Óraunhæft að leggja allar línur í jörð

Landsnet er ósammála ýmsu sem kemur fram í skýrslu METSCO, ...
Landsnet er ósammála ýmsu sem kemur fram í skýrslu METSCO, sem unnin var fyrir Landvernd. mbl.is/​Hari

„Í þessari skýrslu er hvergi sagt að hægt sé að leggja allar þessar línur í jörð. Það er einfaldlega bara gert og útreikningar miða við að það sé gert, en það er engan veginn raunhæft,“ segir Magni Þór Pálsson, verkefnastjóri rannsókna hjá Landsneti, um nýja skýrslu sem fjallar um leiðir til þess að styrkja raf­orku­flutn­ings­kerfið á Vest­fjörðum.

Í skýrslunni, sem unnin var fyrir Landvernd af kanadíska ráðgjafarfyrirtækinu METSCO Energy Solutions og iðnaðarráðherra veitt formlega móttöku í gær, kemur fram að tí­falda megi raf­orku­ör­yggi á Vest­fjörðum með því að setja hluta Vest­ur­línu og fleiri lín­ur á sunn­an­verðum Vest­fjörðum í jörð.

Landsnet sendi frá sér fréttatilkynningu í dag þar sem segir að tæknilegar hindranir komi í veg fyrir að hægt sé að leggja allar línur í jörð. Ólíkur styrkur flutningskerfisins milli landsvæða leiði til þess að svigrúm til jarðstrengslagna sé mismunandi. Þar sem kerfið er sterkt sé meira rými til jarðstrengslagna heldur en þar sem styrkurinn er lítill – og styrkur kerfisins á Vestfjörðum sé hvað veikastur.

Þá segir að skýrslan fjalli ekkert um þessa takmörkun á lengd jarðstrengja heldur geri skýrsluhöfundar ráð fyrir að hægt sé að leggja jarðstrengi á alla Vestfirði. Það sé óraunhæft og staðreyndin sé sú að einungis sé hægt að leggja hluta kerfisins í jörð.

Því séu fullyrðingar um að hægt sé að tífalda afhendingaröryggi raforku á Vestfjörðum með jarðstrengjum villandi.

Í tilkynningu Landsnets segir enn fremur að öll umræða um styrkingu á kerfinu sé af hinu góða, en að mikilvægt sé að hún byggist á réttum forsendum. Landsnet hvetur stjórnvöld til að gera sjálfstæða úttekt á niðurstöðum skýrslunnar.

Munur á jarðstrengjum og loftlínum

„Málið er það að jarðstrengir eru þannig uppbyggðir að þegar það er sett á þá spenna, þá myndast í þeim svokallað launafl. Jarðstrengurinn er byggður upp allt öðruvísi en loftlína. Hann framleiðir þar af leiðandi tuttugu til þrjátíu sinnum meira launafl heldur en sambærileg loftlína,“ segir Magni Þór.

„Afl í svona riðstraumskerfi er tvenns konar, annars vegar er það raunafl, sá hluti aflsins sem skilar vinnunni, knýr tækin og lýsir upp hjá okkur húsin og allt það. Síðan er það þetta svokallaða launafl, sem er dálítið erfitt að útskýra hvað er, en það er afl sem skilar engri vinnu.“

Landsnet telur óraunhæft að setja nema takmarkaðan hluta raflína á ...
Landsnet telur óraunhæft að setja nema takmarkaðan hluta raflína á Vestfjörðum í jörð. mbl.is/Einar Falur

Magni Þór segir launaflið sveiflast fram og til baka í kerfinu, sem sé að sumu leyti nauðsynlegt, því það viðhaldi segulmögnun í raforkukerfinu. En það sé ekki aðalatriðið – heldur sé það að átta sig á því að launaflið í jarðstrengjunum hafi takmarkandi áhrif á það hvernig og hvar hægt sé að leggja línur í jörð.

Launaflið sé eins og froðan á jólaölinu

Þetta launafl þarf einhvern veginn að komast fyrir í kerfinu. Magni tekur dæmi.

„Nú eru jólin nýliðin og þú getur hugsað um það þegar þú ert að blanda malti og appelsíni í glas. Launaflið er þá froðan sem myndast – hún tekur pláss í glasinu en skilar þér ekki neinu. Svo getur froðan líka flætt upp úr – og þá er launaflið orðið of mikið til þess að kerfið, sem þú ert að leggja strenginn í, ráði við að „gleypa“ launaflið.“

Það sem stýrir því síðan hversu vel kerfið ræður við umfram-launaflið, er styrkur þess, en styrkur raforkukerfisins er mestur á suðvesturhorninu, þar sem eru margar stórar virkjanir og allir tengipunktar eru tengdir saman með tiltölulega mörgum sterkum flutningslínum.

