Tengja fjölgun dauðsfalla við brennisteinsmengun

Gufustrókur frá Hellisheiðarvirkjun. Brennisteinsvetni er á meðal þeirra lofttegunda sem ...
Gufustrókur frá Hellisheiðarvirkjun. Brennisteinsvetni er á meðal þeirra lofttegunda sem virkjunin losar. Rannsókn Ragnhildar bendir til að samband sé á milli aukningar í styrk brennisteinsvetnis í lofti og fjölgunar dauðsfalla á höfuðborgarsvæðinu. mbl.is/Golli

Samband er á milli fjölgunar dauðsfalla á höfuðborgarsvæðinu og hækkunar á styrk brennisteinsvetnis frá jarðhitavirkjunum í nágrenni þess samkvæmt niðurstöðum nýrrar rannsóknar. Ragnhildur Finnbjörnsdóttir, höfundur hennar, segir niðurstöðurnar vísbendingu sem gefi ástæðu til að kanna málið betur.

Í rannsókninni, sem Ragnhildur vann sem hluta af doktorsnámi sínu við miðstöð í lýðheilsuvísindum við Háskóla Íslands, voru tengsl fjölda dauðsfalla á höfuðborgarsvæðinu á árunum 2003 til 2009 og aukningar í styrk brennisteinsvetnis í lofti frá Hellisheiðar- og Nesjavallavirkjunum könnuð. Í ljós kom að dauðsföllum fjölgaði marktækt yfir sumartímann einum til tveimur dögum eftir að meira mældist af brennisteinsvetni í lofti og einnig hjá fólki yfir áttræðu óháð árstíð sama dag eða daginn eftir aukninguna.

Ragnhildur segir að eldri rannsóknir hafi gefið vísbendingar um að samband væri á milli þessara þátta en ekki hafi fengist nein afgerandi niðurstaða. Á Íslandi sé til góður gagnagrunnur yfir mælingar frá Umhverfisstofnun og því hafi hún ákveðið að ráðast í rannsóknina.

„Þá kom í ljós að það var samband á milli þessara þátta. Það er ekki hægt að alhæfa eitthvað út frá einni rannsókn. Þessi rannsókn gefur vísbendingu um að það sé eitthvað að gerast og það þurfi að skoða þetta betur,“ segir Ragnhildur.

Sjálf vinnur hún nú að annarri rannsókn á því hvort samband sé á milli aukningar í styrk brennisteinsvetnis, komu fólks á bráðamóttöku og innlagna á sjúkrahús. Þá rannsókn vonast hún til að birta fyrir lok þessa árs.

Kuldinn gæti falið áhrifin yfir vetrarmánuðina

Almennt eru gildi brennisteinsvetnis afar lág á höfuðborgarsvæðinu að sögn Ragnhildar. Þau fari einstaka sinnum yfir 150 míkrógrömm á rúmmetra en fólk byrji að finna lyktina af menguninni við um 7 míkrógrömm. Það þurfti hins vegar aðeins litla aukningu í styrk brennisteinsvetnisins í lofti til þess að það sæist í fjölgun dauðsfalla. Aukningin í dauðsföllum nemur um 5% yfir sumartímann en rétt um 2% hjá eldra fólki. Ragnhildur segir erfitt að segja til um hvað geti valdið þessu sambandi.

„Erfitt er að alhæfa hvort að um raunverulegt orsakasamband sé að ræða en rannsóknir benda til að brennisteinsvetni geti haft áhrif á æðakerfið og öndunarfærasjúkdóma. Þar sem við vorum að skoða heildardauðsföll, öll dauðsföll nema slys, þá er brennisteinsvetni kannski ekki endilega að valda einhverjum sjúkdómi heldur er það frekar að ýta undir einkenni á sjúkdómum sem einstaklingarnir eru með fyrir,“ segir hún.

Ekki fannst samband á milli dauðsfallanna og aukningar í styrk brennisteinsvetnis á ársgrundvelli. Ragnhildur segir að styrkur brennisteinsvetnis í loftinu sé yfirleitt minni á sumrin en á veturna og því hafi komið á óvart að samband hafi komið fram þá. Ástæðan fyrir því gæti veri sú að aðrir þættir sem hafi sterkari áhrif, eins og kuldi yfir veturinn, geti falið áhrif sem koma fram vegna brennisteinsvetnis. Þegar kuldinn sé tekinn úr samhenginu byrji áhrif efnasambandsins að sjást.

