, eitt andartak í einu, uns til þín í ljóssins heim ég fer. (Sigurbjörn Einarsson) Ég hugsa um mynd þína, hjartkæra móðir, og höndina mildu, sem tár strauk af kinn. Það yljar á göngu um ófarnar slóðir þó yfir sé harmþrungið rökkur um sinn. Ljósið er slokknað á lífskerti þínu, þú leiddir mig örugg á framtíðar braut. Hlýja þín vakir í hjartanu mínu frá hamingjudögum, er fyrrum ég naut. Minningarljósið á lífsvegi mínum lýsir upp sorghúmið, kyrrlátt og hljótt. Höfði nú drúpi' ég hjá dánarbeð þínum þú Drottni sért falin, ég býð góða nótt. (Hörður Björgvinsson) Söngur þú sigrar allt sofandi dautt og kalt, lífgar þú vermir og vekur. Ó, hvað ég elska þig, en hvað þú gleður mig, sorgina úr sál minni hrekur. (Guðrún Sveinsdóttir.) Guðrún Sveinsdóttir f. á Grundarlandi í Unadal í Skagafirði, 15.9. 1913. d. á Grund í Reykjavík 2.3. 2006. Fyrst í mgr um Guðrúnu, 10. mars 06 Kveðja vinir, vegir skilja, visna blóm á kaldri braut. Ei neitt er hægt fyrir dauða dylja, dvín þar líf og hverfur þraut. Upp til ranna sólar svífur sálin þreytt í himingeim, lífsins hinsta löður klýfur, líður burt og kveður heim. Okkar leið er allra að skilja, enginn sér þar kaupir frí ei er spurt um vinarvilja eða vitað nokkrum manni í. Þreyta bæði og sárar sorgir syrgjendanna hjörtu sker, upp til himins háar borgir minn hugur fer og mætir þér. (Sigurunn Konráðsdóttir) Ó elsku mamma höndin þín hve hlý hún var og góð. Þá hélstu litla lófa í og laukst upp hjartans sjóð. Glæddir okkar gleði leik gældir lokka við. Við áttum marga yndis stund svo oft við þína hlið. Nú hefur kristur kallað á þig að koma heim til sín hans ljúfa náð og líknar mund læknar meinin þín. Á kveðju stund við krjúpum hljóð við krossinn helga hans og biðjum hann að bera þig til hins bjarta vonar lands. (Sigurunn Konráðsdóttir) Ó ljúfi Jesús líknar vor sem leggur allra manna spor lækna dóttur og ljáðu þrótt lýstu henni dag og nótt. Tak hana í friðar faðminn þinn svo finni hún mátt og kærleik þinn svo lifað geti hún laus við þraut í ljósi þínu á nýrri braut. Þú tveggja heima byggir brú byggð á kærleik, von og trú á henni finnur höndina hennar vorn hug á öldum ljósvakans. (Sigurunn Konráðsdóttir) Ég fer þegar kallið kemur. Það komið getur fljótt. Nótt við daginn nemur, um nætur verður rótt. Ég viðbúinn vil vera, oft vaki fram á nótt. Ég fer þegar kallið kemur, það kemur stundum fljótt. (Hermann Daníelsson) Vært þú sefur vina mín þér vægðarlaust var stríðið. Svo ung og fögur, móðir blíð, þú litum glæddir lífið. Svo sárt það er að sakna þín sárara en tárum tekur. Skýr áfram, vermir minning þín hún von hjá mörgum vekur. Guð blessi blíðu börnin þín og sorgir þeirra sefi. Senn vorsins sólin skærar skín þeim von og gleði gefi. (S.H.) (Sigríður Hinriksdóttir.) ort um Sigríði Sigurðard. útför 250108 Manstu afi þegar við stóðum á bryggjunni og þú hélst ákveðið í hönd mína? Þú sagðir sögu og saman horfðum við á eyju vonar og kærleiks. Manstu afi þegar þú brostir svo hlýlega og stoltur á börnin þín? Myrkt herbergið varð uppljómað af ánægju og ilmur blómanna varð sterkari. En nú kveð ég þig með tár í augum og bros í hjarta. Því ég man! (Eðvald Einar Stefánsson) Afa minning e Eðvald Fel þú, Guð, í faðminn þinn, fúslega hann afa minn. Ljáðu honum ljósið bjarta, lofaðu hann af öllu hjarta. Leggðu yfir hann blessun þína, berðu honum kveðju mína. (L.E.K.) Hjartans elsku besti bróðir, brosandi með þelið hlýja, oft þú fórst um fjallaslóðir, finna vildir staði nýja. Nú í skjólin flest er fokið, flæða úr augum heitu tárin, fyrst að þinni leið er lokið, lengi brenna hjartasárin. Minning þín er mikils virði, mun um síðir þrautir lina, alltaf vildir bæta byrði, bæði skyldmenna og vina. Nú er ferð í hærri heima, heldur burt úr jarðvist þinni, þig við biðjum guð að geyma, gæta þín í eilífðinni. (Björn Þorsteinsson) Björn orti um Marinó son sinn, f. 14.2. 1982 d. 10. apríl 2006 Nú hnígur sól að sævarbarmi sígur hún í þreytta jörð. Nú blikar dögg á blómahvarmi, blundar fögur fuglahjörð. Í hljóðrar nætur ástarörmum allir fá hvíld frá dagsins hörmum. (Axel Guðmundsson) Þar sem melgrösin glóa þar glóir þú. Þar sem nóttin leggur lönd sín þar sefur þú mín kæra móðir. Þar sefur þú. (Ómar Sigurjónsson) Móðir e. Ómar. Vorar sveitir sorgir þjá, syrtir í hverjum ranni. enn við megum eftir sjá okkar besta manni. Aldrei verður ljósi leynt, lífs þó myrkvist stígur. Allt er kringum hreinan hreint, hjörtun geisli smýgur. Óska ég af andans vild, einn og trega-hljóður, að þér verði auðnan mild eins og þú ert góður. (Jón í Garði) Jón Guðmundsson orti um Baldur Öxdal Við leggjum blómsveig á beðinn þinn og blessum þær liðnu stundir er lífið fagurt lék um sinn og ljúfir vinanna fundir en sorgin með tregatár á kinn hún tekur í hjartans undir. Við þökkum samfylgd á lífsins leið þar lýsandi stjörnur skína og birtan himneska björt og heið hún boðar náðina sína en Alfaðir blessar hvert ævinnar skeið og að eilífu minningu þína. (Vigdís Einarsdóttir) Vigdís orti um Aðalheiði Hjartardóttur Tengjum allar hug og hönd hjartað látum ráða saman okkar bindum bönd til blessunar og dáða. (Vigdís Einarsdóttir.) Horfinn, farinn héðan, svo hljótt er allt um stund. Við horfum öll til himins, er hinsta sofnum blund. Þá kvaddur kær er bróðir, er kvikan alltaf sár, þú enda varst hér alltaf, öll hin liðnu ár. Og hvar sem þurfti hjálpar, þín hönd var komin þar og fyrir vini og frændur, sem fastur punktur var. En líf þitt var allt vinna og vandlát höndin er, hvort húsin byggði og báta, eða bitill myndir sker. Þér list í blóð var borin, og blýanturinn rann, á hvítan hrjúfan pappír, þín hönd fram myndir spann. En oft var lífið erfitt, og oft var lífið glatt, en alltaf áfram haldið, þó erfitt væri og bratt. Er bróðir svefns þér bíður, útbreidda himinsæng og bjartir englar brosa og blaka svölum væng. Þeir vagga veikum bróður, í væran svefn og þá, þú eigir eilíft ljósið og athvarf himnum á. (Sigr. Guðný Jónsdóttir) Þú ert ljós í myrkri minnar sálar, minningarnar ylja á sorgarstund. Er þræddi' eg ljósi byrgðar brautir hálar, birti upp þín hlýja og góða lund. Þú gafst mér von í veður lífsins dróma vinur, sem að aldrei gleymist mér, með nálægð þinni hvunndag léstu ljóma og lífið varð mér sælla nærri þér. Þú verður hér í draumi dags og nætur ef dreyra þakinn hugur kvelur mig, er sorgir á mig herja' og hjartað grætur huggunin er minningin um þig. Vertu sæll, ég kveð með harm í hjarta, þú hefir lagt af stað þín síðstu spor. Til himnaföður liggur leið þín bjarta, liðnar þrautir, aftur komið vor. (Rúna Guðfinnsdóttir) Guðrún Guðfinnsdóttir um föður sinn 22. des. 2002 Ljúfar voru stundir er áttum við saman. Þakka ber Drottni allt það gaman. Skiljast nú leiðir og farin ert þú. Við hittast munum aftur, það er mín trú. Hvíl þú í friði í ljósinu bjarta. Ég kveð þig að sinni af öllu mínu hjarta. (Maren Jakobsdóttir) Við kveðjum þig kæra amma með kinnar votar af tárum á ást þinni enginn vafi til