Margir vilji kynna sér hina hliðina

Iða Marsibil Jónsdóttir og Sigurður Pétursson taka á móti gestum …
Iða Marsibil Jónsdóttir og Sigurður Pétursson taka á móti gestum og uppfræða þá í Lax-inn, fræðslumiðstöð fiskeldis í 101 Reykjavík. Kristinn Magnússon

Margir hafa sýnt starfsemi nýrrar fræðslumiðstöðvar fiskeldis, Lax-inn, í 101 Reykjavík áhuga. Þangað hafa komið yfir tvö þúsund manns á þeim fjórum mánuðum sem miðstöðin hefur verið opin, til að leita upplýsinga um fiskeldið, auk þess sem margir hafa sent fyrirspurnir á netinu.

Sigurður Pétursson, stofnandi fræðslumiðstöðvarinnar, og Iða Marsibil Jónsdóttir framkvæmdastjóri segja að þeir hópar og einstaklingar sem komið hafa séu þar af mismunandi ástæðum. Þau nefna nemendur og fólk úr stjórnsýslunni. Sigurður segir að það hafi komið þeim á óvart hversu margir gestir hafi komið til að athuga fjárfestingamöguleika í fiskeldi eða hafi hugmyndir um nýsköpun í greininni eða tengdum þjónustugreinum. Fólk sem sé að velta umhverfismálunum fyrir sér sé þó líklega stærsti gestahópurinn.

Fólk sem heyrt hafi af því að fiskeldi sé ein umhverfisvænasta leiðin til að framleiða dýraprótein eða fólk sem vilji athuga hvort ekki sé hægt að finna að einhverju. „Ég held að flestir fari fróðari og jákvæðir frá okkur og margir koma aftur til að athuga nánar einhver atriði,“ segir Sigurður. Iða Marsibil nefnir til viðbótar að þó nokkuð sé um erlenda gesti. Þar á meðal eru gestir sem áhuga hafa á að stofna fræðslumiðstöðvar í líku formi.

Mynd/mbl.is

Upplýst umræða er hvatinn

Hvatinn að stofnun fræðslumiðstöðvarinnar er þörfin fyrir að fræða fólk um tækifæri til ræktunar í sjó, bæði í hafi og á landi. „Umræðan um fiskeldið hefur verið heldur neikvæð og þá sérstaklega um sjóeldið þó hún sé vissulega ólík eftir því hvar maður er staddur. Hún er neikvæð á kaffihúsi í 101 Reykjavík en jákvæð á veitingastaðnum á Tálknafirði, svo dæmi séu tekin. Þeir sem vinna við fiskeldi eða þekkja það úr sínu nærsamfélagi hafa að okkar mati aðra sýn á þessum mest vaxandi atvinnuvegi okkar Íslendinga. Það má því segja að umræðan hafi á stundum verið leidd af aðilum sem ekki hafa verið í nálægð við eldið eða hafa á því þekkingu. Þar berum við líka ábyrgð sem tengjumst þessari atvinnugrein að hafa ekki verið nógu dugleg við að koma upplýsingum á framfæri,“ segir Sigurður en bendir jafnframt á að upplýsingar séu ekki jafn opnar um nokkra aðra atvinnugrein.

Nefnir starfsemina í tölum á mælaborði fiskeldis hjá Mast, að á vef Umhverfisstofnunar megi sjá niðurstöður umhverfisvöktunar hjá öllum eldisstöðvum á Íslandi og á vef Hafrannsóknastofnunar séu upplýsingar um vöktun veiðiáa og loks sé ýmsar upplýsingar að finna á heimasíðum sumra fiskeldisfyrirtækjanna.

Fræðslumiðstöðin er á Mýrargötu 26, við gömlu höfnina í Reykjavík. Þar tekur reynt fólk úr rekstri fiskeldisfyrirtækja, Iða Marsibil sem lengi starfaði hjá Arnarlaxi og Sigurður sem stofnaði Arctic Fish, á móti einstaklingum og hópum og veita fræðslu um greinina. Þar eru einnig á skjám ýmsar staðreyndir og hægt að fylgjast með beinum útsendingum úr starfinu, meðal annars úr land- og sjóeldi og vinnslu afurða.

Iða Marsibil er ánægð með áhuga gesta. Segir að gestahópurinn sé breiður, áhugi leynist víða. „Margir hafa heyrt neikvæðu raddirnar en verða forvitnir og vilja kynna sér hina hliðina. Við erum með upplýsingar um þá hlið hér og getum svalað forvitni fólks.“

Þau leggja áherslu á að ekki sé aðeins fjallað um laxinn heldur almennt um rækt í sjó og heildaraðfangakeðju sjóræktar frá hrogni til tilbúinna afurða. Þar er frætt um mismunandi tækni við eldi á landi og í sjó og eldi ólíkra eldistegunda þótt laxfiskar (lax, bleikja og silungur) séu eðlilega stór hluti fræðslunnar. Einnig er fræðsla um alla tækni og þjónustu sem þarf til að framleiða afurðirnar og koma þeim á borð neytenda.

