Vafasamt Norðurlandamet í lyfjanotkun

Talið er að dauðsföllum vegna lyfjaeitrana hafi fjölgað.
Talið er að dauðsföllum vegna lyfjaeitrana hafi fjölgað. mbl.is/Sverrir Vilhelmsson

„Við sjáum miklu meiri notkun ávanabindandi lyfja á Íslandi heldur en annars staðar á Norðurlöndum. Það er ástæða til að hafa áhyggjur,“ sagði Ólafur B. Einarsson, verkefnisstjóri lyfjamála hjá Embætti landlæknis.

„Íslendingar eru langhæstir í notkun örvandi lyfja eins og rítalíns og skyldra lyfja. Við notuðum hlutfallslega 260% meira af þeim en Svíar sem komu næstir. Árið 2013 var Ísland í fyrsta skipti, samkvæmt norrænni heilbrigðistölfræði (Nomesco), komið í efsta sæti í notkun verkjalyfja á Norðurlöndum. Þá er Ísland orðið hæst í notkun verkjalyfja, örvandi lyfja, svefnlyfja og róandi lyfja, róandi og kvíðastillandi lyfja og flogaveikilyfja sem öll eru ávanabindandi.“

 Mikil notkun verkjalyfja hér

Lyfjastofnun birti nýlega grein um notkun ópíóða, sem yfirleitt eru verkjalyf. Notkun þeirra hér var borin saman við notkun í Danmörku og í Noregi. Á undanförnum níu árum hefur notkun þessara lyfja vaxið hér um 18% en á sama dróst notkun þeirra í Danmörku saman um 14% og í Noregi um 4%.

Ólafur sagði margar skýringar vera á mikilli notkun þessara verkjalyfja hér. Þeir sem nota mest af þeim glíma við erfið veikindi.

„Við sjáum líka marga sem glíma við lyfjafíkn fá þessi lyf,“ sagði Ólafur. Þeir sem glíma við fíknina fá ekki lyfjunum ávísað á sig heldur fá aðrir lyfin og selja þau síðan eða gefa.

Heildarnotkun lyfja í flokki ópíóíða var mest á Íslandi á árinu 2015 en minnst í Noregi. Notkun parkódíns var þá um fjórðungur af allri notkun ópíóíða hér á landi.

„Við höfum séð aukningu í flestum verkjalyfjum en ávísanir parkódíns forte bera af,“ sagði Ólafur. Tramadól var gert eftirritunarskylt hér á landi árið 2012 að ósk Embættis landlæknis. „Ópíóíð-lyf eru þau sem við sjáum koma oftast fyrir sem meginorsök dauðsfalla þar sem grunur leikur á lyfjaeitrun.“ Talið er að dauðsföll vegna lyfjaeitrana færist í vöxt.

 Hættuleg blanda lyfja

Matvæla- og lyfjastofnun Bandaríkjanna (FDA) sendi nýlega út alvarlega viðvörun um samhliða notkun verkjalyfja (ópíóíða) og róandi lyfja (benzódiazepín), þ.e. svefnlyfja, sefandi lyfja og þunglyndislyfja. Í grein Lyfjastofnunar segir að á árinu 2015 hafi yfir 8.000 Íslendingar fengið ávísað bæði ópíóíð-verkjalyfjum og róandi benzódíazepín-lyfjum á einhverjum tíma ársins.

Ólafur sagði ávísanavenjur ávanabindandi lyfja hér á landi vera áhyggjuefni. „Við teljum okkur merkja fjölgun dauðsfalla vegna lyfjaeitrana. Sterkir ópíóíðar eru oftast taldir vera orsök dauðsfallanna.“ Hann sagði ómögulegt að segja hve mörg dauðsföll verða á ári á Íslandi vegna lyfjaeitrana.

 Grunur um lyfjaeitrun

Embætti landlæknis fær matsgerðir þar sem greind eru sýni úr látnu fólki og grunur er um lyfjaeitrun. Í fyrra fékk embættið 36 slíkar matsgerðir til skoðunar. Í mörgum tilvikum er lyfjaeitrun ekki skráð dánarorsök, þótt sterk rök hnígi að því að ofnotkun lyfja hafi átt þátt í andlátinu. Þá eru ótalin slys sem verða þar sem fólk er undir áhrifum lyfja eða álag á heilbrigðiskerfið bæði þar sem fólk er að sækja í lyf og eins vegna afleiðinga misnotkunar. Ólafur sagði að þegar notkun þessara lyfja væri jafn mikil og hún væri hér mætti spyrja sig hvort þetta skapaði meiri vanda hér á landi heldur en í nágrannalöndunum. Það vissum við hins vegar ekki.

