Pistlar:

15. mars 2017 kl. 20:36

Pistlar um endurskoðun (endurskodun.blog.is)

Aukið gagnsæi í áritun endurskoðenda

Margrét PétursdóttirNú um áramótin tóku gildi breytingar á alþjóðlegum endurskoðunarstöðlum sem hafa þau áhrif að áritun endurskoðenda á reikningsskil breytist talsvert og verður breytingin vonandi til þess að auka gagnsemi endurskoðunar enn frekar. Þessi breyting kemur í kjölfarið á því að notendur reikningsskila hafa kallað eftir meiri upplýsingum en hin staðlaða áritun hefur falið í sér og vilja vita meira um það hverjar eru áherslur endurskoðenda við endurskoðun og hvernig var brugðist við þeim. Uppröðunin á árituninni er að breytast þannig að álitið er nú fremst í árituninni, í stað þess að vera aftast, og ýmsar orðalagsbreytingar og viðbætur eru komnar í áritunina. Meginbreytingin felst samt í því að nú ber endurskoðendum skráðra félaga að bæta við nýjum kafla í áritunina. Þessi kafli heitir á ensku „key audit matters“ sem hefur verið þýtt sem lykilatriði við endurskoðun. Þessa breytingu tel ég af hinu góða og að mínu mati eingöngu byrjun á þróun sem á eftir að verða í upplýsingagjöf til lesenda reikningsskila.

Það sem helst gæti dregið úr gagnsemi þessara breytinga er einkum tvennt. Í fyrsta lagi að þessi hluti áritunarinnar nái ekki athygli notenda reikningsskilanna og verði hreinlega ekki lesinn. Ég nefni það fyrst því aðrar breytingar á árituninni hafa orðið til þess að hún hefur lengst og er staðlaður hluti hennar nú, án áðurnefndra lykilatriða, orðinn tvær blaðsíður í stað einnar áður. Vegna aukinnar lengdar áritunarinnar er hætt við því að lykilatriðin týnist í árituninni, þ.e. að skógurinn muni ekki sjást fyrir trjánum. Í öðru lagi er hætta á því að áritanirnar verði ekki nægjanlega sértækar fyrir hið tiltekna félag, þ.e. að orðalag í þeim verði með of almennum hætti þannig að ekki verði um næga aðgreiningu að ræða á milli félaga í sömu atvinnugrein. Til að mynda hafa allar áritanir sem ég hef séð fyrir reikningsskil banka í Bretlandi innihaldið umfjöllun um niðurfærslu útlána. Munu þá allar áritanir á fasteignafélög innihalda svipað orðalag um virðismat fasteigna og allar áritanir á framleiðslufélög innihalda svipað orðalag um birgðaverðmæti? Orðalagið er að sjálfsögðu ekki hið sama í öllum áritununum bresku bankanna en samt keimlíkt. Nú er ábyrgð endurskoðenda að vera hugrakkir í frásögn sinni og skrifa sértækan og lýsandi texta í hverju tilviki fyrir sig og ábyrgð lesenda er síðan að lesa þann texta vandlega og einnig þær skýringar í reikningsskilunum sem vísað er til.

Þessa dagana eru að líta ljós fyrstu áritanirnar skv. þessum nýju stöðlum og það er athyglisvert að skoða lykilatriði endurskoðunar í reikningsskilum stóru viðskiptabankanna þriggja en þeir hafa nú allir birt ársreikning vegna ársins 2016.

Landsbankinn - í áritun endurskoðanda hafa tvö lykilatriði verið greind en þau eru:

  • Útlánaáhætta, virðisrýrnun útlána og mat á áhrifum dóma Hæstaréttar vegna gengistryggðra lána.
  • Mat á þriðja þreps fjáreignum (e. „Level 3 financial assets“)

Arion banki - í áritun endurskoðanda hafa verið tilgreind þrjú lykilatriði en þau eru:

  • Mat útlána og virðisrýrnun
  • Innlausn tekna (vaxta- og þóknunartekjur þar tilgreindar)
  • Tölvuumhverfi

Íslandsbanki - í áritun endurskoðanda hefur eitt lykilatriði verði tilgreint en það er:

  • Mat á virðisrýrnun útlána

Í áritununum er byrjað á því að tilgreina hvers vegna endurskoðandinn telur að um lykilatriði sé að ræða og síðan fylgir umfjöllun um viðbrögð endurskoðandans. Í flestum tilvikum er síðan vísað til skýringa sem þegar eru hluti af ársreikningi bankans til frekari upplýsinga um liðinn sjálfan.

