Tengja fjölgun dauðsfalla við brennisteinsmengun

Gufustrókur frá Hellisheiðarvirkjun. Brennisteinsvetni er á meðal þeirra lofttegunda sem ...
Gufustrókur frá Hellisheiðarvirkjun. Brennisteinsvetni er á meðal þeirra lofttegunda sem virkjunin losar. Rannsókn Ragnhildar bendir til að samband sé á milli aukningar í styrk brennisteinsvetnis í lofti og fjölgunar dauðsfalla á höfuðborgarsvæðinu. mbl.is/Golli

Samband er á milli fjölgunar dauðsfalla á höfuðborgarsvæðinu og hækkunar á styrk brennisteinsvetnis frá jarðhitavirkjunum í nágrenni þess samkvæmt niðurstöðum nýrrar rannsóknar. Ragnhildur Finnbjörnsdóttir, höfundur hennar, segir niðurstöðurnar vísbendingu sem gefi ástæðu til að kanna málið betur.

Í rannsókninni, sem Ragnhildur vann sem hluta af doktorsnámi sínu við miðstöð í lýðheilsuvísindum við Háskóla Íslands, voru tengsl fjölda dauðsfalla á höfuðborgarsvæðinu á árunum 2003 til 2009 og aukningar í styrk brennisteinsvetnis í lofti frá Hellisheiðar- og Nesjavallavirkjunum könnuð. Í ljós kom að dauðsföllum fjölgaði marktækt yfir sumartímann einum til tveimur dögum eftir að meira mældist af brennisteinsvetni í lofti og einnig hjá fólki yfir áttræðu óháð árstíð sama dag eða daginn eftir aukninguna.

Ragnhildur segir að eldri rannsóknir hafi gefið vísbendingar um að samband væri á milli þessara þátta en ekki hafi fengist nein afgerandi niðurstaða. Á Íslandi sé til góður gagnagrunnur yfir mælingar frá Umhverfisstofnun og því hafi hún ákveðið að ráðast í rannsóknina.

„Þá kom í ljós að það var samband á milli þessara þátta. Það er ekki hægt að alhæfa eitthvað út frá einni rannsókn. Þessi rannsókn gefur vísbendingu um að það sé eitthvað að gerast og það þurfi að skoða þetta betur,“ segir Ragnhildur.

Sjálf vinnur hún nú að annarri rannsókn á því hvort samband sé á milli aukningar í styrk brennisteinsvetnis, komu fólks á bráðamóttöku og innlagna á sjúkrahús. Þá rannsókn vonast hún til að birta fyrir lok þessa árs.

Kuldinn gæti falið áhrifin yfir vetrarmánuðina

Almennt eru gildi brennisteinsvetnis afar lág á höfuðborgarsvæðinu að sögn Ragnhildar. Þau fari einstaka sinnum yfir 150 míkrógrömm á rúmmetra en fólk byrji að finna lyktina af menguninni við um 7 míkrógrömm. Það þurfti hins vegar aðeins litla aukningu í styrk brennisteinsvetnisins í lofti til þess að það sæist í fjölgun dauðsfalla. Aukningin í dauðsföllum nemur um 5% yfir sumartímann en rétt um 2% hjá eldra fólki. Ragnhildur segir erfitt að segja til um hvað geti valdið þessu sambandi.

„Erfitt er að alhæfa hvort að um raunverulegt orsakasamband sé að ræða en rannsóknir benda til að brennisteinsvetni geti haft áhrif á æðakerfið og öndunarfærasjúkdóma. Þar sem við vorum að skoða heildardauðsföll, öll dauðsföll nema slys, þá er brennisteinsvetni kannski ekki endilega að valda einhverjum sjúkdómi heldur er það frekar að ýta undir einkenni á sjúkdómum sem einstaklingarnir eru með fyrir,“ segir hún.

Ekki fannst samband á milli dauðsfallanna og aukningar í styrk brennisteinsvetnis á ársgrundvelli. Ragnhildur segir að styrkur brennisteinsvetnis í loftinu sé yfirleitt minni á sumrin en á veturna og því hafi komið á óvart að samband hafi komið fram þá. Ástæðan fyrir því gæti veri sú að aðrir þættir sem hafi sterkari áhrif, eins og kuldi yfir veturinn, geti falið áhrif sem koma fram vegna brennisteinsvetnis. Þegar kuldinn sé tekinn úr samhenginu byrji áhrif efnasambandsins að sjást.

