Staðgöngumóðir er lögmóðir

Eftir Bergþóru Jónsdóttur begga@mbl.is
„Þetta hefur verið reynt einu sinni áður en samkvæmt lögum um tæknifrjóvganir er staðgöngumæðrun ekki leyfð á Íslandi," segir Reynir Tómas Geirsson, prófessor og yfirlæknir á kvennasviði Landspítala háskólasjúkrahúss, en í Morgunblaðinu í gær birtist auglýsing, þar sem óskað var eftir staðgöngumóður.

Staðgöngumóðir er sú kona sem gengur með og elur barn sem getið er af öðru fólki með tæknifrjóvgun. Í lagalegum skilningi er staðgöngumóðirin móðir barnsins sem hún elur, þótt hún sé það ekki í líffræðilegu tilliti.

Móðir í lagalegum skilningi

Í lögum um tæknifrjóvgun frá 1996 var staðgöngumæðrun ekki heimiluð hér á landi og ástæðurnar meðal annars þær, hve erfitt getur verið fyrir konu að láta frá sér barn sem hún hefur alið en einnig ákvæði sem tryggja á rétt barns til vitneskju um foreldra sína og uppruna.

"Staðgöngumæðrun hefur alls staðar verið umdeild vegna þess hve það er erfitt að vera í þeirri stöðu að fæða barn og láta það frá sér. Erlendis hafa komið upp alvarleg vandamál þegar staðgöngumæður hafa ekki viljað láta barnið af hendi, þrátt fyrir heit þar um," segir Reynir Tómas. Að hans sögn hefur þetta þó verið einn af þeim raunhæfu möguleikum sem konur sem misst hafa leg, en halda eggjastokkum, hafa átt til að eignast barn. "Það eru margir á þeirri skoðun, og þar á meðal ég, að það kæmi vel til greina að breyta lögum um tæknifrjóvgun og rýmka heimildir til staðgöngumæðrunar í sérstökum tilfellum að uppfylltum fastákveðnum skilyrðum."

Kona getur ekki gefið frá sér ófætt barn og því reynir ekki á samkomulag tilvonandi foreldra við staðgöngumóður fyrr en barn er fætt. "Það er svo áhætta sem fólk þarf að taka, um að staðgöngumóðirin efni sitt heit við fæðingu barnsins."

Til þess að koma staðgönguþungun í kring, þurfa hinir tilvonandi íslensku foreldrar og íslensk staðgöngumóðir nú að fara til útlanda, þangað sem leyfilegt er að gera slíkar aðgerðir. Foreldrarnir þurfa því að bera allan kostnað sjálfir, þar með talinn kostnað staðgöngumóðurinnar en kostnaður við aðgerðina sjálfa getur verið 250-500 þúsund krónur.

Á netinu má finna fjölda vefja þar sem fólk óskar eftir staðgöngumæðrum en einnig vefi þar sem konur auglýsa að þær taki staðgöngumæðrun að sér. Dæmi eru um það erlendis, ef marka má sumar þessara netsíðna, að konur hafi staðgöngumæðrun að lifibrauði. Ekki er sama hver staðgöngumóðirin er, því þær verða líka að uppfylla ákveðin heilbrigðisskilyrði og fylgikvillar í þungun hjá staðgöngumóður geta orðið og haft áhrif á heilbrigði barnsins. Enn önnur vandamál koma upp ef staðgöngumóðir er erlend.

Heppilegra að velja skyldfólk

Aðspurður um hvort fólk ætti sjálft að geta valið sér staðgöngumæður, ef heimild fengist til slíkra aðgerða hér, segir Reynir Tómas að í mörgum tilfellum sé það svo að nákominn ættingi vilji taka það hlutverk að sér. "Ég tel það heppilegra en að velja ókunnugt fólk. Ég hef það á tilfinningunni að óskyld kona myndi frekar vilja halda barninu en ef þetta væri meðal skyldfólks. Það sama átti við um ættleiðingar áður fyrr. Þær reyndust auðveldari ef börn voru látin til ættingja."

Innlent »

Logi skilaði inn framboði

Í gær, 22:17 Logi Einarsson, formaður Samfylkingarinnar, hefur afhent framboð sitt til áframhaldandi formennsku í flokknum.  Meira »

„Ævintýri“ að sjá ís á veginum

Í gær, 22:02 Fljótandi ís olli ökumönnum vanda sem óku um þjóðveginn, rétt vestan við Jökulsárlón í dag.  Meira »

Seltjarnarnesbær má fjarlægja söluskála

Í gær, 21:58 Seltjarnarnesbæ er heimilt að fjarlægja fimmtíu fermetra söluskála sem stendur við íþróttamiðstöð bæjarins. Söluskálinn hefur um tíma staðið auður, en síðast hýsti hann verslunina Systrasamlagið, sem nú er til húsa á Óðinsgötu í Reykjavíku. Meira »

Selaveisla með samgöngunefnd?

