Höfðu nánast öll verið á Vogi

Af þeim sex einstaklingum á aldrinum 20-24 ára sem létust árið 2016 höfðu fimm verið  á Vogi, segir Þórarinn Tyrfingsson, læknir á Vogi. Magnús Ólason, læknir á Reykjalundi, biður lækna að ávísa ekki ópíóíðum til fólks sem glímir við þráláta bakverki.

Þetta er meðal þess sem kom fram á málstofunni „Fimmtíu skuggar ópíóíða“ hvað þurfa íslenskir læknar að vita um þá? á Læknadögum í Hörpu í morgun.

Hjalti Már Björnsson, bráðalæknir á bráðamóttöku Landspítalans, tekur undir með Magnúsi varðandi ópíóíða og bakverki því besta lækningin sé hreyfing. Hann segir mikla vakningu vera í að fara varlega í notkun slíkra lyfja sem verkjastillandi úrræðis í Bandaríkjunum og víðar. Ekki síst vegna faraldurs sem er í ótímabærum dauðsföllum af völdum lyfjafíknar.

Oft er hægt að nota aðrar aðferðir en lyfjagjöf við ...
Oft er hægt að nota aðrar aðferðir en lyfjagjöf við þrálátum verkjum. Golli / Kjartan Þorbjörnsson

17% jarðarbúa neyta 92% alls morfíns í heiminum

Guðmundur Björnsson, svæfinga- og gjörgæslulæknir sem starfar í verkjateymi Landspítalans, segir að á sama tíma megi heldur ekki gleyma því að 92% morfíns er neytt af 17% jarðarbúa og því sé aðeins 8% þess morfíns sem notað er í heiminum eftir fyrir hin 83% mannkyns. Víða í heiminum er skortur á ópíóíðum og jafnvel langt leiddir krabbameinssjúklingar hafa ekki aðgang að slíkum verkjalyfjum.

Aðeins lítill hluti sjúklinga sem þjáist af langvinnum verkjum hefur gagn af langvarandi ópíóíðameðferð. Því sé mikilvægt að fylgja vel eftir þessu sjúklingum með reglulegu endurmati. Guðmundur segir æskilegt að gera skriflegan samning við sjúkling varðandi meðferðina þar sem fram koma skyldur beggja, það er læknis og sjúklings, og hvað geti orðið til þess að meðferð skuli hætt.

En á sama tíma megi ekki stuðla að fælni því það getur valdið ónauðsynlegum þjáningum milljóna jarðarbúa. Um leið skaðar of frjálsleg notkun ópíóíða milljónir manna.

Að sögn Magnúsar gagnast fjölfagleg endurhæfing, þar sem blandað er saman líffræðilegri, sálrænni og félagslegri meðferð, best við þrálátum bakverkjum. Best sé að beita þverfaglegri nálgun þar sem unnið er í teymi og sjúklingurinn er hluti af teyminu.

Hann segir að þegar fólk kemur á Reykjalund sé það tekið af ópíóíðum og unnið með viðkomandi sjúkling á þverfaglegum nótum. Oft sé talað um mikinn kostnað við meðferð á Reykjalundi en raunin sé sú að kostnaðurinn er aðeins brot af því virði sem meðferðin skilar.

Kostnaður sem skilar sér margfalt til baka

Kostnaður við meðferð á Reykjalundi er margfalt minni heldur en þeirra sem ekki fá meðferð því flestir komast út á vinnumarkað að nýju. Skilar sér margfalt til baka, segir Magnús og bendir á rannsókn sem sýni að þetta skili sér áttfalt til baka til samfélagsins og það sama sem gildir annars staðar þar sem slíkri meðferð er beitt.

Hjalti Már segir að margt hafi breyst á undanförnum árum í verklagi þegar kemur að verkjastillingu. Notkunin á ópíóíðum hefur farið upp úr öllu valdi og það taki tíma frá því notkunin eykst og þar til dauðsföllum fer að fjölga vegna ofneyslu slíkra lyfja.  

Meðferð á Reykjalundi hefur hjálpað mjög mörgum sem glíma við ...
Meðferð á Reykjalundi hefur hjálpað mjög mörgum sem glíma við þráláta verki. mbl.is/Sigurður Bogi Sævarsson

Hann segir að hér á landi hafi æ oftar þurft að nota naloxone en það er neyðarlyf sem notað er til að koma í veg fyrir að fólk deyi úr ofskömmtun af morfíni og öðrum ópíóíðalyfjum í sjúkrabílum sem og við komu á bráðamóttöku. Þórarinn tekur undir þetta og segir að hann hafi jafnvel þurft að gefa lyfið á bílastæðinu við Vog. 

Hjalti velti í erindi sínu upp þeirri spurningu hvort hægt sé að reka bráðamóttökur án ópíóða. „Ef við getum það þá ættu flestir að geta það í heilbrigðiskerfinu,“ segir hann og bendir á að á bráðamóttökunni í Fossvogi er verið að gera ýmislegt til þess að draga úr notkun slíkra lyfja. Svo sem með innleiðingu hláturgass, deyfingum og nálastungum. 

