Lánin bera neikvæða raunvexti

Forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri mættu á fund efnahags- og viðskiptanefndar ...
Forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri mættu á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis sem hófst kl. 17. mbl.is/Golli

Dómur Hæstaréttar í dag í máli sem hjón höfðuðu gegn Frjálsa fjárfestingabankanum kemur til með að hafa víðtæk áhrif. Flest bendir til að bankarnir komi til með að tapa tugum milljarða króna á dómum. Niðurstaðan þýðir jafnframt að mikill munur verður á stöðu þeirra sem tóku gengistryggt lán og þeirra sem tóku innlent verðtryggt lán.

Erlendu gengislánin voru dæmd ólögmæt af Hæstarétti árið 2010. Þar með var ekki allri réttaróvissu um þessi lán eytt. Ein af þeim spurningum sem deilt hefur verið um er hvaða vexti á að miða við fyrst sú viðmiðun sem upphaflega var byggt á stóðst ekki. Átti að miða við erlenda vexti eða innlenda vextir og átti lánið að vera verðtryggt eða óverðtryggt?

Niðurstaðan varð sú að miða við óverðtryggða vexti Seðlabankans eins og þeir voru á hverjum tíma. Til að styrkja þessa niðurstöðu setti Alþingi lög árið 2010 þar sem segir að miða skuli við þessa vexti við uppgjör á lánunum.

Meirihluti Hæstiréttar telur að þessi lög standist ekki og vísar m.a. til 72. greinar stjórnarskrárinnar um eignaréttindi. Ekki sé með almennum lögum unnt, „með svo íþyngjandi hætti sem á reynir í málinu, að hrófla með afturvirkum hætti við réttarreglum um efni skuldbindinga og greiðslur skulda frá því sem gilti þegar til þeirra var stofnað og af þeim greitt,“ eins og segir í dómnum.

Ef öll gengistryggð lán verða afgreidd með sama hætti og þetta lán ber bönkunum að miða við óverðtryggða erlenda vexti, sem voru á bilinu 2-5%, en ekki óverðtryggða vexti Seðlabankans sem hæstir fóru upp í 20%. Munurinn á vaxtaprósentunni er mikill.

Mikill munur á gengistryggðum og óverðtryggðum lánum

Þessi niðurstaða þýðir að gengistryggðu lánin, sem eftir gengisfall krónunnar á árinu 2008 voru að sliga þá sem lánin tóku, koma til með að bera neikvæða raunvexti því verðbólga hefur verið mikil hér á landi síðustu ár. Hún var t.d. yfir 12% á árunum 2008-2009. Staða lántakenda batnar mikið en staða bankanna versnar.

Í umræðum um þessi mál eftir gengislánadóm hæstaréttar 2010 kom fram það sjónarmið að eðlilegt væri að miða við óverðtryggða vexti Seðlabankans en ekki Libor-vexti vegna þess að annars yrði munur á stöðu þeirra sem tóku gengistryggð lán og þeirra sem tóku innlend verðtryggð lán svo mikill. Hætt er við að þessi niðurstaða ýti enn undir umræðu um stöðu þeirra sem tóku verðtryggð lán. Mikill meirihluti allra lána heimilanna eru verðtryggð lán.

Dómur Hæstaréttar í dag fjallar um gengistryggt lán sem tekið var til húsnæðiskaupa. Algengast var hins vegar að þessi lán væru notuð til bílakaupa. Dómurinn kemur því væntanlega bæði til með að hafa áhrif á bankana og bílalánafyrirtækin. Um er að ræða tug þúsunda lána sem þarf að endurreikna. Búið var að endurreikna lánin, en nú þurfa bankarnir sem sé að reikna aftur miðað við breytta forsendu.

Þegar bankarnir voru endurreistir eftir hrun tóku þeir yfir lán til einstaklinga og fyrirtækja. Þessi yfirfærsla byggði á þeirri forsendu að gengistryggðu lánin væru lögleg.  Sú spurning kann því að vakna hvort bankarnir geta gert einhverja nýja kröfur á þrotabú gömlu bankanna. Hætt er við að það geti orðið erfitt því kröfulýsingarfrestur er löngu liðinn.

