Flestir nota vímuefni skynsamlega

Nadelmann segir að stefna stjórnvalda í Bandaríkjunum og flestum öðrum ...
Nadelmann segir að stefna stjórnvalda í Bandaríkjunum og flestum öðrum ríkjum heimsins, sé á rangri leið og að betra væri að lögleiða neysluna. Árni Sæberg

Sú refsistefna sem er í gangi í málefnum fíkniefna er ekki einungis á rangri leið heldur hefur hún valdið mun meiri skaða en hún kemur í veg fyrir. Þetta segir Dr. Ethan Nadelmann, framkvæmdastjóri The Drug Policy Alliance, bandarískra baráttusamtaka gegn ríkjandi stefnu í fíkniefnamálum, en hann hélt fyrirlestur í Háskóla Íslands og fór þar yfir kosti og galla þess að breyta um stefnu. Hans skoðun er að finna þurfi leið til þess að gera vímuefni lögleg fyrir þá sem vilji neyta þeirra, án þess að það komi niður á lýðheilsu.

Flestir neyta vímuefna skynsamlega

Nadelmann segir að flestir sem neyti áfengis geri það á skynsaman hátt. „Það sama á við um marijúana, kókaín, ofskynjunarlyf og jafnvel um heróín,“ segir hann. Sjálfur viðurkenndi Nadelmann að hafa neytt kannabisefna, kókaíns og ofskynjunarlyfja og taldi það síðastnefnda meðal annars hafa haft góð áhrif á sig. „Ég tel mig vera farsælan neytanda,“ sagði Nadelmann, en tók þó fram að hann hefði ekki neytt ólöglegra efna á Íslandi.

Nadelmann er alls ekki óþekktur þegar kemur að umræðum um fíkniefni og stefnu stjórnvalda. Hann er doktor í stjórnmálafræði frá Harvard og með meistaragráðu í alþjóðasamskiptum frá London School of Economics. Í starfi sínu sem framkvæmdastjóri The Drug Policy Alliance hefur hann komið að stefnumótun vegna lögleiðingar marijúana í nokkrum ríkjum Bandaríkjanna og í Úrúgvæ. Þá hefur hann unnið fyrir innanríkisráðuneyti Bandaríkjanna og gert rannsóknir á fíkniefnamálum, löggæslu í tengslum við fíkniefnabrot og áhrif á samfélagið.

Vill leyfa notkun sem veldur ekki vandamálum

Undanfarin ár hefur hann barist fyrir því að dregið verði úr refsistefnu gegn fíkniefnum. Benti hann á að í Bandaríkjunum væri fjöldi fanga gífurlega hár, meðal annars vegna harðra viðurlaga við fíkniefnabrotum. Sagði hann að þótt Bandaríkjamenn væru aðeins 5% af íbúum jarðarinnar, þá væru þeir 25% af heildarfjölda fanga. Þetta væri hæsta hlutfall í sögu lýðræðisríkis í heiminum. Meðal annars hafi hlutfall þeirra sem fóru í gúlagið í Sovétríkjunum verið mun lægra.

„Leyfum fólki, sem er í þeim hópi að geta notað vímuefni án þess að það sé að orsaka vandamálum, að nota þau,“ sagði hann, en bætti við að auðvitað þyrfti að gera eitthvað í þeim sem valda vandræðum. Vísaði hann meðal annars í stefnu Portúgals, þar sem stjórnvöld hafa gefið út að þau muni ekki gera neyslu fíkniefna að refsiverðu athæfi, en ef neytendur brjóti á annan hátt af sér, t.d. með innbrotum, þá sé enginn afsláttur gefinn.

Þrjú atriði sem þarf að breyta

Nadelmann sagði að það væru helst þrjú atriði sem hann væri að berjast fyrir. Fyrst væri það að draga úr fyrrnefndri refsistefnu. Í öðru lagi teldi hann rétt að komið væri upp aðstöðu fyrir fíkla þar sem dregið væri úr slæmum áhrifum neyslunnar. Meðal annars væri það hægt með að veita þeim hreinar nálar, öruggt svæði til neyslu þar sem hjúkrunarstarfsmenn væru til taks og að lokum með að gera fólki sem vill neyta efna kostur á að kaupa þau löglega.

