Fréttaskýring: Vandanum slegið á frest
PAWEL KOPCZYNSKI
Örn Arnarson ornarnar@mbl.is
Mikill lúðrablástur var á fjármálamörkuðum í gær í kjölfar þess að tilkynnt var um víðtækar björgunaraðgerðir Evrópusambandsins vegna skuldakreppu evruríkja. Ennfremur lýsti Evrópski seðlabankinn (ECB) því yfir að hann myndi hefja bein kaup á ríkisskuldabréfum evruríkja á eftirmarkaði.
Segja má að samkomulag fjármálaráðherra ESB líkist neyðaraðstoðinni sem var samþykkt að veita grískum stjórnvöldum á dögunum. Munurinn er hinsvegar stærðin en um er að ræða lánalínur og ríkistryggingar að verðmæti 720 milljarða evra. Um er að ræða 60 milljarða evra lánalínu, sem er nú þegar til staðar, en til viðbótar mun framkvæmdastjórn ESB stofna sérstakt fjárfestingafélag (e. Special Purpose Vehicle) sem verður tryggt af aðildarríkjum evrusvæðisins. Félagið hefur heimild til þess að afla sér 440 milljarða evra á skuldabréfamörkuðum þurfi ríki í skuldavanda að leita aðstoðar. Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn mun svo leggja til á þriðja hundrað milljarð evra til mögulegrar neyðaraðstoðar.
Skref í átt að samþættingu efnahagsstefnu
Það að framkvæmdastjórnin fái það verkefni að afla fjármagns í björgunarsjóðinn ásamt því að ECB muni nú kaupa ríkisskuldabréf og fyrirtækjaskuldabréf á eftirmarkaði vekur sérstaka athygli. Þessar aðgerðir verða vart túlkaðar öðruvísi en skref í átt að aukinni samþættingu efnahagsstefnu á evrusvæðinu þar sem hún leiðir til þess að sjóðir einstakra aðildarríkja renni í auknum mæli þvert yfir landamæri myntsvæðisins. Hagfræðingar hafa ítrekað bent á að vandi evrusvæðisins stafar af því að aðildarríkin deila sameiginlegri peningamálastefnu en efnahagsstefnan er á ábyrgð hvers ríkis fyrir sig. Lykilhlutverk framkvæmdastjórnarinnar í björgunarpakkanum kann að benda til þess að menn feti sig í auknum mæli í átt til miðstýringar efnahagsstefnunnar.Það sýnir líka hversu miklum vanda menn hafa staðið frammi fyrir um helgina að ECB ræðst í jafn róttæka aðgerð og bein kaup á skuldabréfum á markaði. Á fimmtudag lýsti Jean-Claude Trichet, seðlabankastjóri Evrópu, því yfir að ekkert hefði verið rætt um slíkar aðgerðir innan bankans. Því er hér um að ræða alger umskipti í stefnu bankans.
