Rétturinn til að fá að deyja með reisn

Meðan útfarar er beðið er kista hins látna geymd í ...
Meðan útfarar er beðið er kista hins látna geymd í líkhúsi. mbl.is/Kristinn Ingvarsson

Eigum við okkar eigið líf og megum við gera hvað sem er við það? Hvenær og hver ákveður hvort lífið sé þess virði að lifa því eða ekki? Erum við hluti af sköpunarverki almættisins og er það í þess höndum að ráða för um dauða okkar? Þetta eru örfáar þeirra ótal spurninga sem upp koma í tengslum við líknardauða. Siðmennt boðaði til málþings í dag um líknardauða þar sem fjallað var um málefnið frá sjónarhóli heimspekinnar og tvær konur sögðu frá reynslu sinni, en þær eru aðstandendur manna sem völdu að deyja líknardauða.

„Siðmennt á aðild að alþjóðasamtökum húmanista og er öðrum þræði nokkuð heimspekilegt félag þar sem lífsgildin eru meðal annars rædd og hvað felst í því að vera manneskja. Við viljum með þessu málþingi varpa ljósi á og reyna að skilja betur líknardauða, því við höfum fundið að mörgum finnst þetta forvitnilegt og margir hafa ekki endilega mótað sér skoðun en vilja gjarnan skilja betur. Við erum einmitt að koma til móts við það með þessu málþingi,“ segir Jóhann Björnsson, heimspekingur og stjórnarmaður í Siðmennt, en hann var einn af frummælendum málþings sem haldið er í dag á vegum Siðmenntar og heitir: Að deyja með reisn – líknardauði.

Er fólk sjálfrátt gjörða sinna?

„Ég [var] með erindi um líf og dauða frá sjónarhóli heimspekinnar, og í stað þess að predika ákveðið sjónarmið, þá er ég meira að pæla og varpa fram andstæðum sjónarmiðum sem komið hafa fram hjá heimspekingum um þessi mál. Þá getur fólk gripið boltann á lofti og rætt,“ segir Jóhann og tekur dæmi af því hvernig líknardauði kemur sterkt inn á sjálfsákvörðunarrétt fólks. „Margar spurningar vakna sem tengjast þessum rétti, til dæmis spurningin: Á maður sitt eigið líf? Og ef svo er, má maður þá gera hvað sem er við lífið sitt? Eða eru takmarkanir á því? Hvenær og hver ákveður hvort lífið sé þess virði að lifa því eða ekki? Hvernig er það ákveðið? Þetta eru sannarlega ekki einfaldar spurningar og einnig vakna spurningar um það hvort það geti verið að fólk sem kýs þessa leið, í þeim löndum þar sem það er löglegt, sé alveg sjálfrátt gjörða sinna þegar það tekur þessa ákvörðun, eða er það undir þrýstingi frá öðrum? Ótal atriði koma upp sem vert er að ræða.“

Svo fremi sem við sköðum ekki aðra

Jóhann segir að hjá þeim heimspekingum sem tala með líknardauða sé lögð mikil áhersla á sjálfræði einstaklingsins, að við eigum okkar eigið líf og að við getum gert það sem við viljum við það, svo fremi sem við sköðum ekki aðra.

„En í andstæðu sjónarmiði, sem oft er trúarlegs eðlis, þá er sagt að við eigum ekki okkar eigið líf, af því við séum hluti af sköpunarverki almættis og að það sé í höndum almættisins að ráða för um dauðann. Þá er gengið út frá því að við séum eign skaparans.“

Mikil ábyrgð að taka ákvarðanir tengdar líknardauða

Á málþinginu sögðu tvær konur frá reynslu sinni sem aðstandendur þeirra sem valið hafa að deyja líknardauða. Sylviane Pétursson Lecoultre er ekkja krabbameinsveiks manns sem valdi að deyja slíkum dauða árið 2013 í Sviss, en Ingrid Kuhlman er dóttir hollensks manns sem var með þeim fyrstu sem fengu uppfyllta ósk sína um að fá að deyja líknardauða.

„Ég hlakka til að heyra hvað þær hafa að segja, okkur fannst forvitnilegt að það væri fólk búsett á Íslandi sem hefði þessa reynslu og okkur langaði að fá að heyra af því,“ sagði Jóhann í gær.