Núverandi stefna hefur kostað hundruð þúsundir lífið

Núverandi refsistefna, sem hefur dreifst víða um heim, meðal annars vegna áhrifa Bandaríkjanna, hefur kostað þúsundir manna lífið. Sagði hann að nokkur ríki hefðu farið þá leið á síðustu áratugum að reyna að tryggja hreinlæti fíkla. Í Ástralíu, Bretlandi og Hollandi, þar sem hreinum nálum hafi verið dreift, hafi hlutfall sprautufíkla með HIV aðeins verið 2-4% meðan það hafi náð allt að 30-50% í mörgum löndum með mun harðari stefnu. Segir hann að í Bandaríkjunum einum og saman hafi þessi harða stefna kostað um 200 þúsund manns lífið á síðustu þremur áratugum.

Ekkert samfélag er laust við fíkniefni og sagði hann að svo yrði aldrei. „Þetta er ekki spurning um hvernig við losnum við vímuefni eða hvernig við byggjum veggi milli efnanna og fólksins, heldur þurfum við að anda djúpt og sættast á að þessi efni eru hérna til frambúðar,“ sagði hann. Það þarf svo að byggja á þessum raunveruleika og móta samfélagið þannig að neyslan valdi sem minnstum skaða og leiði til sem mests hags. „Markmiðið ætti að vera að minnka hlutverk réttarkerfisins og draga úr refsistefnu í málefnum fíkniefna eins og hægt er á sama tíma og ýtt er undir lýðheilsu,“ sagði Nadelmann.

Ókostir við lögleiðingu...

Lögleiðing fíkniefna er þó ekki einföld aðgerð og sagði hann að það væru einnig gallar við það. Þannig væri hann hræddur um að lögleiðing gæti leitt til frekari vandamála með fíkn hvers einstaklings, þó að rannsóknir hefðu sýnt að lögleiðing ýtti ekki undir fjölda neytenda. Þá gætu lyfjafyrirtæki einnig búið til meira ávanabindandi vímuefni, svipað og gerðist með sígarettur. Sagði Nadelmann að fyrirtæki reyndu allt sem þau gætu til að ýta undir neyslu og í sjálfu sér væru skyndibitakeðjur að leika sama leikinn með fíkn fólks í sykur, fitu og salt.

...en kostirnir meiri

Kostirnir við lögleiðingu eru þó mun meiri að mati Nadelmann, en hann segir að þetta muni draga úr svartri skipulagðri glæpastarfsemi, lækka glæpatíðni, minnka tíðni smita hjá sprautufíklum, afglæpavæða hluta þjóðfélagsins og í leiðinni minnka kostnað vegna löggæslu og fangelsa. Á móti þyrfti væntanlega að setja aukna peninga í ráðgjöf og aðstoð við neytendur, en engu að síður væri kostnaðurinn minni.

Aðspurður um það hvernig hann sæi stöðu Íslands í þessum efnum sagði Nadelmann að það væri algjörlega óásættanlegt að í lýðræðisríki eins og Íslandi hefði fólk ekki aðgang að marijúana í læknislegum tilgangi. Þá taldi hann að refsistefnan hér væri of ströng og nefndi dæmi um að hér væri auðveldara að taka börn af foreldrum sem neyttu kannabisefna en væru að öðru leyti góðir foreldrar, en af þeim sem ættu við áfengisvanda að stríða og gengju jafnvel fram með ofbeldi við börnin. Hann sagði aftur á móti að það heillaði sig hversu fáir væru í raun handteknir hér vegna neyslu og að það benti til þess að menn teldu neysluna ekki jafn refsiverða og lögin bentu til.