Endurskoðendur eiga eftir að þróa vinnubrögð við þessa nýju áritun en það er ekki hægt að segja annað en að þetta byrji vel þar sem töluverður munur er á því hver endurskoðandinn telur vera lykilatriði og áritanirnar eru sértækar varðandi hvern banka.

Til frekari glöggvunar eru mörg félög á hlutabréfamarkaði búin að birta ársreikning sinn og innifela áritanir endurskoðenda þeirra allra umfjöllun um lykilatriði sem getur verið gagnlegt fyrir lesendur að glöggva sig á, en endurskoðanda ber að tilgreina í áritun sinni ef hann telur ekki um neitt lykilatriði vera að ræða.

Eins og áður segir tel ég að þetta sé framfaraskref og það verður athyglisvert að fylgjast með því hvernig lesendur taka þessari breytingu.

Margrét Pétursdóttir, endurskoðandi hjá Ernst og Young ehf. og formaður FLE.

Birtist fyrst í ViðskiptaMogganum 2. mars 2017.

 
mynd
3. mars 2017

Könnunaráritun og önnur staðfestingarvinna

Til staðar eru sérstakir alþjóðlegir staðlar sem snúa að öðrum störfum endurskoðenda en að beinni endurskoðun ársreikninga. Algengustu áritanir sem endurskoðendur nota vegna annarrar vinnu en endurskoðunar eru könnunaráritun og áritun á óendurskoðuð reikningsskil. Markmið könnunar á árshlutareikningi eða ársreikningi er að gera endurskoðandanum kleift að álykta, byggt á aðgerðum sem ekki eru jafn meira
mynd
27. febrúar 2017

Þjóðtungan og ársreikningar

Á árlegum Skattadegi Deloitte, Viðskiptaráðs Íslands og Samtaka atvinnulífsins sem haldinn var nú fyrir skömmu var farið yfir nýlegar breytingar á ársreikningalögum, sem eru ansi margar og ólíkar að umfangi en yfirlýst markmið frumvarpsins var að einfalda regluverkið. Eina þessara breytinga er að finna í 6. gr. laganna, sem felld var inn í 2. og 3. málslið 2. mgr. 7. gr. ársreikningalaga nr. meira
mynd
26. janúar 2017

Arðsúthlutun takmörkuð samkvæmt lögum um ársreikninga

Hinn 2. júní sl. voru samþykktar breytingar á lögum um ársreikninga sem komu til framkvæmda 1. janúar 2016. Með framangreindri lagabreytingu voru gerðar verulegar breytingar á lögum um ársreikninga en í þessari grein verður aðeins fjallað um einn anga af breytingunum, þ.e. takmarkanir á arðgreiðslum. Það er athyglisvert að möguleikar fyrirtækja til að greiða arð til eigenda skuli takmarkaðir í meira
mynd
10. janúar 2017

Nýjar áritanir endurskoðenda - loksins þess virði að lesa

Um allnokkurt skeið hafa fjárfestar víða um heim farið fram á að áritun endurskoðenda gefi þeim meiri upplýsingar en einfalda niðurstöðu um hvort ársreikningurinn standist kröfur reikningsskilareglna eða ekki.  Þeir hafa kallað eftir vitneskju um hvað endurskoðandinn telur mikilvægustu atriðin við endurskoðunina og hvernig hann nálgast þau í sinni vinnu.  Það er ljóst að við endurskoðun meira
mynd
3. desember 2016

Stafræn högun – Ný kynslóð

Upplýsingatæknin er að umbylta möguleikum fyrirtækja til að bjóða viðskiptavinum vörur og þjónustu með áður óþekktum hætti. Ný kynslóð viðskiptavina gerir allt aðrar kröfur til aðgengis að upplýsingum og þjónustu með ýmiskonar þráðlausum búnaði sem orðinn er staðaleign í vasa hvers manns. Þessi bylting kallar á nýja hugsun og uppstokkun þeirra kerfa sem hingað til hafa þjónað viðskiptavinum meira
mynd
5. nóvember 2016

