Lagastoð skortir til að takmarka bifreiðakaupastyrki

Tryggvi Gunnarsson, umboðsmaður Alþingis
Tryggvi Gunnarsson, umboðsmaður Alþingis mbl.is/Eggert Jóhannesson

Umboðsmaður Alþingis telur að reglugerð sem kveður á um að styrkur til bifreiðakaupa hreyfihamlaðra skuli aðeins veittur á fimm ára fresti, eigi ekki stoð í lögum um almannatryggingar. Tryggingastofnun synjaði manni um styrk til bifreiðakaupa þar sem ekki voru liðin fimm ár frá síðustu styrkveitingu, auk þess sem maðurinn stundaði hvorki launaða vinnu né var í skóla. Umboðsmaður Alþingis telur rétt að Tryggingastofnun hugi aftur að máli mannsins.

Karlmaður leitaði til umboðsmanns Alþingis vegna úrskurðar úrskurðarnefndar almannatrygginga þar sem nefndin staðfesti ákvörðun Tryggingastofnunar ríkisins um að synja honum um styrk vegna kaupa á bifreið. Hafði maðurinn sótt um styrkinn með vísun til þess hann byggi við verulega skerta færni í öxlum og handleggjum, auk þess sem hann þyrfti að nota hjólastól. Þá hefði ástand hans versnað töluvert frá því hann fékk síðast styrk til bifreiðakaupa á árinu 2004 og flutningar milli hjólastóls og bílsætis á þeim bíl sem hann æki nú væru orðnir honum ofviða og bifreiðin því nánast ónothæft hjálpartæki.

Synjun úrskurðarnefndarinnar byggðist á þeirri forsendu að maðurinn hefði ekki fullnægt skilyrði reglugerðar um að fimm ár væru liðin frá síðustu styrkveitingu. Af þeim sökum beindi umboðsmaður athugun sinni að því hvort umrætt skilyrði reglugerðarinnar ætti sér fullnægjandi stoð í lögum.

Heilbrigðisráðuneytið segir í bréfi til umboðsmanns Alþingis að eðlilegt  hafi þótt að ákveðinn tími líði á milli styrkveitinga og hafi verið tekið mið af endurnýjunartíma bifreiða almennt í því sambandi. Þá vekur ráðuneytið athygli á því að takmörkuðum fjármunum sé varið til almannatrygginga á ári hverju og til að tryggja að útgjöld séu innan heimilda sé nauðsynlegt að takmarka styrkveitingu við að viðkomandi þurfi á bifreið að halda til að stunda vinnu eða skóla og að styrkurinn sé aðeins veittur á sex ára fresti. Þá segir að eðlilegt hafi þótt, að teknu tilliti til fjárhagssjónarmiða ríkissjóðs, að kveða á um í reglugerð að til styrkveitingar komi aðeins á tilteknum árafresti.

Umboðsmaður Alþingis segir að fjárhagssjónarmið ríkissjóðs eða sjónarmið um almennan endurnýjunartíma bifreiða geti ekki, án fyrirliggjandi afstöðu löggjafans, veitt viðhlítandi grundvöll fyrir því fyrirkomulagi að í reglugerð séu sett fortakslaus og hlutlæg skilyrði fyrir aðstoð vegna sjúkleika, sem í reynd útiloka lögmælt og skyldubundið mat á líkamsástandi umsækjanda, sem ráðgert er í almennum lögum. Það sé hins vegar annað mál, sem hefði þá hugsanlega þýðingu við sérfræðilegt mat á nauðsyn fyrir frekari styrkveitingu, ef tiltölulega stuttur tími er liðinn frá því umsækjanda var áður veittur styrkur.

Umboðsmaður rakti í áliti sínu að reglugerðin væri sett með heimild í ákvæðum laga um almannatryggingar, en samkvæmt orðalagi í lögunum hefðu skilyrði fyrir styrkgreiðslum til að afla hjálpartækja og bifreiða eingöngu verið að mat lægi fyrir á nauðsyn slíks búnaðar vegna hamlaðrar líkamsstarfsemi eða þess að líkamshluta vantaði.

Taldi umboðsmaður að því væri ekki hægt að draga aðra ályktun af orðalagi lagaákvæðisins en að það mælti fyrir um skyldu Tryggingastofnunar til að leggja efnislegt mat á hvort viðkomandi þyrfti á slíkum búnaði að halda vegna tiltekinnar líkamlegrar fötlunar eða takmörkunar.

Þótt ljóst væri að reglugerðarheimildin veitti ráðherra heimild til að útfæra nánar reglur um hvernig bæri að framkvæma mat á nauðsyn umsækjanda á að fá styrki og þau málefnalegu sjónarmið sem horfa yrði til í því sambandi var það álit umboðsmanns að ráðherra hefði ekki vald til að setja reglur sem mæltu fyrir um afdráttarlaus tímaskilyrði fyrir umsóknum.