Hræsni á Íslandi

Að lokum sagði hann að miðað við það sem hann hefði heyrt væri umræða um vímuefni komin mjög stutt á leið hér á landi. Þannig hefði ekki mikið verið rætt um neyslu þingmanna eða hátt settra einstaklinga í þjóðfélaginu. Á sama tíma væri nokkuð almenn umræða um fyrrum neyslu þingmanna í Bandaríkjunum og þar væri það ekkert launungarmál. Sagði Nadelmann að í ljósi þess að allt að 40% Íslendinga hefðu prufað marijúana, samkvæmt könnunum, þá væri ljóst að hluti þingmanna, stjórnenda fyrirtækja o.fl. hefðu neytt fíkniefna eða væru neytendur í dag. Það fælist því ákveðin hræsni í því að ekki væri meira fjallað um málefnið á hreinskilnum nótum.

Fjöldi manns kom í Háskóla Íslands og hlustaði á fyrirlestur ...
Fjöldi manns kom í Háskóla Íslands og hlustaði á fyrirlestur Nadelmann. Árni Sæberg
mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Teknir með mikið magn fíkniefna

09:28 Tveir ökumenn, sem lögreglan tók úr umferð í gær og fyrradag vegna gruns um að þeir ækju undir áhrifum fíkniefna, reyndust vera með fíkniefni í fórum sínum. Annar þeirra var með á annan tug gramma af kannabisefnum í bílnum en hinn nokkru minna af sömu efnum. Meira »

Eitt á ekki að útiloka annað

09:01 Fjölskylduráðgjafi segir að það skipti miklu máli hvernig staðið sé að forvörnum og stuðningi við foreldra sem eiga börn í neyslu. Aukin sálfræðiþjónusta og fleiri úrræði á vegum hins opinbera sé af hinu góða en nauðsynlegt sé að þriðji geirinn komi áfram að geðheilbrigðis- og fíkniúrræðum. Meira »

Dómstóla að skera úr um brot á sæmdarrétti

08:38 Lilja Alfreðsdóttir, mennta- og menningarmálaráðherra, telur ekki við hæfi að hún tjái sig efnislega um afdrif lágmyndar Sigurjóns Ólafssonar á húsinu við Síðumúla 20. Vísar ráðherra á höfundarréttarnefnd og telur að það sé dómstóla að skera úr um hvort sæmdarréttur hafi verið brotinn. Meira »

Gæslan auglýsir olíu til sölu

07:57 Landhelgisgæsla Íslands hefur á vef Ríkiskaupa auglýst til sölu olíu. Um er að ræða um 300.000 lítra af flugvélaeldsneyti (steinolíu) og er hún geymd í austur olíubirgðastöð Atlantshafsbandalagsins (NATO) á Keflavíkurflugvelli. Meira »

Lægðirnar bíða í röðum

06:38 Umhleypingasamir dagar fram undan enda liggja lægðirnar í röðum eftir því að komast til okkar en þetta er ansi algeng staða á haustin að lægðagangur sé mikill, segir í hugleiðingum veðurfræðings á Veðurstofu Íslands. Meira »

Hauwa Liman var drepin í nótt

06:24 Vígamenn úr sveitum Boko Haram drápu Hauwa Liman sem starfaði fyrir Rauða krossinn í Nígeríu í nótt. Yves Daccord, framkvæmdastjóri alþjóðaráðs Rauða krossins, fjallaði um mál starfssystur sinnar í erindi í Háskóla Íslands í gær. Hún var 24 ára gömul þegar hún var drepin. Meira »

Þriðjungur utan þjóðkirkju

05:51 Alls voru 65,6% landsmanna sem búsettir eru hér á landi skráðir í Þjóðkirkjuna 1. október síðastliðinn eða 233.062. Frá 1. desember 2017 hefur þeim fækkað um 2.029 manns eða 0,9%. Meira »

Samfylkingin missir fylgi

05:47 Samfylkingin tapar mestu fylgi allra borgarstjórnarflokkanna samkvæmt könnun sem Zenter rannsóknir unnu fyrir Fréttablaðið og frettabladid.is. Meirihlutinn myndi halda velli ef kosið yrði að nýju en VG og Píratar bæta við sig fylgi. Meira »

