Hatursorðræða er samfélagsmein

Pape Mamadou Faye, fótboltamaður, María Helga Guðmundsdóttir, formaður samtakanna ´78 ...
Pape Mamadou Faye, fótboltamaður, María Helga Guðmundsdóttir, formaður samtakanna ´78 og Sara Mansour, aktívisti og laganemi tóku þátt í pallborðsumræðum á ráðstefnu um hatursorðræðu í Hörpu í dag. Sindri Sindrason stjórnaði umræðunum.

Ísland er langt á eftir norrænum ríkjum þegar kemur að umræðu og lagasetningu um hatursorðræðu. Þetta kom fram á ráðstefnu um hatursorðræðu í íslensku samfélagi sem fram fór í Hörpu í dag á vegum Æskulýðsvettvangsins. Ráðstefnan er fyrsta sinnar tegundar sem er haldin hér á landi og er liður í að gera grein fyrir samfélagsmeininu sem hatursorðræða er og finna leiðir til að sporna gegn vexti hennar í samfélaginu.

Þorsteinn Víglundsson, félags- og jafnréttisráðherra, opnaði ráðstefnuna með ávarpi þar sem hann sagði stjórnvöld eiga mjög langt í land að koma lagaumhverfinu í rétt horf og skerpa á skilningnum hér á landi um hatursorðræðu. Það sé í vinnslu og hafi hann stigið skref í þá átt að setja heildarlöggjöf í þessa átt hér á landi.

Frétt mbl.is: Skerpa þarf á skiln­ingi um hat­ursorðræðu

Þorsteinn Víglundsson flutti opnunarræðu á ráðstefnu um hatursorðræðu sem fram ...
Þorsteinn Víglundsson flutti opnunarræðu á ráðstefnu um hatursorðræðu sem fram fór í Hörpu í dag.

Mannréttindi og hatursorðræða nátengd

Sema Erla Serdar, verkefnastýra Æskulýðsvettvangsins, tók næst til máls og bar erindi hennar yfirskriftina „Hvað vitum við um hatursorðræðu?“

„Við getum eiginlega ekki rætt hatursorðræðu án þess að ræða um mannréttindi,“ segir Sema og vísar í Mannréttindayfirlýsingu Sameinuðu þjóðanna frá 1948: „Allir eru bornir frjálsir og jafnir öðrum að virðingu og réttindum.“

„Mannréttindi eru nátengd hatursorðræðu á ýmsa vegu og er það kannski fyrst og fremst vegna þess að hatursorðræða er byggð á viðhorfum sem ala á fordómum, á hatri og þar af leiðandi ýta undir mismunum sem er áhyggjuefni þegar kemur að mannréttindum vegna þess að það er grundvallarréttur allra einstaklinga að vera lausir við mismunun og búa við jafnrétti,“ segir Sema Erla.

Sema Erla Serdar, verkefnastýra Æskulýðsvettvangsins.
Sema Erla Serdar, verkefnastýra Æskulýðsvettvangsins.

Sema bendir á að engin ein alþjóðleg skilgreining sé til þegar kemur að hatursorðræðu. „En flestum er ljóst að um alvarlegt samfélagsmein sé að ræða sem getur haft hrikalegar afleiðingar fái það að standa óáreitt.“

Internetið er líklega stærsti vettvangur hatursorðræðu og hefur Sema Erla svo sannarlega fundið fyrir því, en hún hefur fengið ótal skilaboð á Facebook og lesið fjölmörg niðrandi ummæli um sig á athugasemdakerfum fjölmiðla. Sema Erla, sem á tyrk­nesk­an föður en er fædd og upp­al­in á Íslandi, tel­ur að tengsl henn­ar við Tyrk­land, mál­flutn­ing­ur vegna mál­efna flótta­manna og sú staðreynd að hún er kona séu á meðal ástæðna þess að hún verði fyr­ir and­legu of­beldi sem þessu.

