„Húsbók“ fylgi með seldu húsnæði

Veggjatítlur eru mikill skaðvaldur.
Veggjatítlur eru mikill skaðvaldur. mbl.is/Kristinn Ingvarsson

Á ráðstefnu um veggjatítlur og myglusveppi sem var haldin á Nauthól í morgun lagði Katrín Júlíusdóttir, framkvæmdastjóri Samtaka fjármálafyrirtækja, til að eins konar húsbók fylgdi með hverju húsnæði sem keypt væri þannig að nýir eigendur geti séð þær endurbætur sem hafi verið gerðar á húsnæðinu. 

Líkti hún þessu við smurbók sem fylgdi með bílum.

Með þessu væri auðveldara að tryggja nýja eigendur fyrir skakkaföllum af völdum veggjatítla eða myglusveppa og einnig væri auðveldara að veita þeim lán.

Seljandi myndi þá láta ástandsskoðun frá fagaðila fylgja við sölu húsnæðisins þar sem viðhaldið hefur verið skráð niður.

Katrín benti á mikilvægi þess að auka forvarnir á meðal almennings vegna þessara vágesta, til dæmis varðandi rétt rakastig, og að allar upplýsingar verði tiltækar á einum stað.

Hún nefndi að vátryggingar bæti eingöngu tjón sem eru skyndileg og ófyrirséð.  Þau nái ekki til tjóna sem eiga sér stað á löngum tíma.

Fjármála- og efnahagsráðuneytið, í samstarfi við Háskóla Íslands, Mannvirkjastofnun, Nýsköpunarmiðstöð, Samtök fjármálafyrirtækja og Viðlagatryggingu Íslands, boðaði til ráðstefnunnar. Þar var meðal annars fjallað um hlutverk opinberra aðila vegna tjóna á fasteignum sem hljótast af þessum vágestum.

Katrín Júlíusdóttir, framkvæmdastjóri Samtaka fjármálafyrirtækja.
Katrín Júlíusdóttir, framkvæmdastjóri Samtaka fjármálafyrirtækja.

Afar snúin mál

Benti hún jafnframt á dóma sem hafa fallið í tengslum við veggjatítlur en þar höfðu eigendur sótt fyrri eigendur til saka. Eitt dæmi tók hún frá árinu 2001 þegar héraðsdómur dæmdi seljanda til að veita afslátt vegna leynds galla. Hæstiréttur staðfesti síðar dóminn. Katrín sagði mál sem þessi afar snúin, því erfitt getur reynst að finna hver ber ábyrgð á vandanum.

Hún sagði að hjá einu tryggingarfélagi sem hún ræddi við hafi fimm tilvik vegna altjóns af völdum veggjatítlu komið upp á síðustu 30 árum. Hjá öðru tryggingafélagi hafði ekkert slíkt tilvik komið upp. Hún hvatti fólk til að tilkynna um atvik sem þessi. „Það er engin skömm að lenda í svona,“ sagði hún.

Í máli Katrínar kom einnig fram að hér á landi séu 4.672 timburhús sem eru meira en 50 ára gömul, sem nemur þremur prósentum allra húsa hérlendis. Að tryggja slík hús geti reynst mjög dýrt. Krefjast þyrfti þess að fasteignin yrði ástandsskoðuð mjög vel áður en tryggingin yrði veitt. Einnig sé spurning hvort fólk telji sig þurfa slíka tryggingu þegar komi í ljós að húsið sé í góðu lagi eftir ástandsskoðun.

Víða á Norðurlöndunum er boðið upp á tryggingu vegna skemmda, meðal annars af völdum vágesta. Þar eru tryggingarnar háar og gerð er krafa um viðamikla ástandsskoðun áður en tryggingin er veitt.

mbl.is/Sigurður Bogi

Misjöfn staða lánveitenda og lántaka

Katrín velti því upp hvað lánveitendur geti gert þegar hús verður ónýtt og veðið sömuleiðis. Þeir séu í misjafnri stöðu til að taka á málunum. Til dæmis geta lífeyrissjóðir átt erfitt um vik. „Bankar og íbúðalánasjóður hafa og geta gert eitthvað í þessum efnum en það breytir því ekki að staða lántakenda er gríðarlega ólík,“ sagði Katrín og tók fram að lán á eigninni geta verið mishá.

