Rannsaka áhrif höfuðhöggs á íþróttakonur

Helga Ágústa Sigurjónsdóttir læknir.
Helga Ágústa Sigurjónsdóttir læknir. Ljósmynd/Aðsend

Nú er að hefjast yfirgripsmikil rannsókn á áhrifum heilahristings og höfuðhögga á sálfræðilega þætti og starfsemi heiladinguls í íslenskum íþróttakonum. Þetta er fyrsta rannsókn sinnar tegundar hér á landi á íþróttamönnum. Helga Ágústa Sigurjónsdóttir, prófessor og sérfræðingur í innkirtla- og efnaskiptasjúkdómum, Hafrún Kristjánsdóttir, sálfræðingur og lektor við Háskólann í Reykjavík, og María Kristín Jónsdóttir, sálfræðingur og dósent við HR, standa fyrir rannsókninni.

Helga hefur gert framsýna rannsókn á áhrifum höfuðhöggs á heiladingul á sjúklingum Landspítalans sem hefur vakið athygli erlendis og niðurstöður hennar eru væntanlegar í læknatímaritinu The Brain.

Er í lagi að börn skalli bolta?

„Áhrif höfuðhöggs í íþróttum á heiladingul hefur lítið verið rannsakað. Við vitum að varanleg heiladingulsbilun getur orðið hjá allt að 11-67% þeirra sem fá höfuðhögg skv. nýlegum rannsóknum. Það hlýtur að vera sama hlutfall hjá þeim sem fá höfuðhögg í íþróttum en þetta vitum við ekki með vissu og ætlum að skoða,“ segir Helga. Hún bendir á að það sé mikilvægt að rannsaka t.d. hvort það sé í lagi eða ekki að börn sem eru að vaxa skalli bolta af fullum þunga og hvaða áhrif mörg höfuðhögg geta haft.

Liðin Fram og ÍBV eigast við í handbolta kvenna.
Liðin Fram og ÍBV eigast við í handbolta kvenna. mbl.is/Árni Sæberg

Þekking og rannsóknir á áhrifum höfuðhöggs á heiladingul hefur vaxið upp úr síðustu aldamótum. Enn sem komið er eru ekki komnar alþjóðlegar ráðleggingar um eftirfylgni fyrir fólk sem hefur orðið fyrir höfuðhöggi. Mörgum spurningum er enn ósvarað til dæmis hversu alvarlegt og hvers eðlis þau þurfa að vera svo einstaklingur þurfi eftirfylgni og einnig skiptir máli að finna út hvað þarf að meta til að finna út hver fær heiladingulsbilun og hver ekki.

Helga segir brýnt að slíkar ráðleggingar og eftirfylgni verði gefnar út og til að unnt sé að gera slíkt verði fyrst að rannsaka þetta vel. Hún bindur vonir við að þessi rannsókn muni stuðla að því að slíkt verði gerði gert í kjölfarið. „Við viljum líka vekja athygli á þessu með öryggi íþróttamanna í fyrirrúmi en höfuðhögg gæti haft áhrif á allt líf þeirra,“ segir Helga.

Knattspyrna kvenna.
Knattspyrna kvenna. mbl.is/Eggert

Höfuðverkur, magnleysi og framtaksleysi

Í úrtaki rannsóknarinnar verða að minnsta kosti 50 íþróttakonur á aldrinum 30-45 ára úr handknattleik og knattspyrnu sem hafa fengið höfuðhögg. Mögulega verða einnig íþróttamenn í úrtakinu. Í rannsókninni verða skoðaðir sálfræðilegir og taugasálfræðilegir þættir og lögð fyrir sálfræðipróf þar sem spurningalistinn er víður, til dæmis verður spurt um áhrif höfuðhöggs á líðan þeirra og reynt að meta snerpu og viðbragðsflýti. Í þriðja hlutanum verða konur valdar úr og þeim boðið til rannsóknar á mögulegum hormónaskaða vegna heiladingulsbilunar eftir höfuðhögg.

Við höfuðhögg og heilahristing getur einstaklingur setið uppi með höfuðverk, magnleysi, þrotleysi, framtaksleysi o.fl. Helga bendir á að það sé ekki gott að fá höfuðhögg hvað þá að fá fleiri skömmu seinna.