Frétt mbl.is: „Það má ekki byrgja þetta inni“

„Það sem gerir hatursorðræði hættulega er að fólk gerir sér ekki grein fyrir því hversu mikil áhrif ummæli geta haft,“ segir Sema Erla. Hún segir það vera samvinnuverkefni stjórnvalda, fjölmiðla og almennings að vinna gegn þessu samfélagsmeini sem hatursorðræða er. „Við getum ekki látið þetta óáreitt. Stjórnvöld verða að fara í stefnumótunarvinnu og við verðum að gera samfélagssáttmála um að við sættum okkur ekki við þetta lengur.“

Hatursorðræða í lagalegum skilningi

Næst tók María Rún Bjarnadóttir, doktorsnemi í lögfræði við Sussex háskóla, til máls og fór hún yfir haturstal í skilningi laga. Í erindi hennar kom fram að íslensk stjórnvöld undirgengist allar þær grunnskuldbindingar sem varða tjáningarfrelsi í hinu alþjóðlega mannréttindakerfi, en með fyrirvara um ákvæði í 20. grein í samningi um borgaraleg og stjórnmálaleg réttindi þar sem fjallað er um tjáningar sem ganga lengra heldur en hið hefðbundna tjáningarfrelsi.

María Rún fór einnig yfir þá dóma sem hafa fallið hér á landi í málum tengdum hatursorðræðu. „Dómaframkvæmd á Íslandi er mjög fátækleg þegar kemur að hatursorðræðu,“ segir María.

María Rún Bjarnadóttir, doktorsnemi í lögfræði við Sussex háskóla, fjallaði ...
María Rún Bjarnadóttir, doktorsnemi í lögfræði við Sussex háskóla, fjallaði um haturstal í skilningi laga. mbl.is/RAX

Lögreglumenn þjálfaðir til að bera kennsl á hatursglæpi

Eyrún Eyþórsdóttir, lögreglufulltrúi hatursglæpa, sagði frá þróunarverkefni lögreglunnar á höfuðborgarsvæðinu varðandi hatursglæpi- og tjáningu sem hefur staðið yfir frá því í janúar 2015. Verkefnið er í takt við áherslur hinna norðurlandanna að sögn Eyrúnar.

Verkefnið er í stöðugri þróun og í byrjun árs gerði dómsmálaráðuneytið samning við Öryggis- og samvinnustofnun Evrópu (ÖSE) um þjálfun lögreglumanna til að bera kennsl á hatursglæpi og rannsaka þá. Samhliða þessu fór fram þjálfun saksóknari varðandi saksókn hatursglæpa.

22 lögreglumenn hafa setið námskeið um rannsókn hatursglæpa. 30 lögreglumenn fara á sams konar námskeið í vetur. Þá hefur rannsókn hatursglæpa verið innleitt í nám lögreglumanna við Háskólann á Akureyri.

Eyrún fór einnig stuttlega yfir þann fjölda mála tengd hatursorðræðu sem lögreglan rannsakaði árið 2016, en þau voru 29 talsins.

Fjöldi fólks sótti ráðstefnu um hatursorðræðu í Hörpu í dag.
Fjöldi fólks sótti ráðstefnu um hatursorðræðu í Hörpu í dag. mbl.is/RAX

Hatursorðræða má ekki festa sig í sessi í samfélaginu

Að loknum pallborðsumræðum þar sem María Helga Guðmundsdóttir, formaður Samtakanna ‘78, Pape Mamadou Faye, framherji Víkings Ólafsvíkur og Sara Mansour, aktívisti og laganemi greindu frá reynslu sinni um fordóma og hatur í íslensku samfélagi tók Sigrid Dahl, ráðgjafi hjá norska barna- og jafnréttisráðuneytisins til máls.

Hún kynnti aðgerðaráætlun norskra stjórnvalda gegn hatursorðræðu. Eitt af stærri skrefum sem stjórnvöld í Noregi hafa stigið í þeim efnum er yfirlýsing sem norska ríkisstjórnin sendi frá sér í nóvember 2015 þar sem hún heitir því að berjast gegn hatursorðræðu.