okkar, við gæfu þá bárum. Horfin er hönd þín sem leiddi á hamingju og gleðifundum, ástúð er sorgunum eyddi athvarf á reynslustundum. Margt er í minninga heimi mun þar ljósið þitt skína, englar hjá guði þig geymi við geymum svo minningu þína. (Höf. ók.) birtist fyrst 1999 Þú áttir líf, þú áttir augnablik, þú áttir kjark, þú sýndir aldrei hik. Þú áttir styrk, þú hafðir hreina sál, Þú áttir ljós, þú áttir barnsins mál. Þinn tími leið, þú kvaddir lífið skjótt, það komu él, það dimmdi eina nótt, þú barðist vel, þú lagðir lífi lið, þú loksins fannst hjá Guði einum frið. (Höf. ók.) birtist fyrst 1998 Guð sá að þú varst þreyttur og þrótt var ekki að fá, því setti hann þig í faðm sér og sagði: „Dvel mér hjá“. Harmþrungin við horfðum þig hverfa á annan stað, hve heitt sem við þér unnum ei hindrað gátum það. Hjarta, úr gulli hannað, hætt var nú að slá og vinnulúnar hendur verki horfnar frá. Guð sundur hjörtu kremur því sanna okkur vill hann til sín hann aðeins nemur sinn allra besta mann. (Þýð. Á.Kr. Þorsteinsson) Þitt bros og blíðlyndi lifir og bjarma á sporin slær, það vermir kvöldgöngu veginn, þú varst okkur stjarna skær. Þitt hús var sem helgur staður, hvar hamingjan vonir ól. Þín ástúð til okkar streymdi sem ylur frá bjartri sól. Við þökkum þá ástúð alla, sem okkur þú njóta lést, í sorgum og sólarleysi það sást jafnan allra best. Þín milda og fagra minning sem morgunbjart sólskin er. Þá kallið til okkar kemur, við komum á eftir þér. (F.A.) Síðustu sporin e F.A. birtist 14.5.1988 Minningin er mild og góð, man ég alúð þína, stundum getur lítið ljóð, látið sorgir dvína. Drottinn sem að lífið léði, líka hinsta hvílu bjó, dýrð sé yfir dánarbeði, dreymi þig í friði og ró. (Bjarni Kristinsson) Kveðja e. Bjarna Kristinsson, bónda og verkamann, f. 28.4. 1915, d. 18.2. 1982 Ég á eina minning, sem mér er kær í morgundýrð vafinn okkar bær og á stéttinni stendur hann hljóður, og hann horfir til austur þar ársól rís, nú er mín sveit eins og Paradís. Ó, hvað þú, Guð, ert góður. Svo þegar kemur hann aftur inn hve endurnærður er svipurinn og kveðjan hans þá er þessi: Guð gefi þér nú góðan dag og gæti að okkar ævihag og húsið og bæinn hann blessi. (Oddný Kristjánsdóttir) „eftir Flóakonuna Oddnýju Kristjánsdóttur og það hefst svo:“ Þú komst eins og glampandi geisli frá Guði í bæinn inn. Þú fórst eins og líðandi leiftur er leiðstu í himininn. Við vildum vefja þig blíðu, vildum greiða þér braut. Guð valdi þér vissari staðinn, og ver þig nú sorg og þraut. Við báðum að bjartur þér yrði og blómmjúkur vegurinn, en fáum nú bara að breiða blómin á legstað þinn. (Guðmundur Björnsson.) Guðmundur frá Svarfhóli Í fjarlægð sótti fregnin mig sem farg á lagðist þungt, er vissi dána vera þig með viðkvæmt hjartað ungt. Nú ertu horfin héðan burt, mín hjartans vina kær, því sit ég ein með sinnið dauft er sorgin hjartað slær. Nú svífur elsku afi minn í unað móti þér svo tengist ykkar blessuð bönd er bresta urðu hér. Í bernsku var svo blítt og rótt við barm að hvíla þinn. Ég lofa Guð sem gaf mér hann og góðan Jesú minn. Á svæflinum ég svaf hjá þér, mig svæfði höndin þín og orð Guðs dýrðar unaðsskær í eyrun liðu mín. Og enn ég hlusta í helgri ró að heyra orð þín kær, er líða munu ljúft til mín þótt liðin sértu fjær. Ó, elsku hjartans amma mín, nú ertu að hverfa mér, en Drottinn einn það bætir böl, hans blessun til mín sér. Nú sefurðu væran síðsta blund, þig signi Drottins náð, svo fel ég mig hans forsjón í, mín fótspor, líf og sál. (Sigurlaug Cýrusdóttir.) frá Dvergasteini á Hellissandi Hér er svo dapurt inni, – ó, elsku pabbi minn, ég kem að kistu þinni og kveð þig hinsta sinn. Mér falla tár af trega – en treginn ljúfsár er – svo undur innilega þau einmitt fróa mér. Ég þakka fræðslu þína um það, sem dugar best, er hjálpráð heimsins dvína, og huggað getur mest. Þú gekkst með Guði einum og Guði vannst þitt starf, hið sama af huga hreinum ég hljóta vil í arf. Nú ertu farinn frá mér, en föðurráðin þín, þau eru ávallt hjá mér og óma blítt til mín: Guðs orðum áttu að trúa og ávallt hlýða þeim, það mun þér blessun búa og ber þig öruggt heim. (B.J.) Fæðast, gráta, reifast, ruggast, ræktast, berast, stauta, gá, leika, tala, hirtast, huggast, herðast, vaxa, þanka fá, elska, biðla, giptast greitt, girnast annað, hata eitt, eldast, mæðast, andast, jarðast. Ævi mannleg svo ákvarðast. (Séra Pétur Pétursson frá Víðivöllum.) Mig þrýtur orð, mér þrútna brár, því þú ert, vinur, látinn. Ef megna nokkurs mannleg tár, þú munt úr Helju grátinn. Ef lifi ég skammt í heimi hér, minn harmur sefast þeygi; ef armur lífsins langt mig ber, þinn líka finn ég eigi. (Símon Jóh. Ágústsson.) Þú eina hjartans yndið mitt í örmum villtra stranda, þar aðeins bjarta brosið þitt mig ber til draumalanda. Í þinni finn ég frjálsa brá svo fagrar innri kenndir, er seiða til sín traust og þrá í trú, sem hærra bendir. (Guðmundur Geirdal.) Um stræti rölti ég og hugsa um horfinn veg, á kinnar mínar heit falla tár. Allt sem áður var eru nú minningar því aldrei aftur koma þau ár. Ég lít í anda lítinn hnokka á er liggur móðurbrjóstin við hjá henni finnur hann ást og þrá hjá henni fær hann frið, alla hlýju og von. Elsku mamma mín er ég minnist þín mér finnast ég verða lítill um sinn af þrá í örmum þér um stund ég undi mér þá ást og hlýju enn ég finn. Ég hugar kveðju sendi, mamma mín, þig man ég alla stund og guð ég bið um að gæta þín uns geng ég á þinn fund. (Gylfi Ægisson.) Í óvæntar stefnur oft örlögin venda og örvænting grípur þá mennina köld. Svo örskjótt um kvöld var þín ævi á enda er örendur féllstu frá ástvinafjöld. Ég sit hérna einmana og syrgi þig hljóður og sendi þér bæn þegar dagurinn dvín. Þú varst mér fjársjóður fagur og góður. Faðir minn kæri, ég sárt sakna þín. (Hreiðar Eiríksson.) Ef ég mætti yrkja, yrkja vildi ég jörð. Sveit er sáðmanns kirkja, sáning bænar gjörð, vorsins söngvaseiður sálmalögin hans. Blómgar akur breiður, blessun skaparans. Musterisins múra marka regin fjöll. Glitvef gróður skúra geislar skreyta höll. Gólf hins gróna vallar grænu flosi prýtt. Hvelfing glæstrar hallar heiðið blátt og vítt. Vígjum oss í verki vorri gróðurmold. Hefjum hennar merki hátt í móður fold. Hér er helgur staður, hér sem lífið grær. Íslands æskumaður, Íslands frjálsa mær. (Bjarni Ásgeirsson.) Þín mildhlý minning lifir, svo margt að þakka ber. Þá bjart og blítt var yfir, er brosið kom frá þér. Þú sólargeisla sendir og samúð, vinarþel. Með hlýrri vinar hendi mér hjálpaðir svo vel. Hve veglegt starf að vinna að veita þjáðum lið og sjálfur sárt til finna, er sjúkan vantar frið. Að eiga innst í hjarta til aumra kærleiksbál. Sú ástarbirtan bjarta æ blessar hönd og mál. Með hjartans þökkum hlýjum nú hrærð við kveðjum þig. Á lífsins leiðum nýjum sért leidd á gæfustig af Meistaranum mesta, sem mannkyn leysti hrjáð. Þín brúðargjöfin bezta sé blessun Guðs og náð. (Guðríður S. Þóroddsdóttir.) Frelsarinn góði, ljós mitt og líf, lífsins í stormum vertu mér hlíf, láttu þitt auglit lýsa yfir mig, láttu mig aldrei skiljast við þig. Gjörðu mig fúsan, frelsari minn, fúsari að ganga krossferil þinn, fúsari að vinna verk fyrir þig. Vinurinn eini, bænheyrðu mig. (Bjarni Jónsson.) Þegar húmar og hallar að degi heimur hverfur og eilífðin rís. Sjáumst aftur á sólfögrum ströndum þar sem sælan er ástvinum vís. (Guðrún Halldórsdóttir) Síðasta vers í ljóði Guðrúnar frá Ísafirði, f. 3.9. 