Jóhann Björnsson.
Jóhann Björnsson. mbl.is/Ómar Óskarsson

Innlent »

76 nemendur útskrifuðust frá Bifröst

Í gær, 19:18 76 nemendur útskrifuðust frá Háskólanum á Bifröst við hátíðlega athöfn í dag. Útskriftarhópurinn samanstóð af nemendum úr viðskiptadeild, félagsvísinda- og lagadeild, námi í verslunarstjórnun og Háskólagátt. Háskólinn á Bifröst er 100 ára á þessu ári. Meira »

Limlestar til að forðast útskúfun

Í gær, 19:15 Foreldar stúlkubarna víða í Afríku og Asíu líða oft vítiskvalir yfir því að þurfa að láta dætur sínar gangast undir limlestingar á kynfærum. Aðgerð sem er ekki bara sársaukafull og brot á mannréttindum, heldur getur haft alvarlegar afleiðingar í för með sér, jafnvel leitt til dauða. Meira »

Fimm efstu í forvali VG í Reykjavík

Í gær, 19:08 Rafrænt forval fór fram í dag hjá Vinstri grænum í Reykjavík og lauk því klukkan 17. Valið var í efstu fimm sæti framboðslista hreyfingarinnar í borgarstjórnarkosningunum sem fara fram 26. maí. Líf Magnudóttir skipar efsta sætið, Elín Oddný Sigurðardóttir annað og Þorsteinn V. Einarsson það þriðja. Meira »

Enski boltinn rýfur heimilisfriðinn

Í gær, 18:59 Leikdeild Eflingar býður þetta árið upp á gamansöngleikinn Stöngin inn eftir Ólafsfirðinginn Guðmund Ólafsson. Sögusviðið er lítið sjávarþorp þar sem konur ákveða að setja eiginmenn sína út í kuldann vegna áhuga þeirra á enska boltanum. Meira »

Cooper ásamt 60 minutes á Íslandi

Í gær, 18:58 Bandaríski fréttamaðurinn Anderson Cooper er staddur á Íslandi ásamt fylgdarliði frá sjónvarpsstöðinni CBS. Fram kemur á vef Víkurfrétta að Cooper, sem er fréttamaður CNN og 60 Minutes, hafi tekið viðtal á viðtal á Diamond Suites-hótelinu. Meira »

Ferjuðu kindurnar á gúmmíbát

Í gær, 17:38 Nóttin var stormasöm hjá Bergljótu Rist, eigandi hestaleigunnar Íslenski hesturinn í Fjárborg á Hólmsheiði í útjaðri borgarinnar. Slökkviliðið á höfuðborg­ar­svæðinu ásamt björg­un­ar­sveit bjargaði tug­um dýra í hestaleigunnar í nótt eftir að flætt hafði inn í hest­hús og fjár­hús. Meira »

Tók u-beygju í lífinu

Í gær, 17:15 „Við erum miklir vinir og erum í reglulegu sambandi,“ segir Magnús G. Sigurðsson þroskaþjálfi um félaga sinn Kristján sem hann kynntist fyrir 13 árum þegar hann hóf störf í íbúðakjarnanum Skipholti. Hann tók u-beygju í lífinu eftir að hann kynntist starfi með fötluðum, hætti sem rafvirki og fór í þroskaþjálfanám. Meira »

Betra útlit til ferðalaga

Í gær, 17:21 Nokkur straumhvörf eru að verða með veðrinu í dag að sögn veðurfræðings Vegagerðarinnar. Upp frá þessu mun veðrið róast og í stað vetrarlægða í runum tekur við letilegt háþrýstisvæði. Engu að síður má til morguns búast við éljum á fjallvegum og eins frystir í bjartviðri ansi víða í nótt. Meira »

Hræðist pólitíska tengingu Eflingar

Í gær, 16:02 Ingvar Halldórsson, oddviti A-listans í kosningu til stjórnar Eflingar, segir mjög óeðlilegt hvernig formenn annarra stéttarfélaga og stjórnmálaöfl hafi beitt sér í kosningabaráttunni. Hann vill Eflingu áfram innan ASÍ og segist hafa áhyggjur ef félagið verði beintengt pólitík. Meira »

