Höfðu nánast öll verið á Vogi

Af þeim sex einstaklingum á aldrinum 20-24 ára sem létust árið 2016 höfðu fimm verið  á Vogi, segir Þórarinn Tyrfingsson, læknir á Vogi. Magnús Ólason, læknir á Reykjalundi, biður lækna að ávísa ekki ópíóíðum til fólks sem glímir við þráláta bakverki.

Þetta er meðal þess sem kom fram á málstofunni „Fimmtíu skuggar ópíóíða“ hvað þurfa íslenskir læknar að vita um þá? á Læknadögum í Hörpu í morgun.

Hjalti Már Björnsson, bráðalæknir á bráðamóttöku Landspítalans, tekur undir með Magnúsi varðandi ópíóíða og bakverki því besta lækningin sé hreyfing. Hann segir mikla vakningu vera í að fara varlega í notkun slíkra lyfja sem verkjastillandi úrræðis í Bandaríkjunum og víðar. Ekki síst vegna faraldurs sem er í ótímabærum dauðsföllum af völdum lyfjafíknar.

Oft er hægt að nota aðrar aðferðir en lyfjagjöf við ...
Oft er hægt að nota aðrar aðferðir en lyfjagjöf við þrálátum verkjum. Golli / Kjartan Þorbjörnsson

17% jarðarbúa neyta 92% alls morfíns í heiminum

Guðmundur Björnsson, svæfinga- og gjörgæslulæknir sem starfar í verkjateymi Landspítalans, segir að á sama tíma megi heldur ekki gleyma því að 92% morfíns er neytt af 17% jarðarbúa og því sé aðeins 8% þess morfíns sem notað er í heiminum eftir fyrir hin 83% mannkyns. Víða í heiminum er skortur á ópíóíðum og jafnvel langt leiddir krabbameinssjúklingar hafa ekki aðgang að slíkum verkjalyfjum.

Aðeins lítill hluti sjúklinga sem þjáist af langvinnum verkjum hefur gagn af langvarandi ópíóíðameðferð. Því sé mikilvægt að fylgja vel eftir þessu sjúklingum með reglulegu endurmati. Guðmundur segir æskilegt að gera skriflegan samning við sjúkling varðandi meðferðina þar sem fram koma skyldur beggja, það er læknis og sjúklings, og hvað geti orðið til þess að meðferð skuli hætt.

En á sama tíma megi ekki stuðla að fælni því það getur valdið ónauðsynlegum þjáningum milljóna jarðarbúa. Um leið skaðar of frjálsleg notkun ópíóíða milljónir manna.

Að sögn Magnúsar gagnast fjölfagleg endurhæfing, þar sem blandað er saman líffræðilegri, sálrænni og félagslegri meðferð, best við þrálátum bakverkjum. Best sé að beita þverfaglegri nálgun þar sem unnið er í teymi og sjúklingurinn er hluti af teyminu.

Hann segir að þegar fólk kemur á Reykjalund sé það tekið af ópíóíðum og unnið með viðkomandi sjúkling á þverfaglegum nótum. Oft sé talað um mikinn kostnað við meðferð á Reykjalundi en raunin sé sú að kostnaðurinn er aðeins brot af því virði sem meðferðin skilar.

Kostnaður sem skilar sér margfalt til baka

Kostnaður við meðferð á Reykjalundi er margfalt minni heldur en þeirra sem ekki fá meðferð því flestir komast út á vinnumarkað að nýju. Skilar sér margfalt til baka, segir Magnús og bendir á rannsókn sem sýni að þetta skili sér áttfalt til baka til samfélagsins og það sama sem gildir annars staðar þar sem slíkri meðferð er beitt.

Hjalti Már segir að margt hafi breyst á undanförnum árum í verklagi þegar kemur að verkjastillingu. Notkunin á ópíóíðum hefur farið upp úr öllu valdi og það taki tíma frá því notkunin eykst og þar til dauðsföllum fer að fjölga vegna ofneyslu slíkra lyfja.  

Meðferð á Reykjalundi hefur hjálpað mjög mörgum sem glíma við ...
Meðferð á Reykjalundi hefur hjálpað mjög mörgum sem glíma við þráláta verki. mbl.is/Sigurður Bogi Sævarsson

Hann segir að hér á landi hafi æ oftar þurft að nota naloxone en það er neyðarlyf sem notað er til að koma í veg fyrir að fólk deyi úr ofskömmtun af morfíni og öðrum ópíóíðalyfjum í sjúkrabílum sem og við komu á bráðamóttöku. Þórarinn tekur undir þetta og segir að hann hafi jafnvel þurft að gefa lyfið á bílastæðinu við Vog. 

Hjalti velti í erindi sínu upp þeirri spurningu hvort hægt sé að reka bráðamóttökur án ópíóða. „Ef við getum það þá ættu flestir að geta það í heilbrigðiskerfinu,“ segir hann og bendir á að á bráðamóttökunni í Fossvogi er verið að gera ýmislegt til þess að draga úr notkun slíkra lyfja. Svo sem með innleiðingu hláturgass, deyfingum og nálastungum. 

