Mesta hættan fólksflótti

„Mesta hættan liggur í því ef efnahagshremmingar þær sem við glímum nú við verða til þess að fólk flytji úr landi í stórum stíl. Slíkt myndi minnka framleiðslu í framtíðinni og þyngja skuldabyrðina enn frekar,“ segir m.a. í niðurstöðum samantektar Hagfræðistofnunar um greinargerðir vegna Icesave-skuldbindinga. Samantektin var gerð að beiðni fjárlaganefndar. Þar er álit Seðlabankans og fjármálaráðuneytisins gagnrýnt og sagt að ekki tekið tillit til þess að aukin skuldabyrði mun að öðru óbreyttu hafa neikvæð áhrif á hagvöxt sem aftur leiðir til verri lífskjara.

Fjárlaganefnd fór þess á leit við Hagfræðistofnun Háskóla Íslands að stofnunin rýndi skriflega gögn fjármálaráðuneytis og Seðlabanka Íslands sem notuð voru við úttekt á málum sem tengjast svonefndum Icesave-skuldbindingum. Hagfræðistofnun hefur yfirfarið forsendurnar og lagt mat á mikilvægi breytinga í forsendum á niðurstöður. Ekki er lagt mat á aðra þætti, svo sem lögfræðileg álitaefni. Þá er einungis litið til þeirra afmörkuðu áhrifa sem Icesave-skuldbindingarnar hafa í för með sér.

Gagnrýni á álit Seðlabanka og fjármálaráðuneytis

Í niðurstöðum samantektarinnar segir að íslenska hagkerfið gangi í gegnum hremmingar sem eiga sér vart fordæmi á síðustu áratugum. Af þeim sökum sé varasamt að líta til fortíðar til að meta horfur næstu ára og óvissa sé mikil hvað varðar allar spár og útreikninga.

„Í álitum Seðlabanka Íslands og fjármálaráðuneytis er ekki tekið tillit til þess að aukin skuldabyrði mun að öðru óbreyttu hafa neikvæð áhrif á hagvöxt sem aftur leiðir til verri lífskjara. Þau neikvæðu áhrif mætti milda með lengingum lána og skuldbreytingum. Greiðslur til lúkningar skulda er fé sem ekki verður notað til annarra hluta, s.s. í fjárfestingar eða til neyslu. Þá er ekki lagt kerfisbundið mat á þá áhættu sem skuldbindingunum fylgir. Þar sem upphæðir vegna Icesave-skuldbindinganna eru háar, jafnvel í þjóðhagslegu samhengi, og óvissan er mikil er varasamt að styðjast um of við tiltekin grunndæmi þegar meta á áhættuna,“ segir í niðurstöðum samantektarinnar.

Þá segir að sé litið til reynslu fortíðar megi ætla að hagvaxtarspár þær sem fyrir liggja séu of lágar til skamms tíma en of bjartsýnar sé litið lengra fram á veginn. Þá megi ætla að raungengi krónunnar verði hærra en gert er ráð fyrir í spám Seðlabanka og fjármálaráðuneytis.

„Erfitt er að rökstyðja að afgangur af vöruskiptum við útlönd haldist svo lengi og svo mikill sem gert er ráð fyrir í áliti Seðlabanka Íslands auk þess sem það stangast á við reynslu annarra þjóða,“ segir í samantekt Hagfræðistofnunar.

Greiðslubyrði ræðst af aðgengi að lánsfé

Hvað varðar greiðslubyrði afborgana og vaxta ræðst hún mjög af aðgengi að erlendu lánsfé á þeim tíma sem endurgreiðslurnar eiga sér stað. Hagfræðistofnun telur ólíklegt að afgangur af ríkisrekstri verði svo mikill sem gert er ráð fyrir í greinargerð fjármálaráðuneytisins. Það ætti þó ekki að koma að sök að mati Hagfræðistofnunar, verði aðgengi að fjármagni tryggt þegar fram líða stundir þar sem hægt yrði að endurfjármagna greiðslurnar. Engu að síður er ljóst að miðað við breytingar í forsendum sem ekki eru ólíklegar getur greiðslubyrði af lánunum orðið þungbær ef aðgangur að erlendum fjármagnsmörkuðum er takmarkaður á endurgreiðslutímanum.