„Það getur verið erfitt að greina á milli skaða á heilafrumum eða hvort um eiginlegan hormónaskort sé að ræða líka. Það verður ekki greint nema með því að skoða það og taka hormónamælingar. Það er ekki hægt að greina slíkt með viðtölum eða líkamsskoðunum,“ segir Helga og bætir við: „Við teljum að við séum að gera rannsókn sem hafi aldrei verið gerð áður á þessu á þennan mælikvarða.“ 

Verkefnið hefur hlotið veglegan styrk úr Vísindasjóði Landspítalans en verkefnið þarf fleiri styrki, að sögn Helgu og er nú unnið að því að fjölga styrkumsóknum.  

Er óhætt að ung börn skalli bolta af fullum krafti?
Er óhætt að ung börn skalli bolta af fullum krafti?
mbl.is

Innlent »

Dill heldur Michelin-stjörnunni

18:22 Kári Þorsteinsson, sem tók við sem yfirkokkur á Dill um síðustu áramót, hefur tekið við staðfestingu á að veitingastaðurinn heldur Michelin-stjörnu sinni. Meira »

Framboð Íslands samþykkt

17:52 Framboð Íslands um setu í framkvæmdastjórn UNESCO, Menningarmálastofnun Sameinuðu þjóðanna, fyrir tímabilið 2021 til 2025 var samþykkt á ríkisstjórnarfundi síðastliðinn föstudag. Meira »

Ætla að endurskipuleggja Airwaves

17:39 Nýir eigendur Iceland Airwaves hátíðarinnar segjast ætla að finna hjarta hátíðarinnar, fara aftur í ræturnar og aðgreina hana meira frá öðrum hátíðum með því að horfa á tónlistarmenn morgundagsins en færa sig frá því að fá stærri bönd. mbl.is ræddi við Ísleif Þórhallsson um framtíð hátíðarinnar. Meira »

Vilja aukið frelsi á leigubílamarkaði

17:38 Afnema þarf hámarksfjölda leigubílaleyfa á Íslandi og fækka kvöðum fyrir veitingu slíkra leyfa. Þetta sagði Hanna Katrín Friðriksson þingmaður í umræðum um frelsi á leigubílamarkaði á Alþingi fyrr í dag. Meira »

Fimm í úrslit í Kokki ársins

17:34 Undanúrslit í keppninni Kokkur ársins 2018 fóru fram á Kolabrautinni í Hörpu í dag. Átta keppendur tóku þátt og komast fimm þeirra áfram til keppni í úrslitum sem verða næstkomandi laugardag. Meira »

Íshestar ehf. greiði 15 milljónir

17:25 Héraðsdómur Reykjaness hefur dæmt fyrirtækið Íshesta ehf. til að greiða Hjalta Gunnarssyni tæpar 15 milljónir króna, auk dráttarvaxta, ásamt 850 þúsund krónum í málskostnað. Meira »

Skoða að jafna fargjöld Herjólfs

16:55 „Þegar ekki er siglt í Landeyjahöfn er ekki nóg með það að siglingatíminn sexfaldist í vetrarbrælunum sem ríkja, heldur þrefaldast fargjaldið líka,“ sagði Páll Magnússon á Alþingi í dag. Samgönguráðherra tók jákvætt í fyrirspurn hans um efnið og sagði málið til skoðunar í ráðuneytinu. Meira »

Töluvert um hálkuslys

17:15 Töluvert hefur verið um það að fólk hafi leitað á slysadeild Landspítala vegna hálkuslysa. Um 12 manns höfðu leitað á deildina þegar mbl.is náði tali af Bryndísi Guðjónsdóttur, deildarstjóra bráða- og göngudeildar, en fór fjölgandi. Meira »

Ekið á gangandi vegfaranda á Hlíðarbraut

16:20 Ekið var á gangandi vegfaranda á Hlíðarbraut á Akureyri um fjögurleytið í dag. Sjúkrabíll flutti vegfarandann til aðhlynningar og skoðunar á Sjúkrahúsinu á Akureyri. Meira »

Arnaldur skipaður héraðsdómari

16:10 Sigríður Á. Andersen dómsmálaráðherra hefur skipað Arnald Hjartarson, aðstoðarmann dómara við EFTA dómstólinn, í embætti héraðsdómara sem hafa mun fast sæti við Héraðsdóm Reykjavíkur. Meira »