Skipuleggjendur ráðstefnunnar eru sammála um að hatursorðræða sé vaxandi vandamál í íslensku samfélagi og að hún sé ein af þeim stóru hættum sem steðja að börnum og ungmennum í dag. Þau vona að með ráðstefnunni í dag sé hægt að opna umræðuna og leita leiða í sameiningu til þess að koma í veg fyrir að hatursorðræða festi sig í sessi í samfélaginu.

mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Segir Willum fara með rangt mál

Í gær, 23:44 Ágúst Ólafur Ágústsson, þingmaður Sam­fylk­ing­ar og nefnd­armaður í fjár­laga­nefnd, seg­ir í færslu á Face­book-síðu sinni að það hafi verið ótrúlegt að hlusta á formann fjárlaganefndar fara með rangt mál og ósannandi þegar hann sagði að trúnaður hefði verið á breytingartillögum ríkisstjórnarinnar á fjármálaáætlun. Meira »

Litla-Grá og Litla-Hvít komnar heim

Í gær, 23:14 Löngu og ströngu ferðalagi mjaldrasystranna Litlu-Hvítrar og Litlu-Grárrar lauk nú á ellefta tímanum þegar þær komu til Vestmannaeyja með Herjólfi. Ferðalagið tók alls um 19 klukkustundir og systurnar voru farnar að sýna þreytumerki við komuna til Eyja að sögn Sig­ur­jóns Inga Sig­urðsson­ar. Meira »

Allt gert fyrir Litlu Grá og Litlu Hvít

Í gær, 21:37 Áhöfn og farþegar í Herjólfi bíða nú þolinmóðir eftir flutningabílunum tveimur sem flytja mjaldrasysturnar sem komu til landsins í dag eftir langt og strangt flug frá Sjanghæ. Meira »

Smíðar eru ekki fjarlægar guðspjöllum

Í gær, 21:24 Sr. Sigurður Jónsson, sóknarprestur í Áskirkju í Reykjavík undanfarin 13 ár, útskrifaðist úr húsasmíði í kvöldskóla Fjölbrautaskólans í Breiðholti á dögunum. Meira »

Hvað er íslenskt og hvað ekki?

Í gær, 20:16 Framleiðendur lopapeysa á Íslandi eru ekki ánægðir með aukna framleiðslu lopapeysa í Kína sem seldar eru undir þeim formerkjum að vera íslenskar. Þó að notuð sé íslensk ull til framleiðslunnar þar eystra þykir handbragðið sjálft ekki vera það sama. Meira »

Reyna að ná Herjólfi fyrir níu

Í gær, 19:39 Ferð flutningabílanna tveggja með mjaldrasysturnar Litlu Grá og Litlu Hvít hefur gengið eins og í sögu frá því að lagt var af stað frá Keflavík laust eftir klukkan 18. Bílarnir eru að nálgast Þorlákshöfn. Meira »

Steypireyðarmæðgur sáust í Faxaflóa

Í gær, 19:11 Hvalaskoðunarskip hitti tvær steypireyðar í Faxaflóa á 17. júní. Það eru sannarlega tíðindi og leiðsögumaður um borð segir að farþegum hafi verið stórbrugðið. Hann komst í návígi við dýrin. Meira »

7 sekúndna grænt ljós „algjörlega ólíðandi“

Í gær, 18:59 Bæjarstjóri Seltjarnarness ætlar að óska eftir svörum frá starfsbróður sínum í Reykjavík, Degi B. Eggertssyni, vegna knapps græns beygjuljóss á gatnamótum Geirsgötu og Lækjargötu sem margir Seltirningar nýta sér á leið heim úr vinnu og daglegum störfum. Meira »

Norsku eldisrisarnir lögsóttir fyrir meint verðsamráð

Í gær, 18:45 Tíu lögsóknir vofa nú yfir nokkrum af stærstu laxeldisfyrirtækjum Noregs og dótturfyrirtækjum þeirra, þar sem þau eru sökuð um verðsamráð. Meira »

Magnús fær Tesluna ekki aftur

Í gær, 18:21 Hæstiréttur hafnaði því í dag að mál Magnúsar Ólafs Garðarssonar, fyrrverandi for­stjóra United Silicon, vegna hraðaksturs hans á Teslu-bifreið á Reykjanesbrautinni yrði tekið fyrir. Magnús var dæmdur í fjögurra mánaða skilorðsbundið fangelsi í Landsrétti fyrir hraðakstur og að hafa valdið slysi. Meira »

Fjármálaeftirlitið hnýtir í VR

Í gær, 17:38 Fjármálaeftirlitið hefur birt tilkynningu á vef sínum, í tilefni frétta um að VR skoði að afturkalla umboð stjórnarmanna sem félagið tilnefnir í stjórn Lífeyrissjóðs verzlunarmanna. Meira »

