Lítið um óæskileg efni í sjávarfangi

Kadmín hefur mælst hátt í íslenskum kræklingi vegna hárra gilda …
Kadmín hefur mælst hátt í íslenskum kræklingi vegna hárra gilda í jarðvegi. mbl.is/Kristinn Ingvarsson

Niðurstöður af sívirkri vöktun á óæskilegum efnum í ætum hluta sjávarfangs á Íslandi fyrir árið 2020 liggja nú fyrir. Rannsókn, gagnasöfnun og útgáfa skýrslu vegna vöktunarinnar er í höndum Matís ohf.

Niðurstöður ársins 2020 sýna að öll sýni af sjávarafurðum til manneldis voru vel undir hámarksgildum ESB fyrir þrávirk lífræn efni, varnarefni og þungmálma. Sophie Jensen, sérfræðingur í efnagreiningum hjá Matís, er verkefnastjóri vöktunarinnar.

Í samtali við 200 mílur segir Sophie sýni vera tekin árlega af sjávarfangi sem náð hefur markaðsstærð. Sýnin eru rannsökuð m.t.t styrks þungmálma, blýs, kvikasilfurs, kadmíns, arsens og tins, sem og styrks þrjátíu varnarefna og niðurbrotsefna þeirra, og einnig díoxíns, díoxínlíkra PCB- og PCB-efna sem eru ekki díoxínlík. Flest eru þetta þrávirk efni sem brotna ekki niður í umhverfinu heldur stigmagnast í fæðukeðjunni og enda í fólki. Þá eru mörg þessara efna fitusækin og safnast upp í fitu fiska. Því er t.d. mikilvægt að vakta grálúðu sem nær tiltölulega háum aldri og hefur fituríkt hold. Sophie segir að þungmálmarnir blý og kvikasilfur mælist mjög lágir og mælist oftast nær undir greiningarmörkum. Styrkur þungmálma í íslensku sjávarfangi hefur haldist nokkuð stöðugur og lágur í gegnum tíðina að sögn Sophie.

„Það sem stundum hefur verið vandamál á Íslandi er kadmín í t.d. kræklingi. Í þetta skipti mældist það lágt,“ segir Sophie. Hún segir að hár kadmínstyrkur sem áður hefur verið til vandræða á Íslandi stafi af náttúrulegu háu kadmínmagni í jarðveginum hér á landi. „Kræklingur vex þar sem er fjara, þar sem ferskvatn rennur gjarnan til sjávar og kadmín þar með,“ segir Sophie.

Nánar um málið
í Morgunblaðinu
Áskrifendur:
Nánar um málið
í Morgunblaðinu
Áskrifendur:
Kauptu vikupassa

Lestu meira með vikupassa!

Fáðu þér vikupassa fyrir 1.990 kr. og þú færð aðgang að öllu efni úr blaði dagsins í dag og næstu 6 daga.

Kaupa vikupassa

Aðrar áskriftarleiðir »

Afurð Dags. Meðalverð
Þorskur, óslægður 26.2.21 267,61 kr/kg
Þorskur, slægður 26.2.21 309,98 kr/kg
Ýsa, óslægð 26.2.21 265,83 kr/kg
Ýsa, slægð 26.2.21 285,79 kr/kg
Ufsi, óslægður 26.2.21 89,82 kr/kg
Ufsi, slægður 26.2.21 151,77 kr/kg
Djúpkarfi 16.2.21 189,00 kr/kg
Gullkarfi 26.2.21 197,69 kr/kg
Litli karfi 26.2.21 10,00 kr/kg
Blálanga, óslægð 17.2.21 279,00 kr/kg

Fleiri tegundir »

26.2.21 Valþór EA-313 Rauðmaganet
Rauðmagi 140 kg
Samtals 140 kg
26.2.21 Sólrún EA-151 Lína
Þorskur 2.756 kg
Grálúða 281 kg
Hlýri 81 kg
Ýsa 70 kg
Gullkarfi 22 kg
Samtals 3.210 kg
26.2.21 Halldór NS-302 Lína
Steinbítur 526 kg
Ýsa 152 kg
Þorskur 130 kg
Samtals 808 kg
26.2.21 Elli P SU-206 Línutrekt
Steinbítur 666 kg
Þorskur 244 kg
Ýsa 176 kg
Keila 55 kg
Samtals 1.141 kg

Skoða allar landanir »

Afurð Dags. Meðalverð
Þorskur, óslægður 26.2.21 267,61 kr/kg
Þorskur, slægður 26.2.21 309,98 kr/kg
Ýsa, óslægð 26.2.21 265,83 kr/kg
Ýsa, slægð 26.2.21 285,79 kr/kg
Ufsi, óslægður 26.2.21 89,82 kr/kg
Ufsi, slægður 26.2.21 151,77 kr/kg
Djúpkarfi 16.2.21 189,00 kr/kg
Gullkarfi 26.2.21 197,69 kr/kg
Litli karfi 26.2.21 10,00 kr/kg
Blálanga, óslægð 17.2.21 279,00 kr/kg

Fleiri tegundir »

26.2.21 Valþór EA-313 Rauðmaganet
Rauðmagi 140 kg
Samtals 140 kg
26.2.21 Sólrún EA-151 Lína
Þorskur 2.756 kg
Grálúða 281 kg
Hlýri 81 kg
Ýsa 70 kg
Gullkarfi 22 kg
Samtals 3.210 kg
26.2.21 Halldór NS-302 Lína
Steinbítur 526 kg
Ýsa 152 kg
Þorskur 130 kg
Samtals 808 kg
26.2.21 Elli P SU-206 Línutrekt
Steinbítur 666 kg
Þorskur 244 kg
Ýsa 176 kg
Keila 55 kg
Samtals 1.141 kg

Skoða allar landanir »