Margt hefur breyst í verklagi á bráðamóttökum vegna hættu á ...
Margt hefur breyst í verklagi á bráðamóttökum vegna hættu á ópíóíðafíkn. mbl.is/Hjörtur

Þeir Hjalti og Magnús Ólason eru sammála um að hætta verði að grípa alltaf til verkjalyfja til að mynda við bakverkjum. Að ráðleggja fólki að hreyfa sig frekar en að leggjast upp í rúm með verkjalyf. Það sé álíka gáfulegt og að mála yfir rakaskemmdirnar á húsinu sínu – algjör skammtímalausn.

Síðan megi ekki gleyma því að það eru til fleiri verkjalyf en ópíóíðar. Til að mynda við verkjum vegna nýrnasteina, segir Hjalti. „Að hugsa út fyrir kassann,“ segir Hjalti en hann og fleiri þátttakendur í málstofunni eru sammála um þá hættu á fíkn sem fylgi notkun ópíóíða. 

Hátt hlutfall þeirra sem eru á aldrinum 20-34 ára sem ...
Hátt hlutfall þeirra sem eru á aldrinum 20-34 ára sem deyja á hverju ári hafa verið sjúklingar á Vogi.

Þórarinn segir að hátt hlutfall þeirra sem deyja á ári hverju og eru yngri en 35 ára hafi verið sjúklingar á Vogi. Í nýjum tölum sem hann kynnti í málstofunni kemur fram að af þeim 13 sem létust árið 2016 á aldrinum 30-34 ára hafi átta verið sjúklingar á Vogi. Þetta gerir 61,5% en hlutfallið í aldurshópnum 20-24 ára er 83,3%. Af þeim 15 sem létust á aldrinum 35-39 ára voru 10 sjúklingar á Vogi eða 66,7%. 

Í samanburði við árin 2011-2015 er aukningin gríðarleg. Það er hversu hátt hlutfall ungmenna sem deyja hafa verið á Vogi. Í aldurshópnum 20-24 ára fer hlutfallið úr 25,6% í 83,3% árið 2016. Þetta eru sláandi tölur segir Þórarinn og minnir á að oft sé talað um hversu margir deyi árlega í bílslysum máli sínu til stuðnings.

mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Vilja auka virkni á hlutabréfamarkaði

22:00 Meðal tillagna sem er að finna í hvítbók um fjármálakerfið sem kynnt var í dag, er að finna hugmyndir um hertar reglur um fjárfestingastarfsemi banka og aukið frjálsræði í fjárfestingum á hlutabréfamarkaði í þeim tilgangi að stuðla að aukinni virkni markaðarins. Meira »

Nokkur útköll vegna vonskuveðurs

21:15 Björgunarsveitir á suðvesturlandi hafa verið kallaðar út í nokkur minni verkefni síðdegis og í kvöld vegna veðurs á Kjalarnesi, Suðurnesjum og í Vestmannaeyjum. Meira »

Gátu ekki sest á þing vegna anna

21:09 Tveir varamenn voru á undan Ellert B. Schram í röðinni eftir að ljóst var að Ágúst Ólafur Ágústsson, þingmaður Samfylkingarinnar, væri farinn í tveggja mánaða leyfi frá þingstörfum. Hvorugur varamannanna sá sér fært að taka sæti á þingi fyrir jól. Meira »

„Ábyrgðarleysi“ gagnvart Parísarsamningnum

20:55 „Þetta ber vott um ákveðið ábyrgðarleysi og það veldur mér vonbrigðum,“ segir Guðmundur Ingi Guðbrandsson, umhverfisráðherra, um viðhorf nokkurra ríkja gagnvart skýrslu vísindanefndar Loftslagssamningsins um áhrif 1,5 gráðu hlýnunar andrúmslofts. Meira »

Sitja fastir í flugvélum vegna veðurs

20:18 Farþegar sitja fastir í sex flugvélum á Keflavíkurflugvelli en ekki er hægt að hleypa þeim inn í flugstöðvarbygginguna vegna ofsaveðurs. Auk þess situr áhöfn föst í sjöundu vélinni. Meira »

„Stórt alþjóðlegt vandamál“

20:10 „Þarna var dregin upp raunsæ mynd af því að plastmengunin er stórt alþjóðlegt vandamál,“ sagði Guðmundur Ingi Guðbrandsson, umhverfis- og auðlindaráðherra eftir að hafa tekið þátt í pallborðsumræðum um plast, samhliða loftlagsráðstefnu Sameinuðu þjóðanna. Meira »

Sendi erindi til Persónuverndar

19:51 Lögmaður fjögurra þingmanna Miðflokksins sem hljóðritaðir voru á Klaustri Bar 20. nóvember sendi Persónuvernd erindi í síðustu viku þar sem þess var krafist að rannsakað yrði hver tók þingmennina upp. Meira »

Leggja til að veggjöld verði tekin upp

19:21 Meirihluti samgöngunefndar Alþingis mun leggja til að veggjöld verði tekin upp um allt landið til að fjármagna vegagerð. Þar með taldar eru allar stofnbrautir inn og út úr höfuðborginni. Meira »

