Vafasamt Norðurlandamet í lyfjanotkun

Talið er að dauðsföllum vegna lyfjaeitrana hafi fjölgað.
Talið er að dauðsföllum vegna lyfjaeitrana hafi fjölgað. mbl.is/Sverrir Vilhelmsson

„Við sjáum miklu meiri notkun ávanabindandi lyfja á Íslandi heldur en annars staðar á Norðurlöndum. Það er ástæða til að hafa áhyggjur,“ sagði Ólafur B. Einarsson, verkefnisstjóri lyfjamála hjá Embætti landlæknis.

„Íslendingar eru langhæstir í notkun örvandi lyfja eins og rítalíns og skyldra lyfja. Við notuðum hlutfallslega 260% meira af þeim en Svíar sem komu næstir. Árið 2013 var Ísland í fyrsta skipti, samkvæmt norrænni heilbrigðistölfræði (Nomesco), komið í efsta sæti í notkun verkjalyfja á Norðurlöndum. Þá er Ísland orðið hæst í notkun verkjalyfja, örvandi lyfja, svefnlyfja og róandi lyfja, róandi og kvíðastillandi lyfja og flogaveikilyfja sem öll eru ávanabindandi.“

 Mikil notkun verkjalyfja hér

Lyfjastofnun birti nýlega grein um notkun ópíóða, sem yfirleitt eru verkjalyf. Notkun þeirra hér var borin saman við notkun í Danmörku og í Noregi. Á undanförnum níu árum hefur notkun þessara lyfja vaxið hér um 18% en á sama dróst notkun þeirra í Danmörku saman um 14% og í Noregi um 4%.

Ólafur sagði margar skýringar vera á mikilli notkun þessara verkjalyfja hér. Þeir sem nota mest af þeim glíma við erfið veikindi.

„Við sjáum líka marga sem glíma við lyfjafíkn fá þessi lyf,“ sagði Ólafur. Þeir sem glíma við fíknina fá ekki lyfjunum ávísað á sig heldur fá aðrir lyfin og selja þau síðan eða gefa.

Heildarnotkun lyfja í flokki ópíóíða var mest á Íslandi á árinu 2015 en minnst í Noregi. Notkun parkódíns var þá um fjórðungur af allri notkun ópíóíða hér á landi.

„Við höfum séð aukningu í flestum verkjalyfjum en ávísanir parkódíns forte bera af,“ sagði Ólafur. Tramadól var gert eftirritunarskylt hér á landi árið 2012 að ósk Embættis landlæknis. „Ópíóíð-lyf eru þau sem við sjáum koma oftast fyrir sem meginorsök dauðsfalla þar sem grunur leikur á lyfjaeitrun.“ Talið er að dauðsföll vegna lyfjaeitrana færist í vöxt.

 Hættuleg blanda lyfja

Matvæla- og lyfjastofnun Bandaríkjanna (FDA) sendi nýlega út alvarlega viðvörun um samhliða notkun verkjalyfja (ópíóíða) og róandi lyfja (benzódiazepín), þ.e. svefnlyfja, sefandi lyfja og þunglyndislyfja. Í grein Lyfjastofnunar segir að á árinu 2015 hafi yfir 8.000 Íslendingar fengið ávísað bæði ópíóíð-verkjalyfjum og róandi benzódíazepín-lyfjum á einhverjum tíma ársins.

Ólafur sagði ávísanavenjur ávanabindandi lyfja hér á landi vera áhyggjuefni. „Við teljum okkur merkja fjölgun dauðsfalla vegna lyfjaeitrana. Sterkir ópíóíðar eru oftast taldir vera orsök dauðsfallanna.“ Hann sagði ómögulegt að segja hve mörg dauðsföll verða á ári á Íslandi vegna lyfjaeitrana.