37 þúsund heimili með gengistryggð lán

Samkvæmt fréttatilkynningu efnahags- og viðskiptaráðuneytisins frá árinu 2010 er áætlað heildarvirði gengistryggðra lána 841 milljarður króna, en lán til einstaklinga um 186 milljarðar króna. Stór hluti fyrirtækjalána eru til aðila með tekjur í erlendri mynt. Um 37 þúsund heimili voru með gengistryggð lán.

Talsmenn bankanna voru ekki tilbúnir til að tjá sig efnislega um dóminn þegar eftir því var leitað í dag. Þeir sögðust vera að fara yfir dóminn og meta áhrif hans.

Samkvæmt upplýsingum mbl.is voru forstjóri Fjármálaeftirlitsins og seðlabankastjóri beðnir að mæta á fund efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis, sem hófst kl. 17.

Hæstiréttur dæmdi í dag að gengistryggð lán ættu að bera ...
Hæstiréttur dæmdi í dag að gengistryggð lán ættu að bera erlenda óverðtryggða vexti, sem eru 2-5%. mbl.is / Hjörtur
mbl.is

Innlent »

Enski boltinn rýfur heimilisfriðinn

18:59 Leikdeild Eflingar býður þetta árið upp á gamansöngleikinn Stöngin inn eftir Ólafsfirðinginn Guðmund Ólafsson. Sögusviðið er lítið sjávarþorp þar sem konur ákveða að setja eiginmenn sína út í kuldann vegna áhuga þeirra á enska boltanum. Meira »

Cooper ásamt 60 minutes á Íslandi

18:58 Bandaríski fréttamaðurinn Anderson Cooper er staddur á Íslandi ásamt fylgdarliði frá sjónvarpsstöðinni CBS. Fram kemur á vef Víkurfrétta að Cooper, sem er fréttamaður CNN og 60 Minutes, hafi tekið viðtal á viðtal á Diamond Suites-hótelinu. Meira »

Ferjuðu kindurnar á gúmmíbát

17:38 Nóttin var stormasöm hjá Bergljótu Rist, eigandi hestaleigunnar Íslenski hesturinn í Fjárborg á Hólmsheiði í útjaðri borgarinnar. Slökkviliðið á höfuðborg­ar­svæðinu ásamt björg­un­ar­sveit bjargaði tug­um dýra í hestaleigunnar í nótt eftir að flætt hafði inn í hest­hús og fjár­hús. Meira »

Betra útlit til ferðalaga

17:21 Nokkur straumhvörf eru að verða með veðrinu í dag að sögn veðurfræðings Vegagerðarinnar. Upp frá þessu mun veðrið róast og í stað vetrarlægða í runum tekur við letilegt háþrýstisvæði. Engu að síður má til morguns búast við éljum á fjallvegum og eins frystir í bjartviðri ansi víða í nótt. Meira »

Tók u-beygju í lífinu

17:15 „Við erum miklir vinir og erum í reglulegu sambandi,“ segir Magnús G. Sigurðsson þroskaþjálfi um félaga sinn Kristján sem hann kynntist fyrir 13 árum þegar hann hóf störf í íbúðakjarnanum Skipholti. Hann tók u-beygju í lífinu eftir að hann kynntist starfi með fötluðum, hætti sem rafvirki og fór í þroskaþjálfanám. Meira »

Hræðist pólitíska tengingu Eflingar

16:02 Ingvar Halldórsson, oddviti A-listans í kosningu til stjórnar Eflingar, segir mjög óeðlilegt hvernig formenn annarra stéttarfélaga og stjórnmálaöfl hafi beitt sér í kosningabaráttunni. Hann vill Eflingu áfram innan ASÍ og segist hafa áhyggjur ef félagið verði beintengt pólitík. Meira »

Framboðslisti Miðflokksins í Reykjavík kynntur

15:19 Stjórn Miðflokksfélags Reykjavíkur kynnti í dag 11 efstu sætin á framboðslista flokksins fyrir komandi borgarstjórnarkosningar. Vigdís Hauksdóttir skipar efsta sætið, Vilborg Hansen annað og Baldur Borgþórsson það þriðja. Meira »