1889, d. 18.8. 1959. Við kveðjum þig með kærleiksríkum huga þér Kristur launar fyrir allt og allt. Þú varst svo sterk og lézt ei böl þig buga og birtan skín í gegnum húmið kalt. Það er gott er lífsins degi lýkur, að ljómi birta um þann sem kvaddur er. Því eitt er víst, að Guð vor gæzkuríkur, glaða framtíð hefur búið þér. Kæra mamma, ljúfur Guð þig leiði, um landið efra að Edens fögrum lund, og á þinn legstað blóm sín fögur breiði, svo blessi Drottinn þessa hinztu stund. Í okkar hjarta ljúf þín minning lifir, þú leiddir okkur fyrstu bernsku spor. Við biðjum Guð, sem ræður öllu yfir, að enn þér skíni blessuð sól og vor. Hjartans þakkir, elsku mæta móðir, þér miskunn veiti Guð svo hvílist rótt. Þig verndi og gæti allir englar góðir, ástarþakkir, mamma, góða nótt. (H.J.) Það er sveit bak við heiðina háu þar sem heiðríkust vornóttin skín. Þar sem ótal mörg lífssporin lágu leitar hugur minn ákaft til þín. Þar sem dvaldi ég æskuna alla þar sem ævinnar starf mér ég bjó. Mega hverfa í faðm þinna fjalla færir sál minni huggun og ró. Ég var bundinn þér bláfjallasalur hverju blómi er í skjóli þér grær og þú seiddir mig sólríki dalur sveitin öll, hún var hjartanu kær. Þar sem hnjúkurinn hæstbrýndur fjalla heldur trúr yfir byggðinni vörð. Ó, hve gott er nú höfðinu að halla hinsta sinn að þér blessaða jörð. (Jóhann Guðmundsson.) (Jóhann frá Giljum.) Elsku móðir mín kær, ætíð varst þú mér nær, ég sakna þín, góða mamma mín. Já, mild var þín hönd er um vanga þú straukst, ef eitthvað mér bjátaði á. Við minningu um þig geymum og aldrei við gleymum, hve trygg varst þú okkur og góð. Við kveðjum þig, mamma, og geymum í ramm í hjarta okkar minningu um þig. (Gylfi V. Óskarsson.) Síðasta sumarrósin sölnaði í frostinu í nótt blöðin til foldar féllu og feyktust með vindum skjótt. Hverfult er blómið blíða og blikið sem fegurst skín. Rósin mín, rósin mín rjóða í rökkrinu hvarfstu mér sýn. Öllu er skapað að skilja er skín á himinsins ljós, jafnt eikin hin forna fellur sem fegursta heimsins rós. (Þorvaldur Sæmundsson.) Bjartur var morgun bjartari dagur langur og himinheiður. Kvöldsett er orðið kemur senn nóttin með djúpan, draumlausan svefn. Ljúf er hvíldin eftir liðinn dag í faðmi fósturjarðar. Líknsöm er moldin meinin hún hylur öllum býr eilífa ró. (Þorvaldur Sæmundsson.) Þín návist Guð mér gefur allt svo mikið og gakkt þú með mér ævi minnar veg. Ég vild' þú gætir aldrei frá mér vikið og bið þú verndir mig meðan ég er. Það veit ei nokkur ævi sína alla og án þín Guð er lífið búið spil. Því á þig einhver engillinn mun kalla þá endar þetta líf ef rétt ég skil. (Ólafur Sveinn Traustason.) Lögmáli heimsins lánast engum að breyta, lífið og dauðinn stöðuga glímu þreyta. Óðar en varir kemur þá kallið stríða, kallið sem háum og lágum er gert að hlýða. Ævinnar stundir skiptast í ljós og skugga, skarpköldum rómi kveður hríðin á glugga. Hraðfleygra stunda góðra megum við minnast, mannlífsins gangur reynist að hittast og kynnast. Muna skal þann er máttu ei forlögin buga, manndómur stendur greyptur í okkar huga. Félagi góður er horfin til annarra heima, fann sem að ljósinu ræður megi hann geyma. (Jóhannes Benjamínsson.) Sjá, hve færist yfir húmsins hönd svo að hljóðna fer um sæ og lönd meðan sól til viðar sígur hljótt. Sofðu rótt. Standi allir góðir vættir vörð færi veikum styrk og frið á jörð. Megi Guð á himnum gefa drótt góða nótt. (Jóhannes Benjamínsson.) Góði Jesús, veg mér vísa, veikan styrk minn andans þrótt. Kærleiks geisla láttu lýsa lífi mínu dag og nótt, vetur, sumar, vor og haust. Vertu hjá mér endalaust. Gefðu síðast frið ég finni, frið í dýrðar birtu þinni. (Árni Erasmusson.) Þó þung séu oft sporin á lífsins leið, og ljósið svo skelfing lítið, skaltu eiga þér von, sem þinn vin í neyð, það virkar, en virðist skrýtið. Því vonin hún vinnur gegn myrkri og kvíða, og veitir þér styrk sinn, í stormi og byl, sjá ljósið mun stækka, og þess skammt er að bíða, að sólskinið sjáir, ég veit það er til. (SHL.) Auðgar líf í öllu fasi, áttum góðar stundir saman. Fjarri lífsins leiða þrasi. Lofa lífið það er gaman. Dofnar kraftur yfir dynur, Drottins englakór að sinna Guð þig geymi góði vinur, gæfa mín var þig að finna. (Þorbjörn Haraldsson.) Leiðirnar skilja en ljós okkur skín, er liðinna daga við minnumst. Ég þakka af hjarta og hugsa til þín uns heima hjá Drottni við finnumst. (Ók. höf.) Langt úr fjarlægð, elsku amma mín, ómar hinzta kveðja nú til þín. En allt hið góða, er ég hlaut hjá þér, ég allar stundir geymi í hjarta mér. Ég man frá bernsku mildi og kærleik þinn, man hve oft þú gladdir huga minn. Og glæddir allt hið góða í minni sál, að gleðja aðra var þitt hjartans mál. Og hvar um heim, sem liggur leiðin mín þá lýsa mér hin góðu áhrif þín. Mér örlát gafst af elskuríkri lund, og aldrei brást þín tryggð að hinztu stund. Af heitu hjarta allt ég þakka þér, þínar gjafir, sem þú veittir mér. Þín blessun minning býr mér ætíð hjá, ég björtum geislum strái veg minn á. (Höf. ók.) Birtist 9. október 1999 í grein um Ástrósi Friðbjarnardóttur (Ingibjörg? orti ca 30 árum fyrr) Ég sakna þín móðir og sárt ég finn hve sorgin var djúp og breið, þá einn með sáran söknuð minn, ég söng og grét um leið. (E.J.E.) Eyjólfur Ragnar Eyjólfsson d. 2007 Þrátt mér reynist tímans tafl tæpt þó máti forði leikjum ræður óþekkt afl, oft er skák á borði Vel mér ganga þykir þá, þegar bjarga peði, sé þó löngum eftir á annað meira í veði. Á leikjum haft ég hefi gát, hólminn aldrei flúið. En þó ég verjist þrái ég mát, – þá er taflið búið. (Guðmundur Guðmundsson frá Nýjabæ í Kelduhverfi) Krjúpum hljóð við hvílu þína klökk við heyrum dauðans óm, vekur rödd hans söknuð sáran svíður undan slíkum róm. Þegar byrstur kallar: komdu, kveðja verða börn og mann. Þarf að hlýða miklum mætti miskunn enga sýnir hann. Þér við viljum þakkir færa þegar leiðir okkar skilja nú, fyrir milda móðurblíðu mesta sem að veittir þú. Fyrir störf þín, stríð og þrautir er stormar lífsins sóttu að, fyrir allt sem gafstu af gæðum, geymt og munað verður það. Þegar þú ert horfin héðan, hugir margir fylgja þér. Á þína ljúfu elsku og önnun aldrei nokkurn skugga ber. Burt frá lífsins böli og sorgum borin ertu á æðri strönd. Þar sem ríkir ást og eining og eilíf fögur þroska lönd. (Höf. ók.) Nú horfinn er ástvinur himnanna til, heill þar nú situr við gullbryddað hlið, í Guðs faðmi gistir hann nú. Samfylgd er þökkuð með söknuð í hjarta, sefandi virkar þó minningin bjarta. Ég kveð þig með kærleik og