Áhrif loftslagsbreytinga verða víðtæk

Hitatölur hafa verið mældar í Stykkishólmi undanfarin 220 ár. Síðasta ...
Hitatölur hafa verið mældar í Stykkishólmi undanfarin 220 ár. Síðasta ár var það hlýjasta frá því mælingar hófust, en meðalhitinn var þá 5,5 gráður á ársgrundvelli. mbl.is/ Ómar Óskarsson

„Það er enginn vafi á því að afleiðingar loftslagsbreytinga fyrir náttúru og  þjóðlíf verða víðtækar. Það er mjög einföld fullyrðing sem er auðvelt að verja og þær eru nú þegar orðnar nokkrar,“ segir Halldór Björnsson, sérfræðingur og formaður vísindanefndar um Loftslagsbreytingar í samtali við mbl.is.

Halldór kynnti á ársfundi Veðurstofunnar nú í morgun hluta skýrslu nefndarinnar um hnattrænar loftslagsbreytingar og áhrif þeirra á Íslandi. Vonast er til að skýrslan, sem unnin er að beiðni Umhverfisráðuneytisins og sem hluti af sóknaráætlun í loftslagsmálum, verði tilbúin í haust.

Í erindi sínu fjallaði Halldór um loftslagssögu Íslands síðustu árhundruð og áratugi, auk þess að horfa til þróunarinnar næstu hundrað árin.

Hlýnunin hér sú sama og annars staðar á jörðinni

„Það er búið að vera að hlýna hér stöðugt í 200 ár, eða frá því að við byrjuðum að mæla. Þetta er mjög skrykkjótt hlýnun, en í heildina eru þetta 0,8 gráður á öld,“ segir hann. „Vissi maður ekki meira um málið, þá myndi maður mögulega telja að þetta væri náttúruleg sveifla. En af því að við vitum að jörðin er að hlýna og hvers vegna það gerist, þá vitum við líka að á Íslandi er hlýnunin sú sama og annars staðar í heiminum, þó að að sveiflurnar hér séu margfalt meiri.“

Máli sínu til skýringar nefnir Halldór að ef horft sé yfir nógu langt tímabil þá sjáist að þróunin á Íslandi sé í takt við hnattræna hlýnun, sem er um 0,8 gráður á öld.

„Hnattræn hlýnun er auðsæ og ummerki hlýnunar eru víðfem. Þrjú síðustu ár hafa verið þau hlýjustu frá upphafi,“ segir hann.

Fjölmenni var á ársfundi Veðurstofunnar.
Fjölmenni var á ársfundi Veðurstofunnar. mbl.is/Golli

Hlýnar um 4 gráður á næstu öld að óbreyttu

Halldór bætir við að spár hingað til hafi gengið nokkuð vel eftir. „Þannig að það er enginn ástæða til annars, en að telja að ef við höldum áfram að losa þá muni ekki lika halda áfram að hlýna. Það gildir líka fyrir Ísland, jafnvel þó að það verði áfram sveiflur milli ára.“

Halldór segir loftslagsspár vísindanefndarinnar fyrir næstu hundrað árin gera ráð fyrir allt að 4 gráðu hlýnun. „Heitasta sviðsmyndin miðar við að við höldum áfram að losa með sama hætti og áður. Sú sviðsmynd er svo langt út fyrir það sem fellur undir náttúrulegan breytileika, að það væri aldrei hægt flokka hana undir hefðbundnar sveiflur.“

Kaldasta sviðsmyndin sem miðast við að verulega verði dregið úr losun, gerir ráð fyrir 1,5 gráðu hlýnun. „Gangi þessi kaldasta sviðsmynd eftir, þá verður náttúrulega hlýrra, en það munu samt koma tímabil sem verða í ætt við köldustu tímabilin á síðustu öld,“ segir Halldór og nefnir hafísárin sem dæmi.