Þróun endurskoðunar

Í sífellt flóknara viðskiptaumhverfi þarf hefðbundin endurskoðun að breytast til að ná að fylgja eftir þeirri þróun sem á sér stað. Þörfin fyrir endurskoðun hefur aldrei verið meiri og þar leika endurskoðendur stórt samfélagslegt hlutverk. Þeirra hlutverk er að mæta þörf fjárfesta fyrir áreiðanlegar upplýsingar um bæði stjórnarhætti fyrirtækja og fjárhagsupplýsingar. Þessi þörf leiðir til þess að meira
mynd
29. október 2016

Útskipti á endurskoðunarfélagi

Í kjölfar alþjóðlegu fjármálakreppunnar sem reið yfir heiminn árið 2008 byrjuðu menn að huga að því hvað hefði farið úrskeiðis. Horft var til þess hvaða leiðir væru færar til að koma í veg fyrir að sömu aðstæður myndu koma upp aftur á fjármálamörkuðum. Í þessu samhengi hefur Evrópusambandið unnið að endurbótum á reglum um endurskoðun, en sú vinna byggist á grunni svokallaðrar grænbókar (Green meira
mynd
23. júlí 2016

Leyfisveitingar í ferðaþjónustu

Samkvæmt lögum um skipan ferðamála þýðir „ferðaskrifstofa“ aðili sem býður fram og selur alferðir í atvinnuskyni, innanlands eða erlendis. Alferð/pakkaferð er fyrirfram ákveðin samsetning tveggja eða fleiri þátta sem seldir eru saman á einu verði: •Flutningur og gisting. •Gisting og afþreying s.s. hesta-, skoðunar-, göngu ferðir, sigling o.s.frv. •Flutningur og meira
mynd
28. júní 2016

Fjármálatækni framtíðarinnar

Umræða um framtíð fjármálafyrirtækja, fjármálatækni og gjaldmiðla litast þessa dagana mikið af hugtakinu „FinTech“ og þeim fyrirtækjum sem bjóða upp á FinTech lausnir. En hvað er FinTech? Til eru margar mismunandi skilgreiningar á FinTech, þó flestar byggist þær á sama grunni. Einfaldasta útskýringin er bein þýðing á orðinu sem FinTech er dregið af, Financial Technology eða meira
mynd
18. júní 2016

Könnunaráritun, skýrslur og aðstoð endurskoðenda

Sérstakir alþjóðlegir staðlar eru til staðar sem snúa að öðrum störfum endurskoðenda en að beinni endurskoðun ársreikninga. Algengustu áritanir sem endurskoðendur nota vegna annarrar vinnu en endurskoðunar eru könnunaráritun og áritun á óendurskoðuð reikningsskil. Markmið könnunar á árshlutareikningi eða ársreikningi er að gera endurskoðandanum kleift að álykta, byggt á aðgerðum sem ekki eru jafn meira
mynd
9. júní 2016

Endurskoðun breytist til samræmis við tíðarandann

Ef litið er til baka um nokkra áratugi er ljóst að þróun endurskoðunar á alþjóðavísu hefur verið mikil á þeim tíma og gaman er að skoða hana aðeins. Á árunum 1840–1920 urðu mörg félög gjaldþrota, hlutabréfamarkaðir voru án eftirlits og einkenndust mikið af spákaupmennsku. Takmörkuð ábyrgð hluthafa var ekki til staðar og því þótti nauðsynlegt að setja lög m.a. til þess að verja fjárfesta. Af meira
mynd
27. maí 2016

Stjórnun netöryggis - Ábyrgð stjórnar og stjórnenda

Í nútíma markaðsumhverfi reiða félög sig sífellt meira á tækni og er svo komið að upplýsingatækni er nú undirstöðuþáttur í rekstri hvers félags. Um leið og upplýsingatækni gerir félögum kleift að bæta rekstur og þjónustu, t.d. með því að safna upplýsingum og greina þær, ber tæknin þó einnig með sér þá áhættu að geta orðið félögum að falli. Segja má að öryggisrof (e. breach) og gagnalekar séu meira
mynd
12. maí 2016

