Horfðust í augu við dauðann í 72 tíma

Þórður Guðlaugsson (t.v.) ásamt Óttari Sveinssyni í útgáfuhófinu í gær, ...
Þórður Guðlaugsson (t.v.) ásamt Óttari Sveinssyni í útgáfuhófinu í gær, í tilefni af útkomu nýjustu Útkallsbókar Óttars sem fjallar um óveðrið og hörmungarnar á Nýfundnalandsmiðum í ársbyrjun 1959. mbl.is/Eggert Jóhannesson

„Við vorum sannarlega í mikilli hættu og allir skipverjar hræddir. Enginn sem þarf að horfast í augu við dauðann í 72 tíma, og veit ekki á hvorn veg fer, kemst hjá því að finna til hræðslu,“ segir Þórður Guðlaugsson, fyrrverandi vélstjóri, þegar hann rifjar upp svaðilför díseltogarans Þorkels mána RE 205 á Nýfundnalandsmið snemma árs 1959. Þórður, sem nú er 82 ára gamall, var 1. vélstjóri um borð í þessari eftirminnilegu ferð. Atburðirnir eru rifjaðir upp í nýútkominni bók Óttars Sveinssonar, Útkall í hamfarasjó.

Fleiri íslensk fiskiskip voru á miðunum við Nýfundnaland þegar þar skall á eitthvert allra versta sjóveður sem Íslendingar hafa lent í á síðustu öld. Auk Þorkels mána voru þar Harðbakur, Júní, Júlí, Marz, Norðlendingur, Bjarni riddari og fleiri skip. Á skipin öll hlóðst stórhættuleg ísing. Sjórinn var mínus tvær gráður. Á þriðja hundrað íslenskir togarasjómenn voru í lífshættu. Einn togaranna, Júlí frá Hafnarfirði, fórst í óveðrinu og með honum 30 skipverjar. Á tímabili lá Þorkell máni fulllestaður eins og borgarísjaki á hliðinni. Öldurnar í kring voru á við átta hæða hús. Barist var upp á líf og dauða við að berja ís.

Losuðu sig við bátana

Þórði Guðlaugssyni er í fersku minni hvernig nær örmagna skipverjarnir stóðu í ógnarveltingi og blindbyl úti á glerhálli ísingunni með járnbolta, sleggjur og önnur tiltæk barefli. Vegna klakabunkanna sást vart í brúna á skipunum – vírar og kaðlar voru eins og tunnubotnar að þykkt. Brá áhöfn Þorkels mána á það örþrifaráð að losa sig við björgunarbátana og logskera davíðurnar í burtu til að létta skipið.

Svo svart var ástandið um tíma að skipstjórinn, Marteinn Jónasson, hugleiddi að láta möstrin fara líka. Annaðhvort yrði ísinn barinn af eða dauðinn einn blasti við. Og til allrar hamingju hafði áhöfnin betur í viðureigninni við höfuðskepnurnar. Skipti sköpum að togarinn Mars kom Þorkeli mána til aðstoðar.

„Atburðirnir höfðu mikil áhrif á flesta skipverjana og margir voru lengi að jafna sig,“ segir Þórður. Sumir voru orðnir óvinnufærir vegna þreytu, ótta og meiðsla í miðjum hamaganginum. Nokkrir hættu sjómennsku þegar heim kom, aðrir fundu sér pláss í skipum á öruggari miðum.

Sjálfur hélt Þórður sínu striki og fór með Þorkeli mána í næsta veiðitúr. Árið 1966 fór hann í land um tíma, en varð síðar vélstjóri á Þormóði goða, Bjarna Benediktssyni en lengst á togaranum Ottó N. Þorlákssyni.

Í hófi sem haldið var í gær í tilefni af útgáfu bókarinnar voru auk Þorkels, loftskeytamaðurinn á Þorkeli mána, Valdimar Tryggvason, stýrimaðurinn á Mars, Albert Stefánsson, og Arngrímur Jóhannsson flugmaður sem var loftskeytamaður á Harðbaki. Þar voru einnig margir aðstandendur skipverja og börn sjómannanna af Júlí frá Hafnarfirði.

