Ísinn gæti færst enn nær landi

Meginbrún hafíssins reyndist liggja um 23 sjómílur frá Kögri. Slæður ...
Meginbrún hafíssins reyndist liggja um 23 sjómílur frá Kögri. Slæður sem þessa mátti líka finna sums staðar. mbl.is/Kristinn Magnússon

Langar og þéttar hafísspangir sáust greinilega skammt norður undan Vestfjörðum um hádegi í dag, þegar TF-SIF, flugvél Landhelgisgæslunnar, flaug þar yfir. Ásamt áhöfn voru um borð vísindamenn frá Veðurstofunni og Jarðvísindastofnun Háskóla Íslands, en blaðamaður og ljósmyndari mbl.is slógust einnig með í för.

Tekið var af stað frá Reykjavíkurflugvelli laust upp úr klukkan ellefu í morgun, og umvafin skýjum flaug vélin sem leið lá norður yfir Vestfirði. Fjórða ferðin í þessari viku, enda hefur lítið skyggni gefist til að athuga hafísinn, en í þetta sinn var áhöfnin vongóð um betri aðstæður.

Frammi í flugstjórnarklefanum ræða flugmennirnir sín á milli um stærstu borgarísjaka sem þeir hafa séð, allt upp í fimm hundruð feta háa. Einn þeirra, um fjögur hundruð feta hár, olli nokkrum usla þegar hans varð vart.

„Hann birtist skyndilega fyrir framan vélina,“ tjáir flugmaðurinn Hólmar Logi Sigmundsson blaðamanni síðar. „Þá þurfti að rykkja vel í, svo ekki færi illa.“ Bendir hann á að þess vegna sé gott að lækka flugið þó nokkru áður en komið sé að ísröndinni. 

„Þessir stóru jakar geta oft verið einir á ferð.“

Ísinn þéttur við jaðarinn

Þegar rúmur hálftími var liðinn frá flugtaki var flugið loks lækkað niður úr skýjahulunni. Um leið mátti við sjóndeildarhringinn í norðri sjá skærhvíta rönd, sem þokaðist nær og nær. Silfurfloti, sendur oss að kvelja, eins og skáldið orti.

Þegar komið var að jaðri íssins breyttu flugmennirnir um stefnu, nú í austurátt. Þannig flaug vélin meðfram ísnum, í um tvö hundruð feta hæð, og gaf um leið stýrimönnum og vísindamönnum færi á að kortleggja legu hans. Aðstæðurnar reyndust miklum mun betri til athugunar en í fyrri ferðum vikunnar.

Meginbrún hafíssins reyndist liggja um 23 sjómílur frá Kögri. Við jaðarinn reyndist ísinn nokkuð þéttur, en talsvert gisnari þar norður af. Myndarlegur borgarísjaki var innan um ísinn, tæpir tveir hektarar að flatarmáli, en lágur var hann og flatur.

Næst landi voru ísdreifar einar 2,5 sjómílur frá Horni og þar með ljóst að ísinn færist sífellt nær, en í gær var hann um sjö sjómílum utan við Horn.

Borgarísjakinn myndarlegi. Í honum má sjá rákir eftir vatn, frá ...
Borgarísjakinn myndarlegi. Í honum má sjá rákir eftir vatn, frá þeim tíma er hann var áfastur Grænlandsjökli. mbl.is/Kristinn Magnússon

Megnið af ísnum myndast í vetur

„Ísinn hefur verið að reka um fjórtán sjómílur á sólarhring. Hann hefur verið að færast austar og einnig suður inn á Húnaflóa,“ segir Ingibjörg Jónsdóttir, landfræðingur og dósent við Jarðvísindastofnun Háskóla Íslands, í samtali við blaðamann að fluginu loknu.

„Mjög áhugavert var að sjá hvers konar hafís þetta er sem nú kemur upp að landinu. Það hefur verið skýjað undanfarna daga og lítið færi gefist til að sjá ísinn með almennilegum hætti,“ segir Ingibjörg.

Hún segir það ljóst af sínum athugunum í dag að megnið af ísnum hafi myndast í vetur, á Grænlandshafi. Inni á milli séu stórir borgarísjakar, sem komnir séu frá Norður-Grænlandi og upprunnir í jöklum þar.

Áður fyrr hefði veðurlag síðustu vikna valdið mun meiri vandræðum.
Áður fyrr hefði veðurlag síðustu vikna valdið mun meiri vandræðum. mbl.is/Kristinn Magnússon

Getur færst enn þá nær landi

„Siglingaleiðin er ekki lokuð eins og er, en það er greinilegt að sjófarendur þurfa að fara varlega,“ segir hún og ítrekar að ísinn sé aðeins 2,5 sjómílum frá landi þar sem hann er næstur. Eins geti hann færst enn þá nær landi næsta sólarhringinn, en þá er von á breyttri vindátt sem hrekja ætti ísinn á brott.

„Það geta verið jakar á þessum slóðum fram yfir helgina,“ segir Ingibjörg.

Aðspurð segir hún útbreiðslu hafíss við Ísland hafa minnkað verulega á undanförnum árum. Minna sé af eldri ís í blandi við þann sem myndast nýr á milli Grænlands og Íslands.

„Áður fyrr hefði veðurlag síðustu vikna valdið mun meiri vandræðum, þegar meira ísmagn var í Austur-Grænlandsstraumnum. Ísinn hefði þá getað lagst að landinu til lengri tíma.“

Flogið var norður yfir Vestfirði til að kanna hafísbreiðuna.
Flogið var norður yfir Vestfirði til að kanna hafísbreiðuna. mbl.is/Kristinn Magnússon
mbl.is
Afurð Dags. Meðalverð
Þorskur, óslægður 18.6.18 278,89 kr/kg
Þorskur, slægður 18.6.18 304,09 kr/kg
Ýsa, óslægð 18.6.18 298,16 kr/kg
Ýsa, slægð 18.6.18 252,56 kr/kg
Ufsi, óslægður 18.6.18 64,81 kr/kg
Ufsi, slægður 18.6.18 94,18 kr/kg
Djúpkarfi 15.5.18 33,00 kr/kg
Gullkarfi 18.6.18 130,83 kr/kg
Litli karfi 11.6.18 5,00 kr/kg
Blálanga, óslægð 15.6.18 219,00 kr/kg

Fleiri tegundir »

18.6.18 Grímsey ST-002 Dragnót
Ýsa 3.892 kg
Þorskur 668 kg
Skarkoli 369 kg
Steinbítur 18 kg
Þykkvalúra / Sólkoli 10 kg
Karfi / Gullkarfi 5 kg
Samtals 4.962 kg
18.6.18 Egill ÍS-077 Dragnót
Ýsa 47 kg
Steinbítur 16 kg
Samtals 63 kg
18.6.18 Björn EA-220 Grálúðunet
Grálúða / Svarta spraka 3.495 kg
Hlýri 43 kg
Karfi / Gullkarfi 23 kg
Samtals 3.561 kg
18.6.18 Polar Princess (OYVZ) GL-999 Botnvarpa
Grálúða / Svarta spraka 71.714 kg
Grálúða / Svarta spraka 8.357 kg
Slétti langhali 230 kg
Samtals 80.301 kg

Skoða allar landanir »