Siðareglur endurskoðenda og gæðaeftirlit

Í lögum um endurskoðendur kemur fram að Félag löggiltra endurskoðenda skuli, í samráði við Endurskoðendaráð, setja siðareglur fyrir endurskoðendur. Samkvæmt lögunum skulu endurskoðendur fylgja siðareglum þeim sem settar hafa verið af félaginu og hlotið staðfestingu ráðherra. Félag löggiltra endurskoðenda hefur sett siðareglur fyrir endurskoðendur á Íslandi og byggjast þær á siðareglum meira
mynd
29. apríl 2016

Mikilvægismörk við gerð ársreikninga

Oft er erfitt fyrir lesendur ársreikninga að átta sig á því hvaða upplýsingar í ársreikningum eru mikilvægar og hvaða upplýsingar skipta minna máli. Sérstaklega á þetta við um ársreikninga sem gerðir eru í samræmi við alþjóðlega reikningsskilastaðla (IFRS). Í þessu samhengi skiptir miklu máli hvernig hugtakið „mikilvægi“ er notað við gerð ársreiknings. Mikilvægisreglan er ein af meira
mynd
25. apríl 2016

Endurmenntun endurskoðenda

Tíminn líður hratt...hraðar sérhvern dag...“, þannig segir í um 30 ára gömlum söngtexta við lagið sem var fyrsta framlag okkar Íslendinga í söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva. Á þeim tíma sem liðinn er hefur þessi fullyrðing textans haldið gildi sínu nokkuð vel. Framfarir hafa orðið á flestum sviðum, tæknin vaxið og þekkingin aukist. Vissulega hafa þessu fylgt ruðningsáhrif og eitthvað meira
mynd
19. apríl 2016

Upplýsingaöryggi og áhættustýring

Á síðustu misserum hafa stjórnir og endurskoðunarnefndir félaga á markaði staðið frammi fyrir ýmsum áskorunum í störfum sínum. Í þessari grein verður farið stuttlega yfir það helsta sem þessir aðilar þurfa að hafa í huga hvað varðar upplýsingaöryggi og áhættustýringu. Ör þróun í upplýsingatæknimálum hefur skapað ýmis tækifæri á markaði en þróunin hefur jafnframt leitt af sér ýmis flókin meira
mynd
15. apríl 2016

Af örfélögum og öðrum

Í janúar lagði iðnaðar- og viðskiptaráðherra fram frumvarp til breytinga á lögum um ársreikninga. Markmið þess er hvort tveggja endurskoðun regluverks með tilliti til einföldunar og innleiðing nýrrar ársreikningatilskipunar Evrópusambandsins. Undirritaður var í vinnuhópi sem ráðuneytið skipaði en hópurinn samanstóð af fulltrúum frá Ársreikningaskrá, Fjármálaeftirlitinu, Félagi löggiltra meira
mynd
8. apríl 2016

Hver er virðisaukaskattskvöðin á þinni fasteign?

Það er óhætt að segja að hugtökin „fasteign“ og „virðisaukaskattur“ séu eitthvað sem fæstum dettur í hug að spyrða saman, enda eru fasteignir almennt ekki hluti af virðisaukaskattskerfinu. Raunin er hins vegar sú að bæði fasteignir og virðisaukaskattur koma við sögu í flestum atvinnugreinum. Aðilum í virðisaukaskattsskyldum rekstri er almennt heimilt að telja meira
mynd
31. mars 2016

Styrkir til náms og rannsókna

Félag löggiltra endurskoðenda stofnaði sérstakan námsstyrkjasjóð vorið 2003 til þess að treysta menntunargrundvöll endurskoðenda og veita styrki til framhaldsnáms í endurskoðun og reikningsskilum. Við veitingu námsstyrkja skal við það miðað að styrkþegar hafi lokið bóklegu námi til löggildingar sem endurskoðendur og ætli sér framhaldsnám á því sviði. Styrkir til stofnana skulu tengjast meira
Pistlar um endurskoðun

Pistlar um endurskoðun

Vikulega birtast pistlar í Viðskiptamogganum um endurskoðun og reikningshald í samvinnu við Félag löggiltra endurskoðenda. Þeir birtast jafnframt hér á vefnum.

Meira