Þörf á fleiri virkjunum utan megin virkjanasvæðis

Land­mót­un er enn í full­um gangi í Hverf­is­fljóti og er ...
Land­mót­un er enn í full­um gangi í Hverf­is­fljóti og er jök­uls­ár­gljúfrið það yngsta í Evr­ópu og eitt það yngsta í heimi. Rof­kraft­arn­ir eru mikl­ir í Lambhaga­foss­um. mbl.is/Friðrik Tryggvason

Í frummatsskýrslu um virkj­un­ í Hverf­is­fljóti við Hnútu er hvergi minnst á aðrar virkj­ana­hug­mynd­ir í ánni, þó lagt hafi verið til að tvær virkj­ana­hug­mynd­ir fari í biðflokk. Slík samlegðaráhrif eru ástæða þess að Orkustofnun vill koma sem flestum virkjanakostum í gegnum ferli rammaáætlunar. Þetta segir Guðni Jóhannesson orkumálastjóri í samtali við mbl.is. 

Mbl.is greindi frá því á þriðjudag að frest­ur til at­huga­semda við frummats­skýrsl­u um fyrirhugaða 9,3 mega­vatta (MW) virkj­un­ í Hverf­is­fljóti við Hnútu í Skaft­ár­hreppi sé liðinn. Fram­kvæmdaaðili mun nú vinna mats­skýrslu að teknu til­liti til athugasemda 38 aðila og umsagna níu stofnanna, áður en Skipu­lags­stofn­un fær skýrsluna til meðferðar og gef­ur sitt álit.

Eng­in virkj­un er í Hverf­is­fljóti í dag en í nýjustu þingsályktunartillögu rammaáætlunar er lagt til að tvær stærri virkj­ana­hug­mynd­ir, Hverf­is­fljóts­virkj­un og Kald­baks­virkj­un, fari í biðflokk. Um sam­legðaráhrif þeirra og þess­ar­ar virkj­un­ar gæti verið að ræða en hvergi er minnst á aðrar virkj­ana­hug­mynd­ir í ánni í frummats­skýrsl­unni.

Skynsamlegra að búið sé að fjalla um virkjanakostina

„Á meðan að hlutir eru í biðflokki eða almennt óafgreiddir í rammaáætlun þá hafa þeir enga sérstaka stöðu, hvort sem um vernd eða nýtingu er að ræða,“ segir Guðni. „Tillögur hafa enga stjórnsýslulega þýðingu og það þýðir að menn hafa stundum gagnrýnt okkur fyrir að vera að taka virkjanakosti sem menn hafa ekki beinlínis verið að sýna áhuga á. Við höfum á móti sagt að þegar einstakir framkvæmdaaðilar eru farnir að sýna áhuga með sínum hætti að þá getur það kannski verið of seint.“

Guðni segir það sitt mat að hægt væri að taka umræðuna um stakar virkjanir með mun skynsamlegri hætti, ef áður væri búið að fjalla um mögulega virkjanakosti á svæðinu í rammaáætlun og taka ákvörðun um nýtingu eða vernd þeirra.

Guðni A. Jóhannesson orkumálastjóri segir smávirkjanaverkefni Orkustofnunar beinast að því ...
Guðni A. Jóhannesson orkumálastjóri segir smávirkjanaverkefni Orkustofnunar beinast að því að kanna kosti þess að setja upp minni virkjanir dreifðar um landið. Það gagnist bæði raforkuöryggi á svæðunum, sem og raforkuöryggi landsins.

Sam­kvæmt aðal­skipu­lagi Skaftárhrepps er svæðið þar sem virkjunin á að rísa skil­greint sem iðnaðarsvæði og var gert ráð fyrir virkj­un Hverf­is­fljóts við Hnútu, allt að 40 MW að stærð, þegar skipu­lagið var staðfest árið 2011.

Skortir mat á samfélagslegum áhrifum

Guðni ræðir ekki sérstaklega virkjunina við Hnútu og segir Orkustofnun ekki hafa rætt við Ragnar Jónsson eiganda jarðarinnar Dalshöfða þar sem virkjunin á að rísa. „Við reynum að gæta jafnræðis og safna sömu upplýsingum frá öllum aðilum. Við erum ekki í sérstakri hönnunarráðgjöf eða slíku, heldur látum við framkvæmdaaðilann um að kaupa hönnun og úrlausn tæknilegra mála,“ segir hann og kveður erfið úrlausnarefna einkenna allar virkjanir.

Hann svarar því heldur ekki hvort að virkjun Hverfisfljóts sé fýsilegur kostur, en segir það vera ákvörðun verkefnisstjórnar að setja hinar virkjanahugmyndirnar í biðflokk. Orkustofnun setji fram virkjanahugmyndir þegar hún telji sig komna með nægar upplýsingar um kostnað, hverju virkjunin geti skilað og hvernig hún muni í grófum dráttum líta út.