Fiskeldi er sífellt mikilvægari útflutningsgrein.
Fiskeldi er sífellt mikilvægari útflutningsgrein. mbl.is/Þorgeir

Tækifæri sem þarf að nýta

Sigurður vekur athygli á því að fyrir áratug hafi útflutningsverðmæti afurða fiskeldis verið 0,7% af útflutningi þjóðarinnar en sé nú komið yfir 5% og fari vaxandi. Nú sé lax orðinn næst verðmætasta fisktegundin, á eftir þorski.

Sigurður bendir á að 12% af útflutningsverðmæti sjávarútvegs komi úr fiskeldi. Í Noregi sé þetta hlutfall 70% og telur Sigurður það til marks um það hversu tækifærin hér eru mikil. Nefnir hann í því sambandi einstaka eiginleika landsins í jarðhita, grænni orku, fersku vatni og sjó úr borholum sem gefur landsmönnum tækifæri til að verða leiðandi í sjórækt, bæði á landi og hafi. „Það eru einmitt þeir þættir sem alþjóðastofnanir leggja áherslu á í tengslum við uppbyggingu sjálfbærrar matvælaframleiðslu og almennir neytendur eru að sækjast eftir. Þessi tækifæri þarf að nýta betur og matvælalandið Ísland á að setja sér markviss og mælanleg markmið til þess að verða leiðandi í slíkri umhverfisvænni matvælaframleiðslu,“ segir Sigurður.

Nánar um málið
í Morgunblaðinu
Áskrifendur:
Nánar um málið
í Morgunblaðinu
Áskrifendur:
Kauptu vikupassa

Lestu meira með vikupassa!

Fáðu þér vikupassa fyrir 2.090 kr. og þú færð aðgang að öllu efni úr blaði dagsins í dag og næstu 6 daga.

Kaupa vikupassa

Aðrar áskriftarleiðir »

Afurð Dags. Meðalverð
Þorskur, óslægður 20.5.22 311,32 kr/kg
Þorskur, slægður 20.5.22 512,29 kr/kg
Ýsa, óslægð 20.5.22 504,97 kr/kg
Ýsa, slægð 20.5.22 385,80 kr/kg
Ufsi, óslægður 20.5.22 186,78 kr/kg
Ufsi, slægður 20.5.22 240,57 kr/kg
Djúpkarfi 12.5.22 152,00 kr/kg
Gullkarfi 20.5.22 265,50 kr/kg
Litli karfi 20.5.22 0,00 kr/kg
Blálanga, óslægð 10.4.22 48,00 kr/kg

Fleiri tegundir »

22.5.22 Gísli Gunnarsson SH-005 Grásleppunet
Grásleppa 3.319 kg
Samtals 3.319 kg
22.5.22 Ásdís ÍS-002 Dragnót
Þorskur 114 kg
Ýsa 77 kg
Samtals 191 kg
22.5.22 Einar Guðnason ÍS-303 Lína
Þorskur 4.371 kg
Steinbítur 1.762 kg
Ýsa 865 kg
Ufsi 102 kg
Hlýri 78 kg
Langa 48 kg
Skarkoli 44 kg
Gullkarfi 11 kg
Samtals 7.281 kg
22.5.22 Fjóla SH-007 Grásleppunet
Grásleppa 4.345 kg
Grásleppa 2.721 kg
Samtals 7.066 kg

Skoða allar landanir »

Afurð Dags. Meðalverð
Þorskur, óslægður 20.5.22 311,32 kr/kg
Þorskur, slægður 20.5.22 512,29 kr/kg
Ýsa, óslægð 20.5.22 504,97 kr/kg
Ýsa, slægð 20.5.22 385,80 kr/kg
Ufsi, óslægður 20.5.22 186,78 kr/kg
Ufsi, slægður 20.5.22 240,57 kr/kg
Djúpkarfi 12.5.22 152,00 kr/kg
Gullkarfi 20.5.22 265,50 kr/kg
Litli karfi 20.5.22 0,00 kr/kg
Blálanga, óslægð 10.4.22 48,00 kr/kg

Fleiri tegundir »

22.5.22 Gísli Gunnarsson SH-005 Grásleppunet
Grásleppa 3.319 kg
Samtals 3.319 kg
22.5.22 Ásdís ÍS-002 Dragnót
Þorskur 114 kg
Ýsa 77 kg
Samtals 191 kg
22.5.22 Einar Guðnason ÍS-303 Lína
Þorskur 4.371 kg
Steinbítur 1.762 kg
Ýsa 865 kg
Ufsi 102 kg
Hlýri 78 kg
Langa 48 kg
Skarkoli 44 kg
Gullkarfi 11 kg
Samtals 7.281 kg
22.5.22 Fjóla SH-007 Grásleppunet
Grásleppa 4.345 kg
Grásleppa 2.721 kg
Samtals 7.066 kg

Skoða allar landanir »