trú. (Hafþór Jónsson.) Við hlýðum þó að komi hinsta kallið, og kveðjan mikla sumardegi á. Við hnígum, eins og blóm til foldar fallið, er fær ei varist sláttumannsins ljá. Nú bljúg við þökkum alla alúð þína, og umhyggju er jafnan kom frá þér. Nú sjálfur drottinn annist öndu þína og inn þig leiði í dýrðarvist hjá sér. (Jónína Þ. Magnúsdóttir.) Á kveðjustundu, þegar veginn þrýtur og þegar ekki lengur birtu nýtur við hörmum döpur það sem orðið er. Og biðjum aðeins þess að Guð vor góður geymi dóttur, eiginkonu og móður og leggi hana hlýtt að brjósti sér. Ævi manns er örstutt ferð um sviðið, augnablikið fyrr en varir liðið og nauðsynlegt að nýta hverja stund. Ævin stutta þess sem glaður gengur er göfugri en mörg sem varir lengur. Við munum ætíð bros og létta lund. Alfaðir, sem alla hluti bætir ástvina á nýjum slóðum gætir og græðir sárin eftir erfitt stríð. Þar munu vinir hittast heilir aftur er hér á jörðu dvínar lífsins kraftur og verða síðan saman alla tíð. (Guðbj. Ó.) Liljur og rósir þær skreyta þitt beð með þeim er barrtré sem blómstrar þar með Allt er svo litríkt svona rétt eins og þú því beðið er líf þitt en því lokið er nú Nú amma er hjá þér og þið saman á ný um litfagra dali hönd í hönd haldið í Ég bið bara að heilsa því lítið annað get gert vona að líf þitt á himnum verði yndislegt – Ég elska þig, afi minn! (Clara Regína) Hjartað samsvarar ekki takmörkunum sínum ljóðið ekki veruleikanum, veruleikinn ekki draumi Guðs. Hvers konar samtal er það sem breytir þér án þess að þú breytist sjálfur? Leitaðu ekki í þöglu grasinu, leitaðu að þöglu grasinu. (Bo Carpelan, þýð. Njörður P. Njarðvík.) Sofnar drótt, nálgast nótt, sveipast kvöldroða himinn og sær. Allt er hljótt, hvíldu rótt. Guð er nær. (- Kvöldsöngur skáta ) Líður senn að lífsins kveldi, langt er siglt og komið haust, og í sólar síðsta eldi sett er skipið upp í naust. Nú eru seglin björtu bundin, brugðið stýri hjörum frá. Bíð ég einn við ystu sundin eftir fari – og nýjum sjá. (Jón Árnason.) Ljóðs Jóns, Eintal, fjallar um lífshlaup hans í bundnu máli, - síðasta erindi ljóðsins. Jón frá Syðri-Á í Ólafsfirði ( - South River Band) Hvenær sem ég gríp á strengjum lútu minnar, kenni ég trega – Hver veit nema sál hennar sem dó, dvelji þar um sinn. (Þýð. Helgi Hálfdanarson.) Harmur - Japönsk tanka í þýðingu Helga Ég kem úr róðri, en bind ekki bátinn hjá bakka fljótsins að sinni; við kvöldmánans glóð er gott að sofna í gömlu kænunni minni; og þótt hún líði frá landi með vindum sem létt út í húmið sveima, að blómguðu sefi hún leggst þar að lokum sem líka er gott að dreyma. (Kínverskt ljóð.) Um mig streyma minningar hljóðar sem að áttum við góðar, jafnt í gleði og raun. Það er auðlegð að lifa hér með minningum þeim, er þú kvaddir þennan heim. Allar þessar umliðnu stundir, okkar hamingjufundir, leita á huga minn. Er ég kveð þig mín kæra vina með tár á kinn, þú átt ávallt kærleik minn. Gegnum sorgarinnar ský, skín vonarinnar stjarna. Nú þú gleði þína átt á ný, í hópi drottins barna. Inn í eilífðarinnar löndum ert þú nú í Guðs höndum. við hið himneska ljós. Þakkarkenndin nú vaknar upp og gagntekur mig yfir því að þekkja þig. (Einar Örn Einarsson) - Memory e. A.L. Webber? Ég vildi ég væri engill pabbi minn þá myndi ég klæða blómum himininn og loftin myndu óma af ljúfum söng sem leiftraði af gleði kvöldin löng. Og af því þú ert þreyttur vænginn minn, þú fengir til að hvílast – enn um sinn. Sængin þín verður öll mín ást og allt sem saman áttum við – ef þér er kalt og koddann færðu úr skýjaslæðum þeim sem sjálfur Drottinn gerði höndum tveim og stjörnurnar ég set á koddann þinn og sólina við hjartað, ljúfurinn. Sofðu í friði pabbi, sofðu rótt. Sofðu, ég vaki það er komin nótt. (Alvar Haust) Ég vildi, pabbi... Þetta er aðeins örstutt leið, ekki svipstund milli dauðans og lífsins, en gjarna hefði ég viljað fylgjast með þér þann spöl. (Þorgeir Sveinbjarnarson) Fylgd e Þorgeir Ljúfum ferli lokið er, lífsins bók er skráð, upp þú skerð af akri hér, eins og til var sáð. Til ljóssins heima lífið snýr, langt með dagsverk þitt, Drottinn sem þér bústað býr, barnið þekkir sitt. Í margra huga er minning skær, og mynd í hjarta geymd. Stöðugt okkur stendur nær, stund sem ekki er gleymd. Nú komið er að kveðjustund, klökkvi hjartað sker, genginn ertu Guðs á fund, sem góður líknar þér. (Kristján Runólfsson.) Þú ert það, sem þú öðrum miðlað getur, og allar þínar gjafir lýsa þér og ekkert sýnir innri mann þinn betur en andblær hugans, sem þitt viðmót ber. Því líkt og sólin ljós og yl þér gefur og lífið daprast, ef hún ekki skín, svo viðmót þitt á aðra áhrif hefur og undir því er komin gæfa þín. (Árni Grétar Finnsson) Í næturmyrkri þú nærð ei að sjá þann næsta þér hjá, þó nemur þú aldrei návist hans næmar’ en þá. (Árni Grétar Finnsson.) Nánd e. Árna Grétar Horfin ertu héðan vina kæra hnigin ertu nú í svefninn væra. Sofðu vært uns sólin fagra skín á sælulandi gleðin aldrei dvín. (Lilja Guðmundsdóttir) Ég horfi í ljóssins loga sem lýsir í hugskot mitt og sé á björtum boga brosandi andlit þitt. (Snjólaug Guðmundsdóttir) Þýtur í stráum þeyrinn hljótt, þagnar kliður dagsins. Guð er að bjóða góða nótt í geislum sólarlagsins. (Trausti Á. Reykdal.) Ljósið á himnum lýsi þér litli fallegi drengur. Í hjarta mér og fleiri hér brostinn er einn strengur. (Höf. ók.) Augun þreyttu þurftu að hvíla sig. Það er stundum gott að fá að sofa. Armar drottins umlykja nú þig, okkar er að tilbiðja og lofa. Við þér tekur annað æðra stig, aftur birtir milli skýjarofa. Enginn nær flúið örlögin sín aldrei ég þér gleymi. Nú ert þú sofnuð systir mín Sæl í öðrum heimi. Hlátra og hlýju brosin þín í hjarta mínu geymi. (Haraldur Haraldsson.) En komin eru leiðarlok og lífsins kerti brunnið og þín er liðin æviönn á enda skeiðið runnið. Í hugann kemur minning mörg, og myndir horfinna daga, frá liðnum stundum læðist fram mörg ljúf og falleg saga. Þín vinartryggð var traust og föst og tengd því sanna og góða, og djúpa hjartahlýju og ást þú hafðir fram að bjóða. Og hjá þér oft var heillastund, við hryggð varst aldrei kenndur. Þú komst með gleðigull í mund og gafst á báðar hendur. Svo, vinur kæri, vertu sæll, nú vegir skilja að sinni. Þín gæta máttug verndarvöld á vegferð nýrri þinni. Með heitu, bljúgu þeli þér ég þakka kynninguna, um göfugan og góðan dreng ég geymi minninguna. (Höf. ók.) Sjá, hér tímans brotnar bára, byltist fram með straumi ára; geirar milli hærðra hára, hrukkótt ennið nýtur sín. – Þetta er hún amma mín. Á myrku vetrar köldu kveldi kveikir hún ljós og gerir að eldi, hver athöfn greypt í æðra veldi, enginn mistök, léttúð, grín. – Amma vandar verkin sín. Hún les á kvöldin, segir sögur, semur jafnvel stundum bögur. Þá er hún í framan fögur, fegri en nokkur blómarós. – Þó fær amma aldrei hrós. Þótt hún sömu verkin vinni, vefi, tæti, kembi, spinni, alltaf er hennar sama sinni, sífelld vinnugleði og fjör. – Svona eru ömmu ævikjör. Amma mín er fyrst