Blómlegt mannlíf við landnám

Vala Garðarsdóttir, fornleifafræðingur, segir áhugvert hversu blómlegt mannlíf hafi verið ...
Vala Garðarsdóttir, fornleifafræðingur, segir áhugvert hversu blómlegt mannlíf hafi verið Í Reykjavík á 9. öld. mbl.is/Golli

Vala Garðarsdóttir, fornleifafræðingur, flutti fyrirlestur um fornleifarannsóknina á Landssímareitnum í hádeginu í Þjóðminjasafninu í dag. Miklar framkvæmdir verða á reitnum á næstunni og sinnir Vala eftirliti með þeim til þess að tryggja minjar.

Í samtali við mbl.is segir hún að áhugaverðast um fornleifarannsóknina á Landssímareitnum sé hversu skipulagt landnámið var og hversu blómlegt mannlíf ríkti á þessum tíma.

Hún segir rannsóknina ekki full kláraða þó uppgreftri sé lokið. „Ég er til að mynda ekki búin að fá skýrslu frá mannabeinafræðingi. Það er að taka lengri tíma en gert var ráð fyrir. Það er mikið komið en ekki allt,“ segir Vala.

Til stendur að byggja á Landssímareitnum þar sem fornleifagröftur á sér stað. Gert er ráð fyrir að þar muni verða íbúðir, veitingastaðir, verslanir og hótel. Talsverðar deilur hafa verið vegna framkvæmdanna þar sem Víkurkirkjugarður er á reitnum, en hann var aflagður 1838.

Í fyrirlestri sínum fjallaði Vala lítið um kirkjugarðinn þar sem hann er aðeins 10% af uppgraftrarsvæðinu. Hún lagði áherslu á minjar frá 9., 10. og 11. öld í fyrirlestri sínum.

Fornleifagröftinum er skipt í svæði A, B, C og D.
Fornleifagröftinum er skipt í svæði A, B, C og D. Kort/Aðsent

Skipulagt landnám

„Það sem er áhugaverðast í þessu er að það eru að bætast upplýsingar við það sem hefur verið rannsakað hingað til eins og á Alþingisreitnum. Upplýsingarnar sýna hversu blómlegt mannlífið var frá upphafi og hversu þétt byggðin var strax á 9. öld. Þetta er kannski ákveðin viðbót sem gefur enn betri sýn á umfang landnámsins og þessa ríku verkmenningu og hvernig landnámið var upp byggt“ segir Vala.

Samkvæmt Völu fannst verkstæði þar sem hugsanlega hafi verið smíðaðir bátar eða seglagerð. „Það var töluvert a leifum sjávarspendýra á ákveðnu svæði ásamt leifum af jarðhýsum þar sem menn hafa, út frá þessum verkfærum sem fundust, líklegast verið að búa til segl. Mikið var af sel, selatönnum og fitu. Þeir hafa líklegast notað selatennurnar í að draga seglin og notað fituna í að smyrja.“

Rónaglar voru notaðir í bátasmíði og viðgerðir.
Rónaglar voru notaðir í bátasmíði og viðgerðir. Ljósmynd/Aðsend

„Þeir hafa verið að hamstra fitu. Fitunni var safnað í hálfgerða gryfju og svo hefur torf verið lagt yfir til þess að geyma fituna. Þegar búið er að súta skinnið er fitunni dreift á skinnið til þess að fá besta seglið, það heldur allri vætu frá. Talsvert var af snældusnúðum og snærum. Það eru selabeinin, hvalabeinin og fitan sem gefur okkur tilefni til að geta sagt þetta með góðum rökum. Við fundum líka talsvert mikið af rónöglum sem notaðir eru í bátasmíði og það bendir nú til þess að það er ekki ólíklegt að þarna hafi átt sér stað annað hvort bátasmíði eða viðhald,“ staðhæfir Vala.

Ýmsir munir gerðir úr sjávarspendýrum voru notaðir við seglagerð.
Ýmsir munir gerðir úr sjávarspendýrum voru notaðir við seglagerð. Ljósmynd/Aðsend

Með góða innviði en lagðist af

Fornleifafræðingurinn segir uppgröftinn sýna að innviðir þessa samfélags hafi verið góðir. „Það voru varnargarðar og drenakerfi og brunnar. Þetta er mjög áhugaverð uppbygging á skipulögðu landnámi. Garðar og dren hafa verið að hindra ágang tjarnar og sjávar, það er alveg þekkt að flætt hafi yfir bakka tjarnarinnar og sjórinn gengið hærra á þessum tíma. Brunnarnir á þessum tíma þjónaði bæði þeim tilgangi að taka við því vatni sem kom og síðan til að vera fyrir skepnur sem hafa líklega verið á Austurvelli.“

Spurð um hvers vegna þetta samfélag hafi lagst af segir Vala marga samverkandi þætti hafa haft áhrif. „Ég held það hafi verið sérstaklega áhrifamikill orsakavaldur að litla ísöldin skellur á. Þegar tjörnin verður sölt aftur, allar þessar nytjar sem þeir treystu á eins og að róa stutt til fiskjar, sótt ferskt vatn og getað dregið báta upp í var við tjörnina. Þessi grundvöllur féll. Þetta gjörbreytta veðurfar rýrði svo mikið þá þætti sem þetta samfélag reiddi sig á. Upphafið af hrörnuninni er þessi öra breyting á umhverfislegum þáttum.“

Eftirlit með framkvæmdum

Meðal þess sem á að byggja á Landssímareitnum er 160 herbergja hótel, en bygging þess er á skipulagi sem samþykkt var af Reykjavíkurborg í nóvember á síðasta ári.

