Endurlifði áfallið þegar Sunna lamaðist

Rúnar er menntaður í garðyrkju og ræktar sítrónur á lokuðum ...
Rúnar er menntaður í garðyrkju og ræktar sítrónur á lokuðum svölum heima hjá sér. mbl.is/Kristinn Magnússon

Rúnar Björn Herrera Þorkelsson lamaðist í slysi þegar hann var 21 árs. Hann endurlifði áfallið eftir að systir hans, Sunna Elvira Þorkelsdóttir, lamaðist eftir fall úti á Spáni í janúar.

Núna er hann virkur í ýmsum samtökum fatlaðs fólks og ferðast líka mikið. Hann líkir því við endurfæðingu að lenda í slysi sem þessu og segir það taka mörg ár að ná jafnvægi á ný.

Hann heldur úti facebooksíðunni Ævintýri Rúnars  þar sem hann heldur utan um ferðalög sín.

„Í raun og veru er tilgangur síðunnar líka að sýna og normalísera fatlað fólk. Tilgangurinn upprunalega var að sýna að ég væri að gera ýmsa hluti og ég veit að fólk hefur gaman af því að fylgjast með mér. Ég hitti annað slagið fólk niðri í bæ sem heilsar mér og segist hafa gaman af að fylgjast með Ævintýrum Rúnars. Fólk hefur oft einhverja tengingu við málefnin á meðan aðrir hafa bara gaman af að fylgjast með. Aðaltilgangurinn er að sýna að fatlað fólk gerir alls konar. Ranghugmyndirnar eru kannski að hlutirnir séu ekki eins mikið vesen og þeir eru og líka að fólk veit varla af því að það sé til fatlað fólk. Fatlað fólk er ekki í sviðsljósinu. Það sem ég er líka að sýna er að litlir hlutir geta verið mikið vandamál en svo geta litlar lausnir verið rosalega stórar lausnir,“ segir hann.

Ferðalögin krefjast mikils undirbúnings. „Það er mjög erfitt fyrir fatlað fólk að ferðast. Þegar ég ferðast læt ég þetta kannski líta auðveldlega út en kærastan mín eyðir mörgum löngum kvöldum í skipulagningu. Það þarf að plana allt mjög vel, meðal annars finna út úr öllum samgöngum,“ segir hann. Kærastan hans er Anna Dóra Valsdóttir, starfsmaður hjá Íslandsdeild Amnesty International, en þau hafa verið saman í átta ár og hafa ferðast víða.

Föst í lestinni

Það gengur ekki alltaf allt sem skyldi eins og ferðalag til Versala um páskana ber vott um. „Kærastan mín var búin að kynna sér þetta vel með lestina og svo fórum við og keyptum miða og okkur var sagt að fara bara upp en þegar við komum að lestinni var bara stórt þrep upp til að fara inn í hana. Það var einhver svona rampur eða lyfta en það voru engar upplýsingar um notkun,“ segir hann en meðan þau voru að reyna að finna út úr þessu fór lestin bara af stað. Eftir að hafa rætt við marga komust þau loks í samband við fólk sem gat hjálpað þeim. „Þá kom karl þarna með okkur og aðstoðaði mig með þessum lyfturampi. Hann sagðist ætla að hafa samband við lestarstöðina í Versölum og þar yrði tekið á móti okkur en þegar þangað var komið var enginn þar. Lestin hélt bara áfram með okkur innanborðs og við fórum á endastöðina. Þar var tekið á móti okkur loksins eftir að við vorum búin að hringja í eitthvert neyðarnúmer og það komst til skila að lokum að það þyrfti að bjarga okkur út úr lestinni. Það var tekið á móti okkur með rampi og við fórum upp í aðra lest sem var á leiðinni til Versala þar sem var síðan tekið á móti okkur,“ segir Rúnar þannig að þau náðu því að skoða Versali á endanum.

