Eigum OECD-met í þunglyndislyfjaneyslu

Íslendingar nota mest allra OECD-þjóða af þunglyndislyfjum.
Íslendingar nota mest allra OECD-þjóða af þunglyndislyfjum. Friðrik Tryggvason

Íslendingar nota mest allra OECD-þjóða af þunglyndislyfjum og er notkunin um tvöfalt meiri en meðaltal OECD-þjóða. 

Ólafur B. Einarsson, verkefnisstjóri hjá Embætti landlæknis segir engar haldbærar skýringar vera sem geti úrskýrt þennan mun á Íslandi og öðrum þjóðum. Fyllstu ástæða sé til að kanna þennan mun, m.a. hvort verið sé að veita hér öðruvísi þjónustu eða hvort eftirlit með ávísunum lyfja sé strangara í öðrum löndum.

Árið 2014 fengu tæplega 41.000 Íslendingar, 12,5% þjóðarinnar, ávísað þunglyndislyfjum a.m.k. einu sinni á árinu. Þetta er talsvert meiri notkun en á hinum löndunum á Norðurlöndum og umtalsvert meira en í öðrum OECD-löndum þar sem meðaltalið árið 2013 var 5,8%.

En erum við svona miklu þunglyndari en aðrar þjóðir? „Það er óvíst hvort þetta endurspegli raunverulegt algengi þunglyndis,“ segir Ólafur. Hann segir að í þessu sambandi hafi verið bent á að lyfin séu stundum notuð við öðru en þunglyndi, t.d. ADHD. Það skýri þó ekki þennan mun á Íslandi og öðrum löndum, því það sama er gert í öðrum löndum.

Minni geðlæknaþjónusta hér

Ólafur segir skort á þjónustu í geðheilbrigðismálum geta útskýrt þessa notkun að einhverju leyti. Tölur um geðlæknaþjónustu á sjúkrahúsum bendi til þess að hún sé talsvert minni hér en á hinum löndunum á Norðurlöndum, t.d. séu fjórfalt fleiri legudagar skráðir á geðdeildum í Svíþjóð en hér. „Reyndar erum við hlutfallslega með svipaðan fjölda sérfræðinga í geðlækningum og nágrannaþjóðirnar. En kannski er verið að þrengja um of að þessari þjónustu á sjúkrahúsunum sem á að sinna þeim sem verst eru staddir.“

Árið 2014 fengu um 30.000 Íslendingar ávísað sterkum verkjalyfjum, 33.000 fengu svefnlyf og 7.500 fengu örvandi lyf. Ólafur segir að notkun sterkra verkjalyfja á Norðurlöndunum sé hæst á Íslandi. „Verkjalyfjanotkun er flókið fyrirbæri og sumir taka þessi lyf vegna þess að þeir eru að glíma við mjög erfiða sjúkdóma. En við þurfum að spyrja okkur hvers vegna notkunin sé svona miklu almennari hér en annars staðar.“

Að sögn Ólafs hefur svefnlyfjanotkun hér á landi aðeins dregist saman. Hún sé þó enn töluvert meiri hér en hjá öðrum Norðurlandaþjóðum.

Þegar notkun tauga- og geðlyfja er skoðuð á vef Hagstofu Íslands sést gríðarleg aukning. Árið 1989 notuðu 12,9% Íslendinga slík lyf, en 2014 var hlutfallið komið upp í 35,7%. Þetta er næstum því þreföldun. Undir þennan lyfjaflokk falla m.a. þunglyndislyf, verkja- og svefnlyf og kvíðastillandi lyf. Ólafur segir notkun þessara lyfja einnig hafa aukist meðal annarra þjóða, en hún sé hlutfallslega meiri hér á landi.

„Mörg þessara lyfja eru misnotuð og margir einstaklingar glíma við alvarlega fíkn vegna þeirra. Margir reyna að fá meira magn en telst eðlilegt með ýmsum leiðum. Í gegnum tíðina hefur það verið vandamál að einstaklingar fara til margra lækna til að fá ávísað sömu ávanabindandi lyfjum en við hjá Embætti landlæknis bindum vonir við að aðgangur lækna að lyfjagagnagrunni takmarki það. Það þarf átak til að þessi mál fara í betri farveg,“ segir Ólafur.