Verkefnastjórn rammaáætlunar hafi hins vegar beint athygli sinni mjög mikið að grasafræði og öðrum sambærilegum þáttum undanfarin ár, en minna á hinum samfélagslegu áhrifum. „Í síðustu rammaáætlun var þeirri vinnu [við mat á samfélagsáhrifum] ekkert lokið og þeir þættir því ekki teknir til,“ segir Guðni. Meðal slíkra þátta telji Orkustofnun áhrif á atvinnuuppbyggingu á svæðinu og raforkuuppbyggingu á landsvísu, sem og ábyrgð Íslendinga að framleiða sem mest af vistvænni orku.

Meðal þeirra athugasemda sem gerðar hafa verið við virkjun Hverfisfljóts ...
Meðal þeirra athugasemda sem gerðar hafa verið við virkjun Hverfisfljóts er að rennsli um Lambhagafoss sveiflast mikið á milli árstíða. mbl.is

Aurburður hluti endanlegri hönnun

Meðal þeirra athugasemda sem gerðar hafa verið við frummatsskýrsluna er mikill aurburður í ánni og að rennsli Hverfisfljóts sé mjög misjafnt eftir árstíðum. Guðni segir hönnun ekki lokið á þessu stigi, þó vissulega hafi aurburður áhrif á kostnaðaráætlun virkjunar. „Allt sem varðar varnir gegn flóðum, aurburði, ísreki eða öðru slíku er bara hluti af endanlegri hönnun mannvirkisins. Það eru tæknileg vandamál sem að hugsanlegur virkjanaaðili verður bara að fást við og leysa,“ segir hann.

„Varðandi aurburð, þá er það þó yfirleitt þannig að ár hafa frekar hreinsast en versnað við að það hafi verið virkjað, eins og dæmin eru um úr Blöndu,“ bætir Guðni við. Of snemmt sé á þessu áætlanastigi að fara að leysa einstök tæknileg vandamál. 

Raforkuafhending verði öruggari og öflugri

Í frummatsskýrslu vegna virkjunar segir að framkvæmdaraðili telji að virkjun Hverfisfljóts stuðli „að því að raforkuafhending verði öruggari og öflugri á svæðisvísu komi til bilana í kerfinu á öðrum stöðum og stuðli framkvæmdin þannig að almannahag.“  Þá sé tilgangur fyrirhugaðra framkvæmda að framleiða raforku til sölu inn á almennan markað, auk þess sem virkjunin komi til með að auka orkuöryggi á svæðinu, landeigendum og samfélaginu til hagsbóta. „Með nýrri virkjun í Hverfisfljóti eykst orkuöryggi komi til náttúruhamfara,“ segir í skýrslunni.

Spurður hvort hann telji að virkjunin myndi auka raforkuöryggi á svæðinu komi til bilana í kerfinu , segir Guðni: „Þetta sem þarna er sagt gildir í sjálfu sér um allar minni virkjanir sem eru settar á stofn úti í héruðum og til hliðar við þessi megin vatnakerfi okkar eins og Þjórsá og jökulsár.“

Blönduvirkjun. Guðni segir Blöndu dæmi um að ár hafi frekar ...
Blönduvirkjun. Guðni segir Blöndu dæmi um að ár hafi frekar hreinsast en versnað við að það hafi verið virkjað. mbl.is/Sigurður Bogi Sævarsson

Orkustofnun hafi  áhyggjur af að virkjanir á Íslandi séu mikið til bundnar við tvö vatnsföll sem geti verið verulegt áhyggjuefni komi til náttúruhamfara. „Af þessum sökum er betra að dreifa framleiðslunni heldur en að hafa hana samþjappaða og það gildi hafa þessar minni virkjanir sem eru svolítið til hliðar.“

Full þörf sé á að fá fleiri virkjanir utan þessa megin virkjanasvæðis.“ Það er það sem við höfum lagt áherslu á og þess vegna erum við mjög súr yfir ákvörðunum um að útiloka virkjanir í Skjálfandafljóti og því svæði og í Skagafirði, vegna þess að þarna erum við með svæði sem gætu verið mjög góð fyrir raforkuöryggi á landsvísu. Það myndi raunar Hvalárvirkjun líka vera vegna þess að hún er langt utan við okkar mögulegu hamfarasvæði.“  

