Rækti pólitískt eigindi listarinnar

Fríða Björk Ingvarsdóttir, rektor Listaháskóla Íslands.
Fríða Björk Ingvarsdóttir, rektor Listaháskóla Íslands. Ljósmynd/Listaháskólinn

List er pólitísk. Hún er pólitísk í afstöðu sinni til hefðar, sögu og samtíðar. Hún er líka pólitísk þegar hún tekst á við hversdagsleikann, hið upphafna, innra líf eða jafnvel neindina. Svona hófst ræða Fríðu Bjarkar Ingvarsdóttur, rektors Listaháskólans, við útskriftarathöfnina í dag.

Gerði hún að umtalsefni sínu pólitík og list og áhrif þess hvort á annað.

„Listin, umfram önnur vísindi er byggja á glímu hugaraflsins við raunveruleika mannskepnunnar, er því eitthvert sterkasta mótunarafl heimssögunnar. Í listinni geymum við andrými hvers tíma; menninguna og mennskuna.“

„Þrátt fyrir þessi óumdeildu sannindi um vægi listanna, á listsköpun sem og varðveisla og framsetning menningararfleifðarinnar mjög undir högg að sækja hér á landi. Listir njóta ekki sannmælis; ekki sem skapandi vísindi, ekki sem fræðasvið, ekki sem atvinnugrein eða sem forsenda nýsköpunar. Til lista er horft í orði en ekki á borði. Listir njóta ekki skilnings þeirra sem bera hitann og þungann af því að móta samfélagsmyndina,“ sagði Fríða Björk.

„Skilningsleysi gagnvart háskólastiginu“

Hún sagði stjórnmálin hafa þrengt svo skilgreininguna á hinu pólitíska og um leið fókusinn á samfélagið að einungis skammtímasjónarmið eða þröngir hagsmunir þeirra sem eru frekir til valdins ráði ríkjum.

„Skilningsleysi gagnvart háskólastiginu er þó sýnu alvarlegast hvað viðkemur háskólanámi í listum. Listaháskóli Íslands, sem í dag útskrifar 140 nemendur sem allir stóðust einhver ströngustu inntökuskilyrði háskólanáms á Íslandi og erfitt nám í kjölfarið, ber til að mynda ábyrgð á því að viðhalda einni stærstu atvinnugrein þjóðarbúsins og skákar þar áliðnaði, fiskvinnslu og landbúnaði hvað fjölda ársverka varðar.“

„Hópur þeirra sem vinna við skapandi atvinnugreinar hér á landi telur nú um 15 – 20 þúsundir, sem með störfum sínum stuðla þar að auki að margvíslegum afleiddum verkefnum er aðrar atvinnugreinar byggja sína afkomu á – nægir að nefna ferðaþjónustu sem dæmi.“

Þá ræddi hún einnig það að listnemar „séu nauðbeygðir til að kosta meiru til en aðrir við menntun sína.“

„Af hverju þeir þurfi að fjármagna sína menntun með skólagjöldum, þegar flestir sem velja sér aðrar námsleiðir á Íslandi þurfa ekki að greiða skólagjöld. Og að þegar þeir útskrifast, skuli þeir sömu og sköpuðu þeim þetta dýra námsumhverfi jafnvel ætlast til þess að þeir vinni ókeypis eða fyrir lítið fé.“

Að lokum sendi Fríða nýútskrifaða nemendur út í heiminn með eftirfarandi skilaboðum:

„Það er ykkar sem farið héðan út í dag, sem vel menntaðir listamenn, að glíma við það viðhorf sem ég hef lýst í þessu ávarpi og vinna á því bug. Halda áfram að rækta pólitísk eigindi listarinnar og samþætta þau þjóðfélagsmyndinni, samfélaginu til heilla.“

„Ég efast ekki um að ykkur muni takast það, með samtakamætti, frjórri hugsun, skapandi ferlum og auðvitað óbilandi trú á framgang ykkar eigin listsköpunar og annarra.“

Útskriftarhópurinn í Hörpu í dag.
Útskriftarhópurinn í Hörpu í dag.
mbl.is

Innlent »

