5. febrúar 2012

Passaðu þrýstinginn maður!

Mikið ofsalega finnst mér það vera algengt að við mannfólkið setjum veraldlega hluti í meiri forgang heldur en okkar eigin líkamlega heilsu.  Bílarnir okkar skulu t.d. ástandsskoðaðir með reglulegu millibili því annars er það græni miðinn eða hreinlega að númerin eru klippt af.  En hvað með okkar eigin líkamlegt ástand?

Í starfi mínu sem einkaþjálfari og verandi hjúkrunarfræðingur að mennt þá hef ég haft það fyrir vinnureglu að ég þjálfa engan nema ég sé búin að mæla blóðþrýstinginn hjá hverjum og einum - sama á hvaða aldri viðkomandi er.  Enda hefur það komið í ljós í þessum mælingum mínum að þegar ég hef spurt fólk hvernig blóðþrýstingurinn hafi verið áður að alltof oft fæ ég svarið að hann hafi nú bara ekkert verið mældur lengi - jafnvel svo árum skiptir.  Langflestir þeirra sem ég mæli eru með þennan fína blóðþrýsting en þó eru alltaf einhverjir inn á milli sem ég hef ráðlagt að leita til síns læknis – sumir þeirra hafa svo mælst í lagi en aðrir hafa jafnvel þurft á blóðþrýstingslyfjum að halda.

„En ok“ hugsa einhverjir „af hverju að standa í því að mæla blóðþrýstinginn inni á líkamsræktarstöð? –  Uhhh mun einstaklingurinn ekki bara hafa gott af því að skella sér beint í lóðasalinn og rífa í nokkur vegleg járn og koma sér í gott líkamlegt form.“

Stóra ástæðan fyrir þessari vinnureglu minni og ætti klárlega að vera vinnuregla allra þeirra sem koma að líkamlegri þjálfun einstaklinga er sú að ef fólk er með of háan blóðþrýsting að þá getur það beinlínis verið skaðlegt að taka á og lyfta t.d.  þungum lóðum og að liggja á baki eða kvið með höfuðið fyrir neðan búk því þetta getur jafnvel aukið blóðþrýstinginn enn frekar og ekki viljum við það.

Hvað er blóðþrýstingur?

Blóðþrýstingur er mældur í mm kvikasilfurs (mmHg) og gefinn upp sem tvö gildi, það hærra og það lægra. Hærra gildið sýnir þrýstinginn í slagæðum eins og hann verður hæstur þegar hjartað dregst saman og lægra gildið sýnir lægsta þrýstinginn í slagæðunum á milli samdrátta í hjartanu. Við hvern samdrátt í hjartanu sveiflast blóðþrýstingurinn því á milli þessara gilda.

Nú er talið æskilegt að hærra gildið sé undir 140 og lægra gildið undir 90.

Ef blóðþrýstingurinn er yfir þessum mörkum, 140/90, er viðkomandi með of háan blóðþrýsting eða háþrýsting. Þetta þarf að staðfesta með nokkrum mælingum vegna þess að blóðþrýstingurinn sveiflast dálítið yfir daginn og frá einum degi til annars.

En hvað afleiðingar getur það valdið að vera með of háan blóðþrýsting? 

Háþrýstingur getur valdið:

-          Auknu álagi á æðakerfið

-          Heilablæðingu

-          Hjartabilun

-          Versnun á nýrnastarfsemi

-          Aukinni hættu á æðakölkun sem getur leitt til stíflu í kransæðum eða slagæðum í heila og útlimum.

Halló!  Við erum að tala um mjög mikilvægt mál hérna!

Fyrir okkur sem komum að líkamlegri þjálfun fólks þá ætti blóðþrýstingsmæling ávallt að vera hluti af því sem við gerum í upphafi þjálfunar því að við erum jú að vinna með hjarta- og æðakerfi einstaklingsins og oft er þolþjálfun mikill hluti af þjálfuninni.  Ef við framkvæmum mælinguna ekki sjálf þá skulum við allavegana sjá til þess að viðkomandi einstaklingur fari í mælingu hvort sem er hjá sínum lækni eða apóteki. 

Note to yourself:  Láta mæla blóðþrýstinginn minn á hverju ári!

imagesCAVQ92MA 

Ásthildur Björnsdóttir

Ásthildur Björnsdóttir

Hjúkka, ÍAK einkaþjálfari & Tabatakennari World Class Laugum

Meira