mbl.is/Golli

Samkvæmt grunnspá Seðlabankans sem birtist í Peningamálum mun gengi krónunnar haldast á svipuðu stigi og það er nú til ársloka 2014.

Spár um gengisþróun eru hins vegar ávallt háðar mikilli óvissu, segir í Peningamálum.

Krónan viðkvæm fyrir óróleika á alþjóðlegum mörkuðum

„Íslenska krónan er lítill gjaldmiðill skuldsetts ríkis með skuldbindingar sem bera tiltölulega háa áhættuþóknun og því jafnan viðkvæm fyrir auknum óróleika á alþjóðlegum fjármálamörkuðum, jafnvel þótt hún sé í vari gjaldeyrishafta eins og nú er.

Áformað er að losa gjaldeyrishöftin á spátímanum og því gætu fylgt einhverjar gengissveiflur. Óvissa er um tímasetningar og aðstæður þegar gjaldeyrishöftin verða afnumin og því afar erfitt að taka mikið tillit til þessa í grunnspánni," segir í Peningamálum.

Niðurgreiðsla skulda getur skapað þrýsting á krónuna til skamms tíma

Innlend fyrirtæki hafa einnig verið að greiða niður erlendar skuldir upp á síðkastið og gæti það skapað meiri skammtímaþrýsting á gengi krónunnar en áætlað er í grunnspánni, a.m.k. meðan aðgangur innlendra banka og fyrirtækja að erlendu lánsfé er mjög takmarkaður.

„Samkvæmt grunnspánni mun raungengið hækka smám saman á næstu árum, enda er það nú mjög lágt í sögulegu samhengi og líklega undir langtímajafnvægisgildi sínu. Mjög erfitt er hins vegar að meta hvert jafnvægisraungengið er og hversu hröð aðlögunin að því verður. Ekki er útilokað að aðlögunin taki styttri tíma, t.d. ef til kæmu stór fjárfestingarverkefni sem hefðu í för með sér töluvert innflæði á gjaldeyri umfram forsendur grunnspár. Ekki er heldur útilokað að jafnvægisraungengið sé í raun lægra en grunnspáin gerir ráð fyrir, enda erlend skuldsetning þjóðarbúsins mikil. Því gæti gengi krónunnar haldist lægra til lengri tíma en gert er ráð fyrir í grunnspánni," segir í Peningamálum.

Gengi krónunnar hefur hækkað um 2,3%  frá því í ágúst

Rétt fyrir útgáfu þessara Peningamála var gengi krónunnar 2,3% hærra en fyrir útgáfu ritsins í ágúst sé miðað við viðskiptavegna gengisvísitölu. Nánar tiltekið hækkaði gengi krónunnar um 2,7% gagnvart evru, 2,9% gagnvart bresku pundi en lækkaði um 1,1% gagnvart Bandaríkjadal.

„Styrking krónunnar skýrist að öllum líkindum af nokkrum samverkandi þáttum. Líklegt er að hagstætt sumar fyrir innlendan ferðamannaiðnað hafi leitt til meira gjaldeyrisinnflæðis en áður var búist við. Einnig jókst vöruútflutningur mikið í september. Að sama skapi hafa viðskiptakjör verið töluvert hagstæðari en spáð var í ágúst.

Aukinn óróleiki í tengslum við evrópsku skuldakreppuna hefur fram til þessa ekki haft merkjanleg áhrif á gengi krónunnar, þótt hún myndi að jafnaði vera í hópi þeirra gjaldmiðla sem viðkvæmastir eru fyrir umróti á alþjóðlegum fjármálamörkuðum. Það má líklega rekja til þess tímabundna skjóls sem gjaldeyrishöftin veita. Þessu til viðbótar er erlend lausafjárstaða þjóðarbúsins tiltölulega góð, skuldastaða ríkissjóðs hefur reynst betri en horfur voru á í upphafi fjármálakreppunnar og íslenskar fjármálastofnanir eru í mjög litlum mæli háðar erlendri heildsölufjármögnun."

Aflandsgengið 243 krónur

Aflandsgengi krónunnar var rétt fyrir útgáfu þessara Peningamála um 243 krónur gagnvart evru sem er svipað og fyrir útgáfuna í ágúst. Álandsgengið var um 160 krónur gagnvart evru sem er 3,7% lægra en í ársbyrjun 2011. Samkvæmt spá Seðlabankans mun gengi krónunnar styrkjast á síðasta fjórðungi þessa árs og haldast nokkuð stöðugt á næsta ári. Í lok spátímans verður krónan um 2% sterkari en gert var ráð fyrir í ágústspánni.