Við fyrri framkvæmdir, eins og þegar Landssímahúsið var byggt 1932, varð mikið jarðrask án tillits til þeirra muna sem lágu í jörðinni á þessu svæði. Þegar malbik var fjarlægt af hluta Landssímareitsins 2016 var haft eftir Völu að það hafi verið erfitt að sjá það sem blasti við. Vala segir að hún muni sinna eftirliti með yfirstandandi framkvæmdum á Landssímareitnum til þess að tryggja varðveislu minja.

mbl.is

Innlent »

Allir sjá til sólar á morgun

07:52 Á morgun fer dálítill hæðarhryggur yfir landið. Það þýðir að þá lægir vindinn, segir á vef Veðurstofu Íslands. Einnig styttir upp og rofar til, þannig að á einhverjum tímapunkti munu allir landsmenn sjá til sólar á morgun. Meira »

Kastaði sér í höfnina

07:10 Mikill erill var hjá slökkviliði höfuðborgarsvæðisins í gærkvöldi og nótt en meðal annars kviknaði í á tveimur stöðum og maður kastaði sér í sjóinn við Miðbakka í nótt. Meira »

Sjálfstæðisflokkurinn stærstur

07:00 Sjálfstæðisflokkurinn fékk átta menn kjörna inn í borgarstjórn en Samfylkingin fékk sjö borgarfulltrúa. Alls munu átta flokka eiga fulltrúa í borgarstjórn Reykjavíkur næstu fjögur árin. Fleiri konur en karlar munu sitja í borgarstjórn Reykjavíkur næsta kjörtímabil. Meira »

Sjálfstæðisflokkurinn missir mann

05:14 Búið er að telja 53.124 atkvæði í Reykjavík, en nýjar tölur voru birtar kl. 5. Samkvæmt þeim er Sjálfstæðisflokkur áfram stærstur í borginni, með 30,4%, en flokkurinn missir hins vegar einn mann frá því síðustu tölur voru lesnar upp. Píratar bæta aftur á móti við manni. Meira »

Meirihlutaflokkarnar tala saman

03:52 Oddvitar flokkanna þriggja sem mynduðu meirihluta í bæjarstjórn Akureyrar síðustu fjögur ár segjast munu byrja á því að tala saman og kanna hvort þeir nái að semja um áframhaldandi samstarf næstu fjögur ár. Listi fólksins, Framsóknarflokkurinn og Samfylkingin héldu öll tveimur mönnum í bæjarstjórn. Meira »

Meirihlutinn heldur í Kópavogi

03:32 Sjálfstæðismenn fengu fimm bæjarfulltrúa kjörna og 36,1% atkvæða í kosningum í Kópavogi í dag. Meirihlutasamstarfið helst í bænum, en með Sjálfstæðisflokknum var Björt framtíð, sem nú fer fram ásamt Viðreisn. Meira »

Talningu lokið á Akureyri

03:27 Öll atkvæði hafa nú verið talin á Akureyri. D-listi Sjálfstæðisflokksins fékk flest atkvæði, eða 1.998 og þrjá bæjarfulltrúa. L-listinn, sem er bæjarlisti Akureyrar fékk næstflest atkvæði, 1.828 og tvo fulltrúa. Meira »

Umboðsmaður flokks sem er ekki í framboði

03:23 Hún er einmanaleg stúkan í Laugardalshöll þar sem almenningi gefst kostur á að fylgjast með talningu atkvæða í borgarstjórnarkosningunum. Raunar er aðeins einn maður í stúkunni, sem kallar sig KÞ en vill ekki koma fram undir nafni. KÞ hefur fylgst með kosningum síðustu 12-15 árin. Meira »

Rétt að bíða eftir síðustu tölum

03:21 „Það eru miklar sviptingar á milli talninga og ég held að það sé rétta að bíða eftir síðustu tölum,“ segir Heiða Björg Hilmisdóttir sem er í öðru sæti lista Samfylkingarinnar í Reykjavík um nýjustu tölur úr Reykjavík sem sýna að Sjálfstæðisflokkurinn er með níu borgarfulltrúa og Samfylking með sjö. Meira »