á fætur, flýr hún langar vökunætur. Þegar barnabarnið grætur, bregst hún þá við létt og ör. – Amma forðast feigðarkjör. Amma er dáin, dagur liðinn, Drottinn veitti henni friðinn. Enn eru sömu sjónarmiðin, sami áhuginn og fyrr – fyrir innan Drottins dyr. (Haraldur Hjálmarsson.) Öldungum holl og hinum traust, hollvinur allra barna. Öðrum til heilla og hugnaðar heyrðist þú talin gjarna. Fengi hnjóðsyrði fjarstaddur, fljót þú snérist til varnar og sagðir aðeins ef annað brást: „Æi, greyið a tarna“. (H.P.) Hilmar Pálsson orti um Þórdísi systur sína á 80 ára afmæli hennar. Grynnist ekki góðvildin þótt gerist gömul kona. Betri væri veröldin, viðmótið og samskiptin, ef heimurinn ætti fleira af fólki svona. (H.P.) í afmælisljóði til Dísu þegar hún varð 85 ára. Megi gæfan þig geyma, megi Guð þér færa sigurlag. Megi sól lýsa þína leið, megi ljós þitt skína sérhvern dag. Og bænar bið ég þér, að ávallt geymi þig Guð í hendi sér. (Þýð. Bjarni Stefán Konráðsson) Áður en ég dreg andann í hinsta sinn áður en hið mikla tjald fellur áður en síðustu blómin fella lauf sín yfir mig vil ég lifa vil ég elska vil ég vera í þessum myrka heimi á þessum hamfaratímum í þessari stríðstilveru hjá þeim sem þarfnast mín hjá þeim sem ég þarfnast hjá þeim sem ég vildi læra að meta til þess að uppgötva til þess að undrast til þess að læra hver ég er hver ég gæti verið hver ég vildi vera svo að dagarnir verði ekki til einskis svo að klukkustundirnar fái tilgang svo að mínúturnar verði dýrmætar þegar ég hlæ þegar ég græt þegar ég þegi á leið minni til þín á leið minni til mín á leið minni til Guðs hvers vegir eru ósléttir hvers vegir eru þyrnum stráðir hvers vegi ég þekki varla en hverja ég vil ganga hverja ég hef þegar gengið hverja ég vil ekki hætta að ganga án þess að hafa séð blómkrónur blómanna án þess að hafa heyrt nið árinnar án þess að hafa undrast hve lífið er fallegt þá má dauðinn koma þá get ég farið þá get ég sagt: Ég hef lifað. (Þýð. Bjarni Stefán Konráðsson) Takk fyrir tímann sem með þér við áttum, tímann, sem veitti birtu og frið. Ljós þitt mun loga og leiðbeina áfram, lýsa upp veg okkar fram á við. Gefi þér Guð og góðar vættir góða tíð eftir kveðjuna hér. Þinn orðstír mun lifa um ókomna daga indælar minningar hjarta okkar ber. (P.Ó.T.) Guð gefi mér æðruleysi til að sætta mig við það sem ég fæ ekki breytt, kjark til að breyta því sem ég get breytt og vit til að greina þar á milli. (Reinhold Niebuhr.) Bænin er eignuð Reinhold Niebuhr, 1892-1971. Þessi hugsun er ævaforn, ein útgáfan er t.d. höfð eftir Ágústínusi kirkjuföður. Bænin er enda til í einu eða öðru formi í flestum trúarbrögðum en tengslin við AA hreyfinguna má rekja til New York og Akron. Einn félaganna í New York las hana í NY Times, hreifst af henni og kynnti félögunum og síðan hefur hún verið uppi á vegg í aðsetri AA samtakanna um heim allan. Guð, gefðu mér æðruleysi til að sætta mig við það sem ég fæ ekki breytt, kjark til að breyta því sem ég get breytt og vit til að greina þar á milli. Að lifa einn dag í einu, njóta hvers andartaks fyrir sig, viðurkenna mótlæti sem friðarveg, með því að taka syndugum heimi eins og hann er, eins og Jesús gerði en ekki eins og ég vil hafa hann og treysta því að þú munir færa allt á réttan veg ef ég gef mig undir vilja þinn svo að ég megi vera hæfilega hamingjusamur í þessu lífi og yfirmáta hamingjusamur með þér þegar að eilífðinni kemur. Amen. (Reinhold Niebuhr) „Einstakur“ er orð sem notað er þegar lýsa á því sem engu öðru er líkt, faðmlagi eða sólarlagi eða manni sem veitir ástúð með brosi eða vinsemd. „Einstakur“ lýsir fólki sem stjórnast af rödd síns hjarta og hefur í huga hjörtu annarra. „Einstakur“ á við þá sem eru dáðir og dýrmætir og hverra skarð verður aldrei fyllt. „Einstakur“ er orð sem best lýsir þér. (Terri Fernandez) Þín alltaf mun ég minnast fyrir allt það góða sem þú gerðir, fyrir allt það sem þú skildir eftir, fyrir gleðina sem þú gafst mér, fyrir stundirnar sem við áttum, fyrir viskuna sem þú kenndir, fyrir sögurnar sem þú sagðir, fyrir hláturinn sem þú deildir, fyrir strengina sem þú snertir, ég ætíð mun minnast þín. (F.D.V.) Ég heiðra mína móður vil af mætti sálar öllum ég lyfti huga ljóssins til frá lífsins boðaföllum. Er lít ég yfir liðna tíð og löngu farna vegi skín endurminning unaðsblíð sem ársól lýsi degi. Að færa slíka fórn sem þú mun flestum ofraun vera, En hjálpin var þín heita trú þær hörmungar að bera. Í hljóði barst þú hverja sorg, sem hlaustu oft að reyna en launin færðu í ljóssins borg og lækning allra meina. Nú er of seint að þakka þér og þungu létta sporin, þú svífur fyrir sjónum mér sem sólargeisli á vorin. Þú barst á örmum börnin þín og baðst þau guð að leiða ég veit þú munir vitja mín og veg minn áfram greiða. (Eiríkur Einarsson) (Eiríkur Einarsson í Réttarholti.) Sofðu, engill, sofðu, því nú er komin nótt sjálfsagt eru fleiri sem sofa einnig rótt Ekki fæ ég skilið hvað ræður öllu hér og ekki heldur hvers vegna var sótt, einmitt að þér. Sofðu engill sofðu, við biðjum fyrir þér svo drottins höndin leiði þig hvar sem hann er Við varðveitum með lotningu minninguna um þig er vörðuð verður leið þín upp á æðra stig. Sofðu, engill, sofðu, við þökkum auðmjúk þér sem gafst okkur svo mikið í jarðvist þinni hér. Við eigum bara erfitt með að sætta okkur við það að þú sért tekin burtu og flutt á annan stað. Sofðu, engill, sofðu, og hvíldu þig rótt svona fagrir englar eiga af ástríki gnótt. Þeir bera okkur gleði, bjartsýni og von eins og Drottinn forðum er hann sendi eigin son. Sofðu, ljúfust, kæra, ég hugsa hlýtt og bið þá veit ég, þú ert komin og ert við mína hlið. Ég trúi að allir þarna geti litið við um stund og átt með sínum ástvinum ljúfan endurfund. Sofðu bara engill og lúrðu undir sæng megi Drottinn geyma þig undir hlýjum væng. Við hittumst bara aftur þegar húmar aftur að og Drottinn vill fá fleiri á þennan ljúfa stað. (Þorbjörg Gísladóttir) Þú siglir braut um móðu mistri hulda, en mannleg hjörtu gráta þína för. Þau skilja eigi skipun valdsins dulda, en skrifa í sandinn spurningar og svör. Ef hjartað slær og ef að brosið lifir, er okkar sorg sem reykur liðin braut. Tala þú, guð, sem öllu vakir yfir, það orð, sem læknar sára hjartans þraut. Almáttki guð, lát duftið dauðaseka dreyma þá sól, er lífið geislar frá. Réttu fram hönd, er myrkrið megni að reka, gef meira ljós og dýpri sólar-þrá. Leyf okkar heitu óskum fylgja henni. Heyr okkar þöglu bæn um hjálp og náð. Við getum ekkert annað gefið henni, því einu treyst, að drottinn þekki ráð. (Björn Haraldsson.) (Björn frá Austurgarði) Ég minnist þín, um daga og dimmar nætur, mig dreymir þig, svo lengi hjartað slær. Og þegar húmið hylur allt sem grætur, mín hugarrós á leiði þínu grær. Þín kærleiksbros mér aldrei, aldrei gleymast, þitt allt – þitt bænarmál og hvarms þíns tár. Hvert ráð, hvert orð, hvert andartak þitt skal geymast. Þín ástarminning græðir lífs míns sár. Ein