Margt hefur breyst í verklagi á bráðamóttökum vegna hættu á ...
Margt hefur breyst í verklagi á bráðamóttökum vegna hættu á ópíóíðafíkn. mbl.is/Hjörtur

Þeir Hjalti og Magnús Ólason eru sammála um að hætta verði að grípa alltaf til verkjalyfja til að mynda við bakverkjum. Að ráðleggja fólki að hreyfa sig frekar en að leggjast upp í rúm með verkjalyf. Það sé álíka gáfulegt og að mála yfir rakaskemmdirnar á húsinu sínu – algjör skammtímalausn.

Síðan megi ekki gleyma því að það eru til fleiri verkjalyf en ópíóíðar. Til að mynda við verkjum vegna nýrnasteina, segir Hjalti. „Að hugsa út fyrir kassann,“ segir Hjalti en hann og fleiri þátttakendur í málstofunni eru sammála um þá hættu á fíkn sem fylgi notkun ópíóíða. 

Hátt hlutfall þeirra sem eru á aldrinum 20-34 ára sem ...
Hátt hlutfall þeirra sem eru á aldrinum 20-34 ára sem deyja á hverju ári hafa verið sjúklingar á Vogi.

Þórarinn segir að hátt hlutfall þeirra sem deyja á ári hverju og eru yngri en 35 ára hafi verið sjúklingar á Vogi. Í nýjum tölum sem hann kynnti í málstofunni kemur fram að af þeim 13 sem létust árið 2016 á aldrinum 30-34 ára hafi átta verið sjúklingar á Vogi. Þetta gerir 61,5% en hlutfallið í aldurshópnum 20-24 ára er 83,3%. Af þeim 15 sem létust á aldrinum 35-39 ára voru 10 sjúklingar á Vogi eða 66,7%. 

Í samanburði við árin 2011-2015 er aukningin gríðarleg. Það er hversu hátt hlutfall ungmenna sem deyja hafa verið á Vogi. Í aldurshópnum 20-24 ára fer hlutfallið úr 25,6% í 83,3% árið 2016. Þetta eru sláandi tölur segir Þórarinn og minnir á að oft sé talað um hversu margir deyi árlega í bílslysum máli sínu til stuðnings.

mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Vilja þvinga „of unga“ íbúa úr blokkinni

Í gær, 22:01 Margir íbúar Grindavíkur eru gáttaðir á framgöngu forsvarsmanna húsfélags 50+ blokkarinnar Suðurhóp 1 í Grindavík sem boðuðu í lok síðustu viku til húsfélagsfundar til þess að vísa hjónum og syni þeirra úr íbúð sinni. Meira »

Jarðgöngin aftur rannsökuð í ár

Í gær, 21:32 Ekkert var unnið að rannsóknum á gerð jarðganga milli Álftafjarðar og Skutulsfjarðar á síðasta ári. Óvíst er hvort þau verði í nýrri samgönguáætlun. Meira »

Tveggja sólarhringa seinkun frá París

Í gær, 20:55 Tveggja sólarhringa seinkun er orðin á flugi Icelandair frá París til Keflavíkur. Vél sem átti að fljúga frá París til Keflavíkur um hádegisbil í gær er á áætlun um hádegi á morgun en verulegar tafir hafa orðið á viðgerð vélarinnar. Þetta staðfestir Guðjón Arngrímsson, upplýsingafulltrúi Icelandair. Meira »

Allt um aksturskostnað á nýjum vef

Í gær, 20:24 Upplýsingar um aksturskostnað alþingismanna verða birtar á nýrri vefsíðu sem til stendur að búa til. Þetta kom fram á fundi forsætisnefndar Alþingis í dag. Meira »

Torfærutæki beisluð á fjöllum

Í gær, 19:41 „Þetta byrjaði nú allt saman þegar ég ákvað að gera smá grín að félaga mínum sem þá var búinn að grafa sig fastan í einhverjum pirringi og komst hvergi. Þá tók ég upp spjaldtölvu og tók við hann smá viðtal og í framhaldi af því bjó ég til þessa síðu – menn verða jú að hafa gaman af lífinu.“ Meira »

Um 60 skjálftar yfir 3 í dag

Í gær, 19:34 Alls hafa um sextíu jarðskjálftar yfir 3 á stærð mælst við Grímsey frá miðnætti. Frá klukkan 17 á laugardaginn hafa skjálftarnir verið 71 talsins. Meira »

Vex aldrei upp úr hlutverkinu

Í gær, 18:42 Hápunktur hvers skólaárs í Fjölbrautaskólanum í Garðabæ er leiksýning sem Leikfélagið Verðandi setur upp í tengslum við árshátíðina. Í ár taka um eitt hundrað nemendur þátt í söngleiknum Pétur Pan, þar af þrjátíu sem leika, syngja og dansa. Meira »

