Jón Agnar Ólason jonagnar@mbl.is

Sruli hefur verið búsettur á Íslandi um árabil og rekur hönnunarstofuna Vopnabúrið við Hólmaslóð í Reykjavík. Þar vinnur hann með efnivið sem fáir aðrir leggja í, og býr til hluti sem fáum öðrum dettur í hug. Á það ekki eingöngu við um fatnaðinn sem hann hugsar, teiknar, sníður og saumar, heldur ýmis þarfaþing sem fylla upp í veröld þeirra sem ráð hafa á því. Nægir í því sambandi að nefna Umbuster, hugvitssamlegan bræðing úr regnhlíf og hnúajárni (nafnið er samkrull ensku orðanna yfir framangreinda hluti, „umbrella“ og „knuckleduster“) og Carbon Dater sem er skriffæri með svartan demantsodd til að skrifa í gler. Er þá ótalinn vasaklútur úr Kevlar, sem er efniviður skotheldra vesta, til að hafa í brjóstvasanum. Hvort klúturinn var hannaður til að gera leyniskyttum og launmorðingjum lífið leitt skal ósagt látið, en tilhugsunin um skotheldan vasaklút er óneitanlega býsna svöl.

Hannað fyrir veiðar

Nýja línan, Field Dressing, sem hönnuð er fyrir haust og vetur 2012/2013, byggist að sögn Srulis á hugtakinu „veiðar“. „Í þessari línu er að finna allt sem nútímamaðurinn þarf; allt frá íþróttagalla til smókingfata. Framsetning línunnar er með mjög strategísku móti og á að koma til móts við þarfir nútímamannsins, hvort sem tilefnið er afslappað eða formlegt. Þá hefur verið hugsað fyrir því að flíkurnar henti því hvort hann er staddur á norður- eða suðurhveli jarðar með mismunandi útfærslum á því hversu nálægt flíkurnar eru húðinni. Loftslag á semsagt ekki að vera vandamál, hvort sem þú ert staddur í Rússlandi eða Ástralíu.“ Sruli útskýrir ennfremur að hver og ein af hinum 75 flíkum sem línan samanstendur af sé fáanleg í fjórum mismunandi víddum til að falla að mismunandi vaxtarlagi þeirra sem fötunum klæðast. Prósentureikningur kemur hér við sögu, meðal annars. Línan samanstendur af fleiru en bara flíkum, eins og Sruli bendir á. „Við smíðuðum riffil, sem hefur vakið mikla athygli, enda er um gullfallegan grip að ræða, með ljósu skefti úr hlyn. Sömuleiðis gerðum við hníf, með svörtu blaði.“ Og hnífurinn er ekki síðri; haganlegur smíðisgripur með skefti úr viði sem rennur fullkomlega saman við slíðrið í eina heild þegar hnífnum er lokað.

Hönnun er málamiðlun

Hönnun Srulis Rechts er sem fyrr segir um margt sérstæð. Með hliðsjón af sniðum og öðru sem búið er til undir merki hans mætti ætla að hann væri hönnuður sem gerði ekki málamiðlanir með hugmyndir sínar. Hann segir sjálfur að ekkert gæti verið fjær sanni. „Ég geri málamiðlanir í hvívetna, hvar sem er og í hverju sem ég tek mér fyrir hendur. Ég þarf að mæta tveimur skilyrðum með það sem ég bý til: að menn hafi efni á því og vilji ganga í því. Svo einfalt er það.“ Og hann bætir við: „Líttu til dæmis upp á slána þarna. Þarna eru meðal annars t-bolir. Mig langar ekkert sérstaklega að búa þá til, af því sjáðu til, hvað er hægt að gera við t-bol? Hvert er hægt að fara með þá hugmynd? En ég verð að búa þá til af því bolirnir eru á viðráðanlegu verði og þannig næ ég að koma til móts við hóp viðskiptavina sem ég annars færi á mis við. Í þessu felst ekkert annað en ein stór málamiðlun.“ Sruli bendir á að sama eigi við um allt annað sem fyrirtækið býr til. „Ég er ekki listamaður heldur hönnuður. Hönnun verður að fela í sér lausnina á einhverju vandamáli því annars er hún list. Og þú startar ekki bíl með list.“

