Einn á mánuði þarf meðferð vegna líkamsræktar

Einn í hverjum mánuði þarf meðferð á bráðamóttöku vegna rákvöðvarofs.
Einn í hverjum mánuði þarf meðferð á bráðamóttöku vegna rákvöðvarofs. Ljósmynd/Thinkstock

Bráðamóttaka Landspítalans fær til sín að meðaltali einn einstakling á mánuði sem þarf meðferð vegna rákvöðvarofs eftir ofreynslu vöðva við líkamsrækt. Einkenni þess eru mjög slæmar harðsperrur og gífurlegur stirðleiki í vöðvum.

Hvað er rákvöðvarof (e. Rhabdomyolysis)?

„Rákvöðvarof er þegar á sér stað niðurbrot á vöðvum í líkamanum og er algengast að það gerist vegna hreinnar ofreynslu,“ segir Hjalti Már Björnsson, starfandi yfirlæknir á bráðamóttöku Landsspítalans. Við slíkt niðurbrot á vöðvum losna efni út í blóðið sem geta haft skaðleg áhrif á nýrun og því þarf í sumum tilvikum að gefa ríkulega af vökva í æð til þess að skola nýrun.

Hjalti segir slíkt niðurbrot á vöðvum í flestu tilvikum koma til vegna skarpar ofreynslu í stuttan tíma frekar en um sé að ræða langvarandi ofþjálfun. „Þá er fólk að pína sig meira en góðu hófi gegnir,“ segir Hjalti og bætir við að þó bráðalæknar vilji hvetja til heilbrigðra lífshátta og hreyfingar þá sé mikilvægt að hlusta á líkamann og ofgera sér ekki.

Getur leitt til nýrnabilunar

Í flestum tilfellum dugir að drekka vel af vökva og það er sjaldgæft að þurfi að leggja fólk inn. „Einstaka tilfelli sem koma til okkar með þessi einkenni þarf að gefa vökva í æð en langflestir fara beint heim, jafnvel þó þetta vandamál sé greint,“ segir Hjalti.

Rákvöðvarof er aðallega hættulegt ef lítið rennsli er í gegnum nýrun og ofþornun á sér stað. Ef slíkt á sér stað getur rákvöðvarofið leitt til nýrnabilunar.

Harðar æfingar auka líkurnar

Tíðni rákvöðvarofs fer eftir tískubylgjum í samfélaginu þegar kemur að líkamsrækt og íþróttaáreynslu en það eru ákveðin æfingakerfi sem byggja á hörðum æfingum og ef fólk stundar slíkar æfingar eru auknar líkur á rákvöðvarofi.

„Við viljum hvetja fólk til þess að fara hæfilega hægt og byggja upp kraftinn í æfingum yfir svolítinn tíma,“ segir Hjalti. Ennfremur sé mikilvægt að fólk sem stundar íþróttir og líkamsrækt passi að drekka hæfilegt magn af vatni á hverjum degi og gott er að miða við það að þurfa að pissa að minnsta kosti þrisvar yfir daginn.

Byrja á léttu álagi

„Ef svona kemur upp þarf að bakka í álaginu, hlusta á líkamann og byggja upp þolið yfir tíma“, segir Hjalti og ráðleggur fólki að byrja á gönguferðum og léttu álagi. Gott er að auka álagið smám saman.

Misjafnt er eftir tilfellum hvenær fólk geti byrjað aftur að hreyfa sig en gott er að bíða þar til stirðleikinn er að mestu farinn úr vöðvunum. Í sumum tilfellum getur það verið 1-2 dagar, en í öðrum 1-2 vikur.  

