Stóru viðskiptabankarnir þrír; Landsbankinn, Kaupþing og Glitnir, hafa flestir lokið endurfjármögnun sinni fyrir þetta ár og eru langt komnir með það næsta. Fjármögnun þessa árs nemur alls 820 milljörðum króna og á næsta ári koma á gjalddaga lán að andvirði um 6,6 milljarða evra, jafnvirði 865 milljarða kr.

Bankastjórar Landsbankans, Sigurjón Árnason og Halldór J. Kristjánsson, segja fjármögnun bankans vera í góðu jafnvægi. Lausafjárstaðan sé sterk og dugi til að mæta öllum skuldbindingum í a.m.k. 12 mánuði. Á þessu ári hefur Landsbankinn tekið lán upp á 1,5 milljarðar evra, jafnvirði um 195 milljarða króna. Fyrir árslok eru 146 milljónir evra á gjalddaga og samtals um 855 milljónir evra á næstu 12 mánuðum.

Sigurjón segir að mjög vel hafi gengið að afla innlána á erlendum mörkuðum og innlánsreikningurinn Icesave leikið þar stórt hlutverk. Viðtökur hafi verið framar vonum og nú sé búið að opna um 400 þúsund reikninga. Hlutfall innlána af útlánum var 63% við lok 2. ársfjórðungs.

Halldór segir það vera mat Landsbankans að aðstæður á erlendum fjármagnsmörkuðum verði erfiðar á næstu 12-18 mánuðum og aðgengi að lánsfé í samræmi við það. Bankinn muni því leggja höfuðáherslu á innlánagrunn sinn erlendis.

Aukin áhersla á innlánin

Kaupþing hefur fyrir nokkru lokið sinni endurfjármögnun fyrir þetta ár, en um 1,7 milljarðar evra koma á gjalddaga, jafnvirði um 220 milljarða króna. Að sögn Guðna Aðalsteinssonar, framkvæmdastjóra fjárstýringar hjá Kaupþingi, er fjármögnun fyrir næsta ár langt komin en þá nema endurgreiðslur langtímalána 3,7 milljörðum evra, um 480 milljörðum króna á núvirði.

„Við vorum búin að sjá fyrir að skuldabréfamarkaðurinn yrði ekki opinn um nokkurn tíma þannig að við reiknuðum ekki með frekari skuldabréfaútgáfu í bili. Af þeim sökum leggjum við alla áherslu á innlánastarfsemina,“ segir Guðni en innlánsreikningurinn Kaupthing Edge er nú til staðar í 11 löndum. Þeir reikningar hafa síðan í nóvember á síðasta ári skilað 5 milljörðum evra, eða um 650 milljörðum króna.

Að sögn Guðna eru 700-800 milljónir evra að koma inn af Edge-reikningunum á mánuði og með þeim hætti verður fjármögnunarþörf næsta árs mætt að mestu leyti. Þannig sé um leið verið að minnka skuldsetningu bankans. Kaupþing hafði sett sér markmið um að ná 50% hlutfalli innlána af útlánum í lok ársins og hefur það nú þegar tekist að mestu.

Glitnir búinn að fjármagna

Már Másson, upplýsingafulltrúi Glitnis, segir að bankinn hafi lokið fjármögnun þessa árs. Lausafjárstaðan hafi haldist traust en hún nam 8,1 milljarði evra í lok 2. ársfjórðungs. Már nefnir til samanburðar að erlend endurfjármögnunarþörf langtímaskulda nemi 2,1 milljarði evra á næsta ári hjá móðurfélagi Glitnis. Að sögn Más hefur bankinn fjármagnað um 3 milljarða evra á þessu ári, m.a. með skuldabréfaútgáfum, sérvörðum skuldabréfum og öðrum lántökum.

„Það hefur verið stefna bankans að minnka lánabók sína og einbeita sér að kjarnastarfsemi eins og kom fram í hálfsársuppgjöri bankans. Glitnir er í dag með sterka innlánastarfsemi á Íslandi, Noregi og í Finnlandi og heildsöluinnlán í Bretlandi. Þá erum við með innlánastarfsemi á fleiri mörkuðum í fullum undirbúningi.“

Úlfakreppan harðnar enn

FRIÐRIK Már Baldursson, prófessor við viðskiptadeild Háskólans í Reykjavík, segir alveg ljóst að áhrif gjaldþrots Lehman Brothers og vandræða fleiri banka í Bandaríkjunum verði veruleg til skamms tíma á alþjóðlegan fjármálamarkað.

Áhrifin birtist m.a. í því að fjárfestar séu að flýja hávaxtamyntir og fara yfir í lágvaxtamyntir eins og japanska jenið og svissneska franka. Þá bendi hækkandi skuldatryggingaálag til vaxandi erfiðleika fjármálafyrirtækja við að fjármagna sig. Hins vegar sé nauðsynlegt að halda lausafé í umferð til að koma í veg fyrir algjört hrun á mörkuðum. Bandaríski seðlabankinn hafi þó dregið ákveðna línu í þeim efnum.

„Úlfakreppan sem þessir fjármálamarkaðir hafa verið í mun harðna enn frekar,“ segir Friðrik Már og telur jafnframt ljóst að staða íslensku bankanna verði enn erfiðari en verið hefur. Hins vegar sé ekki auðvelt að meta hver áhrifin verði í raun og veru, t.d. ef bara er litið á hækkandi skuldatryggingarálag. Bankarnir hafi lítið sem ekkert verið að sækja fé út á markaðinn.

„Ég hef meiri áhyggjur af því að tryggingarfélög út um allan heim, sem og bankar og önnur fjármálafyrirtæki, eru að lækka í verði. Það gæti sett þrýsting á ákveðin íslensk fjárfestingafélög,“ segir Friðrik Már og nefnir sem dæma vanda AIG. Það geti haft áhrif á önnur stór tryggingafélög og sum óverðskuldað.

Hærri vextir á millibankamarkaði

Þrátt fyrir að bandaríski seðlabankinn hefði ákveðið að halda stýrivöxtum sínum óbreyttum virðist sem þarlendir hlutabréfamarkaðir hafi jafnað sig að einhverju leyti á því áfalli sem yfir þá reið í gær. Hækkaði Dow Jones vísitalan um 1,19% og S&P 500 vísitalan um 1,77%. Ástæða þess að bankar og fjármálastofnanir þurfa á auknu lausafé að halda í kjölfar greiðslustöðvunar Lehman er einföld. Lehman skuldar þessum fjármálafyrirtækjum gríðarmikið fé og alls er óvíst hvort það fæst greitt. Til að geta staðið við aðrar skuldbindingar sínar þurfa fyrirtækin því að afla sér fjár með öðrum leiðum.

Vextir á millibankamörkuðum hafa hækkað mikið í vikunni og fóru Libor millibankavextir upp í 6,79% í gær og hafa ekki verið hærri í sjö ár.