Rökkvi þefaði upp 100 gr. af kannabis

Í gær, 15:54 Síðdegis í gær var maður handtekinn þegar hann var að koma með Herjólfi til Vestmannaeyja en í fórum hans fundust um 100 gr. af kannabis. Þetta er annað málið á einni viku þar sem nokkuð magn fíkniefna finnst á farþega sem er að koma til Eyja. Meira »

Framboðslisti Miðflokksins í Reykjavík kynntur

Í gær, 15:19 Stjórn Miðflokksfélags Reykjavíkur kynnti í dag 11 efstu sætin á framboðslista flokksins fyrir komandi borgarstjórnarkosningar. Vigdís Hauksdóttir skipar efsta sætið, Vilborg Hansen annað og Baldur Borgþórsson það þriðja. Meira »

Þrír fluttir á slysadeild eftir bílslys

Í gær, 15:15 Þrír voru fluttir á sjúkrahús eftir að bíll ók á ljósastaur á Hafnarfjarðarvegi skammt frá Hamraborg í Kópavogi rétt fyrir klukkan þrjú í dag. Tveir bílar úr gagnstæðri átt rákust saman með þeim afleiðingum að annar endaði á ljósastaurnum. Ekki er vitað um líðan þremenninganna. Meira »

Listi Samfylkingar og óháðra klár

Í gær, 14:35 Framboðslisti Samfylkingarinnar og óháðra í Reykjanesbæ fyrir komandi sveitarstjórnarkosningar var samþykktur með lófataki á félagsfundi í dag. Meira »

Íslendingar uppræti úrelt viðhorf

Í gær, 14:11 Rektor Háskóla Íslands sagði við brautskráningu 437 kandídata í dag að Íslendingar þyrftu að uppræta úrelt viðhorf, mannskemmandi venjur og þá valdníðslu sem afhjúpuð hefði verið á undanförnum mánuðum í samskiptum kynjanna. Meira »

Rigndi fyrir hálfan mánuð í gær

Í gær, 12:48 Mest úrkoma á landinu í nótt var í Reykjavík. Á sólarhring, frá klukkan 9 í gærmorgun til 9 í morgun, mældist 33,3 millimetra úrkoma í borginni. Er það nær helmingur meðalúrkomu í febrúarmánuði, en hún er um 72 millimetrar í Reykjavík. Meira »

Snappari í aðalhlutverki

Í gær, 14:22 Einn vinsælasti snappari landsins, Hjálmar Örn Jóhannsson, er kominn á hvíta tjaldið. Grínmyndin Fullir vasar var frumsýnd á föstudag, og leikur Hjálmar aðalhlutverkið. Hann trúir að fólk geti látið drauma sína rætast ef það hefur jákvæðni að leiðarljósi. Meira »

Neyðarlúgur opnar vegna úrkomu

Í gær, 13:11 Neyðarlúgur skólphreinsistöðva borgarinnar hafa sumar hverjar verið opnar með hléum síðasta sólarhringinn. Að sögn Ólafar Snæhólm Baldursdóttur, upplýsingafulltrúa Veitna, er ástæðan mikil úrkoma síðasta sólarhringinn og tilheyrandi álag á fráveitukerfinu. Meira »

Áslaug Arna gefur ekki kost á sér

Í gær, 12:20 Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir, sem hefur verið starfandi varaformaður Sjálfstæðisflokksins, gefur ekki kost á sér sem varaformaður flokksins á landsfundi flokksins í mars. Meira »
Suzuki Jimny
Til sölu Suzuki Jimny, upphækkaður um 5cm á 29" dekkjum. Ekinn 73 þúsund km. B.s...
Heimavík
...
 
Formannskjör
Fundir - mannfagnaðir
Formannskjör í Sjúkraliðafélagi Ísla...
Breyting á deiliskipulagi í flatey
Leikskólakennsla
Breyting á deiliskipulagi í Flat...
Aðalfundur heimssýnar
Fundir - mannfagnaðir
???????? ??????? ???????????????? ? ???...
Aðalfundur
Fundir - mannfagnaðir
Félag sjálfstæðismanna í Skóga- o...