Segja verðmyndun á hlutabréfamarkaði eðlilega
Ágúst Einarsson, prófessor við viðskipta- og hagfræðideild Háskóla Íslands, sagði m.a. í erindi á vísindaráðstefnu í Háskólanum í síðustu viku, að verðhækkanir á hlutabréfum síðastliðin tvö ár væru út úr korti miðað við markaði erlendis. Þá sagði hann að svo virtist sem hlutabréfamarkaðurinn væri farinn að lifa sjálfstæðu lífi. Allir þátttakendur, sérstaklega fjármálafyrirtæki, hefðu geysimikinn hag af því að hlutabréf hækkuðu stöðugt.
Skýringar á hækkunum hér
Bjarni segir að það sé rétt hjá Ágústi að þróun á markaði skipti fjármálafyrirtæki miklu máli. Það sé reyndar almennt þannig að hagur banka haldist mjög í hendur við almennt efnahagsástand. Efnahagsástandið hér á landi hafi verið mjög gott, sem komi m.a. fram í stöðugum vexti kaupmáttar í tæpan áratug og hækkandi eignaverði. Við þetta bætist síðan einkavæðing og aukið frjálsræði á fjármagnsmarkaði. "Það er því ljóst að ýmsir þættir hafa orðið þess valdandi að hækkanir hér á landi hafa verið meiri en annars staðar í þróuðum löndum. Það er síðan markaðarins að meta á hverjum tíma hvort verð og verðþróun sé með réttum hætti og augljóst að sitt sýnist hverjum. En þannig verða viðskipti til, því þegar einn selur þá er annar sem kaupir."Varðandi þá lækkun sem orðið hefur á hlutabréfamarkaði í þessari viku segir Bjarni að það sé hlutverk fjármálafyrirtækja að miðla verðbréfum og stuðla þannig að eðlilegri verðmyndun með bréf. "Það er ljóst að síðustu vikur hefur verið vaxandi þrýsingur á leiðréttingu á verð á hlutabréfamarkaði og það er að koma fram núna með nokkuð skörpum hætti. Að mínu mati eru þessar hreyfingar allar mjög eðlilegar og okkar hlutur í því er að finna rétt verð, en alls ekki að sporna við eða búa til eitthvert annað verð. Og að sjálfsögðu, þegar til lengri tíma er litið, þá endurspeglar verðmæti hlutabréfa þá verðmætasköpun sem á sér stað í fyrirtækjum," segir Bjarni Ármannsson.
Aðrir þættir mikilvægari
Guðmundur Hauksson, sparisjóðsstjóri SPRON, segir ljóst að fjármálafyrirtækin hafi tekið stöður í hlutabréfum og að því leyti til hagnist þau ef hlutabréfaverðið hækkar, en að sama skapi tapi þau ef verðið lækkar. "Það er hins vegar eðli hlutabréfamarkaða að sveiflast og allir sem fjárfesta á slíkum mörkuðum til lengri tíma þurfa að búa sig undið það. Þess vegna held ég að það sé óraunhæft að halda að menn njóti bara ávaxtanna af því að fjárfesta, heldur þurfi á einhverju stigi að taka einhverjar lækkanir líka."Guðmundur segir að fjármálafyrirtækin eigi ekki allt sitt undir þróun á hlutabréfamarkaði. Í langflestum tilvikum séu aðrir þættir mun mikilvægari, þó þessi þáttur skipti vissulega miklu máli og sé uppistaðan í hagnaði þeirra á þessu ári.
"Það er hins vegar fráleitt að ætla að fjármálafyrirtækin reyni með einhverjum hætti að koma í veg fyrir sveiflur á hlutabréfamarkaði. Þau eru einungis lítill hluti af fjárfestum og þess vegna hef ég enga trú á því að fjármálafyrirtækin reyni að stýra verðþróun á markaðinum."