800 milljóna framúrkeyrsla

05:30 Mikil framúrkeyrsla Félagsbústaða við viðhald á fjölbýlishúsinu Írabakka 2-16 er þriðja málið af því tagi sem upp kemur á stuttum tíma hjá Reykjavíkurborg. Hin eru mikill kostnaður við breytingar á biðstöð Strætó á Hlemmi í Mathöll og endurbætur á bragganum í Nauthólsvík. Meira »

Segir svæðið mettað

05:30 Reykjanesbær hefur hafnað beiðni Útlendingastofnunar um að veita fleiri hælisleitendum þjónustu og þar með að stækka núgildandi samning bæjarins við stofnunina. Meira »

Veiking krónu gæti leitt til fleiri starfa

05:30 Gera má ráð fyrir að veiking krónu muni leiða til breytinga á neyslumynstri erlendra ferðamanna. Sú breyting mun þó taka tíma. Meira »

Fleiri öryrkjar geti unnið

05:30 „Ég er sammála Sigríði Lillý um að það þarf úrræði fyrir þessa ungu umsækjendur um örorkulífeyri. En það á ekki að vera á kostnað þeirra sem eldri eru og þurfa að þiggja þessar smánarlegu greiðslur,“ segir Þuríður Harpa Sigurðardóttir, formaður Öryrkjabandalags Íslands. Meira »

Andlát: Pétur Sigurðsson

05:30 Pétur Sigurðsson, fyrrverandi forseti Alþýðusambands Vestfjarða, er látinn á 87. aldursári.   Meira »

Aukin samkeppni á máltíðamarkaði

05:30 Frá því að fyrirtækið Eldum rétt hóf innreið á máltíðamarkaðinn árið 2014 hefur fyrirtækið stækkað ört.  Meira »

Óskar eftir tilboðum í breikkun

05:30 Vegagerðin hefur auglýst eftir tilboðum í fyrsta hluta breikkunar Suðurlandsvegar frá Hveragerði að Selfossi. Þessi kafli liggur frá Varmá, sem er rétt austan við Hveragerði, og að Gljúfurholtsá rétt vestan Kotstrandar í Ölfusi, alls 2,5 kílómetrar. Meira »

Landselur á válista vegna bráðrar hættu á útrýmingu

05:30 Landselur, útselur og steypireyður eru á nýjum válista Náttúrufræðistofnunar yfir íslensk spendýr. Er landselur sagður í bráðri hættu á útrýmingu, útselur tegund í hættu og steypireyður í nokkurri hættu. Meira »

Óvissa um aðild og stjórnarkjöri frestað

05:30 Ekki var kosið til nýrrar forystu Sjómannasambands Íslands á þingi sambandsins í síðustu viku.  Meira »

Vill að borgarstjóri axli ábyrgð

Í gær, 23:13 „Munurinn á þessum tveimur málum er þessi: framkvæmdastjóri Félagsbústaða hefur sagt af sér en framkvæmdastjóri braggamálsins, sem er framkvæmdastjóri borgarinnar og borgarstjóri, hefur ekki gert það,“ segir oddviti Sjálfstæðisflokksins, spurður út í sitt álit á verkefni Félagsbústaða við Írabakka. Meira »

Skútuþjófurinn í farbann

Í gær, 22:08 Héraðsdómur Vestfjarða hefur fallist á kröfu lögreglustjórans á Vestfjörðum um að maðurinn sem sigldi seglskútu í heimildarleysi úr höfn á Ísafirði aðfaranótt sunnudags sæti farbanni. Meira »
Harðviður til húsbygginga
Harðviður til húsabygginga Sjá nánar á www.vidur.is Vatnsklæðning, panill, palla...
Sumarhús með Nissan rafbíl til sölu...
Fallegt sumarhús í Biskupstungum til sölu. 55 fm á einni hæð, viðhaldslaus klæ...
ALLT MILLI HIMINS OG JARÐAR !!!!!!!!!!
NOTAÐ&NÝTT er ný verslun á Skemmuvegi 6 á bak við BYKO. Mikið úrval af fallegum ...
4949 skart hálfesti og armband
Er með nokkrar hálsfestar og armbönd úr 4949 línunni til sölu hægt að skoða inná...