Gæti valdið umferðaróhöppum

Hann segir að skoða þurfi áhrif þessarar notkunar eins og hún er í dag á aðra þætti og nefnir þá sérstaklega hvort rekja megi umferðaróhöpp hér á landi til hennar.

„Erlendar rannsóknir hafa sýnt að tiltekinn fjöldi umferðaróhappa orsakast af lyfjaakstri. Til eru tölur frá löndum þar sem lyfjanotkun er talsvert minni en hér og því er ástæða til að skoða þessi tengsl hér á landi. Mörg ávanabindandi lyf hafa ýmsar verkanir sem geta t.d. skert getu okkar til að keyra ökutæki.“

Erlendar rannsóknir hafa sýnt að tiltekinn fjöldi umferðaróhappa orsakast af ...
Erlendar rannsóknir hafa sýnt að tiltekinn fjöldi umferðaróhappa orsakast af lyfjaakstri. mbl.is/Eva Björk Ægisdóttir
Árið 2014 fengu um 30.000 Íslendingar ávísað sterkum verkjalyfjum, 33.000 ...
Árið 2014 fengu um 30.000 Íslendingar ávísað sterkum verkjalyfjum, 33.000 fengu svefnlyf og 7.500 fengu örvandi lyf. Ásdís Ásgeirsdóttir

Innlent »

Brýnt að greina stöðu barna

09:20 Umboðsmaður barna telur brýnt að efla stefnumótun á mörgum sviðum sem tengjast börnum. Grunnur að því sé greining á stöðu barna í íslensku samfélagi. Þetta kom fram í samræðum umboðsmanns, Salvarar Nordal, og forsætisráðherra, Katrínar Jakobsdóttur, í gær. Meira »

Ályktað um aðflug

09:12 Sveitarstjórn Eyjafjarðarsveitar samþykkti á fundi sínum að taka undir bókun Ferðamálafélags Eyjafjarðar um að tryggja þurfi öruggt aðflug að Akureyrarflugvelli. Meira »

Varað við tjörublæðingum

07:04 Vegagerðin varar við tjörublæðingum á veginum milli Jökulsárlóns og Hafnar í Hornafirði.   Meira »

Bara leiðindaveður í kortunum

05:54 Í spákortum Veðurstofu Íslands fyrir næstu viku sést bara leiðindaveður og bætir veðurfræðingur við „og ekki orð um það meir,“ í hugleiðingum sínum á vef Veðurstofunnar í morgun. Veðrið er aftur á móti ágætt í dag og á morgun. Meira »

Aron Leví endurkjörinn formaður

05:43 Aron Leví Beck var endurkjörinn formaður Hallveigar, félags ungra jafnaðarmanna í Reykjavík, í gærkvöldi.  Meira »

Aðstoðuðu fiskflutningabíl í vanda

05:40 Björgunarfélag Ísafjarðar var kallað út í gærkvöldi til þess að aðstoða við að tæma fulllestaðan flutningabíl sem hafði lent utan vegar. Um fiskflutningabíl var að ræða. Meira »

Umferðin gæti tafið sjúkraflutningana

05:30 Gangi áform um stóraukna notkun almenningssamgangna við nýja Landspítalann ekki upp gæti það torveldað sjúkraflutninga.  Meira »

Íslendingur í haldi í Malaga

05:33 Íslenskur karlmaður á fertugsaldri hefur verið úrskurðaður í gæsluvarðhald í Malaga á Spáni grunaður um alvarlegt ofbeldisbrot gegn þrítugri eiginkonu sinni sem einnig er íslensk. Meira »

Stökkbreytt gen eykur hættu á sortuæxli

05:30 Sortuæxli er það krabbamein sem hefur hvað mesta ættgengistilhneigingu að sögn Hildar Bjargar Helgadóttur krabbameinslæknis. Stökkbreyting í geninu CDKN2A getur legið í ættum og þeir einstaklingar sem eru með hana eru í meiri hættu á að fá sortuæxli. Meira »

VG heldur forval við val á lista í borginni

05:30 Vinstri-græn í Reykjavík ákváðu á félagsfundi í gærkvöldi að halda rafrænt forval við val á lista flokksins í borginni fyrir komandi borgarstjórnarkosningar. Meira »

