Staðgöngumóðir er lögmóðir

Eftir Bergþóru Jónsdóttur begga@mbl.is
„Þetta hefur verið reynt einu sinni áður en samkvæmt lögum um tæknifrjóvganir er staðgöngumæðrun ekki leyfð á Íslandi," segir Reynir Tómas Geirsson, prófessor og yfirlæknir á kvennasviði Landspítala háskólasjúkrahúss, en í Morgunblaðinu í gær birtist auglýsing, þar sem óskað var eftir staðgöngumóður.

Staðgöngumóðir er sú kona sem gengur með og elur barn sem getið er af öðru fólki með tæknifrjóvgun. Í lagalegum skilningi er staðgöngumóðirin móðir barnsins sem hún elur, þótt hún sé það ekki í líffræðilegu tilliti.

Móðir í lagalegum skilningi

Í lögum um tæknifrjóvgun frá 1996 var staðgöngumæðrun ekki heimiluð hér á landi og ástæðurnar meðal annars þær, hve erfitt getur verið fyrir konu að láta frá sér barn sem hún hefur alið en einnig ákvæði sem tryggja á rétt barns til vitneskju um foreldra sína og uppruna.

"Staðgöngumæðrun hefur alls staðar verið umdeild vegna þess hve það er erfitt að vera í þeirri stöðu að fæða barn og láta það frá sér. Erlendis hafa komið upp alvarleg vandamál þegar staðgöngumæður hafa ekki viljað láta barnið af hendi, þrátt fyrir heit þar um," segir Reynir Tómas. Að hans sögn hefur þetta þó verið einn af þeim raunhæfu möguleikum sem konur sem misst hafa leg, en halda eggjastokkum, hafa átt til að eignast barn. "Það eru margir á þeirri skoðun, og þar á meðal ég, að það kæmi vel til greina að breyta lögum um tæknifrjóvgun og rýmka heimildir til staðgöngumæðrunar í sérstökum tilfellum að uppfylltum fastákveðnum skilyrðum."

Kona getur ekki gefið frá sér ófætt barn og því reynir ekki á samkomulag tilvonandi foreldra við staðgöngumóður fyrr en barn er fætt. "Það er svo áhætta sem fólk þarf að taka, um að staðgöngumóðirin efni sitt heit við fæðingu barnsins."

Til þess að koma staðgönguþungun í kring, þurfa hinir tilvonandi íslensku foreldrar og íslensk staðgöngumóðir nú að fara til útlanda, þangað sem leyfilegt er að gera slíkar aðgerðir. Foreldrarnir þurfa því að bera allan kostnað sjálfir, þar með talinn kostnað staðgöngumóðurinnar en kostnaður við aðgerðina sjálfa getur verið 250-500 þúsund krónur.

Á netinu má finna fjölda vefja þar sem fólk óskar eftir staðgöngumæðrum en einnig vefi þar sem konur auglýsa að þær taki staðgöngumæðrun að sér. Dæmi eru um það erlendis, ef marka má sumar þessara netsíðna, að konur hafi staðgöngumæðrun að lifibrauði. Ekki er sama hver staðgöngumóðirin er, því þær verða líka að uppfylla ákveðin heilbrigðisskilyrði og fylgikvillar í þungun hjá staðgöngumóður geta orðið og haft áhrif á heilbrigði barnsins. Enn önnur vandamál koma upp ef staðgöngumóðir er erlend.

Heppilegra að velja skyldfólk

Aðspurður um hvort fólk ætti sjálft að geta valið sér staðgöngumæður, ef heimild fengist til slíkra aðgerða hér, segir Reynir Tómas að í mörgum tilfellum sé það svo að nákominn ættingi vilji taka það hlutverk að sér. "Ég tel það heppilegra en að velja ókunnugt fólk. Ég hef það á tilfinningunni að óskyld kona myndi frekar vilja halda barninu en ef þetta væri meðal skyldfólks. Það sama átti við um ættleiðingar áður fyrr. Þær reyndust auðveldari ef börn voru látin til ættingja."