Þá kemur upp spurningin um hvaða réttlæti felst í því þegar annar fær 40% bætt en hinn 85%. „Það er engin ein patentlausn á þessu. Við þurfum í sameiningu að finna lausn sem virkar, þannig að það komi allir sem best frá þessu.“

Lirfurnar stærsta áhyggjuefnið

Björn Marteinsson, arkitekt og verkfræðingur við Háskóla Íslands, sagði að lirfur veggjatítla væru stærsta vandamálið. Þær geti grasserað í timbri í tvö til þrjú ár. Lirfurnar lifa í 22 til 23 gráðu hita og þrífast ekki ef hitinn fer yfir 28 gráður. Ef hitinn fer undir 12 gráður stöðvast vöxtur þeirra alfarið. Hagstæðustu skilyrðin eru við 30% raka í viði.

Björn benti á fjölda umfjallana um veggjatítlur á Timarit.is og taldi níu á síðustu sjö árum, sem er nokkur aukning frá síðustu áratugum. Hann sagði aukninguna áhyggjuefni.

Raki og mygla geta verið til vandræða í híbýlum fólks.
Raki og mygla geta verið til vandræða í híbýlum fólks. mbl.is/Golli

„Sprenging“ vegna mygluvanda

Varðandi vanda í tengslum við fúa og myglu var fjallað 160 sinnum á Timarit.is um húsamyglumál á árunum 2010 til 2017. Til samanburðar voru þau fimm á árunum 1990 til 1999. Hann sagði sprengingu hafa orðið í slíkum málum og að „eitthvað verulega mikið“ væri að.  Sjálfur hefur hann séð þrjú alvarleg dæmi um þetta frá árinu 1979.

Björn sagði myglusvepp geta vaxið í mjög breiðu umhverfi. Kjöraðstæður hans séu þegar rakastigið fer yfir 90% og lofthiti sé 20 til 35 gráður.

Hann benti á að loftraki væri hár hérlendis, sérstaklega á suðvesturhorninu. Í samantekt sinni sagði hann að loftraki væri nægur fyrir veggjatítlur hérlendis en hitastigið væri of lágt til að þær þrífist utandyra. Hann sagði að myglusveppur geti þrifist utandyra en vegna lágs hitastigs sé vöxturinn hægur.

Björn sagði mikilvægt að greina vandann og meta tjónaáhættuna til að sjá hvar við stöndum. Orsakatengsl og ábyrgð væru flókin úrlausnarmál sem geti dregist á langinn að leysa. Því þurfi að finna leið til að bæta fólki tjón úr tryggingum eða einhvers konar ábyrgðarsjóði. „Þetta er stórmál. Það reynir virkilega á að finna einhverja lausn,“ sagði hann.

Glæra frá Birni um vaxtaskilyrði myglusvepps.
Glæra frá Birni um vaxtaskilyrði myglusvepps.

Þörf á meiri rannsóknum

Dr. Johan Mattsson frá Noregi starfar við skemmdir vegna myglu í Noregi. Flest málin sem tryggingafélög hafa haft þar á sinni könnu hafa verið við strendurnar þar sem rakinn er meiri.

Hann velti fyrir sér hvort ástæðan fyrir vágestunum hér á landi væru loftslagsbreytingar, breytingar á notkun bygginga eða jafnvel byggingaefnið. Hann sagði þörf á frekari rannsóknum.

Glæra frá Johan Mattsson um veggjatítlur.
Glæra frá Johan Mattsson um veggjatítlur.

Hærra hlutfall hér á landi

Hulda Árnadóttir, framkvæmdastjóri Viðlagatryggingar Íslands, gerði grein fyrir hlutverki opinberra aðila vegna ótryggjanlegra tjóna á fasteignum. Þar kom fram að þau tjón sem ekki fást bætt úr vátryggingum séu tjón sem eiga sér langan aðdraganda. Slík tjón séu meðal annars af völdum myglusvepps, veggjatítla, rottumítla, siga á húsum og landbrots.

Hún lagði áherslu á að ef engin brunatrygging er fyrir hendi fæst engin viðlagatrygging.

