Fá samviskubit yfir kláminu sem þeir horfa á

Áhrif kynlífsvæðingar á stúlkur er m.a. átraskanir, þunglyndi, lítið sjálfstraust og skömm á eigin líkama. Þetta er meðal þess sem kom fram í erindi Hönnu Bjargar Vilhjálmsdóttur, kynjafræðikennara við Borgarholtsskóla á málþingi sem haldið var af nem­end­um í viðburða- og verk­efna­stjórn­un á Menntavís­inda­sviði Há­skóla Íslands. Yf­ir­skrift málþings­ins var  „Ef þú ekki tott­ar, þú dag­ar upp og drepst!“ en það var um kyn­hegðun, klám­væðingu og jafn­rétt­is­bar­áttu ungs fólks.

Að sögn Hönnu nær hugtakið kynlífsvæðing yfir bæði jákvæða og neikvæða þætti. Það góða við hana er opin um ræða um kynferðismál og aukin fræðsla en það neikvæða er klám og klámvæðing. Með klámvæðingu eru konur skilgreindar út frá kynþokka fremur en öðru og er kynlíf gert að neysluvöru. 

Hanna vitnaði í skilgreiningu Katrínar Önnu Guðmundsdóttur á klámvæðingu þar sem hugtakinu er lýst sem heiti á menningarferli þegar að „klám og hlutverk, myndmál, táknmyndir og orðfæri úr kláminu smeygja sér inn í okkar daglega líf sem normaliserað, samþykkt og jafnvel dáð menningarlegt fyrirbæri .“ Sagði Hanna að klámvæðingu væri m.a. hægt að sjá í tónlistarmyndböndum, tísku, bröndurum og fjölmiðlaefni.

Sýndi klámvæðingu í framhaldsskólum

Sýndi hún á glæru texta úr leikriti framhaldsskóla hér á landi fyrir nokkrum árum síðan. Þar voru m.a. línurnar:

„Kókaín og kerlingar strokkandi limi, það er ekki furða þó að karlinn hann svimi

Kýs helst smápíkur, mæður standa um þær vörð.“

og

„Ef þú ekki tottar þú dagar upp‘ og drepst, verður liðið lík ef það fyrir þér vefst.“

„Hver er andinn sem svífur yfir?“ spurði Hanna og sagði augljósar tengingar við klám í textanum. „Það er augljóst hver er með valdið og hver ekki.“

Nefndi Hanna fleiri dæmi um klámvæðingu í framhaldsskólum og þá m.a. frétt af karlakvöldi í framhaldsskóla þar sem klámmyndir og kynlífsdúkkur voru verðlaun og myndir sem voru notaðar til að auglýsa Salsaball NFFG árið 2012.

 „Það sem ég hef áhyggjur af og það sem keyrir mig áfram er hvert við erum að stefna í þessum kynferðismálum hvað varðar kynhegðun ungmenna,“ sagði Hanna. „Eins fallegt og gott kynlíf er og mikilvægt fyrir okkur öll gerast hlutir oft bakvið luktar dyr sem fólk er ekki alltaf sátt við.“

Nefndi hún bók sem kom út í Kanada fyrir nokkrum árum sem hét „Munnmök eru nýi góða nótt kossinn“. „Þetta er ákveðin staðfesting á því að mörkin eru að færast til. Ef munnmök eru nýi góða nótt kossinn er þá sleikur nýja handabandið?“ spurði Hanna.

Fá samviskubit yfir kláminu sem þeir horfa á

Í erindinu sagðist Hanna ekki muna hvað hún var gömul þegar hún heyrði orðið tott eða endaþarmsmök í fyrsta skiptið en gaf í skyn að hún hafi ekki verið unglingur. „Þetta var bara ekki partur af minni menningu. Núna eru þetta bara hlutir sem krakkar ræða,“ sagði hún en bætti við að það væri mjög ákvætt.