Aftarlega á merinni í rannsóknum á áhrifum loftmengunar á heilsu

Rannsóknin er sú fyrsta sem gerð er á Íslandi um samband styrks brennisteinsvetnis og dauðsfalla en áður hefur verið rannsakað hvort fylgni sé á milli notkunar hjarta-, æða- og astmalyfja og aukins styrks efnisins í andrúmslofti. Samband reyndist á milli aukinnar notkunar astmalyfja og brennisteinsvetnis þar.

„Við erum í raun mjög aftarlega á merinni á Íslandi með að skoða áhrif loftmengunar á heilsu. Norðurlöndin eru miklu duglegri en þau eru aftur á móti ekki með þetta brennisteinsvetni sem við erum með,“ segir Ragnhildur.

Rannsókn Ragnhildar og félaga á sambandi dauðsfalla og brennisteinsvetnis

Ragnhildur Finnbjörnsdóttir, doktorsnemi við miðstöð í lýðheilsuvísindum við Háskóla Íslands.
Ragnhildur Finnbjörnsdóttir, doktorsnemi við miðstöð í lýðheilsuvísindum við Háskóla Íslands.
mbl.is

Innlent »

Leiksýningarfélag sýknað af milljarðakröfu

17:35 Hæstiréttur staðfesti í dag sýknudóm Héraðsdóms Reykjavíkur yfir Mogul Holding ehf., en hollenska fyrirtækið Mango Tree B.V. krafði Mogul Holding ehf. um rúmlega tíu milljónir dollara eða um 1,1 milljarð króna auk dráttarvaxta frá janúar 2012 vegna meintra vanefnda í tengslum við innlausnar hlutafjár. Meira »

Súrsætur áfangasigur hjá Sigmari

16:50 „Í sjálfu sér er þetta ekkert sem kemur á óvart. Þetta er súrsæt tilfinning,“ segir Sigmar Vilhjálmsson, en Héraðsdómur Reykjavíkur varð að kröfu hans í dag og dæmdi ákvörðun Stemmu hf. um sölu tveggja lóða á Hvolsvelli til Fox ehf. ógilda. Meira »

Lýst eftir Tómasi Má

16:48 Lögreglan á höfuðborgarsvæðinu lýsir eftir Tómasi Má Sævarssyni, 24 ára. Síðast er vitað um ferðir hans í Reykjavík um síðustu helgi. Meira »

Allir landsmenn njóti afrakstursins

16:41 Tæknileg umbreyting íslensks samfélags er hafin og er nú sameiginleg stefna fyrir fjarskipti, póstmál, netöryggismál og málefni Þjóðskrár Íslands í undirbúningsferli í samgöngu- og sveitarstjórnarráðuneytinu. Þetta kom fram í ávarpi Sigurðar Inga Jóhannssonar, samgöngu- og sveitarstjórnarráðherra, á stefnumótunarfundi ráðuneytisins í dag. Meira »

Stapa ber að greiða Kára uppsagnarfrest

16:04 Hæstiréttur hefur staðfest dóm héraðsdóms þess efnis að Stapa lífeyrissjóði beri að greiða Kára Arnóri Kárasyni laun á uppsagnarfresti. Kári var framkvæmdastjóri lífeyrissjóðsins en sagði starfi sínu lausu í kjölfar þess að nafn hans kom upp í Panamaskjölunum. Meira »

Hæstiréttur snýr við meiðyrðadómi

15:52 Hæstiréttur hefur sýknað fyrrverandi stjórnarmenn Blindrafélagsins, þau Hall­dór Sæv­ar Guðbergs­son, Baldur Snæ Sig­urðsson, Rósu Maríu Hjörv­ar, Lilju Sveins­dótt­ur, Guðmund Rafn Bjarna­son og Rósu Ragn­ars­dótt­ur af meiðyrðakröfu Bergvins Oddssonar, fyrrverandi formanns Blindrafélagsins. Meira »

Árásin tilefnislaus og hrottafengin

15:19 Árás Dags Hoe Sigurjónssonar á þá Kelvis Sula og Elio Hasani aðfaranótt 3. desember var tilefnislaus og hrottafengin. Þetta kemur fram í dómsúrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur og segir að ákærði eigi sér engar málsbætur. Meira »

Sigmar vinnur mál gegn Skúla í Subway

15:05 Ákvörðun hluthafafundar Stemmu hf. þann 9. maí 2016 um að selja lóðarréttindi að Austurvegi 12 og 14, Holsvelli, til Fox ehf. var ógilt í Héraðsdómi Reykjavíkur í dag. Þar með var farið að kröfu Sjarms og Garms ehf. og Sigmars Vilhjálmssonar. Meira »