Aftarlega á merinni í rannsóknum á áhrifum loftmengunar á heilsu

Rannsóknin er sú fyrsta sem gerð er á Íslandi um samband styrks brennisteinsvetnis og dauðsfalla en áður hefur verið rannsakað hvort fylgni sé á milli notkunar hjarta-, æða- og astmalyfja og aukins styrks efnisins í andrúmslofti. Samband reyndist á milli aukinnar notkunar astmalyfja og brennisteinsvetnis þar.

„Við erum í raun mjög aftarlega á merinni á Íslandi með að skoða áhrif loftmengunar á heilsu. Norðurlöndin eru miklu duglegri en þau eru aftur á móti ekki með þetta brennisteinsvetni sem við erum með,“ segir Ragnhildur.

Rannsókn Ragnhildar og félaga á sambandi dauðsfalla og brennisteinsvetnis

Ragnhildur Finnbjörnsdóttir, doktorsnemi við miðstöð í lýðheilsuvísindum við Háskóla Íslands.
Ragnhildur Finnbjörnsdóttir, doktorsnemi við miðstöð í lýðheilsuvísindum við Háskóla Íslands.
mbl.is

Innlent »

Segja birtingu álits siðanefndar fráleita

Í gær, 23:07 Fjórir þingmenn Miðflokksins segja það fráleitt að álit ráðgefandi siðanefndar um Klaustursmálið svokallaða hafi verið birt á vef Alþingis í kvöld, áður en frestur til að skila andmælum rynni út. Í tilkynningu frá Miðflokknum segir að slíkt gangi gegn stjórnsýslulögum. Meira »

Renndu sér 100 sinnum fyrir SÁÁ

Í gær, 22:15 „Það er mikilvægt að hafa þetta opið fyrir þá sem þurfa að nýta sér þessa þjónustu,“ segir Kolbrún Ósk Jóhannsdóttir formaður Skólafélagsins Hugins í Menntaskólanum á Akureyri. Meira »

Nanna nuddar hunda

Í gær, 21:55 „Nudd er dýrum oft nauðsyn. Rétt eins og við mannfólkið hafa þau vöðva og sinar sem þurfa hreyfingu og aðhlynningu eigi vel að vera. Raunar er vitundin um vellíðan dýranna stöðugt að aukast, sem er gleðiefni,“ segir Nanna Lovísa Zóphaníasdóttir hundanuddari. Meira »

Yfir 250 jarðskjálftar í Öxarfirði

Í gær, 21:29 Jarðskjálftahrina hefur staðið yfir í Öxarfirði síðan síðastliðinn laugardag, hrinan er staðsett um 6 km suðvestur af Kópaskeri. Stærstu skjálftarnir sem hafa verið staðsettir eru á milli 2,5 og 3,1 að stærð. Yfir 250 skjálftar hafa verið staðsettir á svæðinu. Meira »

Hjólin snúast á ný

Í gær, 21:15 „Þetta var mjög erfitt. Ég er ótrúlega heppin og þakklát fyrir starfsfólkið. Þau stóðu sig svo vel öll sem eitt,“ segir Lísa Lotta Björnsdóttir leikskólastjóri í Lyngholti á Reyðarfirði. Í gær sneru átta starfsmenn og 14 börn aftur í skólann eftir þriggja vikna einangrun vegna mislingasmits. Meira »

Tóm vitleysa eða ósköp eðlilegt?

Í gær, 21:03 Formaður SAF og framkvæmdastjóri Eflingar eru ekki sammála um hvort það sé viðeigandi að hengja upp veggspjöld á hótelum þar sem ferðafólk er hvatt til að ferðast ekki með hópferðabílum í verkföllum á fimmtudag og föstudag. Meira »

Ekki einkasamtal á Klaustri

Í gær, 20:15 Það er mat meirihluta ráðgefandi siðanefndar, sem forsætisnefnd leitaði til vegna Klaustursmálsins svokallaða, að samtalið, sem átti sér stað á barnum Klaustri 20. nóvember milli sex þingmanna og var tekið upp, geti ekki talist einkasamtal. Meira »

Áskorun að ná til ferðamanna

Í gær, 20:05 „Þetta er einstakt á heimsvísu. Hvergi annars staðar í heiminum er vöktun náttúruvár jafn samþætt og hér á landi,“ segir Ingvar Kristinsson framkvæmdastjóri Eftirlits- og spásviðs Veðurstofu Íslands. Meira »

Öryggi farþega háð fiskiflotanum

Í gær, 18:50 „Það er bara ekki raunverulegur valkostur að segja að við munum ráða við svona stórt verkefni. Menn munu þurfa að miða sín viðbrögð við þá getu sem er til staðar,“ segir Jón Gunnarsson, formaður umhverfis- og samgöngunefndar Alþingis. Meira »