 Grunur um lyfjaeitrun

Embætti landlæknis fær matsgerðir þar sem greind eru sýni úr látnu fólki og grunur er um lyfjaeitrun. Í fyrra fékk embættið 36 slíkar matsgerðir til skoðunar. Í mörgum tilvikum er lyfjaeitrun ekki skráð dánarorsök, þótt sterk rök hnígi að því að ofnotkun lyfja hafi átt þátt í andlátinu. Þá eru ótalin slys sem verða þar sem fólk er undir áhrifum lyfja eða álag á heilbrigðiskerfið bæði þar sem fólk er að sækja í lyf og eins vegna afleiðinga misnotkunar. Ólafur sagði að þegar notkun þessara lyfja væri jafn mikil og hún væri hér mætti spyrja sig hvort þetta skapaði meiri vanda hér á landi heldur en í nágrannalöndunum. Það vissum við hins vegar ekki.

Bloggað um fréttina

Innlent »

Gul viðvörun fyrir Norðurland eystra

Í gær, 22:17 Gul viðvörun er í gildi vegna veðurs á Norðurlandi eystra og Austurlandi að Glettingi annað kvöld að sögn Veðurstofu Íslands. Meira »

Slasaðist er 500 kg stálbiti féll á hann

Í gær, 21:48 Maður var fluttur alvarlega slasaður með þyrlu Landhelgisgæslunnar á bráðamóttöku Landspítalans eftir að 500 kg stálbiti féll á hann í vinnuslysi í uppsveitum Árnessýslu. Meira »

Vegagerðin kýs leið Þ-H

Í gær, 21:37 Leið Þ-H á Vestfjarðaleið er sá kostur sem helst kemur til greina við uppbyggingu stofnvegakerfis um sunnanverða Vestfirði, að mati Vegagerðarinnar. Leiðin kemur best út við samanburð á öryggi, greiðfærni, styttingu leiða og er hagkvæmari. Valkostagreining Viaplans frá 12. desember breytir ekki þeirri niðurstöðu. Meira »

Fasteignaskattar lækka í Hafnarfirði

Í gær, 21:20 Álagningarstuðull fasteignaskatta lækkar og komið er til móts við barnafjölskyldur í fjárhagsáætlun Hafnarfjarðarbæjar fyrir árið 2019, sem samþykkt var á bæjarstjórnarfundi í dag. Meira »

Sannar gjafir fara víða um heim

Í gær, 20:47 „Allar gjafirnar eiga það sameiginlegt að bæta líf barna sem þurfa á hjálp okkar að halda. Það er því yndislegt að sjá hvað almenningur og fyrirtæki hér á Íslandi láta sig heilsu og réttindi barna varða og hversu margir kjósa að gefa Sannar gjafir um jólin,“ segir Ingibjörg Magnúsdóttir hjá UNICEF á Íslandi. Meira »

Ferðaþjónustan á fullu yfir hátíðirnar

Í gær, 20:32 Ferðaþjónusta í Reykjavík er í töluverðum viðskiptum yfir jól og áramót en staðan er ekki eins góð úti á landi. Í höfuðstaðnum eru hótel mörg fullbókuð. Meira »

Nikkan leynivopn í skötuklúbbnum

Í gær, 19:41 Þorláksmessuskatan er handan við hornið en Íslenski skötuklúbburinn, The Icelandic Skate Club upp á útlensku, ekki síst fyrir færeyska félagsmanninn Ásvald Simonsen, tekur ávallt forskot á sæluna og heldur árlega skötuveislu í hádeginu á laugardegi um miðjan desember. Meira »

Án rafmagns í tæpan sólarhring

Í gær, 19:28 Nokkur íbúðarhús á Leiruvegi á Kjalarnesi voru rafmagnslaus vegna háspennubilunar í tæplega sólarhring áður en rafmagn kom aftur á nú rétt fyrir kl. 19. Íbúi á svæðinu hefur fjárfest í rafstöð vegna tíðra bilana. Meira »

Fjórtán verkefni tengd hjúkrunarrýmum

Í gær, 19:03 Alls eru fjórtán verkefni í farvatninu á vegum ríkisins tengd hjúkrunarrýmum og eru þau mislangt á veg komin. Þetta segir Svandís Svavarsdóttir heilbrigðisráðherra. 50 aldraðir liggja á bráðadeildum. Meira »

