Óraunhæft að leggja allar línur í jörð

Landsnet er ósammála ýmsu sem kemur fram í skýrslu METSCO, ...
Landsnet er ósammála ýmsu sem kemur fram í skýrslu METSCO, sem unnin var fyrir Landvernd. mbl.is/​Hari

„Í þessari skýrslu er hvergi sagt að hægt sé að leggja allar þessar línur í jörð. Það er einfaldlega bara gert og útreikningar miða við að það sé gert, en það er engan veginn raunhæft,“ segir Magni Þór Pálsson, verkefnastjóri rannsókna hjá Landsneti, um nýja skýrslu sem fjallar um leiðir til þess að styrkja raf­orku­flutn­ings­kerfið á Vest­fjörðum.

Í skýrslunni, sem unnin var fyrir Landvernd af kanadíska ráðgjafarfyrirtækinu METSCO Energy Solutions og iðnaðarráðherra veitt formlega móttöku í gær, kemur fram að tí­falda megi raf­orku­ör­yggi á Vest­fjörðum með því að setja hluta Vest­ur­línu og fleiri lín­ur á sunn­an­verðum Vest­fjörðum í jörð.

Landsnet sendi frá sér fréttatilkynningu í dag þar sem segir að tæknilegar hindranir komi í veg fyrir að hægt sé að leggja allar línur í jörð. Ólíkur styrkur flutningskerfisins milli landsvæða leiði til þess að svigrúm til jarðstrengslagna sé mismunandi. Þar sem kerfið er sterkt sé meira rými til jarðstrengslagna heldur en þar sem styrkurinn er lítill – og styrkur kerfisins á Vestfjörðum sé hvað veikastur.

Þá segir að skýrslan fjalli ekkert um þessa takmörkun á lengd jarðstrengja heldur geri skýrsluhöfundar ráð fyrir að hægt sé að leggja jarðstrengi á alla Vestfirði. Það sé óraunhæft og staðreyndin sé sú að einungis sé hægt að leggja hluta kerfisins í jörð.

Því séu fullyrðingar um að hægt sé að tífalda afhendingaröryggi raforku á Vestfjörðum með jarðstrengjum villandi.

Í tilkynningu Landsnets segir enn fremur að öll umræða um styrkingu á kerfinu sé af hinu góða, en að mikilvægt sé að hún byggist á réttum forsendum. Landsnet hvetur stjórnvöld til að gera sjálfstæða úttekt á niðurstöðum skýrslunnar.

Munur á jarðstrengjum og loftlínum

„Málið er það að jarðstrengir eru þannig uppbyggðir að þegar það er sett á þá spenna, þá myndast í þeim svokallað launafl. Jarðstrengurinn er byggður upp allt öðruvísi en loftlína. Hann framleiðir þar af leiðandi tuttugu til þrjátíu sinnum meira launafl heldur en sambærileg loftlína,“ segir Magni Þór.

„Afl í svona riðstraumskerfi er tvenns konar, annars vegar er það raunafl, sá hluti aflsins sem skilar vinnunni, knýr tækin og lýsir upp hjá okkur húsin og allt það. Síðan er það þetta svokallaða launafl, sem er dálítið erfitt að útskýra hvað er, en það er afl sem skilar engri vinnu.“

Landsnet telur óraunhæft að setja nema takmarkaðan hluta raflína á ...
Landsnet telur óraunhæft að setja nema takmarkaðan hluta raflína á Vestfjörðum í jörð. mbl.is/Einar Falur

Magni Þór segir launaflið sveiflast fram og til baka í kerfinu, sem sé að sumu leyti nauðsynlegt, því það viðhaldi segulmögnun í raforkukerfinu. En það sé ekki aðalatriðið – heldur sé það að átta sig á því að launaflið í jarðstrengjunum hafi takmarkandi áhrif á það hvernig og hvar hægt sé að leggja línur í jörð.

Launaflið sé eins og froðan á jólaölinu

Þetta launafl þarf einhvern veginn að komast fyrir í kerfinu. Magni tekur dæmi.

„Nú eru jólin nýliðin og þú getur hugsað um það þegar þú ert að blanda malti og appelsíni í glas. Launaflið er þá froðan sem myndast – hún tekur pláss í glasinu en skilar þér ekki neinu. Svo getur froðan líka flætt upp úr – og þá er launaflið orðið of mikið til þess að kerfið, sem þú ert að leggja strenginn í, ráði við að „gleypa“ launaflið.“

Það sem stýrir því síðan hversu vel kerfið ræður við umfram-launaflið, er styrkur þess, en styrkur raforkukerfisins er mestur á suðvesturhorninu, þar sem eru margar stórar virkjanir og allir tengipunktar eru tengdir saman með tiltölulega mörgum sterkum flutningslínum.

