Íslensk gestrisni heillar í Úganda

Díana Ellertsdóttir fyrir framan gistihús 2friends í Jinja, Úganda.
Díana Ellertsdóttir fyrir framan gistihús 2friends í Jinja, Úganda. mbl.is/Sunna

Árið 2000 ákvað Díana Ellertsdóttir að flytja til Úganda í Austur-Afríku. Hún hafði áður tekið sambærilega ákvörðun er hún flutti frá Íslandi til Svíþjóðar, þá um þrítugt og fjögurra barna einstæð móðir. Í dag rekur hún mjög vinsælan veitingastað, bar og gistihús í borginni Jinja við Nílarfljót. Það er alltaf mikið að gera hjá Díönu en þannig vill hún líka hafa það. Mikið annríki hefur verið hjá fjölskyldunni á þessu ári en tveir synir Díönu hafa nú einnig hafið rekstur hótels og gistiheimilis í Úganda.

Gistiheimili og veitingastaður Díönu í Jinja heitir 2friends. Í ágúst hóf sonur hennar, Donald Garðarsson, rekstur hótels og veitingastaðar með sama nafni, 2friends Beach Hotel, í borginni Entebbe við Viktoríuvatn og nálægt aðalflugvelli landsins. Rekur hann hótelið í samstarfi við Díönu og mann hennar. Elsti sonur Díönu, Ellert Baldvinsson, hefur svo frá því í apríl rekið gistihúsið Source of the Smile í Jinja.

Sundlaugargarðurinn við 2friends er góður staður til að slappa af. ...
Sundlaugargarðurinn við 2friends er góður staður til að slappa af. Barinn er svo handan við hornið. mbl.is/Sunna

Einstæð móðir með fjóra syni

Díana ólst upp í Keflavík og bjó síðar m.a. í Vestmannaeyjum. Árið 1979 ákvað hún að flytja til Svíþjóðar með fjóra syni sína. Þar eignaðist hún svo dótturina Elínrós, sem er listamaður og hanga litrík málverk eftir hana uppi á gistihúsum og hótelum fjölskyldunnar í Úganda.

Díana kom fyrst til Jinja í janúar árið 2000. Þá hafði maður hennar, Jouko Tahvanainen, sem er rafmagnsverkfræðingur að mennt, fengið vinnu við orkuver á staðnum. Í fyrstu hafði Díana ætlað sér að vera heimavinnandi og slappa af eftir að hafa unnið mikið frá því hún var aðeins 12 ára gömul. Í Svíþjóð hafði hún fengist við ýmis störf, m.a. rekið kaffihús ásamt tveimur sonum sínum.

Sonur Díönu, Ellert Baldvinsson, rekur gistihús skammt frá 2friends. Það ...
Sonur Díönu, Ellert Baldvinsson, rekur gistihús skammt frá 2friends. Það heitir Source of the Smile. Verk eftir Elínrós, dóttur Díönu, nýtur sín vel við barinn. mbl.is/Sunna

„Eftir tvo mánuði aðgerðalaus í Jinja var ég að tryllast, ég hafði enga eirð í mér og varð að hafa eitthvað meira fyrir stafni,“ segir Díana þegar hún rifjar fyrstu mánuðina í Úganda upp. Jouko hafði upphaflega fengið vinnu við orkuverið í eitt ár og þegar sá tími var liðinn sneru þau aftur til Svíþjóðar og héldu að Úgandaævintýrinu væri lokið. En svo kom fljótlega í ljós að meiri vinna var fyrir Jouko í Jinja og Díana segist hafa fagnað því og þegar ákveðið að opna þar veitingastað.

„Ég hafði oft farið út að borða í Jinja en maturinn var eins á öllum veitingahúsunum og ég hugsaði því fljótlega með mér að gaman væri að opna veitingastað og bjóða upp á öðruvísi mat.“

Einbeitti sér að garðinum og gleymdi eldhúsinu

Hún tók sér góðan tíma í að finna rétta staðinn fyrir veitingastaðinn. Þegar hún kom fyrst að lóðinni þar sem 2friends er í dag segist hún strax hafa séð möguleikana. „Það var þarna eitt hús og stór garður og ég sá fyrir mér að þarna gæti orðið góður staður fyrir veitingastaðinn. Í raun voru það möguleikarnir í garðinum sem heilluðu mig í fyrstu. Enda einbeitti ég mér mjög að honum, að gera hann hlýlegan og fallegan. Reyndar svo mikið að þegar við vorum að nálgast opnunardag áttaði ég mig á því að ég hafði næstum gleymt eldhúsinu!“ rifjar Díana upp og hlær að minningunni. Hún lenti þó ekki í neinum vanda vegna þessa, á staðnum var gamall pítsuofn sem þau notuðu fyrst í stað á meðan verið var að gera eldhúsið tilbúið.

