Tapa milljónum á gagnagíslingu

Dæmi um skilaboð á íslensku sem birtist fórnarlömbum spilliforrita sem ...
Dæmi um skilaboð á íslensku sem birtist fórnarlömbum spilliforrita sem dulkóða gögn og krefjast lausnargjalds fyrir þau. mynd/Advania

Dæmi eru um að íslensk fyrirtæki hafi tapað milljónum á því að lenda í spilliforritum sem dulkóða gögn og krefjast lausnargjalds fyrir endurheimt þeirra. Advania hefur séð ástæðu til þess að vara sérstaklega við slíkum forritum en kerfisstjóri fyrirtækisins segir það að greiða lausnargjaldið það versta sem hægt sé að gera.

Á meðal þess aragrúa veira og spilliforrita sem ganga um netið er sérstakur hugbúnaður sem óprúttnir aðilar reyna að gabba upp á fólk með viðhengjum í tölvupóstum. Viðhengin reynast spilliforrit sem taka sér bólfestu í tölvum og taka gögn í gíslingu með því að dulkóða þau svo kyrfilega að engin leið er að endurheimta þau. Krefjast þrjótarnir síðan lausnargjalds, oft í formi rafmyntarinnar bitcoin, gegn því að að þeir láti fórnarlambinu lykil að dulkóðuninni í té.

Sigurmundur Páll Jónsson, kerfisstjóri hjá Advania, segir ástæðuna fyrir því að fyrirtækið sér tilefni til að vara sérstaklega fyrir þessum spilliforritum nú þá að viðskiptavinir og fyrirtæki úti í bæ hafi orðið fyrir barðinu á þeim undanfarið. Engin leið sé til að fá gögnin til baka ef ekki eru til afrit af þeim og það geti haft mikil áhrif á rekstur fyrirtækja.

Ferðaþjónustufyrirtæki þurft að loka í heilan dag

Þrjótarnir dreifa forritunum gjarnan með tölvupóstsendingum sem eru látnar líta út fyrir að vera frá traustverðugum aðilum, til dæmis hraðsendingarfyrirtækjum. Viðtakendurnir eru þá beðnir um að opna viðhengi en ef þeir gera það hleður tölvan niður forritinu. Þá er voðinn vís. Bestu vörnina segir Sigurmundur vera varkárni og að falla ekki fyrir þessum brögðum.

„Það er oftast það sem er að klikka. Fólk er forvitið. Þeir eru mislunknir í því að fá þig til að lesa póstana. Það er í flestum tilfellum þannig sem þetta er að smitast. Þú varst kannski að panta eitthvað af Ali Express og valdir DHL-sendingu. Svo kemur póstur sex klukkustundum síðar fyrir tilviljun að DHL sé að reyna að senda þér einhvern pakka og þurfi að fá staðfestingu frá þér. Þú opnar þetta og keyrir einhverja zip-skrá og þá fer allt til fjandans,“ segir Sigurmundur.

Veirur af þessu tagi geta læst sig í sameiginlegar möppur og drif í tölvukerfum fyrirtækja og því getur verið nóg að einn starfsmaður fari ógætilega og opni varhugarvert skjal til að illa fari. Sigurmundur segir mikilvægt að koma fljótt auga á smituðu tölvuna því dulkóðunin fari yfirleitt fram í gegnum hana. Ef grunur leiki á að tölva sé smituð sé best að slökkva á henni strax og kalla til aðstoð sérfræðinga.

Þetta getur þýtt gríðarlega röskun fyrir starfsemi fyrirtækja. Sigurmundur þekkir dæmi hér á landi um fyrirtæki sem hafa tapað milljónum á því að þurfa að stöðva starfsemi síðan á meðan veiran var upprætt. Þannig hafi ferðaþjónustufyrirtæki sem var að taka við erlendum gestum þurft að loka í heilan dag af þessum sökum.

„Þetta er að hafa alvarleg áhrif,“ segir hann.

Skýþjónustur geta veitt falskt öryggi

Það versta sem hægt er að gera er að greiða þrjótunum enda segir Sigurmundur að ef enginn gerði það myndu þeir fljótt gefast upp á tiltækinu. Hann leggur áherslu á veiruvarnir með nýjustu uppfærslum en ennþá meiri á að einstaklingar og fyrirtæki taki reglulega afrit af mikilvægum gögnum. Veiruvarnir dugi ekki alltaf gegn þessum forritum.

„Þetta er náttúrulega bara keyrt af mafíum, oftast í Austur-Evrópu. Þeir eru að taka inn tugi milljónir dollara í tekjur af þessu og eru með hágæðaforritara í vinnu. Þeir prófa nýjar útgáfur af þessum forritum á vírusvörnum í dag til að komast fram hjá þeim. Þá tekur það kannski vírusvarnarfyrirtækin einn, tvo sólarhringa eða jafnvel meira að koma með viðbót þannig að þú ert aldrei alveg öruggur. Þú gætir verið einn af þessum óheppnu sem fær vírusinn á þeim tíma og þá er ekkert sem bjargar þér nema hvenær þú tókst afrit síðast,“ segir Sigurmundur. 