Píratar hafna tilskipun um höfundarrétt

Í gær, 18:04 „Þingflokkur Pírata mun beita sér gegn því að nýsamþykkt höfundarréttartilskipun Evrópusambandsins verði tekin upp í EES- samninginn óbreytt,“ að því er segir í fréttatilkynningu frá flokknum. Umdeild tilskipun um höfundarrétt var samþykkt á Evrópuþingi í dag. Meira »

Efla samstarf í varnar- og öryggismálum

Í gær, 17:36 Guðlaugur Þór Þórðarson utanríkisráðherra og Jeremy Hunt, utanríkisráðherra Bretlands, undirrituðu á fundi sínum í Lundúnum í dag samkomulag milli Íslands og Bretlands um að efla tvíhliða samstarf ríkjanna í varnar- og öryggismálum. Meira »

Markmiðið hafið yfir vafa

Í gær, 17:25 Eftirliti með fjárhag flugrekenda í því skyni að tryggja flugöryggi er alltaf hagað í samræmi við aðstæður hverju sinni.  Meira »

Óskar Hrafn samskiptastjóri VÍS

Í gær, 17:02 Óskar Hrafn Þor­valds­son hef­ur verið ráðinn sam­skipta­stjóri VÍS. Óskar tek­ur við af Andra Ólafs­syni sem hverf­ur til starfa á öðrum vett­vangi. Meira »

Glerbrot fannst í salsasósu

Í gær, 16:41 Aðföng hafa tekið úr sölu og innkallað Tostitos Chunky Salsa, medium, í 439,4 gramma glerkrukkum. Ástæða innköllunarinnar er sú að glerbrot fannst í einni krukku. Meira »

„Erum að vinna þetta mjög hratt“

Í gær, 16:29 Skúli Mogensen, forstjóri WOW air, segir að mikil vinna sé fram undan hjá félaginu en miklu máli skipti að hlutirnir gerist hratt næstu daga. „Við erum að vinna með öllum aðilum, kröfuhöfum og stjórnvöldum í að tryggja langtímafjármögnun félagsins. Þeirri vinnu miðar vel áfram,“ sagði Skúli í samtali við RÚV fyrr í dag. Meira »

Verði merkt með sýklalyfjanotkun

Í gær, 16:16 Þingmenn Miðflokksins hafa lagt fram frumvarp til breytingu á lögum um matvæli þess efnis að matvæli sem boðin eru til sölu verði merkt með upprunalandi og meðalnotkun sýklalyfja við framleiðslu matvæla í viðkomandi landi. Meira »

Upplýsingalög nái til dómstóla

Í gær, 15:58 Ríkisstjórnin afgreiddi í dag tvö frumvörp, annað um að upplýsingalög nái til allra þátta ríkisvalds, hitt um starfshætti í vísindum. Annars vegar er um að ræða löggjöf á sviði tjáningar-, fjölmiðla- og upplýsingafrelsis og hins vegar frumvarp sem fjallar um vandaða starfshætti í vísindum. Meira »

Sakfelldur fyrir meiri háttar skattabrot

Í gær, 15:56 Héraðsdómur Reykjavíkur dæmdi karlmann í síðustu viku í sex mánaða skilorðsbundið fangelsi fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum. Auk þess var maðurinn dæmdur til að greiða 49 milljónir króna í sekt. Meira »

Ekki í neinu jarðsambandi

Í gær, 15:45 Formaður FHG – fyrirtækja í hótel- og gistiþjónustu segir stéttarfélögin sem hafa átt í kjaraviðræðum við Samtök atvinnulífsins ekki vera í neinu jarðsambandi. Meira »
Klettar - Heilsárshús - 80fm + 49fm svefnloft
Splunkunýtt! Klettar - Heilsárshús Klettar er heilsárshús sem flestir ættu að...
GEYMSLUHÚSNÆÐI - BÍLSKÚR
TIL LEIGU TÆPLEGA 30 FM. BÍLSKÚR / GEYMSLUHÚSNÆÐI VIÐ MÓHELLU Í HF. LOKAÐ VAKTAÐ...
Bókhaldsþjónusta
Skattframtöl, bókhald, ársreikningar, vsk uppgjör & launauppgjör, stofnun félaga...
Til sölu Færeyingur Haffrúin 6032
Gengur í Strandveiðina, Ný vél, vökvagír, skrúfa og mælaborð, nýtt rafkerfi,raf...