Veitingastaðurinn er í dag einn sá allra vinsælasti í Jinja. Garðurinn sem Díana lagði svo mikla áherslu á er einstaklega fallegur, með stórum pálmatrjám, litríkum blómum og stígum úr fallegum steinhellum. Þegar kvölda tekur og engispretturnar fara að láta í sér heyra verður andrúmsloftið hreinlega töfrandi. Þetta, ásamt hinni íslensku gestrisni sem Díana er þekkt fyrir, er frjór jarðvegur fyrir góðar minningar.

Aðal barþjóninn á 2friends, Gotfrey, hefur starfað lengi við hlið ...
Aðal barþjóninn á 2friends, Gotfrey, hefur starfað lengi við hlið Díönu. mbl.is/Sunna

Díana eða einhver á hennar vegum fer reglulega til höfuðborgarinnar Kampala til að kaupa besta hráefni sem völ er á til matreiðslunnar. Kjúklingur er keyptur í Jinja og sömuleiðis allur fiskur og er hann kominn á disk gesta veitingastaðarins sama dag og hann er dreginn úr Nílarfljóti.

Ætlaði aldrei að gefast upp

En var strax nóg að gera?

„Nei, langt frá því,“ viðurkennir Díana. „Fyrstu árin var lítið að gera. Fólk þekkti okkur ekki, við vorum ný hér. En ég ætlaði aldrei að gefast upp. Ég vissi að það tæki þrjú ár að byggja þetta upp. Að þeim árum liðnum var fólk farið að þekkja okkur og viðskiptin fóru að blómstra. En fyrstu árin hafði ég ekkert út úr þessu og þetta var töluvert basl. Ég vann auðvitað myrkranna á milli sjálf, gekk í öll störf. Þannig hef ég reyndar alltaf verið og þannig er það enn. En það er líka þannig sem ég vil hafa það, ég vil hafa nóg að gera. Þá líður mér best.“

Líkum Indverja kastað í Níl

Díana segir að bærinn Jinja hafi breyst mikið á þeim tæplega 14 árum sem hún hefur búið þar. Fyrir stjórnartíð hrottans Idis Amins var Jinja fallegur bær og þar var velmegun mikil miðað við önnur svæði í landinu. Þar eru enn reisuleg hús en mörg þeirra standa auð og eru í niðurníðslu. Skýringin er sú að fyrir Amin-tímabilið bjuggu margir Indverjar í Jinja og stunduðu verslun og viðskipti. Þegar Amin tók við völdum var það eitt af hans fyrstu verkum að reka alla Indverjana úr landi. Margir voru drepnir og líkunum kastað í Níl. Sagan segir að krókódílarnir í Nílarfljóti hafi orðið svo mannýgir á þessum árum að það þurfti að slátra þeim þegar Amin fór frá völdum. Þeir hafi verið aldir upp á mannakjöti. Sjálfur settist Amin að í Jinja er hann var og hét, enda gríðarlega falleg borg.

Byron undirbýr pítsu fyrir matargesti á 2friends.
Byron undirbýr pítsu fyrir matargesti á 2friends. mbl.is/Sunna

Bætti gistihúsinu við

Þegar rekstur veitingastaðarins 2friends var tekinn að blómstra ákvað Díana að bæta gistihúsi við. Hún leigði lóðina við hlið veitingastaðarins og hóf uppbygginguna. Í fyrstu var hún með sjö herbergi og segir sér hafa orðið það til happs að erlent fyrirtæki sem var í verkefni í Jinja og með marga í vinnu leigði öll herbergin fyrstu 18 mánuðina. Því voru tekjurnar öruggar og Díana gat einbeitt sér að því að byggja við og fjölga herbergjunum. Í dag eru 19 herbergi á gistihúsinu og fallegur sundlaugargarður sem Donald sonur hennar hannaði. 