„En það tók þrjá tíma að komast þangað í staðinn fyrir hálftíma og á leiðinni til baka þurftum við að bíða í klukkutíma eftir lest með aðstoð en það eru lestir þarna á kortersfresti. Það eru þessir hlutir sem ég er að tala um,“ segir Rúnar sem hefði heldur viljað stóla á tækni í þessum aðstæðum, líkt og í frönsku strætisvögnunum, en að fólk yrði að vera á staðnum til að aðstoða.

Hefur gaman af að leysa vandamál

„Það er oft erfitt að ferðast með lestum. Oft hef ég verið skammaður því ég átti að láta vita með sólarhringsfyrirvara að ég væri að koma af því að það er svona þjónusta sem maður þarf að fá inn í lestina. En ég læt nú yfirleitt ekki svona hluti buga mig. Ég mæti á staðinn og bíð þá bara í hálftíma ef þarf.“

Rúnar er mikið fyrir allskonar tækni og vísindi og segist ...
Rúnar er mikið fyrir allskonar tækni og vísindi og segist sjálfur vera með græjufíkn. mbl.is/Kristinn Magnússon

Blaðamaður veltir fyrir sér að aðrir myndu kannski bugast í þessum aðstæðum en ekki Rúnar.

„Svona eru ferðalög. Það er erfitt að finna leigubíla fyrir hjólastóla. Það er erfitt að vita hvaða lest þú þarft að taka og hvern þú þarft að hafa samband við. Hótelin eru skráð aðgengileg en eru það síðan ekki. Hótelið sem ég var á núna; það var smákantur inn á baðherbergið. Á hóteli sem ég var einu sinni á úti á Taílandi var gólfið nokkrum cm hærra á baðherberginu en í herberginu en samt var það skráð sem aðgengilegt. En ég redda mér. Ég læt mig oft hafa svona aðstæður og tek svolítið mikið sénsa. Það eru svona hlutir sem við í hópnum Accessible Travel Club erum að deila,“ segir hann en ný viðbót við Google Maps hjálpar til við ferðalög en hægt er að skoða hjólastólaaðgengi í nokkrum stórborgum. Rúnar notaði þetta í París og segir þetta gott skref.

Hvað gerir þig svona seigan? Af hverju ertu svona þrautseigur?

„Ég er bara þannig að ég læt mig hafa hluti. Ég hef gaman af því að leysa vandamál. Ég er með mjög mikið jafnaðargeð þannig að ég get tekist á við vandamál, ég er ekkert að sökkva mér í þau heldur tekst á við þau þegar kemur að því. Svo er maður líka svo mikill nískupúki að maður reynir að ferðast ódýrt. Það er ástæðan fyrir því að við ferðumst svona mikið – við ferðumst eins ódýrt og við getum – en það er alltaf dýrara fyrir fatlað fólk að ferðast. Ég verð að velja hótel sem eru í betri kantinum. Svo er ég náttúrlega með góða aðstoðarmenn með mér sem eru tilbúnir í svona ævintýri og ég á góða kærustu líka.“

Hann segir samt helstu ástæðuna vera þessa: „Ég er bara til í ævintýrin.“

Rúnar er formaður NPA-miðstöðvarinnar, formaður málefnahóps ÖBÍ um sjálfstætt líf, ...
Rúnar er formaður NPA-miðstöðvarinnar, formaður málefnahóps ÖBÍ um sjálfstætt líf, formaður Pírata í Reykjavík og stjórnarmaður í Öryrkjabandalagi Íslands og SEM. mbl.is/Kristinn Magnússon

Datt af ljósastaur

Rúnar ólst upp á Akureyri sem barn en flytur svo á Sauðárkrók 14 ára. „21 árs lendi ég í slysi, hálsbrotna og flyt til Reykjavíkur,“ segir Rúnar en þetta var fyrir 15 árum.

Hvernig slasaðist þú?

„Ég klifraði upp í ljósastaur og datt niður. Bara einhver fíflagangur sem endaði illa,“ segir hann en slysið varð um áramót.

Varstu strax með þetta viðhorf til hlutanna eins og þú ert með núna?

„Ég hef alltaf verið með jafnaðargeð þannig lagað en það sem hefur veitt mér mesta innspýtingu er náttúrlega kærastan og NPA,“ segir hann en NPA stendur fyrir notendastýrða persónulega aðstoð.