Sumir telji sig örugga því að þeir afriti gögnin í skýþjónustu eins og Google Drive eða Dropbox. Slík þjónusta getur hins vegar í sumum tilfellum veitt falskt öryggi, að sögn Sigurmundar. Veiran fari í skjalamöppur og dulkóði skjölin. Þegar þær breytingar verða á skjölunum getur það gerst að skýþjónusturnar yfirskrifi óspilltu gögnin sem þar voru geymd til samræmis.

Hafa þurft að loka fyrirtæki í heilan dag

Finnski netöryggissérfræðingurinn Mikko Hypponen hélt fyrirlestur á hausráðstefnu Advania í hittifyrra. Þar ræddi hann meðal annars um lausnargjaldstrjóuhesta af þessu tagi. Sagði hann að glæpamennirnir þyrftu að hafa ákveðinn trúverðugleika hvað það varðaði að skila gögnunum ef fórnarlömb greiddu lausnargjaldið. Þeir þyrftu í raun að huga að orðspori sínu.

Sigurmundur kannast hins vegar ekki við það. Hann hafi heyrt að þó að fólk greiði fyrir gögnin þá endurheimti það þau ekki. Hann hefur ekki heyrt af því að íslenskir aðilar hafi reynt að fara þá leið að greiða lausnargjaldið.

„Það eru aldrei nein nöfn á bak við þetta. Þú færð ekkert póst til baka þegar þú ert búinn að borga: „Við þökkum fyrir viðskiptin. Með kveðju, rússneska mafían“,“ segir Sigurmundur og hlær.

Þrjótarnir vilji alls ekki að fólk viti hverjir þeir eru og því erfitt að sjá hvaða orðspor þeir ættu að reyna að verja með því að standa við það að skila gögnunum.

Grein á vef Advania um spilliforrit sem krefjast lausnargjalds 

Það er aldrei of varlega farið þegar netöryggi er annars ...
Það er aldrei of varlega farið þegar netöryggi er annars vegar.
Sigurmundur Páll Jónsson, kerfisstjóri hjá Advania.
Sigurmundur Páll Jónsson, kerfisstjóri hjá Advania. mynd/Advania
mbl.is

Innlent »

Nefnd um stofnun miðhálendisþjóðgarðs

15:28 Ríkisstjórnin ákvað í dag, að tillögu Guðmundar Inga Guðbrandssonar, umhverfis- og auðlindaráðherra, að skipa þverpólítíska nefnd til að leiða vinnu um stofnun þjóðgarðs á miðhálendinu. Meira »

Eiríkur stefnir ríkinu

15:26 Eiríkur Jónsson lagaprófessor hefur ákveðið að stefna íslenska ríkinu og krefjast bóta vegna ólögmætra athafna Sigríðar Á. Andersen dómsmálaráðherra við skipun í embætti dómara við Landsrétt. Meira »

Hafði engin afskipti af nefndinni

15:09 „Hvaða erindi átti ráðherra við formann nefndarinnar?“ spurði Helga Vala Helgadóttir, þingmaður Samfylkingarinnar og formaður stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar Alþingis, á Alþingi í dag í fyrirspurn til Sigríðar Andersen dómsmálaráðherra. Meira »

Mega fækka dreifingardögum í þéttbýli

14:33 Póst- og fjarskiptastofnun telur ekki vera skilyrði fyrir því að breyta þeirri ákvörðun Íslandspósts að fækka dreifingardögum í þéttbýli. Stofnunin birti úrskurðinn á vef sínum í dag, en Íslandspóstur tilkynnti í nóvember að fækka ætti dreifingardögum í þéttbýli frá og með fyrsta febrúar nk. Meira »

Tilgangur þingmannsins augljós

14:29 Jón Þór Ólafsson, þingmaður Pírata, og Sigríður Á. Andersen dómsmálaráðherra tókust harkalega á í óundirbúnum fyrirspurnartíma á Alþingi í dag. „Staðreyndin er sú því miður að dómsmálaráðherra hefur skapað vantraust á dómskerfið,“ sagði Jón Þór þar sem hann ræddi Landsréttarmálið. Meira »

Ráðin aðstoðardagskrárstjóri RÚV

14:28 Sjónvarpskonan Ragnhildur Steinunn Jónsdóttir hefur verið ráðin aðstoðardagskrárstjóri RÚV. Greint var frá þessu á fundi í morgun þar sem tilkynnt var um skipulagsbreytingar hjá stofnuninni. Meira »

Vilja leggja mannanafnanefnd niður

13:03 Hverjum einstaklingi verður heimilt að breyta nafni sínu verði frumvarp um mannanöfn að lögum. Flutningsmenn segja markmið þess að tryggja rétt einstaklinga til að bera það nafn eða þau nöfn sem þeir kjósa og tryggja að lög um mannanöfn takmarki ekki persónufrelsi fólks eða frelsi fólks. Meira »