„Það er mjög gott að tala saman um kynlíf og hafa allt upp á borði. En ég hef áhyggjur af vandatengslunum sem eru í kláminu og  þar af leiðandi í klámvæðingunni.“ Nefndi Hanna sem dæmi að karlkyns nemendur sínir hafi komið til sín, fleiri en einn og fleiri en tveir, og sagst hafa fengið samviskubit yfir klámi sem þeir fróuðu sér yfir. „Hversu slæmt er það ef strákar fá samviskubit?“ spurði Hanna.

Hanna vitnaði í rannsókn sem birt er á vísindavefnum þar sem fram kemur að sumir íslenskir strákar byrji að horfa á klám ellefu ára gamlir og sagði að bæði kynin lærðu af klámi. „Ef við gefum okkur að margir strákar byrji að horfa á klám ellefu ára en eru síðan kannski 16 til 18 ára þegar þeir eiga sína fyrstu kynlífsreynslu með öðrum, hvað er klámið búið að gera við hausinn á þeim öll þessi ár?“ spurði Hanna. 

Hanna Björg kennir kynjafræði í Borgarholtsskóla.
Hanna Björg kennir kynjafræði í Borgarholtsskóla. mbl.is/Eggert Jóhannesson

Stúlkur læra að undirskipa sjálfa sig

Bætti hún við að stelpur horfðu líka á klám. „Það eru örugglega margar sem fróa sér yfir því en þær eru líka að læra hvernig þær eiga að vera og hvað eru þær þá að læra? Þær læra að undirskipa sjálfa sig og að veita þjónustu frekar en að vera með stjórn yfir aðstæðunum,“ sagði Hanna og bætti við að stúlkur sem hún hafi kennt hafi komið til hennar og sagst hafa áttað sig á, eftir kynjafræðslu, að þær hefðu verið beittar ofbeldið og farið yfir þeirra mörk. „Þeirra mörk voru bara út í skurði,“ sagði Hanna. „Við erum þannig að við reynum alltaf að standa undir væntingum. Þannig erum við bara.“

Að mati Hönnu fá stúlkur stöðugt skilaboð um að þær séu ekki eins mikils virði og strákar. „Ef við fáum sömu skilaboðin aftur og aftur hvaðanæva af að við séum ekki eins mikils virði og hinn hópurinn þá byrjum við bara að beygja okkur ósjálfrátt, það er að minnsta kosti mikil hætta á þvi.“

Kynferðisleg áreitni orðin eðlileg

Hanna ræddi einnig um mörkin á milli kynferðislegrar áreitni og gríns. Nefndi hún þessi til sönnunar auglýsingu Riddarans ölstofu. „Þetta er dæmi um hversu langt er gengið. Svo er gjarnan sagt, vó hefurðu engan húmor, þetta er fokking djók,“ sagði Hanna og nefndi dæmi úr kennslustofu sinni.

Þá kom stelpa gangandi inn í skólastofuna og strákur á eftir henni. Hann sló stelpuna létt í rassinn fyrir framan Hönnu. „Ég spurði hann bara hvað hann væri að gera og hann sagði „Róleg kona ég er bara að djóka“,“ lýsti Hanna. Sagðist hún hafa litið í augu stelpunnar og séð á henni að hún vildi ekki að Hanna myndi gera mikið mál úr aðstæðunum. Þó sagði hún Hönnu eftir tímann að henni hafi fundist þetta óþægilegt.

„Það er algjörlega óásættanlegt að kynferðisleg áreitni sé orðin svona eðlileg hjá báðum kynjum,“ sagði Hanna. „Það er ekkert að þessum strák, hann er fullkomlega eðlilegur en ofurseldur þeim skilaboðum að hann hafi rétt á þessu. Honum finnst það því svo margir hafa sagt honum það.“

Snýst um vonda menningu, ekki vont fólk

Í erindi sínu sýndi Hanna fjölmargar myndir úr tímaritum og auglýsingum þar sem má sjá skilaboð klámvæðingar. Á einni mynd mátti sjá léttklædda herbergisþernu lykta af karlkynsnærbuxum í auglýsingu JBS nærfataframleiðandans. „Öll möguleg hlutverk kvenna í samfélaginu eru klámvædd,“ sagði Hanna.