Báðir ökumenn fluttir á Landspítala

Í gær, 18:50 Ökumaður annars bílsins sem lenti í árekstri á Gaulverjabæjarvegi laust fyrir klukkan 17 í dag var fluttur á Landspítala með þyrlu Landhelgisgæslunnar, sem lenti þar klukkan rúmlega 18 í kvöld. Meira »

50 hafi keypt vændi af fatlaðri konu

Í gær, 18:41 Grunsemdir eru uppi um að í kringum fimmtíu karlmenn hafi keypt vændi af fatlaðri konu á nokkurra mánaða tímabili. Konan hefur leitað til Bjarkarhlíðar, sem er miðstöð fyrir þolendur ofbeldis. Meira »

Sóttu svartfugl í jólamatinn

Í gær, 18:33 „Svartfuglinn er styggur og að skjóta hann er talsverð kúnst,“ segir Sævar Guðjónsson á Mjóeyri við Eskifjörð.   Meira »

Ómerktir ofnæmisvaldar í sósu

Í gær, 18:15 Matvælastofnun varar neytendur með ofnæmi eða óþol fyrir eggjarauðum, sinnepi, hveiti og/eða selleríi við neyslu á „Ópal heitreyktum laxabita m/muldum pipar“ frá Ópal Sjávarfangi. Meira »

Nærri helmingur notar síma undir stýri

Í gær, 17:34 Hátt í helmingur landsmanna, 49%, segist hafa notað farsíma undir stýri fyrir símtöl með handfrjálsum búnaði á síðustu tólf mánuðum, en 34% segjast hafa talað í síma við akstur án handfrjáls búnaðar. Meira »

„Hafa enga skyldu til að mæta“

Í gær, 17:20 Miðflokkurinn segir að þeir þingmenn sem hafa verið boðaðir á fund stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar hafi enga skyldu til að mæta. „Það er afar fátítt að þingnefndir séu notaðar í jafn augljósum pólitískum tilgangi og átti að gera. Slíkt á ekki að viðgangast.“ Meira »

Harður árekstur á Gaulverjabæjarvegi

Í gær, 17:03 Tveggja bíla árekstur varð á Gaulverjabæjarvegi skammt frá Hraunsá nú rétt fyrir kl 17. Slökkvilið, ásamt lögreglu og sjúkraflutningafólki, er á staðnum og unnið er að því að ná fólki út úr bílunum með klippum. Meira »

„Mig langar til að gera grín að þessu“

Í gær, 16:58 Kári Stefánsson lét ýmis stór orð falla á formlegri opnun jáeindaskanna á Landspítalanum í dag. Í viðtali við mbl.is ræddi hann svo meint afskiptaleysi „hrokafulls heilbrigðismálaráðherra.“ Meira »

Skorar á þingmenn að gefa jólabónusinn

Í gær, 16:22 Inga Sæland, formaður Flokks fólksins, skoraði á þingheim í dag að gefa jólabónus sinn til góðgerðamála og veifaði peningum í ræðustól Alþingis. Meira »

Dæmdir fyrir árás við Kiki

Í gær, 16:09 Tveir karlmenn á þrítugsaldri voru í gær dæmdir í þriggja mánaða fangelsi hvor fyrir líkamsárásir á tvo dyraverði við skemmtistaðinn Kíkí í miðbæ Reykjavíkur. Eru þeir einnig fundnir sekir um að hafa ekki hlýtt fyrirmælum og að annar þeirra hafi bitið lögreglumann. Meira »
HRINGSTIGAR _ HRINGSTIGAR
Hringstigar, úti sem inni. Þvermál 120, 130, 140, 150, 160, 170 cm og sérsmíði í...
VILTU VITA HVAÐ ER FRAMUNDAN ?
Þeir sem farnir eru segja mér um framtið þína. Tarot og bollar. Tímap. Erla, s. ...
Gefins - áttu klink sem þú mátt missa?
Kattholt þiggur með þökkum smámynt (hvaðan sem er). Þetta fer til að fjármagna...
* Öll stærstu á einum stað
Þú getur spilað með í yfir 50 stærstu Lottóum heimsins. Í yfir 12 ár hafa lottó...