Nítján sagt upp hjá HB Granda

15:57 Nítján skipverjum um borð í Helgu Maríu AK, ísfisktogara HB Granda, hefur verið sagt upp. Ástæðan er óvissa innan útgerðarinnar um hvað gera skuli við skipið, en síðustu tvö ár hefur HB Grandi tekið við þremur nýjum ísfisktogurum. Meira »

Henti þvottavélinni með fötunum í

15:50 „Nærfötin mín bara virðast ekki ætla að hætta að enda með einhverju móti á enduvinnslustöðvum sorpu um alla borg,“ segir í stöðuuppfærslu Dagnýjar Daggar Bæringsdóttur unnustu Ívars Guðmundssonar útvarpsmanns á Facebook. Sönn saga hér um einkaþjálfara sem henti nærfötunum hennar með þvottavélinni. Meira »

Sakar meirihlutann um blekkingar

15:44 „Þetta er fullkominn útúrsnúningur og blekkingarleikur hjá ráðherranum. Það stendur alveg skýrum stöfum frá þessum sama ráðherra að það stendur til að lækka fyrirhugaða fjáraukningu til öryrkja,“ segir Ágúst Ólafur Ágústsson, þingmaður Samfylkingarinnar og annar varaformaður fjárlaganefndar. Meira »

Í samstarf um að bæta strandlínu

15:42 Fulltrúar Landhelgisgæslunnar og Landmælinga Íslands skrifuðu undir samstarfssamning í dag sem felur í sér samstarf stofnananna um aukið aðgengi almennings að rafrænum kortaupplýsingum og endurbótum að strandlínu landsins. Meira »

Fresturinn lengdur um eitt ár

14:41 Ásmundur Einar Daðason, félags- og jafnréttismálaráðherra, hefur ákveðið að framlengja um 12 mánuði frest fyrirtækja og stofnana til að öðlast jafnlaunavottun samkvæmt ákvæðum laga um jafna stöðu og jafnan rétt kvenna og karla. Meira »

„Megn pólitísk myglulykt“

14:27 „Fyrir mér blasir við að þarna lágu skýrir og greinilegir þræðir þvers og kruss á milli Seðlabankans, ríkisstjórnarinnar og Kastljóss RÚV. Megna pólitíska myglulykt lagði af þessu samráðsferli þá og leggur enn.“ Meira »

„Ljót pólitík gagnvart viðkvæmum hópi“

14:09 Willum Þór Þórsson, formaður fjárlaganefndar og þingmaður Framsóknarflokksins, sakar í samtali við mbl.is Ágúst Ólaf Ágústsson, annan varaformann fjárlaganefndar og þingmann Samfylkingarinnar, um að stunda „ljóta pólitík gagnvart viðkvæmum hópi.“ Meira »

Ræddu stöðuna í þýskum stjórnmálum

13:39 Katrín Jak­obs­dótt­ir for­sæt­is­ráðherra sat kvöldverð með Angelu Merkel, kanslara Þýskalands, í Berlín í gær. Merkel ávarpaði þar gesti alþjóðlegrar ráðstefnu um efnahagsmál á vegum Süddeutsche Zeitung. Meira »

Tíð innbrot í bifreiðar á höfuðborgarsvæðinu

13:12 Lögreglan á höfuðborgarsvæðinu hefur fengið tilkynningar um rúmlega hundrað innbrot í ökutæki frá því 1. október. Um það bil helmingur þessara innbrota hefur átt sér stað í miðborginni. Þetta kemur fram í tilkynningu frá embættinu. Meira »

Kynna nýtt CFC-frumvarp

12:37 Drög að nýju frumvarpi um svokallað CFC-ákvæði (e. Controlled foreign corporation) í skattalögum hefur verið kynnt á samráðsgátt stjórnvalda. Megintilgangurinn er að heimila skattlagningu CFC-tekna hér á landi og sporna gegn því að innlendir skattaðilar flytji fjármagn til svæða eða ríkja sem leggja á lága eða enga skatta. Meira »

