Grindhvalir hrekkja rándýr Atlantshafsins

Anna Selbmann rannsakar hljóðmerki hvala við Stórhöfða.
Anna Selbmann rannsakar hljóðmerki hvala við Stórhöfða. Ljósmynd/Anna Selbmann

Anna Selbmann er fædd og uppalin í Suður-Þýskalandi, fjarri nokkru hafi. Hún barði sjóinn ekki augum fyrr en hún varð sextán ára og segir það hafa verið ást við fyrstu sýn. Þrátt fyrir það segist Anna samt hafa haft alla tíð mikinn áhuga á hafinu og hvölum.

Í dag vinnur hún að doktorsverkefni sínu við líf- og umhverfisvísindadeild Háskóla Íslands um hegðun hvala, nánar tiltekið um hrekki grindhvala gagnvart háhyrningum.

Stríða rándýrum hafsins

Háhyrningar eru stundum kallaðir úlfar hafsins. Þeir eru almennt taldir efstir í fæðukeðjunni í hafinu og veiða skipulega í hópum. Það kann því að skjóta skökku við að reglulega sést til grindhvala hrekkja háhyrninga í Norður-Atlantshafi, þrátt fyrir að þekkt sé að grindhvalir geti verið bráð háhyrninga en ekki öfugt.

Háhyrningar eru stundum kallaðir úlfar hafsins vegna þess að þeir …
Háhyrningar eru stundum kallaðir úlfar hafsins vegna þess að þeir eru efstir í fæðukeðjunni. Ljósmynd/Nicholai Xuereb

Kenning Önnu gengur út á að hljóð gegni meginhlutverki í samskiptum grindhvala og háhyrninga og rannsakar hún meðal annars hvort breytingar verði á köllum háhyrninga í nánd við grindhvali og hvort munur sé á hljóðum og hljóðröðum háhyrninga á ólíkum stöðum í kringum landið.

„Að fylgjast með samskiptum grindhvala og háhyrninga er töfrandi að mörgu leyti. Það kann að hljóma óhugsandi að háhyrningar, helstu rándýr hafsins, forðist aðra hvali og flýi þá jafnvel á harðaspretti. Það vekur margar spurningar; hvers vegna hrekkja grindhvalir háhyrninga svona? Er það samkeppni um fæði, eða er þetta eineltishegðun? Hvers vegna hræðast háhyrningarnir grindhvalina, hvað kallar á þessi viðbrögð? Hver eru áhrif þessara samskipta á háhyrninga? Vitandi það að hljóðmerki eru mikilvæg báðum tegundum rannsaka ég nú hvaða hlutverki hljóðmerki gegna í þessum samskiptum og hvort þau valdi þessum viðbrögðum hjá háhyrningum,“ útskýrir Anna í samtali við Morgunblaðið.

Samskipti dýra breytast

Anna segir atferlisfræði dýra mikilvæga ekki síst þegar fram í sækir vegna loftslagsbreytinga. „Vegna þeirra getur dreifing og fjöldi dýra breyst svo heimar tegunda sem áður sköruðust ekki geta farið að mætast á nýjum búsvæðum og þar með myndað áður óþekkt sambönd milli dýra.“

Sem dæmi nefnir Anna að grindhvalir við Vestmannaeyjar hafi áður verið sjaldgæf sjón en í dag eru þeir tíðir gestir yfir sumartímann.

Nánar um málið
í Morgunblaðinu
Áskrifendur:
Nánar um málið
í Morgunblaðinu
Áskrifendur:
Kauptu vikupassa

Lestu meira með vikupassa!

Fáðu þér vikupassa fyrir 1.990 kr. og þú færð aðgang að öllu efni úr blaði dagsins í dag og næstu 6 daga.

Kaupa vikupassa

Aðrar áskriftarleiðir »

Afurð Dags. Meðalverð
Þorskur, óslægður 11.4.21 313,76 kr/kg
Þorskur, slægður 11.4.21 359,75 kr/kg
Ýsa, óslægð 11.4.21 381,43 kr/kg
Ýsa, slægð 11.4.21 391,92 kr/kg
Ufsi, óslægður 11.4.21 131,70 kr/kg
Ufsi, slægður 9.4.21 163,93 kr/kg
Djúpkarfi 6.4.21 30,00 kr/kg
Gullkarfi 9.4.21 167,08 kr/kg
Litli karfi 5.3.21 10,00 kr/kg
Blálanga, óslægð 17.2.21 279,00 kr/kg

Fleiri tegundir »

11.4.21 Fálkatindur NS-099 Grásleppunet
Grásleppa 6.964 kg
Þorskur 620 kg
Samtals 7.584 kg
11.4.21 Dagur SI-100 Grásleppunet
Grásleppa 2.248 kg
Þorskur 331 kg
Hlýri 14 kg
Skarkoli 10 kg
Samtals 2.603 kg
11.4.21 Glettingur NS-100 Grásleppunet
Grásleppa 7.213 kg
Þorskur 2.407 kg
Rauðmagi 61 kg
Skarkoli 42 kg
Ýsa 23 kg
Samtals 9.746 kg
11.4.21 Ás NS-078 Grásleppunet
Grásleppa 6.159 kg
Þorskur 1.930 kg
Samtals 8.089 kg

Skoða allar landanir »

Afurð Dags. Meðalverð
Þorskur, óslægður 11.4.21 313,76 kr/kg
Þorskur, slægður 11.4.21 359,75 kr/kg
Ýsa, óslægð 11.4.21 381,43 kr/kg
Ýsa, slægð 11.4.21 391,92 kr/kg
Ufsi, óslægður 11.4.21 131,70 kr/kg
Ufsi, slægður 9.4.21 163,93 kr/kg
Djúpkarfi 6.4.21 30,00 kr/kg
Gullkarfi 9.4.21 167,08 kr/kg
Litli karfi 5.3.21 10,00 kr/kg
Blálanga, óslægð 17.2.21 279,00 kr/kg

Fleiri tegundir »

11.4.21 Fálkatindur NS-099 Grásleppunet
Grásleppa 6.964 kg
Þorskur 620 kg
Samtals 7.584 kg
11.4.21 Dagur SI-100 Grásleppunet
Grásleppa 2.248 kg
Þorskur 331 kg
Hlýri 14 kg
Skarkoli 10 kg
Samtals 2.603 kg
11.4.21 Glettingur NS-100 Grásleppunet
Grásleppa 7.213 kg
Þorskur 2.407 kg
Rauðmagi 61 kg
Skarkoli 42 kg
Ýsa 23 kg
Samtals 9.746 kg
11.4.21 Ás NS-078 Grásleppunet
Grásleppa 6.159 kg
Þorskur 1.930 kg
Samtals 8.089 kg

Skoða allar landanir »