Eitt stærsta verkefni Díönu alla tíð hefur verið að finna gott starfsfólk og það hefur hún svo allt þjálfað alveg frá grunni, hvort sem um er að ræða kokkana eða þernurnar á gistihúsinu. „Ég hef verið heppin, en líka óheppin,“ viðurkennir Díana og segir að oft hafi það útheimt mikla vinnu og fyrirhöfn að finna rétta starfsfólkið. Hún byrjaði með fjóra starfsmenn en í dag eru þeir yfir fimmtíu. „Það skiptir mig miklu máli að vita að með því að ráða fólk í vinnu er ég að hjálpa heilu fjölskyldunum. Þetta er mjög mikilvægt fyrir mig. Þetta er mitt hjálparstarf hér í þessu fátæka landi, ef svo má að orði komast. Það er mjög gefandi.“

Fólk sem unnið hefur á 2friends og fengið þjálfun undir leiðsögn Díönu er líka eftirsótt vinnuafl annars staðar.

Þjóninn Adam á 2friends hefur samið vinsælt lag um staðinn ...
Þjóninn Adam á 2friends hefur samið vinsælt lag um staðinn sem er spilað á barnum þegar fjör færist í leikinn að kvöldi. mbl.is/Sunna

Ástin blómstrar á barnum

Díana segist hafa gert sér grein fyrir að fyrstu árin yrði hún sjálf að vinna mjög mikið. Síðan hafi hún séð fyrir sér að geta tekið því rólegar. En allt kom fyrir ekki. „Það hefur verið mikið að gera öll þessi ár, allan tímann. En nú hef ég ákveðið að bæta ekki frekar við. Þetta verður svona.“

Í dag gengur reksturinn vel. Á veitingastaðinn og barinn koma daglega margir fastagestir enda er stemningin lífleg og skemmtileg. Á gistiheimilið koma svo gestir frá öllum heimshornum svo yfirbragðið er ávallt fjölbreytt og áhugavert. Á barnum setjast ókunnugir saman og spjalla um daginn og veginn. Margir hafa kynnst á 2friends og orðið þar jafnvel ástfangnir. Þar hefjast ný ævintýri á hverju kvöldi.

Hefur aldrei fengið heimþrá

Áður en Díana settist að í Úganda hafði hún, eins og eflaust margir aðrir, séð Afríku fyrir sér sem þurra og heita. En Úganda er langt frá því að vera þannig. „Gróðurinn hér og veðurfarið er dásamlegt, það heillaði mig strax og ég kom. Annaðhvort elskar fólk Úganda eða ekki. Ég er svo heppin að geta búið hér, hef aldrei nokkru sinni fengið heimþrá, hvorki til Íslands né Svíþjóðar. Enda er Úganda heimaland mitt í dag, hér vil ég vera allt mitt líf.“

Hvað er hægt að gera í Jinja?

Díana á svölunum heima. Nílarfljót í baksýn.
Díana á svölunum heima. Nílarfljót í baksýn. mbl.is/Sunna
Oft í viku tekur Díana ásamt starfsfólkinu dansspor á veitingastaðnum. ...
Oft í viku tekur Díana ásamt starfsfólkinu dansspor á veitingastaðnum. Hún segir dansinn gera alla glaða. mbl.is/Sunna
Ströndin fyrir neðan hótelið 2friends í borginni Entebbe. Donald sonur ...
Ströndin fyrir neðan hótelið 2friends í borginni Entebbe. Donald sonur Díönu rekur það hótel. mbl.is/Sunna
2friends hótelið í Entebbe sem var opnað í ágúst. Donald ...
2friends hótelið í Entebbe sem var opnað í ágúst. Donald sonur Díönu rekur hótelið og hannaði sundlaugargarðinn. mbl.is/Sunna
Ryan Turner, sveitasöngvari frá Texas, hefur sest að í Jinja. ...
Ryan Turner, sveitasöngvari frá Texas, hefur sest að í Jinja. Hann skemmtir hér gestum á barnum á 2friends. mbl.is/Sunna
Díana í garði veitingastaðarins. Hún lagði mikla áherslu á að ...
Díana í garði veitingastaðarins. Hún lagði mikla áherslu á að gera garðinn fallegan er hún hóf reksturinn. mbl.is/Sunna
mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Fárviðri við Straumnesvita