„Það má segja að vægasta sviðsmyndin sem er aðeins undir Parísarsamkomulaginu hvað losun varðar, sé eins og hlýi hlutinn af síðustu öld þar sem hitastig var ekki miklu hærra en það er nú.“

Jöklar hopa og land grænkar

Halldór fjallaði ekki um afleiðingar hlýnunar í erindi sínu, en sagði í samtali við mbl.is að margt sé þó vitað um þær. „Jöklarannsóknir hafa til að mynda sýnt okkur að íslenskir jöklar eru að hopa mjög mikið og hafa gert nánast látlaust í 30 ár.“  Hann segir árið 2015 hafa verið áhugaverða undantekningu frá þessu, en 2016 hafi jöklarnir síðan aftur hagað sér líkt og fyrri ár.

Hitabreytingar í loftslagslíkönum fyrir landið og miðin, þ.e. svæði sem ...
Hitabreytingar í loftslagslíkönum fyrir landið og miðin, þ.e. svæði sem afmarkast af 60 – 70N og 10 – 30 V. Fyrir 2000 byggir myndin á niðurstöðum 42 loftslagslíkana sem keyrð eru með upplýsingar um aukningu gróðurhúsalofftegunda, agnamengun og eldgos. Líkönunum er ekki ætlað að herma þróun hitans ár frá ári, heldur einungis trúlega dreifingu hans. Gráaskyggða svæðið sýnir niðurstöður líkana og gráir tónar gefa til kynna dreifinguna. Rauða línan er meðaltal líkananna. Svarta línan sýnir niðurstöður líkanreiknings á raunverulegri þróun hita (endurgreining), og fíndregnar ljósbláar línur sýna mælingar á íslenskum veðurstöðvum. Bláa sveigða línan sýnir útjafnað meðaltal íslensku stöðvanna. Augljóslega falla íslensku mælingarnar vel að endurgreiningunni og þó hitaferillinn flakki heldur hann sig að mestu innan gráskyggða svæðisins. Líkön og mælingar eru sammála um hlýnun í lok aldarinnar, en ekki um hlýnunina um miðbik aldarinnar (hnattræn samantekt sýnd í fyrirlestrinum sýnir sambærilega niðurstöðu) Eftir 2000 eru tvær sviðsmyndir sýndar. Sú hlýrri (sviðsmynd RCP85) svarar til lítt heftrar losunar gróðurhúsalofftegunda og ákafari hlýnunar á hnattræna vísu, - sem og við Ísland Sú kaldari (RCP26) svarar til losunar sem er undir s.k. Parísar viðmiðum og í henni hlýnar minna. Ef tímabilin 2081 – 2100 er borið saman við 1986 – 2005 í þessum sviðsmyndum er hlýnunin að jafnaði 4.1 °C í hlýrri sviðsmyndinni en 1.5°C í þeirri kaldari. Kort/Ársskýrsla Veðurstofu Íslands

„Sumir hlutir eru fyrirsjáanlegir vegna þess að staðbundnar aðstæður eru þannig að það má vera nokkuð ljóst hvað gerist,“ segir Halldór og rifjar upp þau orð Odds Sigurðssonar í viðtali við Morgunblaðið fyrir all löngu að Skeiðará myndi skipta um farveg innan tíu ára. „Það tók níu ár og sjö mánuði. Nú er það þannig að allt vatn frá Skeiðarárjökli rennur til sjávar um Gígjufljót, það nær ekki lengur að renna til sjávar um Skeiðará,“ segir hann.

Miklar breytingar hafi þannig orðið sem megi rekja beint til þess að jöklarnir séu að hopa. „Síðan er landið að rísa við suðurströndina, en sígur ýmist annars staðar eða stendur í stað, svo er einnig augljóst að landið hefur grænkað og allt eru þetta áhrif hlýnunar sem við erum að sjá í kringum okkur.