Tekinn á 151 km/klst

15:47 Lögreglan á Norðurlandi vestra kærði um helgina 101 ökumann fyrir of hraðan akstri. Sá sem ók hraðast var mældur á 151 km hraða á klukkustund í Blönduhlíð í Skagafirði, þar sem hámarkshraði er 90 km á klukkustund. Alls hafa verið kærð það sem af er þessu ári 466 umferðalagabrot í umdæminu, þar af 392 mál vegna hraðaksturs. Meira »

Lögreglan vill fá Sunnu heim

15:44 „Réttarbeiðnin gengur út á það að við tökum yfir rannsókn þessa máls, vegna þess að það er ekki í samræmi við mannréttindasáttmála að sömu atvik séu rannsökuð á tveimur stöðum í einu,“ segir Grímur Grímsson yfirlögregluþjónn um rannsókn fíkniefnamáls sem tengist Sunnu Elviru Þorkelsdóttur. Meira »

Taka ekki til kynjasjónarmiða

15:20 Í gildandi íþróttalögum frá 1998 er ekkert fjallað um kynjasjónarmið þó svo að legið hafi fyrir bæði þingsályktun frá 1992 og tillögur sérstakrar nefndar sem skipuð var 1996 til þess að auka hlut kvenna í íþróttum. Meira »

„Ekki merki um kvikuhreyfingar“

14:54 Jarðskjálftahrinan við Grímsey hefur staðið yfir frá því í lok janúar er staðsett sunnarlega í eldstöðvakerfinu Nafir og því hefur verið fylgst vel með kvikuhreyfingum í tengslum við jarðskjálftanna. Engin merki eru þó um slíkar hreyfingar að sögn Sigurlaugar Hjaltadóttur jarðeðlisfræðings. Meira »

Ökumaður á hraðferð sviptur á staðnum

13:47 Lögreglan á Suðurlandi svipti um helgina erlendan ferðamann ökurétti á staðnum, en maðurinn mældist aka á 155 km hraða á þjóðvegi 1 við Hóla í Hornafirði þar sem hámarkshraði er 90 km. Meira »

Má heita Sólúlfur en ekki Theo

15:15 Nöfnin Zion, Theo og Zelda eru á meðal þeirra sem ekki er leyfilegt að gefa börnum. Sólúllfur, Maríon og Bárðdal sem millinafn eru hinsvegar í lagi. Mannanafnanefnd kvað upp 10 úrskurði í janúar. Meira »

Tengist frekar flekahreyfingum en kvikuhreyfingum

14:05 Upptök stóru jarðskjálftanna sem urðu við Grímsey í morgun voru á svonefndu Grímseyjarbelti, norðarlega í Skjálfandadjúpi, og á 10 km dýpi. Þar eru skjálftahrinur algengar. Hrinur af svipaðri stærð og þessi urðu til dæmis í maí og september 1969, um jólaleytið 1980, í september 1988 og í apríl 2013. Meira »

Mikilvægt að tryggja svefnstaði

13:31 Hulda Ragnheiður Árnadóttir, framkvæmdastjóri Viðlagatryggingar, segir í samtali við mbl.is að íbúum í Grímsey verði síðar í dag sent dreifibréf um það hvernig fyrirbyggja megi eignatjón vegna jarðskjálfta og hvernig bregðast eigi við ef eignatjón verður. Meira »
Ford Transit árg 2007 9 manna
Ford Transit, 8 farþega. árgerð 2007 ek. 337.000 km. Hentar einnig sem leigubíl...
Merkjaföt og fl föt á gjafverði.
Til sölu geggjuð flott föt á gjafaverði, lítið sem ekkert notuð í í M-L size. . ...
VÖNDUÐ OG VEL BÚIN KENNSLUBIFREIÐ
Vönduð, vel búin kennslubifreið Subaru XV 4WD . Akstursmat og endurtökupróf. Gyl...
Laust í feb-mars. Biskupstungur..
Sumarhús, - Gisting fyrir 5-6, leiksvæði og stutt að Geysi og Gullfossi. Velkomi...
 
L helgafell 6018021419 iv/v
Félagsstarf
? HELGAFELL 6018011019 VI Mynd af au...
Aðalskipulag
Tilkynningar
Breyting á Aðalskipulagi Dala...
Eldri borgarar
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9 og b...
Framhald suðurland
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...