Innlent »

Umdeilda áhrifakonan á Þingvöllum

12:51 Þegar Pia Kjærsgaard hætti sem formaður Danska þjóðarflokksins í september árið 2012 urðu áhrif hennar á stjórnmál víðar en í heimalandinu ljós. Baráttan gegn fjölmenningu var þá að hefjast af krafti í Evrópu. Hún er nú forseti danska þingsins og mun flytja hátíðarræðu á Þingvöllum í dag. Meira »

Upphafleg áætlun miðaðist við aldamót

12:25 Aukinn kostnaður við hátíðarfund Alþingis á Þingvöllum í dag skýrist af því að upphafleg kostnaðaráætlun miðaði við kostnað af síðasta hátíðarfundi á Þingvöllum sem haldinn var árið 2000. Þetta segir Helgi Bernódusson, skrifstofustjóri Alþingis, í samtali við mbl.is. Hann bendir á að auknar kröfur séu nú gerðar til gæða sjónvarpsútsendinga en fyrir 18 árum síðan. Meira »

Píratar sniðganga hátíðarfundinn

12:18 Þingflokkur Pírata hefur ákveðið að sniðganga hátíðarfund Alþingis sem fram fer á Þingvöllum í dag, en ástæða þess er að Piu Kjærsgaard, þingforseta danska þingsins, hafi verið boðið að að ávarpa Alþingi á fundinum. Meira »

„Mikill álagstoppur hjá okkur núna“

12:10 „Það hefur þegar reynt á bæði undanþágulista og undanþágubeiðnir,“ segir Linda Kristmundsdóttir framkvæmdastjóri kvenna- og barnasviðs Landspítalans, en yfirvinnubann ljósmæðra hófst á miðnætti í nótt. Hún segir mikinn álagstopp nú vera í fæðingaþjónustunni og enn berast uppsagnir ljósmæðra. Meira »

Dæmdur fyrir manndráp af gáleysi

11:45 Bandarískur karlmaður á sjötugsaldri var fyrir helgi dæmdur í tveggja mánaða skilorðsbundið fangelsi og var sviptur ökuréttir í 10 mánuði fyrir manndráp af gáleysi með því að hafa orðið valdur að banaslysi á Suðurlandsvegi í maí á þessu ári. Meira »

Heyrði fyrst af undanþágum í fjölmiðlum

11:30 Beiðni Landspítalans um undanþágu frá yfirvinnubanni ljósmæðra fyrir næturvakt liðinnar nætur barst í nótt, eftir að vakt var hafin. Þetta staðfestir Unnur Berglind Friðriksdóttir, sem situr í undanþágunefnd sem afgreiðir slíkar beiðnir. Meira »

Munu spara ríkinu tvo milljarða

11:15 Áætlaður ávinningur af útboði ríkisins á tölvubúnaði er rúmlega hundrað milljónir króna árlega eftir því sem fram kemur í svari fjármála- og efnahagsráðherra við fyrirspurn Vilhjálms Árnasonar sem birt var á vef Alþingis í dag. Meira »

Bilun í ljósleiðara við Laugarvatn

10:40 Bilun er komin upp í ljósleiðara Mílu milli Seyðishóla og Laugarvatns. Bilanagreining stendur yfir en líklegt er talið að um slit á streng sé að ræða. Sigurrós Jónsdóttir hjá Mílu segir í samtali við mbl.is að bilunin hafi helst áhrif fyrir austan Laugarvatn, í Skálholti og Úthlíð. Meira »

10 milljarða ónýttur persónuafsláttur

10:21 Tæplega helmingur heildarupphæðar ónýtts persónuafsláttar árin 2016 og 2017 kom frá einstaklingum í aldurshópnum sextán til tuttugu ára. Alls voru rúmlega fjórir og hálfur milljarðar afgangs hvort árið frá þessum aldurshópi einum og sér. Meira »