Handverksmaður og hönnuður

Það leynir sér ekki að handverkið kringum framleiðsluna er Sruli jafnkært og hönnunarvinnan sjálf. Hann bendir á að hugtökin tvö séu óaðskiljanlega samþætt í ferlinu sem fer fram í Vopnabúrinu. „Að vera hönnuður felur í sér að skilja bæði hugmyndavinnu og handverk, ásamt því að geta unnið með fólki. Það er það sem þetta snýst um. Hönnun gengur út á að leysa vandamál og miðla lausninni í framhaldinu. Hvorugt er hægt án hins, þegar hönnun og handverk er annars vegar. Enda kann ég sjálfur að gera allt sem hér þarf að gera. Teikna, sníða, sauma, verka hrávöruna með þeim hætti sem þarf hverju sinni – allt. Hér búum við til allt sem þarf í það sem framleitt er. Við steypum meira að segja okkar eigin tölur á flíkurnar.“ Og þá komum við aftur að nýstárlegum efnivið sem Sruli og félagar fást við frá degi til dags. Hvaða efni skyldi hann hafa í mestu uppáhaldi? „Allt sem er erfitt að meðhöndla. Hákarlsroð, höfrungshúð – það var alveg hrikalega erfitt að eiga við höfrunginn – ásamt hrosshárum og kóngulóarvef. Allt sem er krefjandi og reynir verulega á kann ég að meta. Enda er ég giftur,“ bætir hann við og brosir út í annað. „Ég er bara að grínast. En þér er velkomið að láta það fylgja því konan mín hefur alveg sama skopskyn og ég.“

Ekki endilega fyrir alla

Hönnunargripir sem skera sig úr og fela í sér frávik frá norminu fela iðulega í sér ákveðna áskorun gagnvart þeim sem gripina sjá og krefjast þess að viðkomandi íhugi þá um stund. Á dögum fjöldaframleiðslu er slíkt ef til vill ekki vænlegt til árangurs, einkum ef umræddir gripir eru í töluvert hærri verðflokki en gengur og gerist og því ekki á allra færi. Tíska er í eðli sínu fjöldahugtak, en Sruli er máske síður umhugað um velgengni á vettvangi tísku? „Það er rétt, við erum það sem kallast „premium niche brand“ – vörumerki sem hefur markað sér syllu í tiltölulega háum verðflokki. Hins vegar hafa síðustu línur sem við höfum sýnt fengið virkilega góðar viðtökur, salan er fram úr öllum vonum þótt hún afmarkist sumpart við hóp sem fylgist náið með því sem er að gerast og gerir kröfur til hágæðavöru sem byggist á frumlegri hönnun og verður til úr einstöku hráefni. Field Dressing er þriðja herrafatalínan sem við sendum frá okkur, og hingað til höfum við viljandi haldið okkur undir radarnum, ef svo má segja. Okkar kynning hefur orðið til með afar jákvæðri umfjöllun í fagpressunni og með orðspori milli einstaklinga innan ákveðins hóps. Nú er ég hins vegar hræddur um að breyting verði óumflýjanlega á,“ segir Sruli og brosir íbygginn. „Áður en á löngu líður gæti meira að segja farið svo að ég hefði sjálfur efni á fötunum mínum,“ bætir hann við og hlær. „En mér er engin launung á því að merkið er á uppleið, okkur bráðvantar starfsfólk í Vopnabúrið svo við komumst nálægt því að anna eftirspurninni, sem er mestanpartinn að utan, og bið ég áhugasama hér með um að setja sig í samband við okkur varðandi vinnu.

Einstaklingar og hjarðhegðun

Sruli heldur áfram. „Okkur hefur semsagt að miklu leyti tekist að halda okkur utan við sviðsljósið hingað til en ekki miklu lengur. Innan tveggja „seasona“ verðum við talsvert betur þekkt.“ Umræður spinnast í framhaldinu um einstaklinga og hópa, stíl andspænis tísku. „Ég legg áherslu á að búa til hluti sem eru auðþekkjanlegir á því hvernig hráefnið var valið, meðhöndlað og mótað, en ekki á því að það er stór merkimiði saumaður utan á flíkina. Hitt er annað mál að þótt flíkurnar séu oftast hugsaðar sem einstakur gripur þá breytir það því ekki að maðurinn er hjarðdýr og við munum alltaf leita í ákveðinn hóp sem við getum samsamað okkur. Við tilheyrum alltaf einhverjum kjarna. Allt sem við ákveðum að klæðast felur í sér skilaboð og mín skilaboð eru á sinn hátt ákaflega skýr, þótt lágstemmd séu. Og ég hlakka til að bjóða karlmenn sem gera kröfur velkomna í væntanlega verslun okkar,“ segir hann að lokum, en Sruli Recht opnar flaggskipsverslun í vor við Bergstaðastræti, gegnt Kaffibarnum.