Lá inni á spítala í fjóra daga

Guðný var greind með rákvöðvarof á báðum höndum.
Guðný var greind með rákvöðvarof á báðum höndum. Ljósmynd/Guðný Bernódusdóttir

Guðný Bernódusdóttir greindist með rákvöðvarof í báðum höndum í apríl s.l. og var í kjölfarið lögð inn á sjúkrahúsið í Vestmannaeyjum í 4 daga. Guðný fékk vökva og steinefni í æð allan tímann en hún leitaði til læknis þremur dögum eftir æfingu. Hún hafði mjög slæma verki og gat ekki hreyft hendurnar.

„Ég fór bara til læknis til þess að fá verkjalyf svo ég gæti lært fyrir próf og var svo bara strax lögð inn“, segir Guðný í samtali við mbl. Æfingin sem leiddi til rákvöðvarofs var hádegisæfing sem Guðný er vön að stunda og hún segist ekki hafa fundið fyrir að hafa ofreynt sig.

Heppin að læknir á vakt þekkti einkennin

Guðný er heppin að einn af læknum á vakt á þessum tíma í Vestmannaeyjum þekkti til rákvöðvarofs. „Hann hafði sem betur fer heyrt af þessu í Reykjavík en það vissu ekki margir um þetta í Vestmannaeyjum,“ segir Guðný.

Tilfelli Guðnýjar var alvarlegt og var hún frá vinnu í mánuð í kjölfarið. Í dag finnur hún ekki lengur fyrir einkennum í höndunum fyrir utan það að nánast allur vöðvamassi tapaðist.

Vissi ekkert hvað þetta var

Inga var frá vinnu í viku vegna ráðkvöðvarofs.
Inga var frá vinnu í viku vegna ráðkvöðvarofs. Ljósmynd/Inga Sigríður Björnsdóttir

Í síðasta mánuði var Inga Sigríður Björnsdóttir greind með rákvöðvarof í annarri hendinni. Höndin stífnaði öll upp, tútnaði út og festist í 90 gráðum. „Ég er voða venjuleg manneskja sem fer bara í spinning og stundum að lyfta, er ekkert í slæmu formi en ekkert í dúndur formi heldur,“ segir Inga og hlær.

Eins og Guðný gat Inga ekki rétt úr hendinni og byrjaði hún að stífna við olnboga. Inga fór á æfingu á mánudegi og leitaði svo til læknis á fimmtudegi en hún hafði ekki heyrt af rákvöðvarofi fyrr en hún lenti í því sjálf.

Beið í níu klukkustundir eftir greiningu

Inga þurfti svo að bíða lengi eftir að fá greiningu á vandamálinu. „Þeir spurðu hvort ég væri í Crossfit eð fíkniefnum og af því ég sagði nei við báðu var eins og þeir hafi útilokað þetta [rákvöðvarof],“ segir Inga.

Sex mismunandi læknar skoðuðu Ingu en í byrjun var talið að hún væri með blóðtappa eða sýkingu í húð. Loks var hún greind með rákvöðvarof og var þá send heim sagt að drekka 4 lítra af vatni á dag í 4 daga og koma svo aftur í blóðprufu.

Jarðaberjaaskjan í Costco var þung

Í kjölfar rákvöðvarofsins var Inga frá vinnu í eina viku. Nánast allur fyrri vöðvamassi tapaðist í hendinni en Inga fór í Costco eftir atvikið og var þungt að halda á jarðaberjaösku. Það tók um 3-4 vikur að losna við öll einkenni og Inga ætlar að fara hægt  af stað í líkamsrækt aftur.

Skortur á rannsóknum um rákvöðvarof

Samkvæmt grein úr læknablaðinu frá 2016 voru 54 einstaklingar greindir með ráðvöðvarof á árunum 2008-2012 á bráðamóttöku Landspítalans. Aðeins einn af þeim fékk bráðan nýrnaskaða sem gekk svo til baka eftir meðferð.