Bloggað um fréttina

Innlent »

Útilíkamsrækt í hreystigörðum

18:30 Fimm sveitarfélög hafa sett upp hreystigarða fyrir íbúa sína. Í görðunum, sem eru úti og ýmist kallaðir hreyfi- eða hreystigarðar, eru tæki til þol-, styrktar- og teygjuæfinga. Ókeypis er í tækin, sem ætluð eru fullorðnum. Meira »

Fer maraþon á hjólabretti

18:15 „Þetta er sjötta maraþonið mitt. Ég er hérna til að hafa gaman og njóta andrúmsloftsins. Svo er þetta skemmtileg leið til að sjá borgina,“ segir Chris Koch, 39 ára ferðalangur og hlaupari. Chris tekur þátt í Reykjavíkurmaraþoninu á morgun á hjólabretti, en hann fæddist bæði án handa og fóta. Meira »

Miðbærinn tekur á sig mynd

17:30 Það stendur mikið til í miðbænum á morgun þegar Menningarnótt fer fram í 23. skipti. Verið var að tyrfa Klapparstíginn þar sem mikið karnival fer fram á morgun á vegum Nova og við Arnarhól var verið að setja upp stærsta svið sem hefur verið á notað í Tónaflóði Rásar 2. Meira »

Vilja nútímavæða sjávarútveginn

17:15 „Sjávarútvegurinn hefur verið tiltölulega íhaldssöm atvinnugrein og hefur ekki tileinkað sér aðferðafræði sem hefur þekkst í fjármálakerfinu undanfarna áratugi. Við erum að reyna að koma þannig hugsun og aðferðafræði inn í sjávarútveginn,“ segir dr. Jón Þrándur Stefánsson, stjórnarformaður Sea Data Center, í samtali við mbl.is. Meira »

Tók ekki öskrandi á móti fólki

17:00 Eggert Magnússon, fyrrverandi formaður KSÍ, segist ekki muna eftir fundi með leikmönnum kvennalandsliðsins í knattspyrnu vegna þáverandi landsliðsþjálfara liðsins, Þórðar Lárussonar, þar sem hann hafi öskrað á þær en það kom fram í fyrirlestri Þóru B. Helgadóttur, fyrrverandi landsliðskonu. Meira »

Birtir erindi framkvæmdastjóra KVH

16:19 „Á fundi forsætisnefndar sem var að ljúka rétt í þessu sá ég mig knúna til að leggja fram tölvuskeyti frá framkvæmdastjóra Kjarafélags viðskiptafræðinga og hagfræðinga. Ég hef því að fullu upplýst hvaðan ég fékk upplýsingarnar,“ segir Vigdís Hauksdóttir í tölvupósti til fjölmiðla í dag. Meira »

Hlaupandi fólk um allan bæ

16:04 „Það verður hlaupandi fólk um allan bæ á morgun fram eftir degi,“ segir Anna Lilja Sigurðardóttir, upplýsinga- og samskiptastjóri hjá Íþróttabandalagi Reykjavíkur og kveður skráningu og áheitasöfnun fyrir Reykjavíkurmaraþonið, sem haldið er á morgun, ganga mjög vel. Meira »

Forsetinn gaf frumkvöðlum heillaráð

15:35 Fjárfestadagur Startup Reykjavik var haldinn í höfuðstöðvum Arion banka í dag þar sem níu sprotafyrirtæki kynntu viðskiptahugmyndir sínar fyrir innlendum og erlendum fjárfestum. Forseti Íslands, Guðni Th. Jóhannesson, hóf daginn með því að gefa frumkvöðlum tvö heillaráð fyrir komandi áskoranir. Meira »

Fer lengra ef söfnunin gengur vel

15:02 „Við völdum að hlaupa fyrir Kraft því systir okkar þriggja, Ólöf, greindist með heilaæxli þegar hún var einungis þrítug,“ segir Unnur Lilja Bjarnadóttir. Hún og fjölskylda hennar hlaupa í Reykjavíkurmaraþoninu á morgun til stuðnings Krafti. Meira »

„Verið að gera úlfalda úr mýflugu“

14:54 „Það er tiltölulega ný farið að tala um að glýfosat sé mögulega krabbameinsvaldur, en það hefur verið lengi notað og í miklu magni. Sé það mikill skaðvaldur er sennilegt að vísbendingar hefðu komið fram fyrir löngu,“ segir Kristín Ólafsdóttir, doktor í lífefnafræði. Meira »