Atli áfram sviptur málflutningsréttindum

14:39 Landsréttur hafnaði í dag kröfu Atla Helgasonar um að fella niður sviptingu á málflutningsréttindum hans. Dómurinn sneri með því við úrskurði héraðsdóms sem tók kröfur hans til greina. Atli var dæmdur í 16 ára fangelsi árið 2001 fyrir að hafa orðið manni að bana. Meira »

Tónleikagestir mæti með regnhlífarnar

13:30 Tónlistarhátíðin Secret Solstice verður haldin í fimmta sinn nú um helgina. Búist er við að um 15 þúsund tónleikagestir sæki hátíðina og þar af fjölmargir erlendir gestir. Hátíðin hefst með trompi í kvöld þar sem m.a. velska rokktónlistargoðsögnin Bonnie Tyler stígur á svið. Meira »

Gott veður fyrir leik Íslands á morgun

13:29 Búist er víð fínu veðri víðast hvar á landinu um klukkan þrjú á morgun þegar strákarnir í íslenska landsliðinu hefja leik á móti Nígeríu á HM í Rússlandi. Leikurinn verður sýndur á skjáum undir berum himni á ýmsum stöðum á landinu, bæði á höfuðborgarsvæðinu og á landsbyggðinni. Meira »

Ljósmæðranemar ætla ekki að ráða sig

12:58 Útskriftarnemar í ljósmóðurfræði segjast standa heilshugar við yfirlýsingu sína sem birt var í apríl, þar sem lýst var yfir fullum stuðningi við ljósmæður í yfirstandandi kjaraviðræðum, núna þegar uppsagnir ljóðsmæðra fara að taka gildi. Ekki er það í kortunum fyrir ljósmæðranema að ráða sig í fastar stöður sem ljósmæður fyrr en samningar nást. Meira »

Sýnt beint frá Samgönguþingi

12:50 Samgönguþing hefst klukkan eitt í dag og stendur til klukkan fimm. Sigurður Ingi Jóhannsson, samgöngu- og sveitarstjórnarráðherra, setur þingið sem haldið er á Hótel Sögu. Þingstjóri verður Ragnhildur Hjaltadóttir, ráðuneytisstjóri. Meira »

Drífa útilokar ekki framboð

11:46 Drífa Snædal, framkvæmdastjóri Starfsgreinasambandsins, útilokar ekki að bjóða sig fram til formennsku í Alþýðusambandinu. Í samtali við mbl.is segist hún ekki hafa tekið neina ákvörðun um það, en hún muni hugsa málið. Meira »

Dómurinn hvalreki fyrir starfsmenn

11:45 Dómur Hæstaréttar í máli Jökuls Þórs Jónssonar, starfsmanns Hvals hf., gegn Hvali hf. er ekki aðeins fordæmisgefandi fyrir starfsmenn Hvals heldur allan íslenskan vinnumarkað. Þetta segir Vilhjálmur Birgisson, formaður Verkalýsðfélags Akraness, sem annaðist málarekstur. Meira »

Jón Steinar sýknaður

11:45 Jón Steinar Gunnlaugsson, fyrrverandi hæstaréttardómari, var í Héraðsdómi Reykjaness í dag sýknaður af kröfu Benedikts Bogasonar, hæstaréttardómara, í meiðyrðamáli sem sá síðarnefndi höfðaði í fyrra. Meira »

Ekkert erindi vegna dýrareglugerðarinnar

11:12 Engin veitingastaður eða kaffihús í Reykjavík hefur tilkynnt heilbrigðiseftirliti Reykjavíkur að þeir hyggist heimila hunda eða ketti í sínum húsakynnum frá því að Matvælastofnun gaf út leiðbeiningar með reglugerð sem heimilar dýr á veitinga- og kaffihúsum. Meira »

Ræða viðbragðsáætlun vegna verkfalls

10:33 Forstjóri Landspítalans og framkvæmdarstjóri kvenna- og barnasviðs, funda nú með Heilbrigðisráðuneytinu vegna fyrirhugaðs verkfalls ljósmæðra. Verið er að ræða og kynna viðbragðsáætlun spítalans þegar uppsagnir taka gildi 1. júlí. Meira »

Dagur í 17 ára fangelsi fyrir manndráp

09:27 Dagur Hoe Sigurjónsson hefur verið fundinn sekur um manndráp og manndrápstilraun og hefur verið dæmdur til að sæta 17 ára langri fangelsisvist. Meira »
Bókalind - antikbókabúð
Við erum antikbókabúð og höfum á boðstólnum fjölbreytta flóru af bókum. Við erum...
Harðviður til húsbygginga
Harðviður til húsabygginga Sjá nánar á www.vidur.is Vatnsklæðning, panill, palla...