Í gær, 23:25 „Þetta er að ná hámarki upp úr miðnætti og svo fer að draga smám saman úr í nótt og gengur niður með morgninum,“ segir Þorsteinn V. Jónsson veðurfræðingur á vakt á Veðurstofu Íslands. Meira »

Leikskólakrakkar keppa á EM í skák

Í gær, 22:57 Níu börn af leikskólanum Laufásborg keppa á Evrópumeistaramótinu í skólaskák sem fer fram í Rúmeníu í lok maí á þessu ári. Þetta verður í annað sinn sem hópur fer frá skólanum á alþjóðlegt taflmót. Meira »

Laun seðlabankastjóra hafa setið eftir

Í gær, 22:41 Laun seðlabankastjóra hafa ekki hafa verið lægri í samanburði við laun ráðherra og æðstu embættismanna í áratugi. Þetta kemur fram í umsögn seðlabankastjóra við frumvarp fjármála- og efnahagsráðherra um breytingu á ýmsum lögum vegna brottfalls laga um kjararáð, sem lagt var niður síðasta sumar. Meira »

Baráttan um 5G-farsímakerfið harðnar

Í gær, 22:40 Símafyrirtæki á heimsvísu þurfa að uppfæra kerfi sín með 5G-búnaði frá fyrirtækjum á borð við Huawei í Kína, Nokia í Finnlandi og Ericsson í Svíþjóð. Þessi tæknibylting mun hefjast fyrir alvöru á þessu ári en áhyggjum hefur verið lýst af kínverska tæknifyrirtækinu Huawei. Meira »

Fundu gró og sveppahluti í Vörðuskóla

Í gær, 21:55 „Það var farið í skoðun á húsnæðinu í janúar/febrúar til þess að kanna raka og mögulega myglu, þetta er gamalt hús. Fyrstu niðurstöður gáfu fullt tilefni til þess skoða húsnæðið nánar og ákveðin rými betur,“ segir Hildur Ingvarsdóttir, skólameistari Tækniskólans, í samtali við mbl.is. Meira »

Kom Blikum fyrir

Í gær, 21:30 Blikinn Guðmundur Þórðarson, sem setið hefur sem varamaður eða aðalmaður í knattspyrnudómstóli KSÍ í 45 ár, tengist íslenskri knattspyrnu á margan hátt og hefur víða látið að sér kveða í íþróttinni. Meira »

Ekkert til að kippa sér upp við 2019

Í gær, 21:09 „Það er svolítið sérstakt að fólk sé að kippa sér upp við þetta árið 2019, sérstaklega þar sem kvennafótboltinn var orðinn sterkur langt á undan karlafótboltanum,“ segir Guðrún Bergsteinsdóttir lögmaður, eini kvenkyns umboðsmaðurinn sem skráður er hjá Knattspyrnusambandi Íslands. Meira »

Smíða nýja göngubrú eftir hrun

Í gær, 20:00 Vegagerðin stefnir á að ljúka við smíði nýrrar göngubrúar yfir Jökulsá í Lóni við Kollumúla í júní. Gert er ráð fyrir því að verkið kosti nokkuð yfir tuttugu milljónir króna. Meira »

Konum í iðngreinum þarf að fjölga

Í gær, 19:45 „Við þurfum fleira fólk í iðngreinarnar, þar sem duglegu og hæfileikaríku fólki bjóðast mörg frábær tækifæri til náms og starfa. Vissulega er iðnnemum að fjölga en slíkt mun ekki gerast að neinu marki fyrr en konur koma þarna inn til jafns við karlana,“ segir Þóra Björk Samúelsdóttir, formaður Félags fagkvenna. Meira »

Grásleppuvertíðin hafin

Í gær, 19:30 Hugur er í smábátasjómönnum við upphaf grásleppuvertíðar, sem byrjaði klukkan sjö í morgun. Það verð sem gefið hefur verið út er hærra en það sem sást á sama tíma í fyrra að sögn Arnar Pálssonar, framkvæmdastjóra Landssambands smábátaeigenda. Meira »