„Þá tölum við um að kerfið hérna sé nokkuð vel „möskvað“ – með fleiri en eina tengileið á milli punktanna í kerfinu.“

Kerfið á Vestfjörðum afar veikt

Úti á landi séu línur hins vegar víða langar og veikar – og langt á milli virkjunareininga. Það leiði til þess að minna svigrúm sé til lagningar jarðstrengja.

„Á Vestfjörðum er styrkurinn brot af því sem hann er hér. Það er samspil þessa launafls í strengnum og styrks kerfisins sem er takmarkandi þáttur. Sú stærð sem við horfum svolítið á er hlutfall launaflsmyndunar strengs gagnvart styrk kerfisins á viðkomandi stað,“ segir Magni, en launaflsmyndun jarðstrengja er meiri eftir því sem strengirnir eru lengri.

Patreksfjörður. Flutningskerfi raforku á Vestfjörðum er mjög veikt.
Patreksfjörður. Flutningskerfi raforku á Vestfjörðum er mjög veikt. mbl.is/Sigurður Bogi Sævarsson

Þegar jarðstrengir framleiða mikið launafl getur það haft áhrif á rekstur kerfisins og valdið spennusveiflum.

Þetta segir Landsnet að hafi komið í ljós eftir að 12 kílómetra langur strengur var lagður í Bolungarvíkurgöng fyrir nokkrum árum, en við rekstur á þeim jarðstreng hafi reynt á þolmörk kerfisins.

„Skyndilegt spennuhögg getur eyðilagt búnað og valdið því að varnarbúnaður í flutningskerfinu, sem hefur það hlutverkt að verja kerfið í truflunum, geti farið að hegða sér óæskilega,“ segir Magni og bætir því við að Landsnet sé með verkefni í gangi sem miði að því að bæta hringtengingar í flutningskerfinu innan Vestfjarða og bæta þar með afhendingaröryggið hjá notendum.

mbl.is

Innlent »

Langir biðlistar eftir þjónustu

17:51 Stefnt er að því að fjölga starfsmönnum í geðheilsuteymi austur en langir biðlistar hafa myndast eftir þjónustu þess. Staðan nú er óviðunandi segja stjórnendur þess. Bergþór Grétar Böðvarsson, Reykvíkingur ársins, er gott dæmi um mann sem hefur ekki látið geðraskanir stöðva sig í lífinu. Meira »

Skoðaði ekki sjúkraskrá af forvitni

17:34 Persónuvernd hefur úrskurðað að framkvæmdastjóri lækninga á Heilbrigðisstofnun Suðurlands hafi mátt skoða sjúkraskrá konu sem hafði kvartað til landlæknis yfir veitingu þjónustu á heilbrigðisstofnuninni. Meira »

Læknanemar lækna bangsa

16:58 Bangsaspítali verður starfræktur á sunnudaginn í tilefni af alþjóðlega bangsadeginum. Öllum börnum, ásamt foreldrum og forráðamönnum, er boðið að koma í heimsókn með „veika eða slasaða bangsa“. Meira »

Bregðast þarf við breyttum aðstæðum

15:08 Veiðar og vinnsla gengu vel hjá Síldarvinnslunni á nýliðnu fiskveiðiári. Veiðigjöld taka til sín 13% af aflaverðmæti fiskiskipanna og þensla á vinnumarkaði veldur því að áskorun verður að manna sum skip flotans ef fram heldur sem horfir. Meira »

Betra að klára áður en það er fagnað

14:10 „Það er jákvætt skref að það komi fjármagn inn í uppbyggingu á höfuðborgarsvæðinu. Þetta er yfirlýsing um að viðræður eru að hefjast. Það er það eina sem er skýrt af viljayfirlýsingunni,“ segir Eyþór Arnalds, oddviti Sjálfstæðisflokksins í Reykjavík, í samtali við mbl.is. Meira »

Guðmundur Ingi á Global People’s Summit

13:55 Guðmundur Ingi Guðbrandsson, umhverfis- og auðlindaráðherra, tekur í dag þátt í alþjóðlegri netráðstefnuna The Global People’s Summit, sem haldin er í tengslum við Allsherjarþing Sameinuðu þjóðanna, þar sem hann ræðir um loftslagsbreytingar. Meira »

Trúir því að bíó geti breytt heiminum

13:00 „Kvikmyndin er gríðarlega sterkur miðill og getur haft heilmikil áhrif á fólk,“ segir Hrönn Marinósdóttir, stofnandi og stjórnanda RIFF. Ellefu daga kvikmyndaveisla er í vændum er fimmtánda Alþjóðlega kvikmyndahátíðin í Reykjavík hefst næsta fimmtudag. Meira »

Svandís mun ekki áfrýja dóminum

12:06 Heilbrigðisráðuneytið mun ekki áfrýja dómi Héraðsdóms Reykjavíkur í máli Ölmu Gunnarsdóttur. Þetta sagði Svandís Svavarsdóttir heilbrigðisráðherra í þættinum Vikulokin hjá Helga Seljan í morgun. Meira »

