Viðskipti
| mbl
| 4.2.2011
| 12:24
Fréttaskýring: Bernanke segist ekki bera ábyrgð á hækkunum matvælaverðs
Eftir Örn ArnarsonEin af rótum byltingarástandsins í Egyptalandi er sögð vera feykilegar verðhækkanir á helstu neysluvörum að undanförnu. Þær hækkanir haldast í hendur við hækkanir á helstu hrávörum til matvælaframleiðslu í heiminum. Samkvæmt matvælaverðsvísitölu FAO, Landbúnaðar- og matvælastofnun Sameinuðu þjóðanna, þá fór verðlag á matvöru í hæstu hæðir í janúarmánuði. Margir sérfræðingar telja líklegt að matvælaverð muni halda áfram að hækka á næstu misserum.
Hækkun á matvælaverði hefur ekki eingöngu verið rakin til vaxandi eftirspurnar og ýmissa framboðsskella á borð við flóð og náttúruhamfarir að undanförnu. Margir telja beina fylgni milli peningaprentunar bandaríska seðlabankans á síðustu árum og lágvaxtastefnu hans. Bankinn hefur gripið til beinna kaupa á skuldabréfum til þess að auka peningamagn í umferð í bandaríska hagkerfinu og það ásamt lágum stýrivöxtum hefur átt að örva eftirspurn vestanhafs.
Hinsvegar bendir margt til þess að aðgerðir bandaríska seðlabankans hafi leitt til þess að þetta aukna fjármagn í umferð hafi leitað fyrst og fremst inn á hrávörumarkaði með tilheyrandi verðhækkunum og til nýmarkaðsríkja þar sem vextir eru hærri en á Vesturlöndum vegna meiri hagvaxtar.
Fram kemur í Financial Times að Bernanke hafi verið spurður út í þetta eftir ræðu sem hann hélt fyrir blaðamenn í Washington D.C í vikunni. Bernanke sagði að ósanngjarnt væri að kenna framkvæmd peningamálastefnunnar í Bandaríkjunum um verðhækkanir á matvælum í heiminum. Þær eigi fyrst og fremst að rekja til vaxandi velmegunar og þar með eftirspurnar í nýmarkaðsríkjum, en í sumum tilfellum megi rekja hækkanir á matvælaverði í einstökum ríkjum til getuleysis stjórnvalda við að stemma stigu við verðbólgu.
Bernanke sagði ennfremur að ríki sem standa frammi fyrir vandamálum vegna hækkana á matvöru vegna þróunar á heimsmarkaðsverði á hrávöru hafi tól og tæki til þess að bregðast við. Hægt sé að beita stýrivöxtum til þess að draga úr þenslu og stjórnvöld geti auk þess leyft gengi gjaldmiðla sinna að styrkjast.
Ummæli Bernanke beinast fyrst og fremst að stórum nýmarkaðsríkjum á borð við Kína, Indland og Brasilíu. Ekki verður séð að þau eigi við ríki í Miðausturlanda þar sem að matvælaverðsþróun hefur í sumum tilfellum verið kornið sem hefur fyllt mæli djúpstæðrar pólitískar óánægju með stjórnarfar.
Vaxandi velmegun skýrir til að mynda varla hækkanir á matvælaverði í Egyptalandi. Sú þróun verður vart rekin til annars en verðhækkana á hveiti á heimsmarkaði. Ríkisstjórn Hosni Mubarak reyndi að bregðast við þessari þróun áður en að óeirðirnar brutust út með því að auka niðurgreiðslur á matvælaverði enn frekar. Samkvæmt dálknum Alphaville sem birtist á vef Financial Times þá rennur fjórðungur fjárlaga egypska ríkisins til niðurgreiðslna á matvælum.
© Árvakur hf.
Öll réttindi áskilin



