„Þegar ég fæ NPA gerir það mér kleift að framkvæma hluti sem ég annars myndi ekki geta. Það var upp úr 2013 sem ég fer að gera meira,“ segir hann en fyrst eftir slysið var erfiðara tímabil.

„Áður var ég í raun og veru svolítið lokaður inni á heimili mínu. Ég var í skóla í Fjölbraut í Breiðholti en svo kom ég bara heim, horfði á sjónvarp og lék mér í tölvunni. Það var það eina sem ég gerði. Líf mitt var bara að hanga heima. Það var ekkert félagslíf,“ segir Rúnar, sem einangraðist á þessum tíma.

Þjónustan var bundin við húsið

„Núna er ég með minn eigin aðstoðarmann. Þá er miklu auðveldara fyrir mig að fara út um allt og takast á við alls konar verkefni,“ segir hann en áður var þjónustan sem hann fékk bundin við húsið.

Þannig að NPA er bylting, er hægt að nota minna orð en það?

„Nei, það er ekki hægt. Ég sagði það einu sinni að NPA væri mesta bylting í málefnum fatlaðs fólks síðan það var hætt að binda okkur við staur. Ég held að það sé rétt; þetta er mesta einstaka byltingin í mjög langan tíma.“

Systir hans er Sunna Elvira Þorkelsdóttir sem lamaðist í kjölfar falls á Spáni en mál hennar hefur fengið mikla athygli í fjölmiðlum þar sem Sunna fékk í fyrstu ekki viðeigandi læknisaðstoð og var sett í farbann.

„Ég held ég sé ekki alveg endilega búinn að meðtaka þetta því ég er ekki búinn að hitta hana. Mér finnst þetta svo ótrúlegt, hreinlega ótrúverðugt. Þetta er rosalega erfitt og þetta var líka svo erfitt því hún var við svo erfiðar aðstæður. Ég upplifði mín áföll upp á nýtt. Þetta var mjög erfitt fyrir mig,“ segir Rúnar og segir erfitt að einhver svona nákominn lendi í slysi og svona erfiðum aðstæðum eins og hún var í. „Það blossaði allt upp hjá mér. Allir mínir erfiðleikar. Síðastliðin fimmtán ár, öll sár og öll rúmlega.“

Sem réttindabaráttumanni blöskraði honum hvernig farið var með systur hans. „Það sem ég sá strax var að þetta voru óviðunandi aðstæður. Ég þekki svo vel hvað þarf til og það var þetta sem tók mest á mig og mér fannst erfiðast. Ætli það hafi ekki verið svona fjórir dagar sem ég var bara grátandi úti um allan bæ.“

Þetta er brot úr ítarlegu viðtali við Rúnar sem birtist í Sunnudagsblaði Morgunblaðsins um helgina.

Sunna Elvira er systir Rúnars en hún lamaðist eftir fall ...
Sunna Elvira er systir Rúnars en hún lamaðist eftir fall á Spáni.

Innlent »

Lögreglan leitar að þremur stúlkum

00:47 Lögreglan á Suðurlandi lýsir eftir þremur stúlkum sem allar eru á 16. aldursári, en þær fóru frá heimilum sínum á Selfossi í gærkvöldi. Heita þær Ísabella Máney Grétarsdóttir, Andrea Ósk Waagfjörð og Hrafnhildur Malen Lýðsdóttir. Meira »

„Markmiðið að engin kveiki í geitinni“

Í gær, 21:50 „Aðallega þykir okkur vænt um jólageitina og þetta er náttúrulega dýr búnaður, jólaseríur og fleira,“ segir Gunnlaugur Fannar Jónsson, öryggisstjóri IKEA, í við fyrirspurn mbl.is um nauðsyn sólarhringsvöktunar við hina margfrægu jólageit IKEA við Kauptún í Garðabæ. Meira »