Síðasta kæran felld niður

14:24 Búið er að fella niður áttundu og síðustu kæruna sem barst á hendur karlmanni sem starfaði sem stuðningsfulltrúi hjá Reykjavíkurborg, en hann var sakaður um að beita börn grófu kynferðislegu ofbeldi. Þetta staðfestir Kolbrún Benediktsdóttir varahéraðssaksóknari við mbl.is. Meira »

Smáralind rýmd vegna vatnsleka

14:07 Verslunarmiðstöðin Smáralind var rýmd um hádegisbil vegna vatnsleka. Þetta staðfestir Sveinn Stefánsson, umsjónarmaður Smáralindar. Vatnsrör sem tengist brunakerfi Smáralindar fór í sundur um klukkan 11:15 á athafnasvæði verslana, sem er í kjallara í suðurhluta verslunarmiðstöðvarinnar. Meira »

Fyrsta lag Baldurs úr Hjartasteini

14:00 Baldur Einarsson, ungur leikari og tónlistarmaður sem lék í myndinni Hjartasteini, spjallaði um myndina og næstu tónlistarverkefni sín á K100 í vikunni. Þar var lagið hans, On my Mind, frumflutt, en Einar Örn Jónsson, faðir hans og tónlistarmaður, samdi. Feðgarnir unnu lagið og myndbandið saman. Meira »

Hafa fundið makríl í Smugunni

13:58 Bjarni Ólafsson AK stefnir nú hraðbyri í Smuguna en þar hefur verið nokkur makrílveiði síðustu daga, á sama tíma og rólegt hefur verið yfir makrílveiðunum við Íslandsstrendur. Meira »

Skólabækurnar ódýrastar hjá Heimkaup

13:56 Töluverður verðmunur er á skólabókum fyrir framhaldsskólanema á milli verslana og gætu nemendur sparað sér töluverðar fjárhæðir með því að kaupa bækurnar þar sem þær eru ódýrastar. Allt að 5.349 kr. verðmunur var á einstakri bók í verðkönnun ASÍ sem framkvæmd var þann 15. ágúst. Meira »

Úr Réttó í menntamálaráðuneytið

13:25 Jón Pétur Zimsen, fyrrverandi skólastjóri við Réttarholtsskóla, hefur verið ráðinn aðstoðarmaður Lilju Alfreðsdóttur, mennta- og menningarmálaráðherra. Jón Pétur hefur starfað að skólamálum um árabil, nú síðast sem skólastjóri Réttarholtsskóla. Meira »

Ölfusár­brú opin á ný

13:18 Búið er að opna Ölfusárbrú fyrir umferð, að því er fram kemur í tilkynningu frá Vegagerðinni. Upphaflega var gert ráð fyrir að hún myndi ekki opna fyrr en á mánudag. Opnun fyrir áætlaðan tíma er sagt góðu skipulagi og samvinnu þeirra sem koma að verkinu að þakka. Meira »

Ræddu málið í morgunmatnum

12:50 „Ég get tekið undir hvert orð sem hún segir,“ segir Guðlaug Jónsdóttir, fyrrverandi landsliðskona í knattspyrnu, um fyrirlestur Þóru B. Helgadóttur á ráðstefnunni „Gender and Sport“ í gær. Meira »

Sækja um að hjóla til Parísar

12:10 „Það eru þó nokkuð margir búnir að sækja um,“ segir Guðbjörg Þórðardóttir, fjölmiðlafulltrúi Team Rynkeby á Íslandi. Frestur til að sækja um þátttöku í góðgerðarhjólreiðum frá Kaupmannahöfn til Parísar rennur út í dag. Meira »
FJÖLNOTAKERRUR _ STURTUKERRUR
Fjölnotakerrur, auðvelt er að koma bílum og vélum uppá, 4 til 6 metra langar. St...
Til sölu Rav 4 2014
Til sölu Rav 4 Til sölu fallegur Rav 4 VX árgerð 2014 leður,topplúga,krókur E...
INTENSIVE ICELANDIC, ENGLISH & NORWEGIAN f. foreigners - ÍSLENSKA f. útl - ENSKA f. fullorðna - NORSKA
START/BYRJA: ÍSLENSKa, ENSKA,NORSKA: I, II, III, IV, V, VI: 2018: 23/7 (Ends 16...
Bókhald
NP Þjónusta Býð fram liðveislu við bókanir, reikn-ingsfærslur o.fl. Hafið samban...