Sýrlenskri flóttakonu vísað úr landi

Í gær, 19:20 Leikskólinn Vinagarður varð í síðustu viku einum starfsmanni fátækari. Sá var sýrlensk kona á flótta sem hefur nú verið vísað frá Íslandi og til Grikklands. Á flóttanum og í Grikklandi hafði hún lent í miklum hremmingum og verið hótað lífláti. Meira »

Von á orkupakkanum innan 10 daga

Í gær, 18:50 „Það er auðvitað markmiðið að fara með þau mál og þeim tengd fyrir þann frest,“ svarar Guðlaugur Þór Þórðarson, utanríkisráðherra, þegar mbl.is spyr hvort ríkisstjórnin hyggist leggja fram frumvarp um þriðja orkupakka Evrópusambandsins áður en frestur til slíks rennur út 30. mars. Meira »

„Fimm verkefni upp á milljarð“

Í gær, 18:30 „Eigum við eitthvað að ræða skýrslu innri endurskoðanda sem var birt í borgarráði síðastliðinn fimmtudag þar sem fjögur verkefni voru framúr sem nemur heilum bragga. Fimm verkefni upp á milljarð,“ sagði Vigdís Hauksdóttir, borgarfulltrúi Miðflokksins, í borgarstjórn í gærkvöldi. Meira »

Vekja athygli á nýrri gerð netglæpa

Í gær, 18:08 Lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu vekur á Facebook-síðu sinni athygli á því að henni hafi undanfarið borist tilkynningar um nýja gerð netglæpa. Að þessu sinni er í póstinum látið líta út fyrir að viðtakandi póstsins tengist rannsókn CIA á barnaklámi „og er pósturinn að því leiti frekar ógeðfelldur,“ segir í færslunni. Meira »

Sund eða svefn?

Í gær, 17:50 Ungt íslenskt sundfólk, á aldrinum 10 til 24 ára, sefur að meðaltali í sex og hálfa klukkustund á sólarhring, nokkuð minna en minna en jafnaldrar þeirra. Þetta kemur fram í nýrri rannsókn á svefnvenjum ungra íslenskra sundmanna. Meira »

Segja málflutning Ásmundar villandi

Í gær, 17:30 Málflutningur Ásmundar Friðrikssonar, þingmanns Sjálfstæðisflokksins, á Alþingi í dag var bæði rangur og villandi, segir í yfirlýsingu Öryrkjabandalags Íslands sem segir sorglegt að hlýða á fullyrðingar um að ÖBÍ leggist gegn afnámi krónu-á-móti krónu skerðingarinnar. Meira »

Hvatti þingmenn til að líta í eigin barm

Í gær, 16:58 „Ég hef velt því fyrir mér þar sem ég hef fylgst með umræðunni hvort sumum þeirra sem hafa haft hvað hæst um þann meinta sóðaskap og fleira í þá veru og talað um virðingu í því samhengi sé meira annt um virðingu líflausrar styttu en lifandi fólks.“ Meira »

Stjórnvöld leysi úr réttaróvissu

Í gær, 16:56 Stjórn Lögmannafélags Íslands vill að stjórnvöld leysi úr þeirri réttaróvissu sem er uppi vegna dóms Mannréttindadómstóls Evrópu varðandi skipan dómara í Landsrétt. Meira »

Skaðabótaábyrgð ráðherra ekki útilokuð

Í gær, 16:35 Ekki er lögfræðilega útilokað að Sigríður Á. Andersen, fyrrverandi dómsmálaráðherra, beri einhverja fjárhagslega skaðabótaábyrgð á skipunum sínum í embætti dómara við Landsrétt. Meira »
LAND ROVER DISCOVERY 3 S, sjálfsk., disel, 7 manna
Til sölu LAND ROVER DISCOVERY 3 S, sjálfskiptur, dísel, 7 manna ekinn 204.000 km...
Skattframtalsgerð einstaklingar/minni fé
Tek að mér gerð skattframtala fyrir einstaklinga og minni félög. Almennt bókhal...
Toyota Corolla 2005
Til sölu, ekinn um 77.000 km. Þokkalegt eintak. Sumar og vetrardekk. Næsta skoðu...
Bækur um ættfræði, byggðasögu og ýmsan fróðleik til sölu
Til sölu nokkur grundavallarrit ættfræðinnar ásamt ritum um atvinnu- og byggðasö...