Íbúar steyptu fyrstu metrana sjálfir

Í gær, 18:55 Borgfirðingar eru orðnir langþreyttir á óviðunandi ástandi í vegamálum en þeir komu í dag saman í Njarðvíkurskriðum og steyptu um þriggja metra langan vegakafla. Annar af skipuleggjendum viðburðarins segir að með gjörningnum vilji heimamenn senda stjórnvöldum skilaboð um að vegurinn sé gjörónýtur. Meira »

Bankasýslan gefur ráðherra grænt ljós

Í gær, 18:37 Bankasýsla ríkisins sendi í dag tillögu til fjármála- og efnahagsráðherra um að selja Kaupskilum ehf. 13% eignarhlut ríkisins í Arion banka hf. vegna nýtingar á kauprétti félagsins samkvæmt hluthafasamkomulagi frá árinu 2009. Meira »

Dill heldur Michelin-stjörnunni

Í gær, 18:22 Kári Þorsteinsson, sem tók við sem yfirkokkur á Dill um síðustu áramót, hefur tekið við staðfestingu á að veitingastaðurinn heldur Michelin-stjörnu sinni. Meira »

Framboð Íslands samþykkt

Í gær, 17:52 Framboð Íslands um setu í framkvæmdastjórn UNESCO, Menningarmálastofnun Sameinuðu þjóðanna, fyrir tímabilið 2021 til 2025 var samþykkt á ríkisstjórnarfundi síðastliðinn föstudag. Meira »

Ætla að endurskipuleggja Airwaves

Í gær, 17:39 Nýir eigendur Iceland Airwaves hátíðarinnar segjast ætla að finna hjarta hátíðarinnar, fara aftur í ræturnar og aðgreina hana meira frá öðrum hátíðum með því að horfa á tónlistarmenn morgundagsins en færa sig frá því að fá stærri bönd. mbl.is ræddi við Ísleif Þórhallsson um framtíð hátíðarinnar. Meira »

Vilja aukið frelsi á leigubílamarkaði

Í gær, 17:38 Afnema þarf hámarksfjölda leigubílaleyfa á Íslandi og fækka kvöðum fyrir veitingu slíkra leyfa. Þetta sagði Hanna Katrín Friðriksson þingmaður í umræðum um frelsi á leigubílamarkaði á Alþingi fyrr í dag. Meira »

Íshestar ehf. greiði 15 milljónir

Í gær, 17:25 Héraðsdómur Reykjaness hefur dæmt fyrirtækið Íshesta ehf. til að greiða Hjalta Gunnarssyni tæpar 15 milljónir króna, auk dráttarvaxta, ásamt 850 þúsund krónum í málskostnað. Meira »

Skoða að jafna fargjöld Herjólfs

Í gær, 16:55 „Þegar ekki er siglt í Landeyjahöfn er ekki nóg með það að siglingatíminn sexfaldist í vetrarbrælunum sem ríkja, heldur þrefaldast fargjaldið líka,“ sagði Páll Magnússon á Alþingi í dag. Samgönguráðherra tók jákvætt í fyrirspurn hans um efnið og sagði málið til skoðunar í ráðuneytinu. Meira »

Fimm í úrslit í Kokki ársins

Í gær, 17:34 Undanúrslit í keppninni Kokkur ársins 2018 fóru fram á Kolabrautinni í Hörpu í dag. Átta keppendur tóku þátt og komast fimm þeirra áfram til keppni í úrslitum sem verða næstkomandi laugardag. Meira »

Töluvert um hálkuslys

Í gær, 17:15 Töluvert hefur verið um það að fólk hafi leitað á slysadeild Landspítala vegna hálkuslysa. Um 12 manns höfðu leitað á deildina þegar mbl.is náði tali af Bryndísi Guðjónsdóttur, deildarstjóra bráða- og göngudeildar, en fór fjölgandi. Meira »

Ekið á gangandi vegfaranda á Hlíðarbraut

Í gær, 16:20 Ekið var á gangandi vegfaranda á Hlíðarbraut á Akureyri um fjögurleytið í dag. Sjúkrabíll flutti vegfarandann til aðhlynningar og skoðunar á Sjúkrahúsinu á Akureyri. Meira »
Volkswagen, Vw Transporter 2017 4x4
Dísel 4x4 sjöþrepa sjálfsk, Webasto hitari, klæddur að innan afturí , Verð 4890,...
VÖNDUÐ OG VEL BÚIN KENNSLUBIFREIÐ
Vönduð, vel búin kennslubifreið Subaru XV 4WD . Akstursmat og endurtökupróf. Gyl...
Til sölu Færeyingur Haffrúin 6032
Gengur í Strandveiðina, Ný vél, vökvagír, skrúfa og mælaborð, nýtt rafkerfi,raf...
 
Fulltrúaráðsfundur
Fundir - mannfagnaðir
Vörður - fulltrúaráð sjálfstæðisf...
Aðalfundur
Fundir - mannfagnaðir
Félag sjálfstæðismanna Smáíbúða-...
Eldri borgarar
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, for...
Aðalskipulag
Tilkynningar
Breyting á Aðalskipulagi Dala...