Taldi umboðsmaður að slík tímaskilyrði þyrftu að koma fram í lögunum sjálfum. Þar sem svo væri ekki þá hefðu þau ekki átt sér stoð í lögum.

Umboðsmaður taldi einnig að verulegur vafi léki á því hvort sömu tímaskilyrði reglugerðarinnar ættu sér stoð í nýjum lögum um sjúkratryggingar, sem leyst hefðu ákvæði laga um almannatryggingar af hólmi. Benti umboðsmaður á að það álitaefni kynni að rísa við framkvæmd laganna hvort sú óhefta heimild sem ráðherra væri fengin í ákvæðinu til að mæla fyrir um takmarkanir á kostnaðarþátttöku í reglugerð gengi eftir atvikum lengra en löggjafanum væri heimilað samkvæmt ákvæðum stjórnarskrárinnar.

Umboðsmaður beindi þeim tilmælum til heilbrigðisráðuneytisins að það tæki afstöðu til þess hvort og þá hvaða breytingar þyrfti að gera á tímatakmörkunum styrkveitinga í reglugerð. Umboðsmaður taldi jafnframt rétt að beina því til félags- og tryggingamálaráðuneytisins að horfa til þeirra sjónarmiða sem rakin væru í álitinu við fyrirhugaða endurskoðun almannatryggingalaga og þá m.a. um þær kröfur sem 76. gr. stjórnarskrárinnar gerir til lagaheimilda á þessu sviði. Í greininni segir að öllum, sem þess þurfa, skuli tryggður í lögum réttur til aðstoðar vegna sjúkleika, örorku, elli, atvinnuleysis, örbirgðar og sambærilegra atvika.

Loks vakti umboðsmaður athygli úrskurðarnefndar almannatrygginga á þeim sjónarmiðum sem fram kæmu í álitinu og að það kynni að verða nefndinni tilefni til að huga að máli mannsins að nýju.

Álit umboðsmanns Alþingis

mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Allir farþegar á leið til byggða

Í gær, 23:40 Allir farþegar í tæplega 10 bílum sem voru fastir í Möðrudalsöræfum í kvöld eru á leið til byggða. Björgunarsveitir ferja fólkið til byggða en nokkrir bílar voru skildir eftir á heiðinni. Meira »

Tómas Tómasson er látinn

Í gær, 23:36 Tónlistarmaðurinn Tómas Magnús Tómasson er látinn, 63 ára að aldri. Hann var bassaleikari Stuðmanna, Þursaflokksins og fleiri hljómsveita. Hann fæddist 23. maí 1954. Meira »

Gæti aukið hörku á svörtum markaði

Í gær, 21:45 Hanna Katrín Friðriksson, þingflokksformaður Viðreisnar, lagði fram fyrirspurn til Svandísar Svavarsdóttur heilbrigðisráðherra á Alþingi í dag um ráðstafanir vegna fyrirhugaðrar herðingar á eftirliti með ávanabindandi lyfjum. Meira »

Þrjár björgunarsveitir kallaðar út

Í gær, 21:26 Þrjár björgunarsveitir voru kallaðar út fyrr í kvöld til að sinna vegfarendum á Mývatns- og Möðrudalsöræfum og Vopnafjarðarheiði. Meira »

Lömuð eftir fall í Malaga

Í gær, 21:01 Söfnun er hafin fyrir Sunnu Elviru Þorkelsdóttur sem liggur illa slösuð á sjúkrahúsi í Malaga á Spáni eftir að hafa fallið á milli hæða innanhúss. Meira »

Skapa hættu og hafa lítinn tilgang

Í gær, 20:40 „Hraðahindranir sem settar eru þannig niður að unnt sé að sneiða hjá þeim hafa lítinn tilgang og skapa jafnvel hættu,“ svo segir í svari Samgöngustofu við fyrirspurn mbl.is um hraðahindranapúða sem er að finna víða. Þá eru vísbendingar um að þeir valdi skemmdum á fjöðrunarbúnaði bíla. Meira »

Ekki í leikfimi af ótta við myndatökur

Í gær, 20:03 Brynhildur Björnsdóttir og Þórdís Elva Þorvaldsdóttir skoða flókinn veruleika ungs fólks í nýrri mynd.  Meira »

Óskaði eftir upplýsingum

Í gær, 20:12 Umboðsmaður Alþingis ritaði bréf til dómsmálaráðherra 8. janúar þar sem hann óskaði eftir upplýsingum vegna skipunar hennar á dómurum í Landsrétti. Þetta gerði hann til að undirbúa sig fyrir fund sem hann var boðaður á hjá stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd Alþingis 18. janúar. Meira »