Foster endurgerir Kona fer í stríð

19:18 Jodie Foster mun leikstýra, framleiða og leika í bandarískri endurgerð íslensku kvikmyndarinnar Kona fer í stríð.  Meira »

Vonaði að þeir væru í tjaldinu

18:25 Skoskur fjallgöngumaður, sem var með þeim Kristni Rúnarssyni og Þorsteini Guðjónssyni í för þegar þeir hugðust ganga á Pumori í Nepal, en þurfti frá að hverfa vegna veikinda, segist hafa fengið sálarró þegar lík íslensku félaganna fundust í síðasta mánuði. Meira »

Græðgi, spilling, okur og hrun

17:58 Fjármálakerfið er samfélagslega mikilvægt, en það er útbreitt vandamál hversu mikið vantraust ríkir í garð kerfisins, að því er kom fram í kynningu hvítbókar um fjármálakerfið í dag. Einnig kom fram að yfir helmingur veit ekki hvert á að leita til þess að leysa úr ágreiningi eða kvarta vegna banka. Meira »

„Fer mér ekki að vera í felum“

17:55 Bára Hall­dórs­dótt­ir, sem tók upp sam­ræður sex þing­manna á barn­um Klaustri í miðbæ Reykja­vík­ur í síðasta mánuði, segist hafa fundið fyrir miklum létti eftir að hún steig fram sem uppljóstrarinn Marvin. „Það fer mér ekki að vera í felum,“ segir Bára í samtali við mbl.is. Meira »

Líklega milljarða tjón fyrir þjóðina

17:32 „Íslenska þjóðin situr líklega uppi með milljarða tjón og tilfinning þjóðarinnar getur verið að eignarhald á sjávarauðlindinni sé óljósara en áður.“ Þetta sagði Logi Einarsson, formaður Samfylkingarinnar og þingmaður í óundirbúnum fyrirspurnatíma á Alþingi í dag. Meira »

Spurði ráðherra um hæfi vegna tengsla

17:31 Þorsteinn Víglundsson, þingmaður og varaformaður Viðreisnar, spurði Kristján Þór Júlíusson, sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra, hvort hann teldi viðeigandi að meta hæfi sitt við athugun á gildandi lögum og reglugerðum í kjölfar dóma Hæstaréttar sem féllu á fimmtudag í málum sem vörðuðu úthlutanir aflaheimilda í makríl. Meira »

Ný stjórnarskrá mikilvæg meirihlutanum

17:30 Meirihluta landsmanna, eða 52%, þykir mikilvægt að Íslendingar fái nýja stjórnarskrá á yfirstandandi kjörtímabili. Hlutfall þeirra sem kváðu nýja stjórnarskrá mikilvæga lækkaði um fjögur prósentustig frá könnun MMR sem framkvæmd var í september 2017. Meira »

TR skili búsetuskerðingum

17:05 Velferðarráðuneytið þrýstir á Tryggingastofnun ríkisins að skila búsetuskerðingum og tekur þar með undir álit umboðsmanns Alþingis. Þetta kemur fram í minnisblaði frá velferðarráðuneytinu. Meira »

Lán lífeyrissjóða opin öllum

16:50 Lagt er til í hvítbók um fjármálakerfið að skoðað verði að gera þá kröfu til lífeyrissjóðanna að bein íbúðalán verði opin öllum sem taldir eru lánshæfir óháð því hvort um sé að ræða sjóðsfélaga eða ekki. Meira »

Vandinn leysist ekki í bráð

16:20 Læknaráð Landspítalans segir að því miður séu engin teikn á lofti um að vandi bráðamóttökunnar leysist í bráð. Hinn svokallaði innlagnarvandi sé ekki nýr af nálinni og stafi að stórum hluta af því að skortur sé á úrræðum fyrir eldri borgara sem geti ekki útskrifast beint til síns heima án aðstoðar. Meira »

Leggja til lækkun skatta og sölu banka

16:04 Lækkun skatta á fjármálafyrirtæki, sala Íslandsbanka til erlendra aðila og stofnun gagnagrunns með upplýsingar um skuldir einstaklinga og lögaðila eru meðal helstu tillagna í hvítbók um framtíðarsýn og stefnu fyrir fjármálakerfið. Hvítbókin var kynnt á blaðamannafundi í fjármálaráðuneytinu í dag. Meira »
Skúffa / skófla á traktor
Skófla á þrítengi 140cm. Bakhlið fylgir sem gerir hana að fyrirtaks skúffu. Þe...
Canon EOS námskeið fyrir byrjendur.
Flott námskeið fyrir þá sem vilja læra á myndavélina og ná enn betri myndum. 3j...
LOFTASTIGAR - PASSA Í LÍTIL OG STÓR OP
Tvískiptir eða þrískiptir fyrir allt að 300 cm hæð Mex ehf á Facebook > Mex byg...
Höfuðverkur, endalaus þreyta, svefnleysi
Er með til leigu OZONE lofthreinsitæki ( margir kalla þetta JÓNAR tæki ). Eyði...