Í gær, 21:45 „Núna finnst okkur boltinn vera hjá yfirvöldum,“ segir Eyþór Stefánsson en hann var einn þeirra sem skipulagði viðburð þar sem íbúar á Borgarfirði eystra steyptu þriggja metra langan vegakafla á mánudag. Heimafólk er langþreytt á aðgerðaleysi stjórnvalda og slæmum veg. Meira »

„Átti von á að það yrði kaldara“

Í gær, 21:30 Veðrið hefur gert mörgum lífið leitt í dag. Fjölmargir ferðamenn eru staddir á landinu og þeir létu rok og rigningu ekki stöðva sig í að skoða sig um í bænum. Mæðgurnar Patricia Schaeffer og Dana McDonald eru í heimsókn frá Boston og þær segja veðrið ekki hafa haft mikil áhrif á ferðalagið. Meira »

Fyrsti vinningur gekk ekki út

Í gær, 21:21 Fyrsti vinningur í Víkingalottóinu gekk ekki út í kvöld en í pottinum voru um 2,2 milljarðar króna.  Meira »

Öryggisverðinum sagt upp störfum

Í gær, 20:31 Starfsmanni Öryggismiðstöðvarinnar sem var hnepptur í gæsluvarðhald vegna innbrots í gagnaver Advania hefur verið sagt upp störfum. Þetta kemur fram í tilkynningu frá fyrirtækinu. Þar segir að málið sé mikið áfall fyrir starfsfólk fyrirtækisins, enda sé traust eitt af lykilgildum þess. Meira »

690 dómar kveðnir upp í Hæstarétti

Í gær, 20:35 690 dómar voru kveðnir upp í Hæstarétti á árinu 2017. Er það nokkru minna en undanfarin ár, en þeir voru 762 í fyrra. Þetta kemur fram í ársskýrslu Hæstaréttar, sem kom út í dag. Ástæða fækkunarinnar er sú að dómurum við réttinn fækkaði um tvo í september í fyrra. Meira »

Reglur settar um álaveiðar

Í gær, 20:19 Ráðherra getur með reglugerð sett reglur um álaveiðar, m.a. um að banna eða takmarka álaveiðar um allt land eða á tilteknum svæðum ef það er talið nauðsynlegt að mati Hafrannsóknastofnunar. Þetta segir í frumvarpi til laga um breytingar á lögum um lax- og silungsveiði sem sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra lagði fram. Meira »

Norðurljós og rafiðnaður

Í gær, 20:04 Þrír nemar á fjórða og síðasta ári í raftækniskóla í Hollandi eru í fjórðu og síðustu vinnuvikunni hjá rafverktakafyrirtækinu Rafholti í Kópavogi í samvinnu við Raftækniskólann og fara héðan reynslunni ríkari um helgina. „Þetta hefur verið frábært í alla staði,“ segir Matteüs Abdalla, einn Hollendinganna. Meira »

Allt á floti á flugvellinum

Í gær, 19:45 Það var ekki fögur sjón sem blasti við starfsmönnum flugvallarþjónustunnar á Keflavíkurflugvelli í morgun. Ís og krapi stíflaði niðurföllin á flugbrautum alveg við Leifsstöð sem varð til þess að flugbrautin fylltist af vatni. Meira »

Öryggisvörður einn hinna handteknu

Í gær, 19:31 Alls hafa níu verið handteknir vegna rannsóknar á þremur innbrotum í gagnver í desember og janúar. Einn þeirra er starfsmaður Öryggismiðstöðvarinnar. Meira »

Fjölgun lána ÍLS á Norðurlandi vestra

Í gær, 19:22 Íbúðalánasjóður (ÍLS) veitti færri lán með veði í íbúðarhúsnæði alls staðar á landinu milli 2016 og 2017 nema á Norðurlandi vestra og í Vestmannaeyjum. Þetta kemur fram í svari samgöngu- og sveitarstjórnarráðherra við fyrirspurn frá Unni Brá Konráðsdóttur um hlutfall lána með veði í íbúðarhúsnæði. Meira »

Boðar lækkun veiðigjalda

Í gær, 18:38 Lilja Rafney Magnúsdóttir, formaður atvinnuveganefndar, boðar endurskoðun veiðigjalda og segir undirbúning þess hafinn í sjávarútvegs- og landbúnaðarráðuneytinu. Þetta kom fram á þingfundi í dag. Meira »

Stór áfangi að leiðrétta „rangláta dóma“

Í gær, 18:26 Lögmenn Al­berts Kla­hn Skafta­sonar, Kristjáns Viðars Júlí­us­sonar og Tryggva Rúnars Leifssonar eru allir ánægðir með kröfu setts saksóknara í Guðmundar- og Geirfinnsmálinu um að þeir verði sýknaðir. Meira »

Hæfileikabúnt hjá Verslunarskólanum

Í gær, 18:40 Verslunarskóli Íslands sýnir söngleikinn Framleiðendurnir í Háskólabíói. Sýningin er metnaðarfull og öllu til tjaldað. Söngleikurinn fjallar um framleiðenda og endurskoðanda sem ákveða að setja upp versta söngleik í sögu Broadway. Meira »

Slökkviliðið sinnt um 40 verkefnum

Í gær, 18:27 Slökkviliðið á höfuðborgarsvæðinu hefur haft í nógu að snúast í dag. Alls hefur slökkviliðið sinnt um fjörutíu verkefnum í dag, en kalla þurfti út aukaliðsstyrk vegna anna. Meira »

Dæmdir fyrir 100 milljóna skattsvik

Í gær, 18:20 Héraðsdómur dæmdi í gær tvo karlmenn, Örn Björnsson og Kristján Ólason, í 14 og 15 mánaða fangelsi fyrir meiri háttar brot á skattalögum upp á samtals tæplega 100 milljónir króna. Brotin tengjast rekstri einkahlutafélagsins Endurbætur. Meira »
SUMARHÚS- GESTAHÚS- BREYTINGAR
Sumarhús - Gestahús - Breytingar ? Framleiðum stórglæsileg sumarhús í ýmsum stær...
Akureyri - vönduð íbúðagisting
Vönduð og vel útbúin íbúðagisting. Uppábúin rúm, net og lokaþrif. Komdu á norður...
LJÓSMYNDANÁMSKEIÐ 20. OG 22. FEB.
2ja DAGA LJÓSMYNDANÁMSKEIÐ 20. OG 22. FEB. 2ja daga byrjenda ljósmyndanámsk...
 
Uppboð
Tilkynningar
UPPBOÐ Boðnir verða up...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Framhalds uppboð
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, for...