Óska eftir úttekt á starfinu í Krýsuvík

05:30 Stjórn Krýsuvíkursamtakanna hefur óskað eftir að embætti landlæknis geri úttekt á starfsemi Meðferðarheimilisins í Krýsuvík.  Meira »

Kalt um allt land á morgun

Í gær, 22:32 Kalt verður á öllu landinu á morgun en spár gera ráð fyrir allt að tólf gráðu frosti. Áttin verður norðlæg eða breytileg, 8-15 metrar á sekúndu og víða léttskýjað. Meira »

Gjafagjörningur dæmdur ólöglegur

Í gær, 22:03 Sala hjóna á fasteign í Garðabæ árið 2011 sem var í sameiginlegri eigu þeirra og kaup samdægurs á annarri eign sem var alfarið í eigu konunnar var samkvæmt héraðsdómi gjafagjörningur í þeim tilgangi að koma eignum undan banka sem hafði lánað manninum rúmlega 80 milljónir til að byggja fyrra húsið. Meira »

Laus úr varðhaldi en er í farbanni

Í gær, 21:24 Karlmaður, sem úrskurðaður hafði verið í gæsluvarðhald til til 9. fe­brú­ar á grund­velli al­manna­hags­muna í tengslum við skipulagða brotastarfsemi, er laus úr varðhaldi. Landsréttur sneri úrskurði héraðsdóms en maðurinn var þess í stað úrskurðaður í farbann. Meira »

Undirbúa opnun neyslurýma

Í gær, 19:58 Svandís Svavarsdóttir heilbrigðisráðherra hefur sett af stað vinnu í velferðarráðuneytinu til að undirbúa opnun neyslurýma fyrir langt leidda vímuefnaneytendur. Neyslurými sem þessi eru þekkt úrræði erlendis og byggjast á hugmyndafræði skaðaminnkunar. Meira »

„Þetta birtist ekki allt í einu einn daginn“

Í gær, 21:26 Borgarlínan er langtímaverkefni og enn á undirbúningsstigi segir Hrafn­kell Á. Proppé, svæðisskipulagsstjóri hjá Samtökum sveitarfélaga á höfuðborgarsvæðinu, sem kynnti verkefnið og forsendur þess á fundi á vegum Hafnarfjarðarbæjar í dag. Meira »

Minnisvarði kom til bjargar í hálkunni

Í gær, 20:41 Ökumaður bifreiðar missti stjórn á bifreið sinni í hálku á veginum við Neðri-Staf á leiðinni til Seyðisfjarðar í gær með þeim afleiðingum að bifreiðin endaði á minnisvarða sem stendur í beygjunni við veginn. Meira »

Nauðgað af íþróttamanni og fékk samfélagið á móti sér

Í gær, 19:27 „Af því að hann var svo flottur og mikil fyrirmynd í sinni íþrótt og landsliðsmaður, þá var þetta allt mér að kenna,“ segir Embla Kristínardóttir, leikmaður Íslands- og bikarmeistara Keflavíkur í körfuknattleik, en hún hefur stigið fram og sagt frá því þegar fullorðinn frjálsíþróttamaður nauðgaði henni. Meira »

Börnin sem kerfið gleymdi

ORNIKA - TREGGING frá YEST
Þær eru komnar aftur, vinsælu ORNIKA treggingsbuxurnar frá YEST Vertu þú sjál...
Aðalfundur Viðskiptaráðs 14. febrúar
Boðað er til aðalfundar Viðskiptaráðs Íslands miðvikudaginn 14. febrúar kl. 9.00...
Honda Cr-v 2005
Bensín, topplúga, ekinn 226 þkm, bsk, 4x4 Einn eigandi S:845-7897 ...
Faglærðir málarar
Faglærðir málarar Tökum að okkur öll almenn málningarstörf. Tilboð eða tímavinna...
 
Styrkir 2018
Styrkir
Styrkir til verkefna í þágu barna á...
L helgafell 6018011719 iv/v
Félagsstarf
? HELGAFELL 6018011019 VI Mynd af au...
Hafnarvörður
Skrifstofustörf
????????????? ???????????? ??? ??????? ...
Byggðakvóti
Tilkynningar
Auglýsing vegna úthlutunar byggða...