Það er heldur enginn vafi á því að þetta mun hafa mjög miklar breytingar og að afleiðingar loftslagsbreytinga fyrir náttúru og þjóðlíf munu verða víðtækar.“

mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Hæsta meðalverðið var 530.000 kr. á fermetra

16:20 Á árinu 2017 var hæsta meðalverð fjölbýlis á höfuðborgarsvæðinu í miðborginni um 530 þús. kr. á m2 sem er um 7% hærra verð en á næsta hverfi. Næst dýrasta hverfið var Teigar og Tún og í þriðja sæti Melar og Hagar. Meira »

Í köfunarlækningum í S-Afríku

16:00 Andri Wilberg Orrason læknir er þessa dagana staddur í Suður-Afríku til að ljúka við verklega hlutann af fjarnámi sínu í köfunarlækningum. Meira »

Sigmundur spurði Bjarna um Borgarlínu

15:44 „Mun ráðherra fjármagna kosningaloforð Samfylkingar í Reykjavík?“ spurði Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, formaður Miðflokksins, og beindi orðum sínum til Bjarna Benediktssonar fjármálaráðherra. Meira »

Pattstaða í deilunni - fundað á fimmtudag

14:56 Næsti fundur samninganefnda Ljósmæðrafélags Íslands og ríkisins er boðaður á fimmtudag. Áslaug Valsdóttir, formaður Ljósmæðrafélags Íslands, segir stöðuna í kjaradeilunni þá sömu og áður. Meira »

Við æfingar á Eyjafjarðarsvæðinu

14:43 Flugsveit frá danska flughernum sinnir loftrýmisgæslu á Íslandi um þessar mundir en 60 liðsmenn hans komu til landsins á dögunum í þeim tilgangi. Meira »

Markmiðið er að slökkviliðsmenn þekki vel til staðhátta

14:28 Orka náttúrunnar og Brunavarnir Árnessýslu hafa endurnýjað samstarfssamning sinn um reglubundnar brunavarnaæfingar í virkjunum ON á Hellisheiði og Nesjavöllum. Mikilvægi samstarfsins sýndi sig vel þegar upp kom eldur í Hellisheiðarvirkjun í vetur. Meira »

Framkvæmdu úttekt vegna jáeindaskannans

13:43 Lyfjastofnun framkvæmdi í síðustu viku úttekt á geislavirku lyfi, sem gefa þarf þeim sjúklingum sem fara í jáeindaskannann. Þetta staðfestir Bogi Brimir Árnason, heil­brigðis­verk­fræðing­ur á rönt­g­en­deild Land­spít­ala. Meira »

Álíta sjálfstæðið vera vesen

14:01 Aukinn þrýstingur af hálfu Evrópusambandsins í garð Íslands um að taka upp frekari reglur á sviði orkumála og matvæla er að skapa ergelsi, en þetta kemur fram í viðtali Telegraph við Bjarna Benediktsson, fjármálaráðherra. Meira »

Minna álag á ríkissaksóknara

13:39 Innanríkisráðuneyti hefur brugðist við ábendingum Ríkisendurskoðunar með því að tryggja ríkissaksóknara aukin fjárframlög síðustu ár, auk þess sem álag á embættið minnkaði með stofnun embættis héraðssaksóknara árið 2016. Meira »

Sindri fyrir dómara á morgun

13:00 Sindri Þór Stefánsson verður leiddur fyrir hollenskan dómara á morgun sem mun taka ákvörðun um hvort hann verði úrskurðaður í gæsluvarðhald á meðan framsal hans til íslenskra yfirvalda er til umfjöllunar fyrir hollenskum dómstólum, segir Evert Boerstra, fjölmiðlafulltrúi héraðssaksóknara í Amsterdam í samtali við mbl.is. Meira »

Segja samning ekki á borði ráðherra

12:47 Heilbrigðisráðherra leggur kapp á að finna fyrirkomulagi á þjónustu við sængurkonur í heimahúsum traustari umgjörð en felst í þeim rammasamningi sem starfað hefur verið eftir hingað til. Meira »