Sýndi hún auglýsingu Calvin Klein með karlfyrirsætu sem var ber að ofan og horfði beint í myndavélina. „Þegar að karlar koma naktir fram þá er áhersla lögð á styrkinn og viðhorfið er „fuck you“. Hinsvegar eru  konurnar valdalausar, liggjandi og allavegana og viðhorfið er „fuck me“.“

Að mati Hönnu fá bæði kynin þessi sömu skilaboð í gegnum menninguna, strákar hafa valdið en stelpurnar ekki. Lagði hún áherslu á að allir hópar tæku þátt í þessari menningu.

„Þetta snýst um vonda menningu ekki vont fólk. Við erum öll ofurseld þessu og tökum öll þátt.“

mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Ók á vegrið og fluttur á slysadeild

18:36 Ökumaður fólksbíls var fluttur á slysadeild eftir að hafa ekið bílnum á vegrið á Reykjanesbraut, skammt frá brú sem er neðst í Ártúnsbrekkunni. Meira »

Frakkarnir ætluðu að heimsækja vinabekk

18:19 Um tíu sjálfboðaliðar frá Rauða krossinum, auk lækna og björgunarsveitarmanna frá Borgarnesi eru í fjöldahjálparmiðstöð sem komið hefur verið upp í Menntaskóla Borgarfjarðar í Borgarnesi. Meira »

Bragi næsti stórmeistari í skák

18:11 Bragi Þorfinnsson tryggði sér í dag lokaáfanga að stórmeistaratitli í skák. Hann hlaut sjö vinninga í níu skákum á alþjóðlegu móti í Noregi, að því er kemur fram á skak.is. Meira »

Um 600 styðja umskurðarfrumvarp

17:35 Um 600 hjúkrunarfræðingar og ljósmæður hafa skrifað undir til stuðnings frumvarpi Silju Daggar Gunnarsdóttur, þingmanns Framsóknarflokksins, um að umsk­urður barna al­mennt verði bannaður með lög­um. Meira »

Rafmagnslaust í Bláfjöllum

17:18 Rafmagnslaust hefur verið á skíðasvæðinu í Bláfjöllum alla helgina. Að sögn Einars Bjarnasonar, rekstrarstjóra skíðasvæðisins, fór raflína í eigu Orkuveitunnar í sundur í óveðrinu aðfaranótt föstudags. Meira »

Rúta með 26 unglingum valt á hliðina

17:05 Rúta með 32 manns valt á hliðina á Borgarfjarðarbraut í grennd við Hvanneyri. Tilkynning um slysið barst klukkan 16.20. Að sögn Ólafs Guðmundssonar yfirlögregluþjóns meiddust einhverjir minni háttar. Að minnsta kosti einn var fluttur á slysadeild. Meira »

Fyrsti áfangi tekinn í notkun 2019

16:22 Gagnaverið við Korputorg mun uppfylla svokallaðan Tier III-staðal, sem þýðir að í allri þjónustukeðju gagnaversins verður nægur varabúnaður til staðar til að tryggja 100% þjónustuöryggi. Meira »

Allt flug liggur niðri í Keflavík

16:31 Seinkun verður á öllu flugi um Keflavíkurflugvöll næstu klukkustundir. Ástæðan er sú að allar landgöngubrýr, sem ferja fólk á milli vélar og flugstöðvar, hafa verið teknar úr notkun vegna mikils vinds. Meira »

Eldur kviknaði í dýnu í Fellsmúla

14:55 Eldur kviknaði í dýnu í geymslu í kjallara fjölbýlishúss í Fellsmúla á öðrum tímanum í dag. Slökkviliðsmenn fóru á staðinn og var eldur og reykur í geymslunni þegar þeir komu á vettvang. Greiðlega gekk að ráða niðurlögum eldsins. Meira »

