15. desember 2011
Afvopnastu. Um jólin er allt hægt !
Markaðsátak Kólumbísku ríkisstjórnarinnar, sem ætlað var að sannfæra skæruliða um að snúa baki við hryðjuverkum, fékk gullverðlaun hjá bresku IPA auglýsingasamtökunum nýlega. Herferðin var ekki aðeins óvenjuleg vegna verkefnisins heldur einnig vegna lausnarinnar. Markmiðið var að fá skæruliða til að afvopnast og koma aftur inn í Kólumbískt samfélag sem löghlýðnir þegnar.
Samtökin
FARC samtökin eru bæði elstu og stærstu skæruliðasamtök Ameríku. Markmið þeirra er að steypa ríkisstjórn Kólumbíu af stóli. Áætlað er að samtökin hafi átta þúsund meðlimi og þau fremji hryðjuverk á þriggja daga fresti. Frá árinu 1990 hafa þau valdið 40.000 dauðsföllum, síðan 1996 hafa þau framið 3000 mannrán og bera þar að auki ábyrgð á helming af kókaínframboði heimsins.
Frá árinu 2002 hefur ríkistjórn Kólumbíu unnið að því að fá meðlimi samtakanna til að afvopnast og hvatt þá til að koma inn í Kólumbískt samfélagi. Á árunum 2002 til 2010 hafa auglýsingaherferðir, herinn og fyrrum meðlimir verið fengnir til að hvetja þá sem starfa innan samtakana til að leggja niður vopn. Þeir sem snúa baki við skæruliðasamtökunum fá sakaruppgjöf, menntun og vinnuþjálfun ásamt sálfræðiaðstoð, í þeim tilgangi að aðlögunin inn í samfélagið takist sem best.
Verkefnið verður þó sífellt erfiðara. Þeir skæruliðar sem eftir eru hafa tilhneigingu til að vera harðari í sannfæringu sinni gegn ríkistjórninni. Ennfremur hafa þeir farið enn dýpra inn í skóga landsins og hindrað samskipti á milli meðlima t.d. með því að banna útvörp og talstöðvar nema á meðal yfirmanna samtakanna. Árið 2010 var því mikilvægt að endurhugsa stefnu stjórnvalda gagnvart FARC.
Verkefnið
Auglýsingastofa var fengin til að búa til herferð með skilaboðum sem væru nógu sterk til þess að hafa áhrif á þá skæruliða sem eftir voru. Áskorunin fólst ekki síður í að tryggja að skilaboðin næðu til skæruliðanna sem voru nú mun dreifðari og dýpra inn í skógum landsins en áður. Hefðbundnir miðlar dugðu ekki til og herferðin varð því að hafa áhrif á mjög hættulegum stöðum og við viðkvæmar aðstæður. Ekki var það heldur til einföldunar að fjármagn var af mjög skornum skammti.
Upplýsingaöflun
Til að ná sem mestum árangri við að ná markmiðum herferðarinnar voru tekin viðtöl við yfir 200 fyrrum FARC meðlimi á öllum aldri sem höfðu búið á hinum ýmsu svæðum sem samtökin halda til á. Fólkið var spurt úti hina ýmsu þætti lífsins í skóginum, hvaða hvatar lágu að baki, hvað hefði áhrif á það og hverskonar samskipti væru aðgengileg og trúverðug í skóginum. Söfnuð gögn voru í kjölfarið greind til að finna mynstur sem hægt væri að nýta í herferðinni.
Ljóst var að jólin voru mjög viðkvæmur tími fyrir skæruliðana. Á þeim tíma árs leiða þeir hugann að fjölskyldum sínum og börnum og hve einangraðir þeir eru í skóginum. Jólin eru því tíminn sem margir meðlimir íhuga að yfirgefa samtökin. Af viðtölunum mátti einnig sjá að erfiðara var að koma skilaboðum til skæruliðanna en áður þar sem samtökin voru á aukinni hreyfingu, fluttu sig reglulega um set og á afskekktari staði en áður.
Lausnin
Launin var því að jólin voru áhrifamikill tími til að hreyfa við meðlimum og að hefðbundnir miðlar myndu duga skammt, þar sem aðgangur þeirra að fjölmiðlum var nú mun minni en áður. Lausnin var því að færa átakið yfir í skóginn og koma skilaboðunum þangað sem meðlimir héldu til. Verkefnið fékk nafnið ,,Operation Christmas“ sem varði í fjóra daga í desember 2010 í La Macarena í Kólumbíu þar sem 52% alla skæruliðana héldu til. Byrjað var á því að fara fjölfarnar gönguleiðir og finna þar stór tré. Tvær þyrlur voru notaðar við að setja 2000 jólaljós á þau tré sem valin voru á gönguleiðunum. Hreyfiskynjarar voru tengdir við ljósin svo það kviknaði á þeim þegar gengið var hjá þeim. Að lokum voru sett stór skilti við trén með skilaboðum sem náðu til hjarta skæruliðanna: „Ef jólin geta komið í skóginn þá getur þú komið heim. Afvopnastu. Um jólin er allt hægt!“
Sjónvarpsauglýsingar voru einnig gerðar og leiknar á bestu tímum í sjónvarpi. Ekki til að ná til skæruliðanna ,sem höfðu mjög takmarkaðan aðgang að sjónvarpi, heldur til að ná til fjölskyldna þeirra sem settu pressu á ástvini um að afvopnast og koma heim.
Árangurinn
Frá desember 2010 til lok janúar 2011 afvopnuðust 311 skæruliðar sem var 30% aukning frá sama tímabili árinu á undan. Þessi aukning var andstæð þeirri þróun sem verið hafði en fjöldi þeirra sem árlega afvopnuðust hafði fækkað um 24%. Fækkun skæruliða skilaði ríkistjórn landsins 2,3 milljónum punda í skatttekjur en herferðin skilaði því 11,35 dollurum á hvern dollar sem fjárfest var fyrir.
Skæruliðarnir upplifðu sig sem hluta af Kólumbísku samfélagi, lét þá líða eins og þeirra væri þarfnast og fyllti þá af angurværð. Einnig hafði herferðin jákvæð áhrif á herinn sem bauð skæruliðana velkomna inn í samfélagið eftir blóðugt stríð. Umfjöllun í fjölmiðlum og umræða í Kólumbísku samfélagi gerði það einnig að verkum að sumar hindranirnar minnkuðu fyrir því að skæruliðarnir ættu afturkvæmt á vinnumarkaðinum í Kólumbíu.
Guðmundur Arnar Guðmundsson er stjórnarformaður Ímark og annar höfundur bókarinnar Markaðssetning á netinu. Greinaröð Morgunblaðsins og MBL.IS um markaðsmál er styrkt af Íslandsbanka og Nordic eMarketing.





Guðmundur Arnar Guðmundsson er framkvæmdastjóri markaðssviðs WOW air, stjórnarformaður Ímark og annar höfundur bókarinnar Markaðssetning á netinu. Greinaröð Morgunblaðsins um markaðsmál er styrkt af Íslandsbanka og Nordic eMarketing