Orkustofnun sé með svo nefnt smávirkjanaverkefni í gangi, sem þegar sé komið inn á fjárlagatillögur. „Það beinist að því að kanna kosti þess að setja upp minni virkjanir dreifðar um landið og þar kemur bæði raforkuöryggi á svæðunum til, sem og raforkuöryggi landsins. Því við lítum á það sem jákvætt almennt að vera með dreifðari framleiðslu. Við höfum hins vegar ekki rýnt í það sérstaklega hvernig einstök virkjun komi út í því sambandi, en gerum ráð fyrir að ef sett er inn virkjun á eitt svæði þá auki það hið almenna raforkuöryggi.“

mb.is/Kristinn Garðarson

Raforkuöryggi víðtækara hugtak en bilanir 

Guðni vill ekki ræða raforkuöryggið út frá bilunum. Enda hafi hann ekki fengið miklar skýrslur um „blikkandi ljósaperur og raftæki sem eyðileggjast“ í Skaftárhreppi, líkt og Vestfirðingar og Akureyringar tali um. „Raforkuöryggi er hins vegar víðtækara hugtak og felur m.a. í sér að hægt sé að stunda eðlilega atvinnuuppbyggingu í héraðinu.“

Orkustofnun miði yfirleitt í slíku mati við það hvort að hægt sé að bæta við 10 MW inn á kerfið við núverandi aðstæður. „Það rímar mjög vel við 10 MW virkjun,“ segir Guðni. „Við vitum vel að menn eru að byggja upp hótel og annað á þessum slóðum.“ Hann sé hins vegar ekki með það á hreinu hvort að menn hafi þurft að grípa til dísilolíu til raforkunotkunar í Skaftárhreppi þar sem kerfið anni ekki notkuninni, eða hvort núverandi raforka dugi fyrir fjárfestingum eða uppbyggingu í héraðinu.

„Þannig að það má segja að raforkuöryggi er líka það að geta skaffað raforku til eðlilegrar uppbyggingar til hagvaxtar og vegna nýrra atvinnutækifæri og þar myndi ég segja að þetta augljóslega ætti við.“

mbl.is

Innlent »

Kalt um allt land á morgun

Í gær, 22:32 Kalt verður á öllu landinu á morgun en spár gera ráð fyrir allt að tólf gráðu frosti. Áttin verður norðlæg eða breytileg, 8-15 metrar á sekúndu og víða léttskýjað. Meira »

Gjafagjörningur dæmdur ólöglegur

Í gær, 22:03 Sala hjóna á fasteign í Garðabæ árið 2011 sem var í sameiginlegri eigu þeirra og kaup samdægurs á annarri eign sem var alfarið í eigu konunnar var samkvæmt héraðsdómi gjafagjörningur í þeim tilgangi að koma eignum undan banka sem hafði lánað manninum rúmlega 80 milljónir til að byggja fyrra húsið. Meira »

„Þetta birtist ekki allt í einu einn daginn“

Í gær, 21:26 Borgarlínan er langtímaverkefni og enn á undirbúningsstigi segir Hrafn­kell Á. Proppé, svæðisskipulagsstjóri hjá Samtökum sveitarfélaga á höfuðborgarsvæðinu, sem kynnti verkefnið og forsendur þess á fundi á vegum Hafnarfjarðarbæjar í dag. Meira »

Laus úr vaðhaldi en er í farbanni

Í gær, 21:24 Karlmaður, sem úrskurðaður hafði verið í gæsluvarðhald til til 9. fe­brú­ar á grund­velli al­manna­hags­muna í tengslum við skipulagða brotastarfsemi, er laus úr varðhaldi. Landsréttur sneri úrskurði héraðsdóms en maðurinn var þess í stað úrskurðaður í farbann. Meira »

Minnisvarði kom til bjargar í hálkunni

Í gær, 20:41 Ökumaður bifreiðar missti stjórn á bifreið sinni í hálku á veginum við Neðri-Staf á leiðinni til Seyðisfjarðar í gær með þeim afleiðingum að bifreiðin endaði á minnisvarða sem stendur í beygjunni við veginn. Meira »

Undirbúa opnun neyslurýma

Í gær, 19:58 Svandís Svavarsdóttir heilbrigðisráðherra hefur sett af stað vinnu í velferðarráðuneytinu til að undirbúa opnun neyslurýma fyrir langt leidda vímuefnaneytendur. Neyslurými sem þessi eru þekkt úrræði erlendis og byggjast á hugmyndafræði skaðaminnkunar. Meira »

Tekst á við fyllibyttuna og dópistann

Í gær, 19:23 Við trúðum þessu varla þegar við fengum að vita að myndin okkar hefði verið valin til sýningar á Berlinale, aðalkvikmyndahátíðinni hér í Berlín. Hún er stór og alþjóðleg, ein af A-hátíðunum í heiminum. Þetta er gríðarlega góð kynning fyrir myndina okkar.“ Meira »

