Viðmiðunarverð á þorski hækkað um 40%

Viðmiðunarverð hefur hækkað nokkuð á undanförnu ári. Um er að …
Viðmiðunarverð hefur hækkað nokkuð á undanförnu ári. Um er að ræða lögbundið lágmarksverð í viðskiptum milli tengdra aðila með afla úr sjó og er grundvöllur launa margar sjómanna. mbl.is/Kristinn Magnússon

Miklar verðhækkanir hafa verið á afurðaverði um heim allan og hefur það einnig haft áhrif á viðmiðunarverð sem er til grundvallar launum sjómanna. Þorskur hefur hækkað mest en töluverð hækkun er einnig í ýsu og ufsa. Viðmiðunarverð karfa hefur lítið breyst.

Viðmiðunarverð á fimm kílóa slægðum þorski er í júní 380,47 krónur á kíló, 108,52 krónum meira en í sama mánuði í fyrra. Hefur því viðmiðunarverð hækkað um tæp 40% á síðustu 12 mánuðum. Hæsta verð á tímabilinu var þó yfir vetrartímann, en í desember og janúar nam það heilum 383,13 krónum. Ef litið er til tveggja kílóa slægðrar ýsu, hefur viðmiðunarverð hækkað um þriðjung frá júní á síðasta ári eða 73,27 krónur á kíló. Hæsta viðmiðunarverðið fyrir ýsuna var þó í apríl, þegar fengust 313,12 krónur á kíló.

Í tilfelli ufsa hefur viðmiðunarverð hækkað um 43,41 krónu eða 30,6% og er verð fyrir júní hið hæsta sem fengist hefur fyrir tegundina á undanförnum 12 mánuðum. Karfinn hefur hins vegar hækkað mun minna, aðeins 4%.

Miklar verðhækkanir hafa verið á matvælum um heim allan á undanförnu ári og eru verðhækkanirnar á sjávarafurðum í takti við þá þróun. Mikil hækkun í ufsa vekur þó athygli, þar sem ódýr rússneskur ufsi streymir enn inn á evrópska markaði og vitað er til þess að alaskaufsi frá Rússlandi rati einnig inn á Bandaríkjamarkað í gegnum Kína. Víðtækar truflanir hafa þó verið á undanförnum misserum á flutningsleiðum og birgðakeðjum, ekki síst vegna harðra lokunaraðgerða, sem enn er beitt í Kína til að sporna gegn útbreiðslu kórónuveirufaraldursins.

Einnig er líklegt að ástandið í Kína hafi einnig áhrif á aðrar tegundir eins og þorsk, þar sem töluvert af fiski er fluttur með skipum frá Evrópu til vinnslu í Kína.

75% af meðalverði

Viðmiðunarverð er lágmarksverð í viðskiptum milli skyldra aðila í sjávarútvegi, sem sagt þegar afurð er seld milli útgerðarhluta fyrirtækis og vinnslu, að því er fram kemur í lýsingu á hlutverki Verðlagsstofu skiptaverðs á vef stofnunarinnar. Úrskurðarnefnd sjómanna og útvegsmanna ákveður lágmarksverðið samkvæmt viðmiðum gildandi kjarasamnings milli Samtaka fyrirtækja í sjávarútvegi, Samtaka atvinnulífsins og Sjómannasambands Íslands. „Markmið aðila er að lágmarksverð miðist meðal annars að jafnaði við 75% af meðalverði á innlendum markaði síðastliðna þrjá mánuði.“

Það er síðan hlutverk Verðlagsstofu skiptaverðs að fylgjast með fiskverði og stuðla að réttu og eðlilegu uppgjöri á aflahlut sjómanna, eins og tilgreint er í lögum um Verðlagsstofu skiptaverðs og úrskurðarnefnd sjómanna og útvegsmanna.

Sætt gagnrýni

Verðlagsstofu-fyrirkomulagið hefur sætt nokkurri gagnrýni um árabil. Meðal annars hafa Samtök fiskframleiðenda og útflytjenda talið þörf á að breyta fyrirkomulaginu, þannig að þeir sem eru með vinnslur en stunda ekki veiðar þurfi ekki að greiða mun hærra verð fyrir hráefni en þær vinnslur sem taka þátt í innri viðskiptum samþættra sjávarútvegsfyrirtækja.

Nánar um málið
í Morgunblaðinu
Áskrifendur:
Nánar um málið
í Morgunblaðinu
Áskrifendur:
Kauptu vikupassa

Lestu meira með vikupassa!

Fáðu þér vikupassa fyrir 2.090 kr. og þú færð aðgang að öllu efni úr blaði dagsins í dag og næstu 6 daga.

Kaupa vikupassa

Aðrar áskriftarleiðir »

Afurð Dags. Meðalverð
Þorskur, óslægður 12.8.22 574,87 kr/kg
Þorskur, slægður 12.8.22 460,67 kr/kg
Ýsa, óslægð 12.8.22 501,16 kr/kg
Ýsa, slægð 12.8.22 292,20 kr/kg
Ufsi, óslægður 12.8.22 208,76 kr/kg
Ufsi, slægður 12.8.22 225,00 kr/kg
Djúpkarfi 4.8.22 262,00 kr/kg
Gullkarfi 12.8.22 332,57 kr/kg
Litli karfi 12.8.22 10,00 kr/kg
Blálanga, óslægð 4.8.22 366,47 kr/kg

Fleiri tegundir »

13.8.22 Einar Guðnason ÍS-303 Lína
Þorskur 9.823 kg
Ýsa 3.091 kg
Langa 1.535 kg
Steinbítur 794 kg
Ufsi 550 kg
Hlýri 467 kg
Keila 235 kg
Gullkarfi 106 kg
Skarkoli 30 kg
Samtals 16.631 kg
13.8.22 Særif SH-025 Lína
Hlýri 551 kg
Keila 284 kg
Þorskur 276 kg
Ýsa 121 kg
Gullkarfi 102 kg
Langa 55 kg
Steinbítur 52 kg
Ufsi 43 kg
Samtals 1.484 kg

Skoða allar landanir »

Afurð Dags. Meðalverð
Þorskur, óslægður 12.8.22 574,87 kr/kg
Þorskur, slægður 12.8.22 460,67 kr/kg
Ýsa, óslægð 12.8.22 501,16 kr/kg
Ýsa, slægð 12.8.22 292,20 kr/kg
Ufsi, óslægður 12.8.22 208,76 kr/kg
Ufsi, slægður 12.8.22 225,00 kr/kg
Djúpkarfi 4.8.22 262,00 kr/kg
Gullkarfi 12.8.22 332,57 kr/kg
Litli karfi 12.8.22 10,00 kr/kg
Blálanga, óslægð 4.8.22 366,47 kr/kg

Fleiri tegundir »

13.8.22 Einar Guðnason ÍS-303 Lína
Þorskur 9.823 kg
Ýsa 3.091 kg
Langa 1.535 kg
Steinbítur 794 kg
Ufsi 550 kg
Hlýri 467 kg
Keila 235 kg
Gullkarfi 106 kg
Skarkoli 30 kg
Samtals 16.631 kg
13.8.22 Særif SH-025 Lína
Hlýri 551 kg
Keila 284 kg
Þorskur 276 kg
Ýsa 121 kg
Gullkarfi 102 kg
Langa 55 kg
Steinbítur 52 kg
Ufsi 43 kg
Samtals 1.484 kg

Skoða allar landanir »