Hátíðarfundur Alþingis í beinni útsendingu

09:21 Í dag klukkan 14 hefst hátíðarfundur Alþingis á Þingvöllum. Sýnt verður beint frá fundinum í Ríkissjónvarpinu og hefst útsending klukkan 12.45, einnig er hægt að fylgjast með fundinum á vef Alþingis og sjónvarpsrás Alþingis. Meira »

Umferðarstjórnun á Þingvöllum

09:19 Vegna hátíðarfundar Alþingis á Þingvöllum í dag, 18. júlí, verður umferð stýrt í og við þjóðgarðinn. Mun það hafa áhrif á akandi jafnt sem gangandi vegfarendur. Meira »

Fengu undanþágu frá yfirvinnubanni

09:05 Ein undanþága var fengin frá yfirvinnubanni ljósmæðra strax í nótt, á fyrstu klukkustundum yfirvinnubannsins. Þetta segir Hildur Sólveig Ragnarsdóttir ljósmóðir en hún var vaktstjóri á næturvaktinni. Meira »

Nýr þjálfari fíkniefnahunda

08:00 Nýr yfirhundaþjálfari fíkniefnahunda hér á landi hefur verið ráðinn til starfa. Þetta staðfestir Sigríður Á. Anderssen, dómsmálaráðherra, í samtali við Morgunblaðið. Meira »

Samfelld rigning

06:53 Í kvöld mun byrja að rigna nokkuð samfellt um sunnan- og vestanvert landið. Hann mun hanga þurr norðaustan til að sögn veðurfræðings Veðurstofu Íslands. Meira »

Ðí Kommitments saman á ný

06:00 „Ég man að það var röð af Gauknum og alveg yfir á Dubliners,“ segir Ragnar Þór, betur þekktur sem formaður VR en í hlutverki trommarans í Ðí Kommitments að þessu sinni. Tilefni endurkomunnar eru minningar- og söfnunartónleikar þar sem safnað verður fyrir Hammond í Hörpu. Meira »

#Takk Heimir

06:00 Heimir Hallgrimsson hefur sagt skilið við karlalandsliðið í knattspyrnu. Við á K100 þökkum Heimi fyrir allt og rifjum upp þegar Karlakórinn Esja kom honum á óvart í Magasíninu í fyrra stuttu eftir að Heimir varð fimmtugur og ítarlegt viðtal sem Páll Magnússon tók við hann í þættinum Sprengisandi. Meira »

Eftirför í Grafarvogi

05:44 Er lögreglumenn hjá lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu reyndu að stöðva bíl við Langarima í Grafarvogi síðdegis í gær jók ökumaðurinn hraðann og hófst eftirför. Meira »

Á 160 km/klst. við Smáralind

05:40 Lögreglan stöðvaði bíl á Reykjanesbraut til móts við Smáralind um klukkan 1 í nótt. Hafði bíllinn mælst á 160 kílómetra hraða á klukkustund á vegi þar sem hámarkshraðinn er 80 km/klst. Meira »

Núpur enn óseldur

05:30 Ríkiskaup auglýstu í júlí í fyrra til sölu þrjár húseignir á Núpi í Dýrafirði. Hollvinir Núps hafa áhuga á að kaupa Gamla skóla. Meira »
Einyrki-Launakerfi.Launaseðlar í Excel
Töflukerfi í MS-Excel fyrir Launaútreikn,Launaseðla, Skilagr RSK og Lífeyrissj. ...
INTENSIVE ICELANDIC, ENGLISH & NORWEGIAN f. foreigners - ÍSLENSKA f. útl - ENSKA f. fullorðna - NORSKA
START/BYRJA: ÍSLENSKa, ENSKA,NORSKA: I, II, III, IV, V, VI: 2018: 23/7 (Ends 16...
Til sölu Rav 4 2014
Til sölu Rav 4 Til sölu fallegur Rav 4 VX árgerð 2014 leður,topplúga,krókur E...