Tryggði réttinn á Ísafirði

Í gær, 19:30 Skíðasvæðið á Ísafirði komst óvænt í heimsfréttirnar um helgina þegar Pita Taufatofua, sem var fánaberi Tonga og keppandi í taekwondo á Ólympíuleikunum í Río de Janeiro í Brasilíu 2016, keppti þar í 10 km göngu á fismóti á Ísafirði og tryggði sér þátttökurétt á Vetrarólympíuleikunum. Meira »

Nýir möguleikar að prenta líffæri

Í gær, 18:39 Nýir möguleikar opnast á notkun þrívíddarprentaðra líffæra við undirbúning skurðaðgerða og við fjölbreyttar rannsóknir og prófanir, með tilkomu nýs og fullkomins þrívíddarprentara sem tekinn var í notkun á heilbrigðistæknisetri Háskólans í Reykjavík og Landspítala Háskólasjúkrahúss í dag. Meira »

Umræða um dánaraðstoð verði aukin

Í gær, 18:20 Þingmenn sjö stjórnmálaflokka á Alþingi eru flutningsmenn þingsályktunartillögu um dánaraðstoð.  Meira »

Vegir lokaðir fyrir norðan

Í gær, 18:19 Vegirnir um Öxnadalsheiði og Víkurskarð eru lokaðir. Veginum um Mývatns- og Möðrudalsöræfi var lokað klukkan 18. Ófært er um Dalsmynni, Hólasand og Dettifossveg en þungfært inn í Fnjóskadal. Meira »

Lögleg lyf drepa fleiri en ólögleg

Í gær, 18:10 Megi vandi vegna ávanabindandi lyfja á Íslandi verður ekki leystur nema settar verði meiri skorður á aðgengi einstaklinga að ávísunum og önnur úrræði efld, segir Ólafur B. Einarsson, verkefnastjóri hjá Embætti landlæknis. Hér á landi eru það löglegu lyfin sem draga fólk til dauða oftar en ólöglegu. Meira »

Segir íbúa Vestmannaeyja í fjötrum

Í gær, 17:30 „Ég veit að fólk sem er sjóveikt fer ekki þessa leið án þess að geta lagst í koju,“ sagði Karl Gauti Hjaltason, þingmaður í Flokki fólksins, á Alþingi í dag. Hann spurði samgönguráðherra um aðbúnað í norsku bílferjunni Bodø sem leysir Herjólf af næstu tvær vikur. Meira »

Rósa Björk varaforseti Evrópuráðsþingsins

Í gær, 16:28 Rósa Björk Brynjólfsdóttir, þingmaður Vinstri grænna, var kosin einn af varaforsetum Evrópuráðsþingsins, á fundi þingsins sem stendur nú yfir í Strassborg. Meginhlutverk varaforseta er að stýra þingfundum í fjarveru þingforseta en á þinginu sitja 318 þingmenn sem fulltrúar um 800 milljóna Evrópubúa. Meira »

Festu bíla sína á Fjarðarheiði

Í gær, 18:04 Björgunarsveit frá Seyðisfirði aðstoðaði fólk sem hafði fest bíla sína á Fjarðarheiði, milli Egilsstaða og Seyðisfjarðar, í morgun vegna ófærðar. Meira »

Félagsmenn GKG uggandi yfir tillögum

Í gær, 17:10 Stjórn Golfklúbbs Kópavogs og Garðabæjar, GKG, ætlar að halda almennan félagsfund í kvöld í ljósi þess að nýverið voru kynntar niðurstöður samkeppni um nýtt aðalskipulag Garðabæjar. Meira »

Pólitískur hávaði og skrípaleikur

Í gær, 16:28 „Mér er ekki ennþá ljóst eftir hvaða upplýsingum og gögnum stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd ætlar að kalla eða hvaða staðreyndir hún ætlar að fá fram sem ekki eru þegar komnar fram í Hæstaréttarmálinu,“ sagði Birgir Ármannsson, þingmaður Sjálfstæðisflokksins, í umræðum á Alþingi í dag. Meira »

Börnin sem kerfið gleymdi

Tölvuþjónusta
Alhliða tölvuviðgerð, vírushreinsun, vírusvarnir, gagnabjörgun og verðtilboð. F...
Hákarl fyrir þorrablótin
Hákarl fyrir þorrablótin Sími 852 2629 Pétur Sími 898 3196 Ásgeir...
Flutnings, heimilis og Airbnb þrif
Vantar þig þrif ? Sendu okkur skilaboð og fáðu tilboð strax í dag! Systur ehf ...
Meyjarnar Álfabakka 12, sími 533330
Meyjarnar Álfabakka 12, sími 533 3305...
 
Háseti
Sjávarútvegur
Háseti Vísir hf óskar eftir að...
Ert þú skapandi
Sérfræðistörf
Ert þú SKAPANDI? Árvakur leitar eftir...
L edda 6018012319iii
Félagsstarf
? EDDA 6018012319 III Mynd af auglýs...
Endurskoðun aðalskipulags
Tilkynningar
Endurskoðun aðalskipulags Akraness Alm...