Jón Daníelsson, hagfræðingur. Valdís Þórðardóttir

Jón Daníelsson, hagfræðingur við London School of Economics, segir að þegar skuldastaða íslenska þjóðarbúsins er metin um þessar mundir skiptir heildarskuldastaðan mun meira máli en hrein erlend staða. Hann bendir á að heildarskuldastaðan skipti mun meira máli í mjög skuldsettum hagkerfum sem eru með takmarkaðan aðgang að fjármálamörkuðum þar sem að magn greiðsluflæðis vegna afborgana á erlendum lánum á hverjum tíma getur skipt sköpum fyrir hvort að skuldastaðan sé sjálfbær eða ekki. Sérstaklega þegar stærstur hluti skuldanna eru skammtímaskuldir eins og á Íslandi.

Jón segir að íslenska hagkerfið falli augljóslega undir þessa skilgreiningu þar sem að víðtæk gjaldeyrishöft eru við lýði og aðgangur einkageirans að erlendu lánsfjármagni er takmarkaður og erlend fjármögnun ríkisins sé í formi lánveitinga í tengslum við efnahagsáætlun Alþjóðagjaldeyrissjóðsins.

 Samkvæmt Jóni skiptir ekki öllu hvort að það sé horft til hreinnar stöðu eða heildarskuldastöðu þjóðarbúsins þegar virkni hagkerfa er eðlileg þar sem að ríki og einkageirinn geti endurfjármagnað sig og hægt sé að bregðast við einstaka fjármagnshreyfingum í tæka tíð.

 Í nýrri skýrslu sem gefin var út á vegum Seðlabankans í dag og fjallar um skuldastöðu þjóðarbúsins er meðal annars komist að þeirri niðurstöðu að hún sjaldan verið betri. Meðal annars vegna þess að hreina skuldastaða þjóðarbúsins, ef tekið sé tillit uppgjöra úr þrotabúum og Actavis sé fært úr jöfnunni,, sé um fjórðungur af landsframleiðslu. Heildarskuldastaðan er hinsvegar mjög há samkvæmt skýrsluhöfundum eða um 208% af landsframleiðslu.