Fólksflótti mesta áhættan

„Mesta hættan liggur í því ef efnahagshremmingar þær sem við glímum nú við verða til þess að fólk flytji úr landi í stórum stíl. Slíkt myndi minnka framleiðslu í framtíðinni og þyngja skuldabyrðina enn frekar. Reynsla fyrri ára bendir til þess að áhrif hagsveiflu á fólksflutninga séu marktæk en ekki stórvægileg. Hvort það samband helst enn er óvíst. Hvað varðar skuldbindingar vegna Icesave einar sér má ætla að áhrifin verði einhver en ekki mikil. Lausleg athugun, byggð á hagsögu síðustu áratuga, bendir til þess að fólksfjöldinn yrði um hálfu prósentu lægri en ella við lok greiðslutímans. Fólksflótti í stórum stíl vegna almennrar ótíðar þyngir skuldabyrðina hjá þeim sem eftir sitja.“

mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Skór Gylfa hjálpuðu Kvennaathvarfinu

14:57 Takkaskór Gylfa Þórs Sigurðssonar skiluðu Kvennaathvarfinu 200 þúsund krónum eftir að þeir voru keyptir á uppboði sem Á allra vörum stóð fyrir í september á síðasta ári. Meira »

Meirihluti útleigu leyfislaus

14:56 Meirihluti leyfisskyldrar útleigu til skamms tíma virðist leyfislaus samkvæmt greiningu hagdeildar Íbúðarlánasjóðs. Þá hægir verulega á vexti framboðs húsnæðis til skammtímaleigu og vöxtur tekna af skammtímaleigu í gegnum Airbnb hefur verið mun minni fyrstu mánuði þessa árs en undanfarin ár. Meira »

Ný borhola á Hjalteyri

14:38 Ný og afkastamikil vinnsluhola Norðurorku á Hjalteyri, sem boruð var í vor, lofar góðu. Í tilkynningu frá ÍSOR segir að nýja holan hafi verið prófuð með svokölluðu blástursprófi nú á föstudag og sýna niðurstöður prófsins að holan er í góðu sambandi við jarðhitakerfið á svæðinu. Meira »

Hefja veiðar eftir tveggja ára hlé

14:15 Veiðar á langreyð hófust í gærkvöldi á ný eftir tveggja ára dvala þegar Hvalur 8 hélt á miðin frá Hvalfirði. Hvalur hf. gerir út tvo hvalveiðibáta í sumar, Hval 8 og Hval 9. Sá síðarnefndi er enn í slipp en verður væntanlega klár strax upp úr helginni. Meira »

Erlendur ökumaður áfram í farbanni

13:43 Farbann Héraðsdóms Suðurlands yfir bandarískum ferðamanni sem lenti í árekstri á Suðurlandsvegi þann 16. maí var staðfest í Landsrétti í gær. Manninum, sem er bandarískur ríkisborgari, er meinuð för úr landi til 11. júlí. Einn dómari skilaði sérákvæði. Meira »

Orrusta stuðningsmannanna

11:50 Það er ekki einungis landslið Íslands í knattspyrnu sem er í sviðsljósinu á heimsmeistaramótinu í knattspyrnu í Rússlandi heldur virðast íslenskir stuðningsmenn vekja mikla athygli hvert sem þeir fara. Meira »

Mesta mildi að ekki fór verr

11:47 12 ára gömul stúlka var hætt komin í Eiðavatni á Austurlandi í gær. Stúlkan, sem sótti sumarbúðir Kirkjumiðstöðvar Austurlands við Eiðavatn, er flogaveik og fékk flogakast í vatninu þar sem börnin höfðu verið að leika sér við að stökkva í vatnið og svamla þar um. Meira »