Skemmdir á húsnæði.
Skemmdir á húsnæði. mbl.is/Kristinn Ingvarsson

Hulda benti á rannsóknir þar sem kemur fram að talsvert hærra hlutfall af raka- og mygluskemmdum sé á Íslandi en annars staðar á Norðurlöndunum.  Hún sagði að á nokkurra ára fresti berist fréttir af tjóni af völdum veggjatítlu, nýleg dæmi séu um eyðileggingu af völdum rottumítla, nokkur dæmi séu um hús sem hafi eyðilagst vegna jarðsigs og nokkur dæmi séu um hús sem hafi brotnað vegna ágangs sjávar.

Hún fagnaði því að fólk hafi komið saman á ráðstefnuna til að ræða saman og vonaðist til að ráðstefnan muni fyrirbyggja að við sitjum uppi með verra ástand eftir nokkur ár.

mbl.is

Innlent »

Stórbruni í Hafnarfirði

22:36 Allt tiltækt slökkvilið á höfuðborgarsvæðinu hefur verið kallað út vegna mikils elds í Stálorku á Hvaleyrarbraut í Hafnarfirði. Stálorka er fyrirtæki sem sérhæfir sig í sérsmíði úr áli og stáli. Mikill eldur er og berast sprengingar frá staðnum. Meira »

Leiðindaveður næstu tvo sólarhringana

22:27 Óveður var á Reykjanesbraut og fyrir botninum á Hvalfirði í kvöld samkvæmt merkingum Vegagerðarinnar og náðu hviður undir Hafnarfjalli 45 m/s. Töluverð röskun varð þá á flugi frá Keflavíkurflugvelli. Aðeins hefur dregið úr vindi, en það hvessir á ný strax í fyrramálið. Meira »

Föstudagskaffi með Dinnu og Lilju

22:01 Alþjóðlega glæpasagnahátíð, rithöfundar á Twitter, nýyrði sem Jónas Hallgrímsson fann upp og almenn stemning hjá rithöfundum sem standa í bókaútgáfu fyrir jólin var inntak umræðna í Föstudagskaffinu síðdegis hjá þeim Loga og Huldu. Meira »

Ómar Ragnarsson vill að fólk noti plast

21:00 Ómar Ragnarsson útbýtti plastpokum á útgáfuhófi í kvöld. Hann hvetur fólk til að endurnýta pokana og ekki bara einu sinni, heldur um aldur og ævi. Meira »

Fimm fengu 2,5 milljarð í Eurojackpot

20:47 Fimm hlutu fyrsta vinning í EuroJackpot-út­drætti kvölds­ins að þessu sinni og fá þeir rúma 2,5 milljarða króna hver í sinn hlut. Meira »

Bækurnar eru ekki aðalatriðið

20:45 „Bókasöfn eru að breytast; bækurnar eru vissulega áberandi en ekki lengur aðalatriðið,“ segir Pálína Magnúsdóttir borgarbókavörður í Reykjavík. Meira »

Aðskilnaði akstursstefna jafnvel flýtt

19:55 Ráðherra samgöngumála útilokar ekki að aðskilnaði akstursstefna á Reykjanesbraut við Hafnarfjörð verði flýtt, en hann fundaði með forsvarsfólki Stopp-hópsins svokallaða í fyrradag. Meira »

Ákærð fyrir tæp 30 þjófnaðarmál

19:33 Framlengt gæsluvarðhald konu ákærðrar fyrir hátt í 30 stuldi hefur verið staðfest af Landsrétti. Landsréttur taldi ólíklegt að hin ákærða myndi hætta að brjóta af sér áður en niðurstaða fengist í málinu. Meira »

Veita 100 m.kr. til neyðaraðstoðar í Jemen

19:14 Utanríkisráðuneytið ætlar að verja 100 milljónum til neyðaraðstoðar í Jemen. Mun framlagið skiptast jafnt milli tveggja stofnana Sameinuðu þjóðanna sem eru í landinu og sinna neyðaraðstoð. „Neyðin er slík að hver mínúta skiptir máli,“ segir Guðlaugur Þór Þórðarson utanríkisráðherra. Meira »

Tóku landganga úr notkun vegna veðurhams

18:56 Taka þurfti alla landganga úr notkun á Keflavíkurflugvelli nú síðdegis vegna vindhraða. Stigabílar eru heldur ekki í notkun af sömu ástæðu og segir Guðjón Helgason, upplýsingafulltrúi Isavia, 12 flugvélar frá Icelandair sem fara áttu í loftið síðdegis nú bíða þess að komast af stað. Meira »