„Þá tölum við um að kerfið hérna sé nokkuð vel „möskvað“ – með fleiri en eina tengileið á milli punktanna í kerfinu.“

Kerfið á Vestfjörðum afar veikt

Úti á landi séu línur hins vegar víða langar og veikar – og langt á milli virkjunareininga. Það leiði til þess að minna svigrúm sé til lagningar jarðstrengja.

„Á Vestfjörðum er styrkurinn brot af því sem hann er hér. Það er samspil þessa launafls í strengnum og styrks kerfisins sem er takmarkandi þáttur. Sú stærð sem við horfum svolítið á er hlutfall launaflsmyndunar strengs gagnvart styrk kerfisins á viðkomandi stað,“ segir Magni, en launaflsmyndun jarðstrengja er meiri eftir því sem strengirnir eru lengri.

Patreksfjörður. Flutningskerfi raforku á Vestfjörðum er mjög veikt.
Patreksfjörður. Flutningskerfi raforku á Vestfjörðum er mjög veikt. mbl.is/Sigurður Bogi Sævarsson

Þegar jarðstrengir framleiða mikið launafl getur það haft áhrif á rekstur kerfisins og valdið spennusveiflum.

Þetta segir Landsnet að hafi komið í ljós eftir að 12 kílómetra langur strengur var lagður í Bolungarvíkurgöng fyrir nokkrum árum, en við rekstur á þeim jarðstreng hafi reynt á þolmörk kerfisins.

„Skyndilegt spennuhögg getur eyðilagt búnað og valdið því að varnarbúnaður í flutningskerfinu, sem hefur það hlutverkt að verja kerfið í truflunum, geti farið að hegða sér óæskilega,“ segir Magni og bætir því við að Landsnet sé með verkefni í gangi sem miði að því að bæta hringtengingar í flutningskerfinu innan Vestfjarða og bæta þar með afhendingaröryggið hjá notendum.

mbl.is

Innlent »

18 milljónir til flóttakvenna

09:25 UN Women á Íslandi hefur fært griðastöðum UN Women í Zaatari flóttamannabúðunum í Jórdaníu rúmar 18 milljónir króna, sem söfnuðust í neyðarsöfnun og jólagjafasölu landsnefndarinnar. Meira »

Tveir fluttir á bráðamóttöku

09:20 Ökumenn tveggja bifreiða voru fluttir á bráðamóttöku í morgun eftir árekstur á Álftanesi um áttaleytið í morgun.  Meira »

42 kg af hörðum efnum

08:55 Rannsóknardeild lögreglunnar á Suðurnesjum lagði hald á rúmlega 42 kíló af hörðum fíkniefnum í 46 fíkniefnamálum í fyrra. Einn var með eitt kíló af kókaíni í 106 pakkningum innvortis. Meira »

Bieber-áhrif í Fjaðrárgljúfri

08:18 Ferðamönnum sem komu í Fjaðrárgljúfur sem er skammt vestur af Kirkjubæjarklaustri hefur fjölgað um 82 % milli áranna 2016 og 2017. Meira »

Fjárveiting tryggð til ILS-aðflugsbúnaðar

07:57 Þörf er á fullkomnari aðflugsbúnaði á Akureyrarflugvelli ef hann á að geta þjónað reglulegu millilandaflugi eins og heimamenn vilja. Þá er þörf á því að stækka flugstöðina og flughlaðið. Meira »

Tillaga sjálfstæðismanna felld

07:37 Tillaga borgarfulltrúa Sjálfstæðisflokksins, sem flutt var af Kjartani Magnússyni á fundi borgarstjórnar í fyrradag um að undanþiggja Hjálpræðisherinn frá því að greiða gatnagerðar- og byggingarréttargjald vegna úthlutunar lóðar við Suðurlandsbraut 72-74, var felld í borgarstjórn í fyrradag með níu atkvæðum gegn fimm. Meira »

Skjálfti upp á 3,2 stig

06:41 Jarðskjálfti sem mældist 3,2 að stærð varð í nótt klukkan 02:14 í norðaustanverðum Öræfajökli. Engin merki eru um gosóróa, samkvæmt upplýsingum frá Veðurstofu Íslands. Meira »