friðarstjarna á fagurhimni glitrar. Eitt friðarljós í sölum uppheims skín, sem veitir fró og hvíld, þá tárið titrar á tæru augu harms við náðalín. Þín ljúfa minning lifir mér í hjarta, hún ljóma slær á ævi minnar braut. Ég á þig enn svo fagra, blíða og bjarta. Ég bý sem fyrr við töfra þinna skaut. Við öldur hljóms og óðs frá unnarsölum um óttarstund ég tæmi djúpsins skál. Á meðan söngfugl sefur innst í dölum, mér svalar hafsins þunga tregamál. Úr rúmsins fjarvídd aldnir berast ómar, það allt sem var, er enn og verður til. Svo lengi skapaeldsins ljóshaf ljómar er lífið allt ein heild, með þáttaskil. (Ásmundur Jónsson.) Guð ég þakka vil þér, að í þinni hendi ég er. Þökk að ætíð þú leggur mér lið, er í lausnarans nafni ég bið. Gef mér fúsleik svo fagnandi ég, dag hvern feti þinn hjálpræðisveg, uns þú opnar mér himinsins hlið og mitt hjarta á um eilífð þinn frið. (Lilja S. Kristjánsdóttir) Við kveðjum þig, kæra amma, með kinnar votar af tárum. Á ást þinni enginn vafi, til okkar, við gæfu þá bárum. Horfin er hönd þín sem leiddi á hamingju- og gleðifundum, ástúð er sorgunum eyddi, athvarf á reynslustundum. Margt er í minninga heimi mun þar ljósið þitt skína. Englar hjá guði þig geymi, við geymum svo minningu þína. (Höf. ók.) Nú stöðvar ekkert tregatárin, og tungu vart má hræra. Þakka þér amma,öll góðu árin, sem ótal minningar færa Já,vinskap þinn svo mikils ég met og minningar áfram lifa. Mót áföllum lífsins svo lítið get, en langar þó þetta að skrifa. Margt er í minninganna heimi, mun þar ljósið þitt skína. Englar hjá Guði þig geymi, ég geymi svo minningu þína. (Höf. ók.) Við skulum róa sjóinn á fyrst við erum fjórir. Það eru bæði þú og ég stýrimaður og stjóri. Við skulum róa sjóinn á og sækja okkur ýsu. En ef hann krummi kemur þá og kallar á hana Dísu? Við skulum róa sjóinn á og sækja okkur lúðu. En ef hann krummi kemur þá og kallar á hana Þrúðu? Við skulum róa sjóinn á og sækja okkur löngu. En ef hann krummi kemur þá og kallar á hana Möngu? Við skulum róa sjóinn á og sækja okkur skötu. En ef hann krummi kemur þá og kallar á hana Kötu? Við skulum róa sjóinn á og sækja okkur fiskinn. En ef hann krummi kemur þá og krunkar ofan í diskinn? (Þjóðvísa, höf. ók.) Þeir segja mig látinn, ég lifi samt og í ljósinu fæ ég að dafna. Því ljósi var úthlutað öllum jafnt og engum bar þar að hafna. Frá hjarta mínu berst falleg rós, því lífið ég þurfti að kveðja. Í sorg og í gleði ég senda mun ljós, sem ykkur er ætlað að gleðja. (Höf. ók.) Guðs barn deyr sælt, það deyr í Jesú örmum, frá dánarbeð það fer með englum heim. Við bylgjur Jórdans bros er því á hvörmum og borg Guðs sér það, ljóss í fögrum geim. Svo kom þú, dauði, Drottinn þegar býður, í Drottins nafni er ég tilbúinn. Er boðskapur Guðs barst mér engilþýður þá bauð ég Kristi strax í hjartað inn. (Höf. ók.) Þú misstir hann sem hjartanu er kær og hlýtur sárt að finna til og stríða. Það sem vakti gleði þína í gær grætir þig í dag og fyllir kvíða. Mundu samt að sorgartárin tær trega víkja burt er stundir líða. (H.H.) Við þökkum fyrir ástúð alla, indæl minning lifir kær. Nú mátt þú vina höfði halla, við herrans brjóst er hvíldin vær. Í sölum himins sólin skín við sendum kveðju upp til þín. (H.J.) Eins og ljúfur, bjartur dagur hefur líf mitt gengið hjá í ljósi augna þinna, svifið eins og blærinn um sumarfjöllin blá til sólskinsdrauma minna – draumanna sem lifðu í ljósi augna þinna. (ÓBG) Ólafur Björn Guðmundsson. Nú kveð ég móður mína og minningarnar skína og létta þessa stund, um elsku’ og ástúð þína sem aldrei virtist dvína og þína glöðu léttu lund. Þér lét með litlum sálum að leysa’ úr þeirra málum. Þín vizka reyndist vel. Að geyma Guð í hjarta og gleði jafnan skarta. Um síðir styttir upp öll él. (BMÓ) Björn Már Ólafsson Ort um Elínu Maríusdóttur Birtist fyrst með greinum um hana 12. nóv. 2007 ÓBG - maður og BMÓ sonur Gættu þess vin, yfir moldunum mínum, að maðurinn ræður ei næturstað sínum. Og þegar þú hryggur úr garðinum gengur ég geng þér við hlið þó ég sjáist ei lengur. En þegar þú strýkur burt tregafull tárin þá teldu í huganum yndisleg árin sem kallinu gegndi ég kátur og glaður, það kæti þig líka, minn samferðamaður. (James McNulty) Þótt hæsta gálga eg hengi á, ó, móðir mín, ó, móðir mín, ég veit, hvers ást mér yrði hjá, ó, móðir mín, ó, móðir mín. Þótt drekkt mér væri í dýpstum mar, ó, móðir mín, ó, móðir mín, ég veit hvers tár mín vitjuðu þar ó, móðir mín, ó, móðir mín. Þótt fordæming mig félli á, ó, móðir mín, ó, móðir mín, ég veit, hvers bæn mér bjargaði þá, ó, móðir mín, ó, móðir mín. (Rudyard Kipling) Móðir mín e Kipling, þýð. ? Tign er yfir tindum og ró. Angandi vindum yfir skóg andar svo hljótt. Söngfugl í birkinu blundar. Sjá, innan stundar sefur þú rótt. (J. W. Goethe, þýð. Helgi Hálfdanarson) Orð mín eru auðskilin, og auðvelt að fram kvæma þau. Og þó getur enginn skilið þau eða framkvæmt. Orð mín eiga sér víðtæka uppsprettu, og verk mín stjórnast af mátt ugu lögmáli. Menn þekkja mig ekki, af því að þeim er þetta ókunnugt. Fáir þekkja mig, og það er mér til lofs. Því að hinn vitri er fátæklega búinn, en ber gimstein í barmi sér. (Lao-Tse) Þegar maður hefur tæmt sig af öllu, mun friðurinn mikli koma yfir hann. Allir hlutir koma fram í tilvistina og menn sjá þá hverfa aftur. Eftir blóma ævinnar fer hvað eina aftur til upphafsins. Að hverfa aftur til upphafsins er friðurinn: það er að hafa náð takmarki tilvistar sinnar. (Lao-Tse) Hinn ófullkomni fullkomnast, hinn borni réttist, hinn tómi fyllist, hinn slitni end urnýjast. Sá, sem hefur fáar óskir mun fá þær uppfylltar. Sá, sem girnist margt, missir af því. Þess vegna ástundar hinn vitri einfeldni og verður fyrirmynd allra. (Lao-Tse) Sá sem hefir fáar óskir, mun fá þær upp fylltar. Sá, sem girnist margt, missir af því. Þess vegna ástundar hinn vitri ein feldni og verður fyrirmynd allra. Hann býst ekki í skart, þess vegna ljómar hann. Heldur sér ekki fram og það er ágæti hans. Hann er laus við sjálfhælni og þess vegna er hann vitur. Hann er laus við sjálfsþótta og ber því af öðrum, og af því að hann keppir ekki við aðra, getur enginn keppt við hann. (Lao-Tse) Hinn vitri safnar ekki auði. Því meiru sem hann ver öðrum til gagns, því meira á hann sjálfur. Því meira sem hann gefur öðrum, því ríkari er hann sjálfur. (Lao-Tse) Þegar maður hefir tæmt sig af öllu mun friðurinn mikli koma yfir mann. Allir hlutir koma fram í tilvistina, og menn sjá þá hverfa aftur. Eftir blóma ævinnar fer hvaðeina aftur til upphafsins. Að hverfa aftur til upphafsins er friðurinn; það er að hafa náð takmarki tilvistar sinnar. (Lao-Tse) Þegar menn þekkja móðurina, vita þeir, hvers vænta má af börnunum. Hver, sem þekkir móðurina og fetar eins og barn í fótspor hennar, hefur ekkert að óttast, þótt líkaminn farist. (Lao-Tse) Sá sem býr í ljóma Alvaldsins, hverfur í dimmu. Á Vegi eilífðarinnar virðist hann vera á afturför, og sú leið er eins og torfærir troðningar. Hin