Rökkvi þefaði upp 100 gr. af kannabis

15:54 Síðdegis í gær var maður handtekinn þegar hann var að koma með Herjólfi til Vestmannaeyja en í fórum hans fundust um 100 gr. af kannabis. Þetta er annað málið á einni viku þar sem nokkuð magn fíkniefna finnst á farþega sem er að koma til Eyja. Meira »

Þrír fluttir á slysadeild eftir bílslys

15:15 Þrír voru fluttir á sjúkrahús eftir að bíll ók á ljósastaur á Hafnarfjarðarvegi skammt frá Hamraborg í Kópavogi rétt fyrir klukkan þrjú í dag. Tveir bílar úr gagnstæðri átt rákust saman með þeim afleiðingum að annar endaði á ljósastaurnum. Ekki er vitað um líðan þremenninganna. Meira »

Listi Samfylkingar og óháðra klár

14:35 Framboðslisti Samfylkingarinnar og óháðra í Reykjanesbæ fyrir komandi sveitarstjórnarkosningar var samþykktur með lófataki á félagsfundi í dag. Meira »

Snappari í aðalhlutverki

14:22 Einn vinsælasti snappari landsins, Hjálmar Örn Jóhannsson, er kominn á hvíta tjaldið. Grínmyndin Fullir vasar var frumsýnd á föstudag, og leikur Hjálmar aðalhlutverkið. Hann trúir að fólk geti látið drauma sína rætast ef það hefur jákvæðni að leiðarljósi. Meira »

Íslendingar uppræti úrelt viðhorf

14:11 Rektor Háskóla Íslands sagði við brautskráningu 437 kandídata í dag að Íslendingar þyrftu að uppræta úrelt viðhorf, mannskemmandi venjur og þá valdníðslu sem afhjúpuð hefði verið á undanförnum mánuðum í samskiptum kynjanna. Meira »

Neyðarlúgur opnar vegna úrkomu

13:11 Neyðarlúgur skólphreinsistöðva borgarinnar hafa sumar hverjar verið opnar með hléum síðasta sólarhringinn. Að sögn Ólafar Snæhólm Baldursdóttur, upplýsingafulltrúa Veitna, er ástæðan mikil úrkoma síðasta sólarhringinn og tilheyrandi álag á fráveitukerfinu. Meira »

Áslaug Arna gefur ekki kost á sér

12:20 Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir, sem hefur verið starfandi varaformaður Sjálfstæðisflokksins, gefur ekki kost á sér sem varaformaður flokksins á landsfundi flokksins í mars. Meira »

Tóku þátt í rafrænni kosningu VG

11:20 Katrín Jakobsdóttir, forsætisráðherra og formaður Vinstri grænna, og Líf Magneudóttir borgarfulltrúi tóku þátt í rafrænni kosningu hjá VG í Reykjavík á skrifstofu flokksins við Túngötu í morgun. Meira »

Rigndi fyrir hálfan mánuð í gær

12:48 Mest úrkoma á landinu í nótt var í Reykjavík. Á sólarhring, frá klukkan 9 í gærmorgun til 9 í morgun, mældist 33,3 millimetra úrkoma í borginni. Er það nær helmingur meðalúrkomu í febrúarmánuði, en hún er um 72 millimetrar í Reykjavík. Meira »

Beltagrafa til bjargar báti á Hólmavík

11:51 Björgunarsveit var ræst út á Hólmavík á þriðja tímanum í nótt vegna báts sem losnað hafði frá bryggju. Báturinn, sem er 58 ára gamall togbátur, ber nafnið FÖNIX ST-177 en hann vegur um 190 tonn og er úr stáli. Meira »

Listi Samfylkingarinnar samþykktur

10:59 Framboðslisti Samfylkingarinnar fyrir borgarstjórnarkosningar í vor var samþykktur samhljóða og með lófataki á fundi á Hótel Natura í morgun. Meira »
Aðalfundur heimssýnar
Fundir - mannfagnaðir
???????? ??????? ???????????????? ? ???...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa frá kl. 9,...
Uppboð
Tilkynningar
UPPBOÐ Boðnir verða up...