Ríflega fimmtungur lands friðlýstur

Vatnajökulsþjóðgarður.
Vatnajökulsþjóðgarður. mbl.is/Sigurður Bogi Sævarsson

Með stækkun friðlands í Þjórsárverum og stækkun Vatnajökulsþjóðgarðs á árinu sem er að líða er búið að friðlýsa 21,6% af flatarmáli Íslands.

Hildur Vésteinsdóttir, teymisstjóri í friðlýsingateymi Umhverfisstofnunar, hefur reiknað út að alls sé raunheildarflatarmál friðlýstra svæða 22.233,3 ferkílómetrar. Heildarflatarmál Íslands er um, 103.000 ferkílómetrar.

„Síðasta stóra stökkið er árið 2008 þegar Vatnajökulsþjóðgarður var stofnaður,“ segir Hildur.

Ljósmynd/Umhverfisstofnun

Samhliða því að flatarmál jókst, fækkaði fjölda friðlýstra svæða því með stofnun þjóðgarðsins urðu þegar friðlýst svæði hluti hans, þ.e. Skaftafellsþjóðgarður, Esjufjöll, Þjóðgarðurinn í Jökulsárgljúfrum og Askja.

Upphaf friðlýsinga á Íslandi má rekja til ársins 1928 þegar Þingvellir voru friðlýstir. Nokkur tími leið uns næsta skref var stigið en árið 1940 var Eldey friðlýst. Fátt var að frétta næsta tuttugu árin uns stórt skref var stigið árið 1968 með stofnun Skaftafellsþjóðgarðs.

Áttundi áratugur síðustu aldar var drjúgur í friðlýsingum. 1973-1974 voru fjölmörg svæði friðlýst, s.s. Skútustaðagígar, Hvannalindir, Hólmanes, Þjóðgarðurinn í Jökulsárgljúfrum, Bláfjöll, Steðji, Eldborg, Herðubreiðarlindir, Húsafell, Mývatn og Laxá, Ingólfshöfði og Grótta. Næstu stökk eru þegar friðland að Fjallabaki var stofnað árið 1978 og Þjórsárver árið 1981.

Árið 1984 var Skaftafellsþjóðgarður stækkaður úr 500 km 2 í 1700 km 2 . Árið 1995 var Breiðafjörður verndaður með sérlögum sem Umhverfisstofnun telur mjög stórt skref.

mbl.is