æðsta dyggð liggur djúpt, sem dalur, og fegurðin mesta er sem ofbirta í augun. Sá er auðugastur, sem er ánægður með lítið; einlæg dyggð, er álitin sérviska og stöðugleikur hennar hverflyndi. Hinn víðasti reitur hefur engar hliðar, og stærsta kerið er lengst í smíðum. Enginn hefur heyrt hins hæstu tóna. Hið stærsta er formlaust – skuggi skuggans. (Lao-Tse) Bókin um veginn e Lao Tse, Sá sem gengur fram á mann særðan örvarskoti eyðir ekki löngum tíma í vangaveltur um hvaðan örin kom, hverra manna skyttan er, hvaða viður er í örvarleggnum eða hvernig örvaroddurinn er í laginu. Auðvitað snýr hann sér þegar í stað að því að draga örina út. (Shakyamuni, Búdda) Ask veit eg standa, heitir Yggdrasill, hár baðmur, ausinn hvíta auri; þaðan koma döggvar, þær er í dala falla, stendur æ yfir grænn Urðarbrunni. Þaðan koma meyjar margs vitandi þrjár úr þeim sæ, er und þolli stendur; Urð hétu eina, aðra Verðandi, – skáru á skíði – Skuld ina þriðju. Þær lög lögðu, þær líf kuru alda börnum, örlög seggja. (Úr Völuspá) Lífsins göngu gekkstu glaður, ljúfur, stilltur alla elsku fékkstu yndislegur piltur. Þínar þrautir barstu þögull kæri vin enda alltaf varstu eins og sólarskin. Við munum þína léttu lund þú lífsins gleðigjafi, nú komið er að kveðjustund þig kveðja amma og afi. (S.F.) Sverrir Friðþjófsson I Am Not There Do not stand at my grave and weep. I am not there, I do not sleep. I am a thousand winds that blow. I am the diamond glints on snow. I am the sunlight on ripened grain. I am the gentle autumn rain. When you awaken in the morning hush, I am the swift uplifting rush. Of quiet birds in circled flight. I am the soft stars that shine at night. Do not stare at my grave and cry. I am not there, I did not die. (Mary E. Frye) Do not stand at my grave and weep I am not there I do not sleep I am a thousand winds that blow, I am the diamond glints on snow I am the sunlight on ripened grain I am the gentle Autumn rain When you awaken in the morning’s hush I am the swift uplifting rush Of quiet birds in circled flight I am the soft stars that shine at night. Do not stand at my grave and cry I am not there I did not die (Author Unknown.) http://www.businessballs.com/donotstandatmygraveandweep.htm Samkvæmt upplýsingunum í þessum tengli er engin örugglega "upprunaleg" útgáfa til. Ljóðið var ort 1932 en ekki var endanlega staðfest fyrr en 1998 hver höfundurinn væri. Fjölmargar útgáfur munu hafa verið á kreiki allan þennan tíma og verða sjálfsagt áfram eftir þessu að dæma. Vertu ekki grátinn við gröfina mína góði, ég sef ekki þar. Ég er í leikandi ljúfum vindum, ég leiftra sem snjórinn á tindum. Ég er haustsins regn sem fellur á fold og fræið í hlýrri mold. Í morgunsins kyrrð er vakna þú vilt, ég er vængjatak fuglanna hljótt og stillt. Ég er árblik dags um óttubil og alstirndur himinn að nóttu til. Gráttu ekki við gröfina hér – gáðu – ég dó ei – ég lifi í þér. (Þýð. Ásgerður Ingimarsdóttir) (Höf. ókunnur.) Svefninn langi laðar til sín lokakafla æviskeiðs hinsta andardráttinn andinn yfirgefur húsið hefur sig til himna við hliðið bíður drottinn. (Björn Jörundur Friðbjörnsson og Daníel Ágúst Haraldsson). Grátið ei við gröf mína ég er ekki þar. Ég lifi í ljúfum blænum er strýkst um vanga þinn. Ég er sólargeisli er smýgur í sálu þína inn, vermir hug og hjarta eins og hinsti kossinn minn. Ef að kvöldi til himins þú horfir og þráir anda minn þá líttu skæra stjörnu og horðu hana á því þar er ljómi augna minna og svalar þinni þrá. Er norðurljósin leiftra þá njóttu þess að sjá að orku mína og krafta þú horfir þar á. Ef uppsprettu lífsins þú leitar þaðan ljósið kemur frá dvel ég þar í birtu þeirri er lífið nærist á. Mér gefið hefur verið að dvelja ykkur hjá og tendra ykkur lífsneista með nýrri von og þrá. Grát því ei við gröf mína ég lifi ykkur hjá. (Þýð/H.S.S.) (Þýð. Helga S. Sigurbjörnsd.) Fagrar stundir fengum, vinur, frá oss enginn tekur þær. Hvað sem yfir okkur dynur æ þín minning lýsir kær. (D. Gests.) Brosið breitt og augun skær, bið guð þig að geyma, bestu þakkir, þú varst mér svo kær. Þér mun ég aldrei gleyma. (Guðný Sigríður Sigurðardóttir) Fagur sem fugl á sveimi fagnar honum lítill gaukur. Hef þig í hjartanu og geymi elsku afi Haukur. (Guðný Sigríður Sigurðardóttir) Þegar mér líður illa leita ég til baka til þess tíma þegar þú varst hér og minningarnar um hláturinn, fallega brosið og hlýjuna þína ýta öllum sársaukanum burt. (Höf. ók.) Guð sá að þú varst þreyttur og þrótt var ekki að fá, því setti hann þig í faðm sér og sagði: „Dvel mér hjá“. Harmþrungin við horfðum þig hverfa á annan stað, hve heitt sem við þér unnum ei hindrað gátum það. Hjarta, úr gulli hannað, hætt var nú að slá og vinnulúnar hendur verki horfnar frá. Guð sundur hjörtu kremur því sanna okkur vill hann til sín hann aðeins nemur sinn allra besta mann. (Þýtt Á.Kr.Þ.) Árni Kr. Þorsteinsson. Í faðmi hennar ömmu þar bestan fékk ég blund, sem blóm und skógarrunni um hljóða næturstund. Við hennar söng ég undi, sem ljúfrar lindar klið, er líður hægt um grundu, og blómin sofna við. Og söknuður mig sækir og sorgarblandin þrá. Hvort á ég ættarlandið aftur fá að sjá? Því þar er elsku amma í aftanroðans glóð, og þar er mér hver minning svo mæt og hlý og góð. (Eva Hjálmarsdóttir.) Þú varst svo heil í huga og hafðir mikla sál. Með þreki og dáð að duga og drýgja kærleiksmál. Hjá manni þínum mætum, í margri stóðstu raun. Í himinsölum háum, þið hljótið sigurlaun. Hér kem ég þig að kveðja já, kveðja í hinsta sinn. Þú baðst guð mig að geyma og greiða veginn minn. Með dauðans hjör í hjarta þú hafðir þrek og ró. Og ásýnd engilbjarta þá önd til hæða fló. (Magnús Sigurðsson.) (Magnús Sigurðsson frá Kinnastöðum) Ég aldrei hef lofað að brautin sé bein, né blómstígar gullskrýddir alla leið heim. Ég get ekki lofað þér gleði án sorgar, á göngu til himinsins helgu borgar. En eg hefi lofað þér aðstoð og styrk, og alltaf þér birtu þó leiðin sér myrk. Mitt ljúfasta barn ég lofað þér hef, að leiða þig sjálfur hvert einasta skref. (Staðf. Hjálmar Jónsson.) sótt á vef Dómkirkjunnar Upp skaltu á kjöl klífa, köld er sjávar-drífa, kostaðu huginn at herða hér muntu lífit verða. Skafl beygjattu skalli, þó at skúr á þik falli, ást hafðir þú meyja, eitt sinn skal hver deyja. Þórir jökull í Örlygsstaðabardaga í Sturlungu. Hættu þér ekki á hálan ís, hyggðu að ráðum mínum. Leitaðu aldrei eftir flís í auga á bróður þínum. Sigurður Árnason ( fæddur á Sigurðarstöðum á Sléttu ) Haustvindur napur næðir, og nístir mína kinn. Ég kveð þig kæri vinur, kveðja í hinsta sinn. Ég man brosið bjarta, og blíðan svipinn þinn. Það er sárt að sakna, sorgmæddur hugurinn. Ljúfar minningar líða, er lítum farinn veg. Lífið í fallegum litum, lífið í straumsins vé. Nú gengur þú með Guði, og gleðst við móðurfaðm. Æðri verk að vinna, við erum börnin hans. (Sæbjörg María Vilmundsdóttir.) Í grenndinni veit ég um vin, sem ég á, í víðáttu stórborgarinnar. En