Bloggað um fréttina

Innlent »

Þjófnaður á bókasafninu

06:09 Kona varð fyrir því óláni að stolið var frá henni munum þar sem hún var á bókasafninu í miðborginni síðdegis í gær. Meðal annars var síma hennar stolið, greiðslukorti og lyfjum. Meira »

Vill kaupa 8 milljarða hlut í lóninu

05:30 Eignarhaldsfélagið Kólfur ehf. hefur undirritað samning um kaup á öllu hlutafé framtakssjóðsins Horns II í Bláa lóninu. Hlutur sjóðsins í fyrirtækinu er tæplega 20% og er metinn í bókum hans á ríflega 8 milljarða króna. Meira »

100 manns í megrunaraðgerðir

05:30 „Mér fannst fáránlegt að horfa upp á þessa biðlista og sjálfsagt að bjóða upp á þennan valkost. Þetta er frábært sjúkrahús með læknum sem menntaðir eru í London og víðar á Vesturlöndum,“ segir Guðjón Ólafur Sigurbjartsson, hjá Hei Medical Travel sem býður upp á heilbrigðisþjónustu í Lettlandi. Meira »

Viðkvæm en ekki í hættu

05:30 Langreyður er ekki lengur flokkuð sem tegund í hættu (EN) á heimslista Alþjóðlegu náttúruverndarsamtakanna (IUCN). Tegundin er nú flokkuð sem viðkvæm (VU). Meira »

Borgarlínan meðal verkefna í pípunum

05:30 Fulltrúar ríkisins og sveitarfélaga á höfuðborgarsvæðinu hafa fengið niðurstöður starfshóps varðandi samgöngur á höfuðborgarsvæðinu. Þar er m.a. fjallað um áform um borgarlínu. Meira »

Hönnun Landsbankans að ljúka

05:30 Gerð aðaluppdrátta nýrra höfuðstöðva Landsbankans eru á lokastigi. Áætlað er að í desember verði þeir sendir til byggingarfulltrúa Reykjavíkur. Þessar upplýsingar fékk Morgunblaðið hjá Rúnari Pálmasyni, upplýsingafulltrúa bankans. Meira »

Tíminn er að hlaupa frá okkur

05:30 „Tíminn er að hlaupa frá okkur. Margir bændur bíða með ákvörðun um það hvort þeir treysta sér til að halda áfram eftir því hvort og þá hver aðkoma ríkisins verður.“ Meira »

Isavia vill fá að sekta fyrir stöðubrot

05:30 Isavia, sem annast rekstur Keflavíkurflugvallar, telur æskilegt að félagið fái sjálfstæða lagaheimild í umferðarlögum til að leggja á og innheimta gjöld eða sektir af ökumönnum. Meira »

Tillögu vegna SÁÁ vísað frá

Í gær, 22:57 Tillögu Egils Þórs Jónssonar, borgarfulltrúa Sjálfstæðisflokksins, um að auka fjárveitingar til SÁÁ um 140 milljónir króna vegna skorts á stuðningi og úrræðum við ákveðna hópa með fíknivanda var vísað frá á fundi borgarstjórnar nú í kvöld. Meira »

Flutti jómfrúarræðu sína

Í gær, 22:49 Ragna Sigurðardóttir, 2. varaborgarfulltrúi Samfylkingarinnar í Reykjavík og fyrrverandi formaður Stúdentaráðs Háskóla Íslands, flutti jómfrúarræðu sína í borgarstjórn í kvöld í umræðum um tillögur stýrihóps um að brúa bilið milli fæðingarorlofs og leikskóla. Meira »

Óvenjuleg talstöðvarskilyrði í dag

Í gær, 22:26 Stjórnstöð Landhelgisgæslunnar hefur glímt við afar óvenjuleg talstöðvarskilyrði í dag vegna háþrýstisvæðis sem liggur frá Noregi til Íslands. Skilyrðin valda því að stjórnstöðin nemur fjarskipti frá Englandi, Noregi og Norðursjó sem alla jafna ættu ekki að drífa nema 30-40 sjómílur. Meira »