Vísa yfirlýsingum VR til föðurhúsanna

Í gær, 17:13 Stjórn Lífeyrissjóðs verzlunarmanna hefur sent frá sér yfirlýsingu þar sem segir að ákvarðanir um vaxtabreytingar séu ætíð teknar með „hagsmuni sjóðfélaga og lántakenda að leiðarljósi, aldrei af græðgi, geðþótta, illkvittni eða til að ganga í berhögg við kjarasamninga.“ Meira »

Annar mjaldranna steinsofnaði í fluginu

Í gær, 17:13 Flugferð flutningavélarinnar Cargolux með mjaldrana tvo frá Sjanghæ til Íslands gekk vel og var vélin hálftíma á undan áætlun þegar hún lenti í Keflavík klukkan 13.41 í dag. Mjaldrarnir voru órólegir í byrjun flugferðarinnar en róuðust þegar leið á flugið að sögn Brynjars Arnar Sveinjónssonar, yfirflugstjóra Cargolux. Meira »

Endurskoða löggjöf um réttarstöðu brotaþola

Í gær, 16:54 Tillögur um bætta réttarstöðu brotaþola kynferðisofbeldis voru til umfjöllunar á ráðherranefndarfundi um jafnréttismál í dag, á kvenréttindadeginum. Dómsmálaráðherra mun hefja endurskoðun á löggjöf og lagaframkvæmd þegar í stað, að því er fram kemur í tilkynningu frá Stjórnarráðinu. Meira »

Kröfu um ógildingu vísað frá

Í gær, 16:52 Héraðsdómur Vestfjarða hefur vísað frá dómi kröfu um að viðurkennt verði með dómi að framkvæmd og undirbúningur sveitarstjórnarkosninga í Árneshreppi í maí í fyrra hafi ekki uppfyllt kröfur laga um kosningar til sveitarstjórna. Meira »

Sameiginleg samþykkt í fyrsta sinn

Í gær, 16:49 Nýverið tók ný lögreglusamþykkt gildi fyrir sveitarfélög í umdæmi lögreglustjórans á Norðurlandi vestra. Er samþykktin sú fyrsta í umdæminu sem nær yfir öll sveitarfélög á þessu svæði að því er fram kemur í frétt á vef Skagafjarðar, en þar segir einnig að fyrir gildistöku samþykktarinnar hafi ekki verið gildar lögreglusamþykktir í öllum sveitarfélögum á Norðurlandi vestra. Meira »

Greip fast um brjóst konu á dansleik

Í gær, 16:43 Karlmaður á sextugsaldri var dæmdur í tveggja mánaða skilorðsbundið fangelsi í Héraðsdómi Vestfjarða fyrir kynferðislega áreitni. Maðurinn var auk þess dæmdur til að greiða konu sem hann áreitti 317.187 krónur í bætur. Meira »

Skoða afnám skerðinga lífeyris

Í gær, 16:03 Velferðarnefnd hefur lagt fram þingsályktunartillögu sem biður um að lagt verði mat á kostnaði við að afnema tekjuskerðingar ellilífeyris vegna atvinnutekna. Feli slíkt ekki í sér útgjaldaaukningu fyrir ríkissjóð er hvatt til þess að lagt verði frumvarp fyrir Alþingi um afnám skerðinganna. Meira »

Læknar veri vakandi fyrir einkennum

Í gær, 15:50 „Læknar þurfa að vera vakandi fyrir sjaldgæfum sjúkdómum sérstaklega hjá Íslendingum sem ferðast erlendis,“ segir Þórólfur Guðnason sóttvarnarlæknir um þrjá íslenska ferðamenn sem greindust með chik­ung­unya-sótt eftir ferðalag á Spáni. Meira »
Ýmsar áhugaverðar bækur til sölu
il sölu nokkur grundavallarrit ættfræðinnar ásamt ritum um atvinnu- og byggðasög...
Bang & Olufsen hljómtæki til sölu
til sölu um 10 ára gömul Bang og Olufsen hljómtæki. Beosound 4000, Beolab 4000 s...
Húsaviðgerðir
https://www.husco.is/...
Tæki fyrir traktorinn
Við erum með jarðtætara, hagasláttuvélar, kurlara og allt mögulegt fyrir traktor...