dagarnir æða mér óðfluga frá og árin án vitundar minnar. Og yfir til vinarins aldrei ég fer enda í kappi við tímann. Sjálfsagt þó veit hann ég vinur hans er, því viðtöl við áttum í símann. En yngri vorum við vinirnir þá, af vinnunni þreyttir nú erum. Hégómans takmarki hugðumst við ná og hóflausan lífróður rérum. „Ég hringi á morgun,“ ég hugsaði þá, „svo hug minn fái hann skilið“, en morgundagurinn endaði á að ennþá jókst milli’ okkar bilið. Dapurleg skilaboð dag einn ég fékk, að dáinn sé vinurinn kæri. Ég óskaði þess, er að gröf hans ég gekk, að í grenndinni ennþá hann væri. Sjálfur, ef vin þú átt góðan í grennd gleymdu’ ekki, hvað sem á dynur, að albesta sending af himnunum send er sannur og einlægur vinur. (Höf. ók. Þýð. Sig. Jónsson) Elsku mamma, okkur skilur að um tíma dauðans hönd. Þó að hvíld sé þreyttum blessun, og þægur byr að ljóssins strönd. Þó er jafnan þungt að skilja. Þokast nær mörg fögur mynd, þegar hugur krýpur klökkur, kær við minninganna lind. Sérhvert barn á mætri móður margt að þakka, er samvist dvín. Yfir brautir æskubreka okkur leiddi höndin þín. Því við bindum þöglum huga, þýtt, með hlýrri vinamund þakkarkrans, sem tregatárin tállaus vökva á kveðjustund. Vertu blessuð, elsku amma, okkar hugsun með þér fer yfir hafið hinum megin horfnir vinir fagna þér. Þó við dóminn skapa ei skiljum, skýrist margt við kærleiks yl. Lítil barnssál líka getur leitað, saknað, fundið til. Vinakveðja okkar allra er hér borin fram í dag, kærleikshlý við hvílu þína, er klukkur leika sorgarlag. Fögur samstarfsmanna minning mestur dýrðarsjóður er. Blítt á leiði blómum vaggar blærinn, sem um dalinn fer. (Höf. ók.) Mamma, ekki gráta mig, ég veit þú saknar mín. Mig langar að vera hjá þér og þerra tárin þín. Ég fékk aldrei að sjá þig og blíðu brosin þín, Guð vantaði lítinn engil og kallaði mig til sín. Segðu pabba að ég elsk’ann því pabbi á líka bágt, faðmaðu hann fyrir mig og hvíslaðu ofurlágt. Segð’onum frá stjörnunni sem á himnum skærast skín, kennd’onum að þekkja hana því hún er stjarnan mín. Núna áttu lítinn engil sem vakir yfir þér, ég passa líka pabba, segðu honum það frá mér. Það eru hér svo margir sem þykir vænt um mig, fjöldi fallegra engla sem gæta mín fyrir þig. Tendraðu lítið kertaljós til að lýsa þér til mín, láttu á leiðið mitt hvíta rós, það læknar sárin þín. Þegar sorgarinnar skuggi dvín, þá muntu minnast mín og tár þín verða gleðitár því ég verð ávallt þín. (Höf. ók.) Við treystum á hinn mikla mátt sem mildar allra kjör. Í skjóli hans þú athvarf átt er endar lífsins för. Og það er margt sem þakka ber við þessa kveðjustund. Fjör og kraftur fylgdi þér, þín fríska, glaða lund. Mæt og góð þín minning er og mildar djúpa und. Þú skilur eftir auðlegð þá sem enginn tekið fær. Ást í hjarta, blik á brá, og brosin silfurtær. Mesta auðinn eignast sá er öllum reynist kær. Þín minning öllu skærar skín þó skilji leið um sinn. Þó okkur byrgi sorgin sýn mun sólin brjótast inn. Við biðjum Guð að gæta þín og greiða veginn þinn. (G.Ö.) Engir dagar koma aftur en fegurð þeirra lifir hjá þér eins og ljós í rökkri, eins og blóm á fjalli. (Þórarinn Guðmundsson.) Ég þakka okkar löng og liðin kynni, sem lifa, þó maðurinn sé dáinn. Og ég mun alltaf bera mér í minni, þá mynd sem nú er liðin út í bláinn. Und lífsins oki lengur enginn stynur, sem leystur er frá sinnar æviþrautum. Svo bið ég Guð að vera hjá þér, vinur, og vernda þig á nýjum ævibrautum. (Þórarinn Hjálmarsson.) Móðir mín kæra er farin á braut, til mætari ljósheima kynna. Hún þurfti að losna við sjúkdóm og þraut, og föður minn þekka að finna. Vönduð er sálin, velvildin mest, vinkona, móðir og amma. Minningin mæta í hjartanu fest, ég elska þig, ástkæra mamma. Þakka þér kærleikann, hjartalag hlýtt, af gæsku þú gafst yl og hlýju. í heimi guðsenglanna hafðu það blítt, uns hittumst við aftur að nýju. (Höf. ók.) Gaman væri að gleðja hana ömmu og gleðibros á vanga hennar sjá, því amma hún er mamma hennar mömmu og mamma er það besta sem ég á. Í rökkrinu hún segir mér oft sögur, svæfir mig er dimma tekur nótt, syngur við mig kvæði fögur, þá sofna ég bæði sætt og vært og rótt. (Björgvin Jörgensson) Loforð Guðs til barnsins: Ég hef aldrei lofað að brautin sé bein, og gullskrýddir blómstígar alla leið heim. Ég get ekki lofað þér gleði án sorgar á göngunni löngu til himins borgar. En lofað ég get þér aðstoð og styrk og alltaf þér ljósi þó að leiðin sé myrk. Mundu svo barnið mitt að lofað ég hef að leiða þig sjálfur hvert einasta skref (Höfundur ók.) Minning Ó hve einmana ég er á vorin þegar sólin strýkur blöðum trjánna líkt og þú straukst vanga minn forðum og þegar ég sé allt lifna og grænka minnist ég þess að þú gafst einnig lífi mínu lit og þegar ég sé sólina speglast í vatninu speglast minningin um þig í hjarta mínu og laufgast á ný. (Björg Elín Finnsdóttir.) Þú starfaðir jafnan með umhyggju og ást, elju og þreki er sjaldan brást, þér nýttist jafnvel nóttin. Þú vannst fyrir besta vininn þinn, þú vinnur nú með honum annað sinn, með efldan og yngdan þróttinn. Af alhug færum þér ástar þökk, á auða sætið þitt horfum klökk, heilsaðu föður og frændum. Að sjá þig aftur í annað sinn enn komast aftur í faðminn þinn við eigum eftir í vændum. (G. Björnsson.) Sól að hafi hnígur hamra gyllir tind, með söngvum svanur flýgur, sunnan móti þýðum vind. Króna hægt á blómum bærist, brosa þau svo unaðsrík. Kvölds þá yfir friður færist, fegurst er í Aðalvík. (Kvæðið er eftir Jón Pétursson og er samið í kringum 1935.) Nu lukker sig mit øje Teksti P. Foersom, f. 1813 Lagið er þýsk þjóðvísa Nu lukker sig mit øje, Gud Fader i det høje, i varetægt mig tag! Fra synd og sorg og fare din engel mig bevare, som ledet har min fod i dag! Örlítið breytt: Nu lukker sig mit øje, Gud Fader i det høje, i varetægt mig tag! Vil slangen mig omslynge, så lad din engel synge, det barn er gemt i Herrens fred. Algeng þýðing á færeysku: Nú sovni eg av møði, Guð faðir, Harrin høgi í varðveitslu hjá tær. Frá synd og neyð og trega tín eingil vernd mær laga, sum hann í dag var nær hjá mær. Þýðing Sveinbjörns Egilssonar: Nú legg ég augun aftur, ó, Guð, þinn náðarkraftur mín veri vörn í nótt. Æ, virst mig að þér taka, mér yfir láttu vaka þinn engil, svo ég sofi rótt. Önnur þýðing á færeysku: Nú fari eg at sova, mín Gud tú mást mær lova, so trygt eitt hvíldarstað. Um synd og neyð meg herja lat eingil tín meg verjað, hann hevur vart mín fót í dag. Faðir vor, þú sem ert á himnum. Helgist þitt nafn, til komi þitt ríki, verði þinn vilji, svo á jörðu sem á himni. Gef oss í dag vort daglegt brauð, og fyrirgef oss vorar skuldir, svo sem vér og fyrirgefum vorum skuldunautum. Eigi leið þú oss í freistni, heldur frelsa oss frá illu. Því að þitt er ríkið, mátturinn og dýrðin að eilífu. Amen.
ATH:
Þú getur leitað með því að ýta samtímis á Ctrl og F. (Cmd og F á Mac)
Slóð: http://www.mbl.is/mm/mogginn/ljodabanki.html
Skoðað: 2012-05-29 06:42
© mbl.is/Árvakur hf