Oftast höfðu þessir einstaklingar reynt meira á sig en þeir voru vanir eða langt síðan líkamsrækt var stunduð síðast. Samkvæmt greininni er skortur á rannsóknum um rákvöðvarof á Íslandi en rannsóknin náði aðeins til þeirra tilfella sem komu til meðferðar á Landspítala.  

mbl.is

Innlent »

Ók á vegrið og fluttur á slysadeild

Í gær, 18:36 Ökumaður fólksbíls var fluttur á slysadeild eftir að hafa ekið bílnum á vegrið á Reykjanesbraut, skammt frá brú sem er neðst í Ártúnsbrekkunni. Meira »

Frakkarnir ætluðu að heimsækja vinabekk

Í gær, 18:19 Um tíu sjálfboðaliðar frá Rauða krossinum, auk lækna og björgunarsveitarmanna frá Borgarnesi eru í fjöldahjálparmiðstöð sem komið hefur verið upp í Menntaskóla Borgarfjarðar í Borgarnesi. Meira »

Bragi næsti stórmeistari í skák

Í gær, 18:11 Bragi Þorfinnsson tryggði sér í dag lokaáfanga að stórmeistaratitli í skák. Hann hlaut sjö vinninga í níu skákum á alþjóðlegu móti í Noregi, að því er kemur fram á skak.is. Meira »

Um 600 styðja umskurðarfrumvarp

Í gær, 17:35 Um 600 hjúkrunarfræðingar og ljósmæður hafa skrifað undir til stuðnings frumvarpi Silju Daggar Gunnarsdóttur, þingmanns Framsóknarflokksins, um að umsk­urður barna al­mennt verði bannaður með lög­um. Meira »

Rafmagnslaust í Bláfjöllum

Í gær, 17:18 Rafmagnslaust hefur verið á skíðasvæðinu í Bláfjöllum alla helgina. Að sögn Einars Bjarnasonar, rekstrarstjóra skíðasvæðisins, fór raflína í eigu Orkuveitunnar í sundur í óveðrinu aðfaranótt föstudags. Meira »

Rúta með 26 unglingum valt á hliðina

Í gær, 17:05 Rúta með 32 manns valt á hliðina á Borgarfjarðarbraut í grennd við Hvanneyri. Tilkynning um slysið barst klukkan 16.20. Að sögn Ólafs Guðmundssonar yfirlögregluþjóns meiddust einhverjir minni háttar. Að minnsta kosti einn var fluttur á slysadeild. Meira »

Fyrsti áfangi tekinn í notkun 2019

Í gær, 16:22 Gagnaverið við Korputorg mun uppfylla svokallaðan Tier III-staðal, sem þýðir að í allri þjónustukeðju gagnaversins verður nægur varabúnaður til staðar til að tryggja 100% þjónustuöryggi. Meira »

Allt flug liggur niðri í Keflavík

Í gær, 16:31 Seinkun verður á öllu flugi um Keflavíkurflugvöll næstu klukkustundir. Ástæðan er sú að allar landgöngubrýr, sem ferja fólk á milli vélar og flugstöðvar, hafa verið teknar úr notkun vegna mikils vinds. Meira »

Eldur kviknaði í dýnu í Fellsmúla

Í gær, 14:55 Eldur kviknaði í dýnu í geymslu í kjallara fjölbýlishúss í Fellsmúla á öðrum tímanum í dag. Slökkviliðsmenn fóru á staðinn og var eldur og reykur í geymslunni þegar þeir komu á vettvang. Greiðlega gekk að ráða niðurlögum eldsins. Meira »

Gagnaver rís á Korputorgi

Í gær, 14:20 Samningar um uppbyggingu gagnavers á Korputorgi voru undirritaðir á blaðamannafundi á Korputorgi eftir hádegið í dag. Verkefnið er samstarfsverkefni Opinna kerfa, Vodafone, Reiknistofu bankanna og Korputorgs. Meira »