Nauðgað af íþróttamanni og fékk samfélagið á móti sér

Í gær, 19:27 „Af því að hann var svo flottur og mikil fyrirmynd í sinni íþrótt og landsliðsmaður, þá var þetta allt mér að kenna,“ segir Embla Kristínardóttir, leikmaður Íslands- og bikarmeistara Keflavíkur í körfuknattleik, en hún hefur stigið fram og sagt frá því þegar fullorðinn frjálsíþróttamaður nauðgaði henni. Meira »

Grunur um íkveikju í Stardal

Í gær, 19:18 Lögregluna grunar að kveikt hafi verið í bænum Stardal á Mosfellsheiði í byrjun janúar. Bærinn brann til kaldra kola að morgni laugardagsins 6. janúar. Ekki var föst búseta á bænum og hafði ekki verið í nokkur ár. Meira »

30 kílómetrar malbikaðir í fyrra

Í gær, 19:14 Malbikað var fyrir tæpar 1.300 milljónir króna í Reykjavík á síðasta ári. Fyrir það fengust 30 kílómetrar af malbiki sem er um 7,1% af heildarlengd gatnakerfisins. Meira »

Reyndi að smygla stinningarlyfi til landsins

Í gær, 18:57 Karlmaður var í gær dæmdur í 30 daga skilorðsbundið fangelsi í Héraðsómi Reykjavíkur fyrir að hafa reynt að smygla 2.1999 stykkjum af stinningarlyfinu Kama­gra til landsins. Meira »

Fimm áskrifendur til Stokkhólms

Í gær, 18:40 Fimm heppn­ir áskrif­end­ur Morg­un­blaðsins unnu ferð fyr­ir tvo til Stokkhólms í gær en þá var dregið í annað sinn af tíu úr áskriftarleik Árvakurs og WOW air. Meira »

Rannsókn á leka úr Glitni hætt

Í gær, 18:02 Rannsókn á leka úr Glitni banka hefur verið hætt af hálfu embætti héraðssaksóknara. Fjár­mála­eft­ir­lit­ið kærði gagnaleka úr þrota­búi Glitn­is í október í fyrra. Ólafur Þór Hauksson héraðssaksóknari staðfestir í samtali við mbl.is að rannsókn hafi verið hætt, en Rúv greindi frá málinu fyrr í dag. Meira »

„Íslandsmet í tollheimtu“

Í gær, 17:55 Niðurstaða Hæstaréttar þess efnis að ríkinu hafi verið heimilt að leggja 76% toll á franskar kartöflur á árunum 2010-2014 eru Félagi atvinnurekenda mikil vonbrigði. „Allur málflutningur íslenska ríkisins í þessu máli er afar öfugsnúinn,“ segir Ólafur Stephensen, framkvæmdastjóri FA. Meira »

Arnar Þór aðstoðar Ásmund

Í gær, 17:14 Ásmundur Einar Daðason félags- og jafnréttismálaráðherra hefur ráðið Arnar Þór Sævarsson, fráfarandi sveitarstjóra á Blönduósi aðstoðarmann sinn í velferðarráðuneytinu. Meira »

Viðraði áhyggjur vegna lánveitinga

Í gær, 18:01 Ákæruvaldið og verjendur í markaðsmisnotkunarmáli Glitnis greinir á um það hvort eðlismunur sé á sjálfvirkum pörunarviðskiptum í Kauphöllinni og tilkynntum viðskiptum, svokölluðum utanþingsviðskiptum. Innri endurskoðandi Glitnis viðraði áhyggjur af háum lánum til lykilstarfsmanna í júlí árið 2008. Meira »

Fundað um borgarlínu í beinni

Í gær, 17:25 Fyrsti opni íbúa- og kynningarfundur um borgarlínu, nýtt kerfi almenningssamgangna á höfuðborgarsvæðinu, fer fram í dag í Hafnarborg í Hafnarfirði. Hér er hægt að fylgjast með beinu streymi frá fundinum. Meira »

Þyrlan sótti slasaðan vélsleðamann

Í gær, 17:08 Þyrla Landhelgisgæslunnar var kölluð til um miðjan daginn en sækja þurfti slasaðan vélsleðamann skammt suður af Klukkuskarði. Meira »

Börnin sem kerfið gleymdi

Bílskúr/garðhús - Stapi 15 fm bjálkahús - Tilboð kr. 448.000,-
Stapi er nýtt hús frá 2017 sem við höfum hannað sérstaklega fyrir íslenskan mark...
Flott kommóða rótar-spónn - sími 869-2798
Er með flotta kommóðu, spónlagða og innlagða á 25.000. Hæð 85x48x110 cm, 5 skúff...
 
Skrifstofuherbergi til leigu
Atvinnuhúsnæði
Skrifstofuherbergi til leigu Til leigu...
Fundur
Fundir - mannfagnaðir
Fulltrúaráð sjálfstæðisfélaganna...
Eldri borgarar
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9 og b...
Eldri borgarar
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, for...