Sigurður áfram í farbanni

11:45 Sigurður Kristinsson var á föstudag úrskurðaður í áframhaldandi farbann í Héraðsdómi Reykjavíkur að beiðni lögreglunnar á höfuðborgarsvæðinu, en hann er grunaður um aðild að Skáksambandsmálinu svokallaða, sem snýr að innflutningi á amfetamíni til landsins. Meira »

Niðurstöðu ekki að vænta á stöðufundi

11:12 „Þetta er erfiður róður, hefur verið það og verður það væntanlega. Við mætum bara með opinn huga og leitum eftir sáttum.“ Þetta sagði Katrín Sif Sigurgeirsdóttir, formaður samninganefndarinnar, í samtali við mbl.is þar sem hún var á leið til fundar með samninganefnd ríkisins sem hófst klukkan 11. Meira »

Eignarhald og innviðir hafa neikvæð áhrif

11:00 Nýleg rannsókn bendir til þess að samkeppnishæfni íslensks sjávarútvegs sé með besta móti, ef miðað er við svokallaðan FPI-mælikvarða. Meira »

Japanir tóku til eftir sig í stúkunni

10:50 Aðdáendur japanska knattspyrnuliðsins sem knúði fram sigur í spennandi leik gegn Kólumbíu í gær hafa vakið talsverða athygli fyrir að taka sér tíma eftir leikinn til þess að hreinsa til í stúkunni eftir sig. Meira »

Þrjár sækjast eftir skólameistarastöðum

10:16 Umsóknarfrestur um stöðu skólameistara við Framhaldsskólann á Húsavík og Verkmenntaskóla Austurlands rann út þann 11. júní. Tvær sóttust eftir stöðu skólameistara á Húsavík en ein á Neskaupstað. Meira »

Malbikað á Reykjanesbraut

09:42 Unnið er að því að malbika Reykjanesbraut á 1.200 m kafla á mislægum gatnamótum við Krýsuvíkurveg til klukkan 23:30 í kvöld.  Meira »

Fjölmargir fuglar dauðir úr fuglakóleru

09:21 Matvælastofnun fékk í síðustu viku tilkynningu um að fjölmargar æðarkollur og nokkrir aðrir villtir fuglar hefðu fundist dauðir. Rannsókn á fuglunum á Tilraunastöð HÍ að Keldum leiddi í ljós að um fuglakóleru var að ræða. Fólki stafar ekki hætta af henni. Meira »

Pósturinn lokar fyrr

09:13 Í tilefni af landsleik Íslands og Nígeríu verður öllum afgreiðslustöðum og þjónustuveri Póstsins lokað klukkan 14:30 föstudaginn 22. júní. Meira »

Fá ungmenni án vinnu og utan skóla

09:07 Ísland var í fyrra með lægsta hlutfall ungs fólks á aldrinum 15–24 ára sem var án vinnu, utan skóla og ekki í starfsþjálfun (3,9%). Næst á eftir komu Holland og Noregur. Hæst var hlutfallið í Makedóníu (24,9%) og Tyrklandi (24,2%) en meðaltal Evrópusambandsins var 10,9%. Meira »

Landlæknir varar við sólinni í vætutíð

08:18 Landlæknisembættið hefur nú birt tilmæli á heimasíðu sinni þess efnis að nú sé sá árstími þegar landsmenn flykkjast út til að njóta útiveru og sólar. Þá þyrfti fólk að hafa í huga að gæta sín á sólinni. Meira »

Margir munu ekki fá lyfin sín

07:57 Með gildistöku reglugerðar um lyfjaávísanir og afgreiðslu lyfja frá 1. júlí nk. verður afgreiðsla lyfja sem innihalda amfetamín og metýlfenídat takmörkuð við lyfjaskírteini Sjúkratrygginga Íslands (SÍ), skv. Meira »

Bergþór fékk fyrsta laxinn

07:33 Bergþór Grétar Böðvarsson er Reykvíkingur ársins og það var hann sem landaði fyrsta laxinum í Elliðaánum í morgun.   Meira »