Gagnrýnir framgöngu í máli Braga

Í gær, 12:47 Þórhildur Sunna Ævarsdóttir, þingmaður Pírata, gagnrýnir harðlega að Bragi Guðbrandsson, forstjóri Barnaverndarstofu sem nýverið fór í ársleyfi frá því starfi, verði í kjöri til barnaréttarnefnd Sameinuðu þjóðanna fyrir hönd Íslands. Meira »

Tengivagn hafnaði á hliðinni

Í gær, 12:17 Slökkvilið höfuðborgarsvæðisins og lögregla voru kölluð út á tólfta tímanum vegna flutningsbíls sem lenti í vanda í svokallaðri Ullarnesbrekku á Vesturlandsvegi í Mosfellsbæ. Að sögn varðstjóra hjá slökkviliðinu fór tengivagn, sem flutningabíllinn var með í eftirdragi, á hliðina. Meira »

Hvenær æfum við íþróttir of mikið?

Í gær, 11:53 „Margar rannsóknir sýna að íþróttaiðkun hafi jákvæð áhrif á námsárangur en ég velti fyrir mér hvort það séu einhver hámörk, það er að segja hvort of mikil íþróttaiðkun geti haft neikvæð áhrif á námsárangur,“ segir Bjarni Rúnar Lárusson sem skoðaði þessa þætti í meistararitgerð sinni í menntunarfræði. Meira »

Búist við snörpum vindhviðum

Í gær, 10:22 Búast má við snörpum vindhviðum við fjöll á Faxaflóa og Breiðafirði síðdegis, að því er fram kemur á vef Veðurstofu Íslands.  Meira »

Hvernig verðurðu hamingjusamari?

Í gær, 09:00 Er hægt að nálgast hamingjuna með eigin aðferðum? Auka hana með einhverjum leiðum sem við sjálf höfum vald á? Eða veltur hún bara á örlögum sem við fáum lítið breytt? Jafnvel rituð í genin? Meira »

Hefur ekki skipað nýja sendiherra

Í gær, 11:35 Frá því Guðlaugur Þór Þórðarson tók við embætti utanríkisráðherra fyrir rúmu ári síðan hafa engir nýir sendiherrar verið skipaðir. Þetta kemur fram í svari Sveins H. Guðmarssonar, upplýsingafulltrúa utanríkisráðuneytisins, við fyrirspurn frá mbl.is vegna ákvörðunar um að loka tveimur sendiráðum Íslands. Meira »

Góð reynsla af viðvörunarkerfinu

Í gær, 10:15 Góð reynsla er af viðvörunarkerfinu sem Veðurstofan tók upp í byrjun nóvember, að sögn Elínar Bjarkar Jónasdóttur, veðurfræðings og hópstjóra veðurþjónustu á Veðurstofunni. Meira »

Hlýnar talsvert á landinu

Í gær, 08:27 Það hlýnar talsvert á landinu í dag og frostlaust verður um land allt næstu þrjá daga, meira og minna að sögn Veðurstofu Íslands. Meira »
EAE EVERET Skæralyftur í bílskúrinn
Erum að fá þessar niðufellanlegu bílalyftur, mjög hentugar í bílskúrinn og víða...
Húsgagnaviðgerðir og bólstrun
Ég tek að mér viðgerðir og bólstrun á gömlum og nýjum húsgögnum. Starfsemin fer ...
"Lítil" og gömul ritvél með @ óskast
Áttu svoleiðis vél í dóti sem er í góðu lagi? Sendu mér þá tölvupóst á: hagbokh...
Síðumúli - Gott skrifstofuherbergi
Gott skrifstofuherbergi til leigu í Síðumúla. Stærð um 20 m2. Sameiginlegur elhú...
 
Hádegisfundur
Fundir - mannfagnaðir
ses.xd.is Samtök eldri sjálfstæði...
Bækur til sölu
Til sölu
Bækur til sölu Menntamál 1.-42. árg. ...
Aðalfundur ramma hf. aðalfundur ra
Fundir - mannfagnaðir
Aðalfundur Ramma hf. ...
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...