Íbúar kjósi um framhaldið

13:35 Samtökin Andstæðingar stóriðju í Helguvík eru að undirbúa íbúafund í Reykjanesbæ vegna stöðu sem upp er komin í tengslum við kísilver United Silicon í Helguvík. Talsmaður samtakanna segir það kröfu margra íbúa að boðað verði til bindandi kosninga um framhaldið þar sem greidd verði atkvæði um framtíð iðnaðarsvæðisins í Helguvík. Meira »

Þrír nýir tóku sæti á Alþingi

12:38 Þrír varaþingmenn tóku sæti á Alþingi í fyrsta sinn í gær þegar þingið kom saman eftir jólaleyfi og sóru af þeim sökum drengskapareið að stjórnarskránni. Meira »

Bodø siglir á milli lands og Eyja

12:23 Norska bílferjan Bodø er komin til hafnar í Vestmannaeyjum og mun hefja siglingar á milli lands og Eyja á morgun á meðan Herjólfur hverfur til viðgerða, en áætlað er að þær taki 14-16 daga. Meira »

Hvatakerfi en ekki markaðsmisnotkun

11:45 Nokkrir fyrrum lykilstarfsmenn Glitnis, sem fengu há lán til hlutabréfakaupa í bankanum sjálfum árið 2008, lýstu því fyrir dómi að þeir hefðu álitið lánveitingarnar hluta af starfskjörum sínum. Meira »

Fannst vel á mælum Veðurstofunnar

11:42 Jarðskjálfti upp á 7,9 sem varð úti fyrir strönd Alaska nú í morgun var vel greinanlegur á mælum Veðurstofu Íslands. „Þegar þeir eru orðnir mjög stórir þá sjást þeir vel hjá okkur,“ segir Einar Hjörleifsson náttúruvársérfræðingur hjá Veðurstofu Íslands. Meira »

Landsliðskonu í fimleikum nauðgað í keppnisferð

11:37 Tinna Óðinsdóttir, afrekskona í fimleikum, hefur stigið fram og greint frá því að henni hafi verið nauðgað af landsliðsmanni frá öðru landi í keppnisferðalagi í Þýskalandi. Hún var þar á ferð með íslenska landsliðinu. Meira »

Andið eðlilega vel tekið á Sundance

11:30 Kvikmynd Ísoldar Uggadóttur, Andið eðlilega, var heimsfrumsýnd á Sundance-kvikmyndahátíðinni í gærkvöldi. Troðfullt var á sýninguna og samkvæmt aðstandendum myndarinnar var henni afar vel tekið. Meira »

Styttir ævina um 9 mánuði í Evrópu

11:16 Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin (WHO) skilgreinir loftmengun sem eitt helsta umhverfisvandamál nútímans. Samkvæmt mati stofnunarinnar er hægt að rekja allt að sjö milljón dauðsföll á ári til loftmengunar og talið er að flest þeirra orsakist af fínu svifryki. Meira »

Vill útrýma menntasnobbi

11:33 Aron Leví Beck gefur kost á sér í 3. sæti í flokksvali Samfylkingarinnar í Reykjavík fyrir komandi borgarstjórnarkosningar. Þetta kemur fram í fréttatilkynningu. Meira »

Markmiðið að koma ráðherranum frá

11:28 „Við getum ekki knúið það fram að hún víki strax. En við getum haldið málinu lifandi með rannsókn sem er það líklegasta í stöðunni til að fá hana til að axla ábyrgð,“ sagði Jón Þór Ólafsson, þingmaður Pírata, á Pírataspjallinu á Facebook í gærkvöldi. Meira »

Innkalla hafrakökur

10:58 Myllan hefur, að höfðu samráði við Heilbrigðiseftirlit Reykjavíkur, innkallað Myllu Hafrakökur, Bónus Hafrakökur og Hagkaups Hafrakökur vegna aðskotahlutar sem fannst í einni köku. Meira »

Börnin sem kerfið gleymdi

Rafhitari fyrir gólfhitakerfi
Til sölu Rafhitari fyrir gólfhitakerfi, 12kw 5ltr rafhitari. Til upphitunar íbúð...
Byggingastjórn - Húsasmíðameistari
Tek að mér byggingastjórn og uppáskrift húsasmíðameistara. Nýbyggingar, viðhald...
STIGAR OG HANDRIÐ ALLAR MÖGULEGAR GERÐIR
Sjá meðal annars: http://www.youtube.com/watch?v=73dIQgOl2JQ&feature=channel L...
 
Endurskoðun aðalskipulags
Tilkynningar
Endurskoðun aðalskipulags Akraness Alm...
Fundur
Fundir - mannfagnaðir
Fulltrúaráð sjálfstæðisfélaganna...
Styrkir 2018
Styrkir
Styrkir til verkefna í þágu barna á...
Uppboð
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...