Éljagangur á Reykjanesbraut

06:45 Á Suður- og Suðvesturlandi er hálka eða hálkublettir á flestum vegum. Snjóþekja og éljagangur er á Reykjanesbraut.  Meira »

Dagurinn lengist um fimm mínútur

06:06 Sólin hækkar stöðugt á lofti og verður morgundagurinn fimm mínútum lengri en dagurinn í dag, segir í hugleiðingum veðurfræðings á Veðurstofu Íslands. Vorjafndægur eru 20. mars en þá verður dagurinn um það bil jafnlangur nóttunni. Meira »

Húsleit hjá fiskútflytjanda

05:49 Húsleit var gerð á heimili Sigurðar Gísla Björnssonar, framkvæmdastjóra fiskútflutningsfyrirtækisins Sæmarks.  Meira »

Taki strætó á spítalann

05:30 Við hönnun umferðarmannvirkja við nýjan Landspítala er gert ráð fyrir að mun hærra hlutfall starfsmanna muni ferðast með strætó en nú er. Þyrfti hlutfallið að margfaldast. Meira »

Aðeins BA með fleiri áfangastaði

05:30 Icelandair flýgur nú á 23 áfangastaði í Bandaríkjunum og Kanada. Nýlega tilkynnti fyrirtækið að það hygðist fljúga til Baltimore, San Francisco og Kansas. Meira »

Bíða stokkalausnar

05:30 Vegagerðin kynnti í haust tillögur til úrbóta á Hafnarfjarðarvegi í gegnum Garðabæ. Þær fólu í sér talsverðar breytingar á samgöngumannvirkjum og átti að ráðast í framkvæmdir í vor. Meira »

Skortur á legurými er ein helsta skýringin á frestun

05:30 Skortur á legurými er helsta skýring þess að Landspítalinn þarf stundum að grípa til þeirra úrræða að fresta fyrirfram skipulögðum og ákveðnum aðgerðum. Meira »

Nýtt lyf við ADHD lofar góðu

05:30 Nýtt lyf við athyglisbresti með ofvirkni (ADHD) í börnum hefur gefið góða raun. Niðurstaða úr klínískri rannsókn á lyfinu var að koma út í Nature Communications en hún byggist á uppfinningu sem Hákon Hákonarson læknir og forstöðumaður erfðarannsóknastöðvar barnaspítalans við háskólasjúkrahúsið í Fíladelfíu í Bandaríkjunum birti ásamt fleirum í Nature Genetics árið 2011. Meira »

Hörð deila flugliða og Primera

05:30 Fulltrúar Primera Air Nordic SIA mættu ekki á sáttafund með Flugfreyjufélagi Íslands, sem ríkissáttasemjari boðaði til í gær vegna flugliða í áhöfnum véla sem gerðar eru út frá Íslandi. Meira »

„Reykjavík er að skrapa botninn“

05:30 „Meirihlutinn ákvað að þæfa málið. Þau hafa ekki viljað ræða þetta,“ segir Áslaug María Friðriksdóttir, borgarfulltrúi Sjálfstæðisflokks. Meira »

Reisa nýtt hótel í Vík

05:30 Framkvæmdir eru hafnar við nýtt hótel í Vík í Mýrdal. Hótelið mun bera nafnið Hótel Kría og verða þar 72 herbergi og veislusalur. Meira »

Börnin sem kerfið gleymdi

Travel Lite á Íslandi
Nú er að verða síðasti möguleiki að panta pallhýsi, ef það á að vera tilbúið fyr...
Sundföt
...
Gámasliskjur
Eigum nokkrar nýjar gámasliskjur fyrir 6000 kg burðargetu. Eru á lager og til a...
www.flutningur.is 5753000 sendibilastöð
Stöðin býður upp á allar stærðir sendibíla og veitir trausta og umfram allt góð...
 
Aðalfundur isnic 2018
Fundir - mannfagnaðir
Aðalfundur ISNIC 2018 Aðalfundur Inter...
Fundur
Fundir - mannfagnaðir
Fulltrúaráð sjálfstæðisfélaganna...
Styrkir 2018
Styrkir
Styrkir til verkefna í þágu barna á...
Vantar þig trésmið
Iðnaðarmenn
Vantar þig trésmið? Úrræðagóður húsa...