Það er dásamlegt að fylgjast með heilsuumræðunni á Íslandi og sjá hvað fólk er statt á misjöfnum stað þegar heilsa er annars vegar. Í fyrra gerði ég athugasemdir við það á leikskóla sonar míns að börnunum væri gefið Cheerios í morgunverð þar sem ég taldi að það væri mun hollara og ódýrara að gefa þeim hafragraut. Þá fékk ég þau svör að börnunum þætti Cheeriosið betra og þar að auki stæði utan á pakkanum að það væri vítamínbætt. Seinna kom upp umræða á foreldrafundi um að banna börnunum að koma með ís á leikskólann þegar þau ættu afmæli. Í staðinn fyrir ísinn lögðu fóstrurnar til að börnin kæmu með framandi ávexti. Það er allt gott og blessað en ég hefði þó talið eðlilegra að reyna að laga mataræðið hversdags á leikskólanum áður en farið væri að breyta sparivenjum. Það skiptir miklu meira máli hvað við borðum á milli nýárs og jóla en á milli jóla og nýárs.

Á dögunum skrifaði Guðrún Bergmann pistil um muninn á hvítum sykri og agave-sírópi. Í pistli sínum sagði Guðrún að agave-síróp væri mun skárri kostur því það innihéldi færri hitaeiningar, en bætti við að því yrði að neyta þess í hóflegu magni. Stuttu síðar fékk ég tölvupóst frá Yrsu Löve, sérfræðingi í ofnæmislækningum, sem benti á að agave-síróp væri alls ekki vænlegur kostur því það innihéldi mikinn frúktósa sem hefði jafnslæm áhrif á lifrina og áfengi. Þótt ég drekki ákaflega sjaldan vín hugsaði ég með mér að ég myndi mun frekar vilja eyðileggja í mér lifrina með Havana Club en sírópsmarineringu, en auðvitað er það smekksatriði.

Yrsa var þó alls ekki að mæla með því að við legðum okkur hvítan sykur til munns því í honum er bæði frúktósi, það sama og er í agave-sírópi, og glúkósi.

Um leið og fréttin birtist glöddust þeir einstaklingar sem hata svona „heilsukjaftæði“ og voru ekki lengi að „læka“ greinina og segja sína meiningu. Það merkilega er að fólk virðist annaðhvort hafa lesið hálfa greinina eða verið búið að missa athyglina í lok hennar (kannski vegna sykurmarineringar) því þar kemur fram að hvítur sykur sé alls ekki góður kostur. Það sem Yrsa var einfaldlega að benda á var að báðir kostirnir væru slæmir.

Upp á síðkastið hef ég tekið fjölmörg viðtöl við fólk sem hefur glímt við offitu. Af því fólki sem ég hef rætt við hef ég ekki hitt neinn sem hefur náð að koma lífi sínu á réttan kjöl án þess að taka sykur út úr mataræðinu fyrir fullt og allt, í ákveðinn tíma eða minnka hann verulega.

Í bókinni Hvers vegna fitnum við og hvað getum við gert í því, eftir vísindarithöfundinn Gary Taubes, kemur fram að það sé sykurinn sem fiti okkur, ekki fita. Þar segir:

Í 1869-útgáfu bókarinnar Iðkun lækninga (The Practice of Medicine) birti breski læknirinn Thomas Tanner langan lista um „fáránleg“ ráð sem læknar hefðu gefið við offitu á liðnum árum. Þetta spannaði allt frá hinu fráleita – til dæmis „blóðtöku úr hálsæð“ og „iglur (blóðsugur) í afturendann“ – til þess sem viðtekið er á okkar dögum, til dæmis „að borða mjög léttar og auðmeltanlegar máltíðir“ og „nota marga tíma á dag til göngu eða útreiða“. Tanner bætti við að „allar þessar áætlanir séu dæmdar til að mistakast, hversu samviskusamlega sem þeim er fylgt, og hið sama er að segja um hófsemi í mat og drykk“. (Tanner trúði því hins vegar að eina árangursríka aðferðin væri að sneiða hjá sykrum. „Sterkjur og jurtafæði eru fitandi, en sérstaklega sætindi,“ skrifaði hann.)

Það er ágætt að hafa í huga og veita því athygli að það er ekki bara sykur í sælgæti og kökum heldur í mörgum tilbúnum réttum, niðursuðuvörum, pakkamat, bakarísmat og jafnvel kjúklingabringum. Oft velti ég því fyrir mér hvers vegna það er ekki löngu búið að banna bakarí á Íslandi. Esther Helga Guðmundsdóttir hjá MFM-miðstöðinni (sem aðstoðar fólk með matarfíkn) fullyrti á dögunum í Fréttatímanum að 70.000 Íslendingar væru með matarfíkn. Það er allt of hátt hlutfall hjá 300.000 manna þjóð. Þessar tölur gefa til kynna að við þurfum að líta í eigin barm og reyna að leggja okkar af mörkum til að sporna við sykurþróuninni. Eftir því sem við borðum meiri sykur langar okkur í meira en þetta er jafnfljótt að fara í hina áttina; eftir því sem við borðum minni sykur langar okkur minna í. Svo verður hver og einn að velja sína leið í átt að hamingjunni.