Töluvert tjón eftir rúðubrotin

11:53 Gísli Kristinn Lórenzson hjá Þór á Akureyri, rekur ekki minni til að húsnæði íþróttafélagsins hafi orðið fyrir sambærilegum skemmdum áður, en tveir átta ára dreng­ir voru tekn­ir af lög­regl­unni á sjö­unda tím­an­um í gær fyr­ir rúðubrot í vall­ar­hús­inu á íþrótta­svæði Þórs. Meira »

Ábyrgðin verði hjá utanríkisráðuneytinu

11:45 Forsætisráðherra hyggst leggja til við forseta Íslands að stjórnskipuleg ábyrgð á leyfisveitingum íslenskra stjórnvalda skv. 1. mgr. 78. gr. loftferðalaga vegna hergagnaflutninga með borgaralegum loftförum verði færð frá samgöngu- og sveitarstjórnarráðuneytinu til utanríkisráðuneytisins. Meira »

Borgarísjaki í Breiðamerkurlóni

10:41 Svokölluð kelfing er nýafstaðin í Jökulslárlóni á Breiðamerkursandi. Austarlega við jaðar Breiðamerkurjökuls hefur losnað borgarísjaki og hann snýst í lóninu og ryður undan sér bylgju. Meira »

Ljósmæður í heimaþjónustu óvirkar

10:24 „Það eru allar orðnar óvirkar á listanum,“ segir Ellen Bára Valgerðardóttir, ljósmóðir á Landspítala og sjálfstætt starfandi ljósmóðir í heimaþjónustu. Í gær var greint frá því að 60 ljósmæður sem sinna heimaþjónustu myndu leggja niður störf í dag en nú er ljóst að allar, 95, leggja niður störf. Meira »

Dregur úr fjölgun í ferðaþjónustu

10:50 Það hægir á fjölgun launþega í ferðaþjónustu. 24.700 launþegar störfuðu hjá 1.727 launagreiðendum í ferðaþjónustu í febrúar á þessu ári og hafði launþegum í ferðaþjónustu fjölgað um 700 samanborið við febrúar 2017. Meira »

Ákærður fyrir meiriháttar skattalagabrot

10:40 Sigurður Kristinsson, sem sat þar til nýlega í gæsluvarðhaldi vegna umfangsmikils fíknefnasmygls, hefur verði ákærður fyrir meiriháttar skattalagabrot í rekstri einkahlutafélagsins SS Verks. Meira »

Þarf að greiða tæpar 100.000 kr.

10:20 Lögreglan á Suðurnesjum stöðvaði för erlends ferðamanns sem mældist aka á 153 km hraða á Reykjanesbraut nýverið, en þar er hámarkshraði 90 km á klst. Þarf ökumaðurinn að greiða 97.500 kr. í sekt. Meira »
INTENSIVE ICELANDIC, ENGLISH & NORWEGIAN f. foreigners - ÍSLENSKA f.útl - ENSKA - NORSKA
ÍSLENSKA, ENSKA, NORSKA: I, II, III, IV, V, VI: START/BYRJA: 2018 2/4, 30/4, 28...
Viðeyjarbiblía 1841 til sölu
Til sölu Viðeyjarbiblía frá 1841, upplýsingar í síma 772-2990 eða á netfangið rz...
Jeppadekk - lítið notuð
Lítið notuð jeppadekk, 265/60 R18, fjögur stk. 40.000 kr. S. 897-3374...
 
Bílaleiga til sölu
Fyrirtæki
Til sölu bílaleiga Sem sérhæfir sig í...
Hádegisfundur
Fundir - mannfagnaðir
ses.xd.is Samtök eldri sjálfstæði...
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 opin vinnustofa kl. 9 og f...
Framhald
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...