Seðlabanki Íslands mbl.is/Ómar

Greining Íslandsbanka hefur gefið út nýja spá fyrir stýrivexti. Reiknar deildin með því að peningastefnunefnd Seðlabankans ákveði að lækka stýrivexti bankans um 0,50 eða 0,75 prósentur á næsta vaxtaákvörðunardegi, þann 23. júní næstkomandi.

„Teljum við líklegra að vaxtalækkunin verði 0,50 prósentur.  Við þetta lækka vextir á viðskiptareikningum innlánsstofnana í 6,5% og vextir á lánum gegn veði til sjö daga í 8,0%. Heldur Seðlabankinn þar með áfram vaxtalækkunarferli sínu en við síðustu vaxtaákvörðun peningastefnunefndarinnar 5. maí síðastliðinn ákvað nefndin að lækka vexti um 0,5 prósentur.

Má geta þess að þá vildu tveir af fimm nefndarmönnum nefndarinnar taka stærra skref. Annar vildi lækka vexti um 0,75 prósentur en hinn um 1,0 prósentur," segir í Morgunkorni.

Líkt og í mörgum fyrri yfirlýsingum lýsti peningastefnunefndin því yfir eftir ákvörðun sína síðast að héldist gengi krónunnar stöðugt eða styrktist, og verðbólga hjaðnaði eins og spáð er, ættu forsendur fyrir því að draga smám saman úr peningalegu aðhaldi að vera áfram til staðar. Hefur gengi krónunnar hækkað um ríflega 3% frá síðasta vaxtaákvörðunarfundi og um hátt nær 10% frá áramótum. 

Verðbólgan hefur minnkað frá vaxtaákvörðuninni 19. maí. Við síðustu vaxtaákvörðun stóð verðbólgan í 8,3% en er nú 7,5%. Þegar ekki er tekið tillit til áhrifa óbeinna skatta minnkaði verðbólgan á þessu tímabili úr 6,9% niður í 6,1%. Líkur eru á því að verðbólgan hjaðni hratt á næstunni og má reikna með því að hún verði í nálægð við verðbólgumarkmið um mitt næsta ár og fyrr ef frá eru talin áhrif óbeinna skatta. 

„Peningastefnunefndin hefur haft áhyggjur af aðgengi Íslands að alþjóðlegum fjármálamörkuðum. Önnur endurskoðun efnahagsáætlunar AGS og stjórnvalda létti nokkuð af þeim áhyggjunum en þó sagði í fundargerð nefndarinnar frá síðasta fundi að enn ríkti nokkur óvissa í þessum efnum sem takmarka mundi svigrúm peningastefnunefndarinnar. Frá því að nefndin fundaði síðast hefur Seðlabankinn aukið gjaldeyrisforða sinn um 512 m. evra í tengslum við útgáfu ríkisskuldabréfs í evrum og sölu íbúðabréfa úr eignasafni Avens til lífeyrissjóða. Má reikna með að þetta létti enn áhyggjum af aðilum peningastefnunefndarinnar af þessum málum og hvetji þannig til vaxtalækkunar nú. 

Áhersla á að ráðist verði í annan áfanga við afnám gjaldeyrishafta eftir þriðju endurskoðun efnahagsáætlunar AGS og íslenskra stjórnvalda, sem ætti að verða í höfn þegar Icesave deilan leysist, gæti haldið aftur af vaxtalækkun Seðlabankans nú. Stækkun gjaldeyrisvarasjóðs Seðlabankans hefur fært þetta markmið nær í tíma og mun peningastefnunefndin vafalítið horfa til þess við ákvörðun sína nú að talsverðan mun innlendra og erlendra vaxta mun eflaust þurfa við afnám hafta eigi að hindra gengi krónunnar frá því að lækka á þeim tíma. Þetta er ein meginástæða þess að við teljum ólíklegt að peningastefnunefndin ákveði að taka stærri skref í vaxtalækkun nú," segir í Morgunkorni. 

Stýrivextir í 6% í lok árs

Reikna má fastlega með því nú að peningastefnunefndin endurtaki yfirlýsingu sína um að haldist gengi krónunnar stöðugt eða styrkist, og verðbólga hjaðnar eins og spáð er, ættu forsendur fyrir frekari slökun peningalegs aðhalds að vera áfram til staðar.

Má í því ljósi og með hliðsjón af erlendri fjármögnun vænta þess að nefndin lækki vexti bankans nokkuð hratt á næstunni, en þó með þeim höftum sem áætlun um afnám gjaldeyrishafta fyrir lok efnahagsáætlunarinnar í ágúst 2011 setur vaxtastefnunni. Spáir Greining Íslandsbanka því að nefndin verði komin með veðlánavexti bankans  niður í 6,0% í lok árs en á árinu eru eftir fimm vaxtaákvörðunardagar.