Gagnaver rís á Korputorgi

14:20 Samningar um uppbyggingu gagnavers á Korputorgi voru undirritaðir á blaðamannafundi á Korputorgi eftir hádegið í dag. Verkefnið er samstarfsverkefni Opinna kerfa, Vodafone, Reiknistofu bankanna og Korputorgs. Meira »

Gagnrýnir framgöngu í máli Braga

12:47 Þórhildur Sunna Ævarsdóttir, þingmaður Pírata, gagnrýnir harðlega að Bragi Guðbrandsson, forstjóri Barnaverndarstofu sem nýverið fór í ársleyfi frá því starfi, verði í kjöri til barnaréttarnefnd Sameinuðu þjóðanna fyrir hönd Íslands. Meira »

Tengivagn hafnaði á hliðinni

12:17 Slökkvilið höfuðborgarsvæðisins og lögregla voru kölluð út á tólfta tímanum vegna flutningsbíls sem lenti í vanda í svokallaðri Ullarnesbrekku á Vesturlandsvegi í Mosfellsbæ. Að sögn varðstjóra hjá slökkviliðinu fór tengivagn, sem flutningabíllinn var með í eftirdragi, á hliðina. Meira »

Hvenær æfum við íþróttir of mikið?

11:53 „Margar rannsóknir sýna að íþróttaiðkun hafi jákvæð áhrif á námsárangur en ég velti fyrir mér hvort það séu einhver hámörk, það er að segja hvort of mikil íþróttaiðkun geti haft neikvæð áhrif á námsárangur,“ segir Bjarni Rúnar Lárusson sem skoðaði þessa þætti í meistararitgerð sinni í menntunarfræði. Meira »

Búist við snörpum vindhviðum

10:22 Búast má við snörpum vindhviðum við fjöll á Faxaflóa og Breiðafirði síðdegis, að því er fram kemur á vef Veðurstofu Íslands.  Meira »

Hvernig verðurðu hamingjusamari?

09:00 Er hægt að nálgast hamingjuna með eigin aðferðum? Auka hana með einhverjum leiðum sem við sjálf höfum vald á? Eða veltur hún bara á örlögum sem við fáum lítið breytt? Jafnvel rituð í genin? Meira »

Hefur ekki skipað nýja sendiherra

11:35 Frá því Guðlaugur Þór Þórðarson tók við embætti utanríkisráðherra fyrir rúmu ári síðan hafa engir nýir sendiherrar verið skipaðir. Þetta kemur fram í svari Sveins H. Guðmarssonar, upplýsingafulltrúa utanríkisráðuneytisins, við fyrirspurn frá mbl.is vegna ákvörðunar um að loka tveimur sendiráðum Íslands. Meira »

Góð reynsla af viðvörunarkerfinu

10:15 Góð reynsla er af viðvörunarkerfinu sem Veðurstofan tók upp í byrjun nóvember, að sögn Elínar Bjarkar Jónasdóttur, veðurfræðings og hópstjóra veðurþjónustu á Veðurstofunni. Meira »

Hlýnar talsvert á landinu

08:27 Það hlýnar talsvert á landinu í dag og frostlaust verður um land allt næstu þrjá daga, meira og minna að sögn Veðurstofu Íslands. Meira »
Eyjasól sumarhús, lausar helgar..
Dagar í hlýjum og góðum sumarh. Rúm fyrir 5-6. Leiksvæði. Stutt að Geysi, Gullfo...
Teikning eftir Mugg til sölu
Teikning eftir Mugg til sölu, úr Sjöundi dagur í paradís, blýants og tússteiknin...
3 sófaborð úr massífum við
Til sölu 3 sófaborð úr massífum við, bæði lítil og stærri. Seljast ódýrt. Egger...
 
Hádegisfundur
Fundir - mannfagnaðir
ses.xd.is Samtök eldri sjálfstæði...
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, jóg...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
L helgafell 6018022119 vi
Félagsstarf
? HELGAFELL 6018011019 VI Mynd af au...