Kanna fingraför þjófanna

11:04 Tæknideild lögreglunnar á höfuðborgarsvæðinu mun í dag skoða bílinn sem keyrt var inn í hjálpartækjaverslunina Adam og Evu aðfaranótt föstudags. Munu fingraför innbrotsþjófanna einna helst vera könnuð sem og annað sem kann að leiða til vísbendinga um innbrotið. Meira »

Verð aldrei Superman

11:00 Markmiðið var að taka þátt í því aðkallandi verkefni að breyta danskri kvikmyndagerð til frambúðar. Það tókst en allt sem á eftir kom hefur farið langt fram úr hans villtustu draumum. Í dag er Mads Mikkelsen með annan fótinn heima í Kaupmannahöfn en hinn í henni Hollywood og dregur að milljónir. Meira »

Frítt í strætó í dag

10:27 Frítt verður í strætó á höfuðborgarsvæðinu í dag í tilefni af alþjóðlega bíllausa deginum. Hvetur Strætó sem flesta til að halda upp á daginn með því að skilja bílinn eftir heima og nýta sér vistvæna samgöngumáta, með því að ganga, hjóla eða taka strætó. Meira »

„Ég gat ekkert gert“

09:18 Sálfræðingar eru komnir til starfa á öllum heilsugæslustöðvum á höfuðborgarsvæðinu en ekki hefur enn verið samþykkt á Alþingi að skólasálfræðingar verði í framhaldsskólum. Mikilvægi forvarna verður seint oflofað og kona sem var í geðrofsástandi í tvö ár varar fólk við hættunni af neyslu kannabis. Meira »

Betur fór en á horfðist með kornið

08:18 Heldur hefur ræst úr með kornuppskeru á Suðurlandi eftir erfitt kornræktarsumar. Uppskeran verður þó væntanlega þriðungi minni en í meðalári. Meira »

Bjartviðri sunnan og vestanlands

08:17 Bjartviðri og hægur vindur verður á landinu sunnan- og vestanverðu í dag, á meðan hægt og rólega dregur úr norðanáttinni og úrkomunni fyrir norðan og austan. Dálítil slydda eða snjókoma verður þó norðan- og austanlands og rigning á láglendi, en þurrt á Suður- og Vesturlandi. Meira »

Deilt um mastur og útsýnispall

07:57 Borgarráð Reykjavíkur hefur fallist á tillögu umhverfis- og skipulagsráðs að auglýsa tillögu að deiliskipulagi fyrir svæði á toppi Úlfarsfells þar sem fyrirhugað er að reisa 50 metra hátt fjarskiptamastur fyrir loftnet og tækniskýli með útsýnispalli. Meira »

Mikil þörf á öflugri dráttarbáti

07:37 Faxaflóahafnir sf. undirbúa smíði á nýjum og öflugum dráttarbáti, meðal annars með gerð útboðsgagna. Á stjórnarfundi í gær var samþykkt að bjóða út smíði á dráttarbáti á grundvelli fyrirliggjandi gagna. Meira »

Líkamsárás í Hafnarfirði

07:08 Karl og kona voru handtekin upp úr miðnætti í nótt í kjölfar líkamsárásar í Hafnarfirði. Karlmaðurinn var handtekinn eftir að hann hann hafði ráðist á mann með fólskulegum hætti og svo var kona tekin höndum er hún reyndi að tálma handtöku og réðist að lögreglumanni. Meira »

Áhersla á notkun hjálma

05:30 Rannsóknarnefnd samgönguslysa telur líkur á að maður sem lést í hjólreiðaslysi á Nesjavallavegi í fyrravor hefði lifað slysið hefði hann verið með hjálm. Í umræddu slysi lést hjólreiðamaðurinn af völdum höfuðáverka. Meira »

Leyfi Þríhnúkagígs verður auglýst

05:30 Tillaga um að auglýsa eftir aðilum til að nýta Þríhnúkagíg og umhverfi hans til lengri tíma er til umfjöllunar hjá Kópavogsbæ. Tillaga þess efnis var ekki afgreidd á síðasta fundi skipulagsráðs bæjarins heldur frestað. Meira »
Suzuki GS 1000L,Forn, 81, Mótorhjól
Árgerð 1981. Keyrt 13.000 mílur, fornhjól sem þarf að skoða annað hvert ár. Hjó...
3 manna Infrarauður Saunaklefi www.egat.is/infraredsauna.html
Verð: 289.000 Tilboð 259.000 ef greitt er inn á 30.000 í sept ( kemur eftir cirk...
INTENSIVE ICELANDIC, ENGLISH & NORWEGIAN f. foreigners - ÍSLENSKA f. útlendinga - ENSKA f. fullorðna - NORSKA
ÍSLENSKA, ENSKA, NORSKA: I, II, III, IV, V, VI: 2018: AUTUMN/HAUST: START/B...
Jöklar - Hús fyrir ferðaþjónustu
Jöklar hafa átt miklu fylgi að fagna frá því þau komu fyrst á sjónarsviðið, vori...