Vilja 300 milljónum meira

Í gær, 22:10 Fordæmalaus spurn eftir leiknu íslensku sjónvarpsefni hefur skapast að mati félaga þeirra sem koma að íslenskri kvikmynda- og sjónvarpsgerð og hvetja þau alla alþingismenn til þess að taka undir hækkun framlaga til sjónvarpssjóðs um 300 milljónir króna. Meira »

Breytingar á hönnun kostað 23 milljónir

Í gær, 21:43 Breytingar á hönnun nýrrar skrifstofubyggingar Alþingis hafa kostað rúmar 23 milljónir króna. Þetta kemur fram í svari Steingríms J. Sigfússonar, forseta Alþingis, við fyrirspurn Björns Leví Gunnarssonar, þingmanns Pírata. Meira »

„Ég skil ekki svona vinnubrögð“

Í gær, 21:35 „Þetta fyrirtæki, Stakksberg, er að halda kynningarfund annað kvöld klukkan átta. Ég verð að segja það að mér finnst það sæta mikilli furðu hversu illa sá fundur sé kynntur,“ segir Jóhann Friðrik Friðriksson, forseti bæjarstjórnar Reykjanesbæjar, um íbúafund sem Stakksberg heldur annað kvöld. Meira »

Viðræðuhópur skilar niðurstöðum

Í gær, 21:17 Viðræðuhópur um samgöngur á höfuðborgarsvæðinu hefur skilað niðurstöðum sínum til ráðherra samgöngu- og sveitarstjórnarmála og Samtaka sveitarfélaga á höfuðborgarsvæðinu. Meira »

Ræddi við íþróttaiðkendur í Kópavogi

Í gær, 20:52 Bæjarstjóri Kópavogs, Ármann Kr. Ólafsson, ræddi í dag við unga íþróttaiðkendur í HK og Breiðabliki. Heimsóknin var hluti af innleiðingu á verkefninu TUFF-Ísland í Kópavogi. Meira »

Enn hægt að sjá Danadrottningu

Í gær, 20:42 Dagskráin hjá Margréti Þórhildi Danadrottningu vegna 100 ára fullveldisafmælis Íslands 1. desember næstkomandi er þétt. Enn er hægt að tryggja sér miða á sinfóníska sagnaskemmtun í Hörpu, þar sem drottningin mun flytja stutt ávarp í upphafi sýningar. Meira »

Huginn lengdur um 7,2 metra

Í gær, 20:15 Huginn VE-55 kom til heimahafnar í Vestmannaeyjum í síðustu viku, eftir talsverðar breytingar í skipasmíðastöð í Póllandi. Heimferðin gekk vel. Huginn er frystiskip og fjölveiðiskip og var smíðaður árið 2001 í Chile en var nú lengdur um 7,2 metra. Meira »

Hreyfum okkur hægar en vandinn eykst

Í gær, 19:56 „Það gengur mjög hægt að útskrifa,“ segir Guðlaug Rakel Guðjónsdóttir, framkvæmdastjóri flæðisviðs Landspítalans. Páll Matthíasson, forstjóri Landspítalans, vakti athygli á því í pistli sínum um helgina að „frá­flæðis­vand­inn“, eða út­skrift­ar­vandi aldraðra, sé nú í áður óþekkt­um hæðum. Meira »
Pússum silfrið þitt fyrir jól.
Kíkið við í Ernu Skipholti og láttu okkur sjá um að fægja silfrið. Áratuga reyns...
RAFVIRKI
ALHLIÐA RAFLAGNIR EKKERT VERKEFNI ER OF SMÁTT Haukur Emilsson Simi 853 1199...
Mynd eftir Ásgrím Jónsson
Til sölu olíumálverk eftir Ásgrím Jónsson, Húsafell, Uppl. í s. 772-2990 eða á ...