Bjarni ráðinn framkvæmdastjóri Votlendissjóðs

12:04 Bjarni Jónsson hefur verið ráðinn framkvæmdastjóri Votlendissjóðs. Hann hefur starfað síðustu 10 árin sem framkvæmdastjóri félagasamtaka nú síðast fyrir Siðmennt og áður fyrir garðyrkjubændur. Meira »

Sýni ábyrgð í útgjöldum og efnahagsmálum

11:58 Sigurður Ingi Jóhannsson samgönguráðherra segir að vegna breytinga á hagspá milli fyrstu og annarrar umræðu fjárlaga þurfi að stilla af einstaka liði, m.a til að sýna ábyrgð í útgjöldum og efnahagsmálum. Stjórnvöld séu þó að auka heildarútgjöld um 4,6% af u.þ.b. 900 milljörðum í fjárlögum ársins 2019. Meira »

„Fullkominn misskilningur“

11:17 „Það er fullkominn misskilningur að um sé að ræða einhvers konar hagræðingaraðgerð eða viðbrögð við nýrri þjóðhagsspá,“ segir Bjarni Benediktsson fjármálaráðherra í samtali við mbl.is um fréttir af því að dregið verði úr hækkun framlags til öryrkja, úr fjórum milljörðum í 2,9 milljarða. Meira »

Allt að 12 stiga hiti um helgina

10:41 Talsverð hlýindi eru í kortunum en síðdegis á föstudag fara hitatölur hækkandi um allt land. Spár gera ráð fyrir allt að 12 stiga hita um helgina en veðrið verður best á norðausturhluta landsins. Meira »

Furða sig á samráðsleysi

10:11 Félagar í Sviðslistasambandi Íslands gera alvarlegar athugasemdir við frumvarpsdrög mennta- og menningarmálaráðherra að lögum um sviðslistir. Meira »

Valka með samning upp á 1,3 milljarða

10:05 Fyrirtækið Valka hefur samið við Murman Seafood um hönnun og uppsetningu á nýrri hátæknifiskvinnslu í borginni Kola í Murmansk í Rússlandi. Er fiskvinnslan sú fyrsta sinnar tegundar í landinu og verður tæknilegasta bolfiskvinnslan í Rússlandi að uppsetningu lokinni. Meira »

Reynt að minnka framúrkeyrslu í S-Mjódd

08:35 Heildarkostnaður við uppbyggingu íþróttamannvirkja á svæði ÍR í Suður-Mjódd er að óbreyttu áætlaður um 2.333 milljónir króna á verðlagi í október 2018. Er það hækkun kostnaðaráætlunar upp á 314 milljónir króna. Meira »

ÍAV lægstir í breikkun Suðurlandsvegar

07:57 Íslenskir aðalverktakar eiga lægsta tilboð í fyrsta áfanga breikkunar og lagningu nýs Suðurlandsvegar á milli Hveragerðis og Selfoss. Tilboð fyrirtækisins hljóðar upp á 1.361 milljón kr. sem er 111 milljónum kr. yfir áætlun Vegagerðarinnar. Tilboðið var tæplega 9% yfir áætlun. Meira »

Guðni stefnir á flug milli lands og Eyja

07:37 Sveitarstjórn Rangárþings eystra hefur lagt til breytingu á aðalskipulagi sveitarfélagsins til að hægt sé að koma upp flugbraut á bænum Guðnastöðum í Landeyjum. Tillaga þessi er í umsagnarferli fram að jólum. Meira »
Vönduð vel búin kennslubifreið
Vönduð, vel búin kennslubifreið Subaru XV 4WD . Akstursmat og endurtökupróf. Gyl...
Sólarsella til sölu.
2 sölarsellur til sölu, stór og minni ásamt slatta af ljósum og öryggisboxi. ve...
Bækur um ættfræði, byggðasögu og ýmsan fróðleik til sölu
Til sölu nokkur grundavallarrit ættfræðinnar ásamt ritum um atvinnu- og byggðasö...
Byggingastjórn - Húsasmíðameistari
Löggiltur byggingarstjóri og húsasmíðameistari Tek að mér: - byggingarstjór...