Japönsk kvikmynd þótti of dónaleg

Í gær, 20:37 Það er margt sem saga kláms á Íslandi á sameiginlegt með sögu kláms annars staðar í heiminum, en af því var minna framleitt hér á landi en víða annars staðar. Þetta segir Kristín Svava Tómasdóttir, höfundur sagnfræðiritsins Stund klámsins. Meira »

Stefnir í tvöfaldan lottópott

Í gær, 19:51 Eng­inn var með fyrsta vinn­ing í Lottó í kvöld og stefn­ir því í tvö­fald­an pott í næstu viku. Tveir deildu hins vegar með sér öðrum vinningi og hljóta þeir 158 þúsund krónur hvor. Annar miðinn var í áskrift en hinn var keyptur í verslun 10-11 á Laugaveginum. Meira »

Harðkjarnarokk fær nýjan samastað

Í gær, 19:45 Aðdáendur þungarokks á Íslandi geta bráðlega ekki lengur svalað þorsta sínum í málm- og harðkjarnarokk á Rás 2. Ríkisútvarpið hefur ákveðið að taka eina þungarokksþátt landsins, Dordingul, úr loftinu og færa hann alfarið á veraldarvefinn. Meira »

Í varðhaldi vegna vinnumansals

Í gær, 19:21 Erlendur maður hefur verið í gæsluvarðhaldi í hálfan mánuð vegna gruns um að hann hafi stundað vinnumansal, að því er fram kom í fréttum RÚV í kvöld. Er maðurinn, sem er pakistanskur, talinn hafa flutt tugi manna til Íslands yfir um tveggja ára skeið og suma þeirra á fölsuðum skilríkjum. Meira »

Skeytingarleysi er ekki valkostur

Í gær, 18:40 „Virðing og skilningur þarf alltaf að vera leiðarljós í aðstoð við fólk sem stendur höllum fæti,“ segir segir formaður Félagsráðgjafafélags Íslands. Félagsráðgjafar lásu sögur skjólstæðinga sinna og vilja að stjórnvöld og aðrir styðji fátækt fólk með félagslegum umbótum. Meira »

„Töluvert mikið álag á spítalanum“

Í gær, 18:25 Það er viðvarandi hátt álag á Landspítalanum sem veldur því að eðlilegar sveiflur í komum á spítalann geta leitt til erfiðleika á bráðamóttöku eins og varð í gær, að því er Jón Magnús Kristjánsson, yfirlæknir bráðamóttöku Landspítalans í Fossvogi, segir í samtali við mbl.is. Meira »

Stjórn­völd í herferð gegn tekjulágum

Í gær, 17:58 Aukinn ójöfnuður, skattbyrði láglaunahópa og tækifæri til úrbóta í skattkerfinu var á meðal þess sem kom fram á opnum fundi Eflingar og Öryrkjabandalags Íslands í dag. Fundurinn bar yfirskriftina Skattbyrði og skerðingar og afkoma lágtekjufólks á Íslandi var einkum til umræðu. Meira »

„Vel haldið utan um okkur“

Í gær, 17:08 „Það er mjög vel haldið utan um okkur,“ segir Þórdís Ósk Sigtryggsdóttir, ein þeirra um 160 farþega sem voru um borð í flugvél Icelandair sem skyndilega þurfti að lenda á Saguenay Bagotville-flugvellinum í Kanada, vegna sprungu í rúðu í flugstjórnarklefa vélarinnar. Meira »

Mótmæltu með blómum og skiltum

Í gær, 16:11 Hernaðarandstæðingar stóðu fyrir mótmælum og sögugöngu í Þjórsárdal í dag, en þar fór fram seinni dagur heræfingar bandarískra hermanna. Tilgangur æfingarinnar er að undirbúa hermenn til veru í slæmu veðri og kanna þolmörk þeirra í göngu með þungan búnað. 400 hermenn áttu að taka þátt í æfingunni. Meira »

Gjaldskýlin urðu gröfunum að bráð

Í gær, 16:05 Starfsmenn verktakafyrirtækisins Þróttar ehf. unnu við það í vikunni að fjarlægja tvö af þremur gjaldskýlum Hvalfjarðarganga með stórvirkum gröfum. Meira »