Eldur í verkstæði á Neskaupstað

17:55 Tveir voru fluttir með sjúkrabíl á sjúkrahúsið í Neskaupstað vegna gruns um reykeitrun, eftir að eldur kviknaði í litlu verkstæði á Norðfirði um klukkan 15:30 í dag. Meira »

Kærðu sölu á kjöti af heimaslátruðu til lögreglu

17:51 Matvælastofnun hefur óskað eftir að lögregla taki til rannsóknar markaðssetningu á lambakjöti af heimaslátruðu á bændamarkaði sem haldinn var á Hofsósi í lok septembermánaðar. Meira »

Kópavogsbær sýknaður af kröfum Lauga

17:30 Landsréttur hefur sýknað Kópavogsbæ af skaðabótakröfum Lauga vegna ákvörðunar bæjarins um að hafna tilboði fyrirtækisins í leigu á líkamsræktaraðstöðu við sundlaugar í bænum. Þar með staðfesti Landsréttur sýknudóm Héraðsdóm Reykjaness síðan í febrúar síðastliðnum. Meira »

Segir tillögur Miðflokksins fjármagnaðar

17:28 „Það er ekki hægt að leggja alla pósta saman og segja að verið sé að auka útgjöld, það er ekki rétt aðferð,“ segir Birgir Þórarinsson, þingmaður Miðflokksins, í samtali við mbl.is um breytingartillögur flokksins við fjárlagafrumvarpið. Meira »

Unnið að því að meta skemmdirnar

17:04 Ekkert liggur enn fyrir um umfang skemmdanna sem urðu á farþegaþotu WOW air á flughlaði St. Louis flugvallarins í gær, né hversu langan tíma mun taka að gera við vélina. Að sögn upplýsingafulltrúa WOW air er nú unnið að því að meta skemmdirnar og hvert framhaldið verði. Meira »

Tími aðgerða að renna upp

16:52 Ríkisstjórnin hefur samþykkt að skipa starfshóp til þess að útfæra sértækar aðgerðir sem eiga að gera ungu og tekjulágu fólki kleift að kaupa sér íbúðarhúsnæði, en félags- og jafnréttismálaráðherra lagði fram tillögu þess efnis á fundi ríkisstjórnarinnar í dag. Meira »

Hika ekki við að svíkja gefin loforð

16:36 „Í vikunni varð ljóst að stjórnvöld ætla ekki að eiga frumkvæði að því að jafna kjörin og beita skatt- og bótakerfinu til jöfnuðar. Slíkar breytingar þarf greinilega að sækja fast og eru það vonbrigði.“ Þannig hefst pistill Drífu Snædal, forstjóra ASÍ. Meira »

Eiríkur hlýt­ur verðlaun Jónas­ar

16:32 Eiríkur Rögnvaldsson hlaut í dag verðlaun Jónas­ar Hall­gríms­son­ar þegar þau voru afhent við hátíðlega athöfn á Höfn. Við sama tækifæri tók Aðalsteinn Ásberg Sigurðsson við sérstakri viðurkenningu á degi íslenskrar tungu fyrir verkefnið Skáld í skólum. Meira »

Dómur í kynferðisbrotamáli mildaður

16:30 Landsréttur hefur dæmt karlmann í 18 mánaða skilorðsbundið fangelsi fyrir kynferðisbrot gegn 17 ára stúlku árið 2015 og dæmt hann til að greiða henni 1.3 milljónir króna í miskabætur. Héraðsdómur Reykjaness hafði einnig dæmt manninn í 18 mánaða fangelsi en það var ekki bundið skilorði. Meira »
Sólarsella til sölu.
2 sölarsellur til sölu, stór og minni ásamt slatta af ljósum og öryggisboxi. ve...
veggklukka antik veggklukka
er með flotta veggklukku með mjúkum og þægilegum slætti á12,000 kr sími 869-279...
Sumarhús - gestahús - breytingar
Sumarhús - Gestahús - Breytingar ? Framleiðum stórglæsileg sumarhús í ýmsum stær...
Vetrardekk
Til sölu 4stk hálfslitin vetrardekk 205/55 R16.. Verð kr 12000... Sími 8986048....