Margt á 10 ára afmæli UNICEF og Te & Kaffi

Í gær, 15:52 Margt var um manninn þegar UNICEF á Íslandi og Te & Kaffi blésu til afmælisveislu í Smáralindinni í dag til að fagna 10 ára farsælu samstarfi. Tveggja metra afmæliskakka kláraðist og mikill fögnuður braust út þegar tónlistarmaðurinn Páll Óskar steig þar á svið. Meira »

Ólafur: Barátta sem má ekki tapast

Í gær, 14:52 Ólafur Ragnar Grímsson, formaður Hringborðs norðurslóða og fyrrverandi forseti, segir framtíð norðurslóða og orkubyltingu vera sömu hliðina á sama peningnum. Ólafur var gestur í Víglínunni á Stöð 2 hjá Heimi Má Péturssyni. Meira »

Metfjöldi herskipa hér við land

Í gær, 13:33 „Við röðum þessum skipum bara upp eins og kubbum sem þurfa að falla sem best að bryggjunni. Við þá vinnu skiptir lengd skipa mestu máli og hversu djúpt þau rista,“ segir Gísli Gíslason, hafnarstjóri Faxaflóahafna, í samtali við Morgunblaðið í dag og vísar í máli sínu til þess mikla fjölda herskipa Atlantshafsbandalagsins (NATO) sem nú liggur við bryggju á höfuðborgarsvæðinu. Meira »

Taka athugasemdir ASÍ alvarlega

Í gær, 13:08 „Við tökum athugasemdir ASÍ alvarlega. Það er ljóst að ég mun tryggja það að við munum ekki taka að okkur verkefni sem iðnaðarmenn eða aðrir hafa áhuga á,“ segir Páll Winkel, forstjóri Fangelsismálastofnunar um gagnrýni ASÍ á fyrirkomulag sem gilt hefur um störf fanga undan fangelsa . Meira »

„Menn lifa ekki á kostnaðarmötum“

Í gær, 12:21 „Við höfum ekki rætt þetta í samninganefndinni, en við látum eitthvað kostnaðarmat ekki hafa áhrif á það sem við erum að gera. Við teljum okkur vera að ná launum fyrir fólk sem þarf á því að halda og er á lágum launum í dag,“ segir Björn Snæbjörnsson, formaður Starfsgreinasambandsins. Meira »

Yfir 600 á biðlista inn á Vog

Í gær, 12:11 „Það er með algjörum ólíkindum að heilbrigðisyfirvöld skuli ekki bregðast við þessum vanda á einhvern hátt. Starfsfólkið á Vogi vinnur allan sólarhringinn á vöktum, alla daga ársins og ekkert má útaf bregða í rekstrinum, hvorki veikindi né aðrar óvæntar uppákomur,“ segir Arnþór Jónsson, formaður SÁÁ. Meira »

Jón Steinar prófi „sitt eigið meðal“

Í gær, 11:41 „Karlar gera merkilega hluti er mikilvægur og valdeflandi vettvangur en tilvist hans verður hvorki útskýrð eða rökrædd við mann sem skrifar feðraveldi innan gæsalappa og skilur ekki hvað „öruggt svæði“ er,“ segir í yfirlýsingu stjórnenda Facebook-hópsins „Karlar gera merkilega hluti Meira »
ÞVOTTAVÉL
TIL SÖLU GÓÐ AEG ÞVOTTAVÉL. NÝ KOL. VERÐ 45Þ.Þ. UPPL. Í 822-4850....
fágætar bækur til sölu
til lsölu nokkrar fágætar bækur Sneglu-Halli eftir Símon Dalaskáld Guðmundar...
STOFUSKÁPUR
TIL SÖLU NÝLEGUR HVÍTLAKKAÐUR STOFUSKÁPUR MEÐ GLERHILLUM. STÆRÐ: B=78, D=41 H=9...
Lincoln Capri Landau árg. 1957
Bíllinn er lítið ekinn og aðeins tveir eigendur frá upphafi í USA og einn hér he...