Draumurinn rættist í þessum tölum

03:09 „Þetta er draumur sem við áttum. Að fá a.m.k. níu borgarfulltrúa.“ Þetta eru fyrstu viðbrögð Eyþórs Arnalds, oddvita Sjálfstæðisflokksins í Reykjavík við nýjustu tölum úr borginni sem sýna að Sjálfstæðisflokkurinn er með 10.636 atkvæði og níu borgarfulltrúa. Meira »

Viss um að vakna sem borgarfulltrúi

03:04 „Ég veit alveg hvernig ég ætla að hafa þetta, nú fer ég bara heim og legg mig og svo vakna ég í fyrramálið og þá verð ég borgarfulltrúi,“ segir Baldur Borgþórsson, sem var á öðru sæti á lista Miðflokksins í Reykjavík. Meira »

Sjálfstæðisflokkurinn kominn í 9 menn

03:01 Sjálfstæðisflokkurinn fær 9 borgarfulltrúa kjörna samkvæmt nýjustu tölum í Reykjavík þegar 33.882 atkvæði eru talin. Hefur flokkurinn bætt við sig tveimur fulltrúum frá síðustu tölum og tekur frá bæði Vinstri grænum og Pírötum. Meira »

4 atkvæði bárust 20 sek. of seint

02:51 Sjálfstæðisflokkurinn í Vestmannaeyjum nær aðeins inn þremur mönnum í bæjarstjórn og er meirihlutinn því fallinn. Elliði Vignisson, núverandi bæjarstjóri, var í fimmta sæti listans og nær ekki kjöri. Aðeins vantaði sex atkvæði upp á til að flokkurinn héldi meirihluta sínum. Meira »

Spennulosun og gleði í Snæfellsbæ

02:21 Gleðin var við völd hjá frambjóðendum Sjálfstæðisflokksins í Snæfellsbæ eftir að fyrir lá að listi flokksins hefði fengið um 60% atkvæða. Oddviti listans, Björn Haraldur Hilmarsson, útibússtjóri í Snæfellsbæ, segir að þetta sé næstbesta kosning flokksins í bænum. Meira »

Meirihlutinn fallinn í Eyjum

02:14 Meirihluti Sjálfstæðisflokksins í Vestmannaeyjum er fallinn en lokatölur liggja fyrir. Sjálfstæðisflokkurinn fær þrjá bæjarfulltrúa af sjö en hafði áður fimm fulltrúa. Flokkurinn hlaut 73,2% atkvæða 2014 en að þessu sinni 45,4%. Meira »

Vonast eftir tölum innan klukkutíma

01:58 Talning í Reykjavík gengur vel, að sögn Evu B. Helgadóttur, formanns yfirkjörstjórnar. Hún vonast til að nýjar tölur verði kynntar innan klukkustundar, en þorir ekki að lofa neinu. Talning hefur verið á svipuðu róli og í síðustu kosningum. Meira »

Fyrsti Framsóknarmaðurinn í 20 ár

01:57 Öll atkvæði hafa nú verið talin í Hafnarfirði og meðal þeirra 11 bæjarfulltrúa sem kjörnir voru er Ágúst Bjarni Garðarsson, sem leiddi lista Framsóknarflokksins. Það telst til tíðinda þar sem 20 ár eru síðan það gerðist síðast. Meira »

Stefnumálin liggi vel með Viðreisn

01:47 Gamanið kárnaði ögn á kosningavöku Sjálfstæðisflokksins er aðrar tölur úr borginni birtust, en samkvæmt þeim verða borgarfulltrúar flokksins 7, en ekki 8, eins og fyrstu tölur bentu til. Jórunn Pála Jónasdóttir frambjóðandi flokksins segist bjartsýn á að flokkurinn nái að mynda meirihluta. Meira »

Aðeins 57% kjörsókn í Reykjanesbæ

01:46 Aðeins 57% kjörsókn var í sveitarstjórnarkosningunum í Reykjanesbæ í dag. Alls greiddu 6.494 atkvæði, en á kjörskrá voru 11.400. Sjálfstæðisflokkurinn tapaði rúmlega þrettán prósentustigum frá síðustu kosningum og fór úr 36,5% niður í 22,9%. Sex flokkar eiga nú sæti í bæjarstjórn. Meira »
Kolaportið sjávarmegin-plötuportið.
Mikið úrval af ýmsum gömlum plötum Low, Pinups, Diamond Dogs, Aladin Sane, o.f...
Olíumálverk eftir Ásgrím Jónsson
Olíumálverk eftir Ásgrím Jónsson, málað í Húsafelli. Stærð ca. 70x63 cm. Uppl í ...
Antik!!! Bílkasettutæki og hátalarar..
Til sölu Clarion bílkasettutæki ónotað, enn í kassanum..Verð kr 10000 (antik ! )...
Glæsilegt 6-8 manna sumarhús í Hvalfirði
Glæsilegt 6-8 manna sumarhús til leigu í Hvalfirði einungis 55 km frá Reykjavík....
 
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungar...
Ráðgjafi - þjónustufulltrúi
Skrifstofustörf
Ráðgjafi Helstu verkefni ráðgjafa o G...
Fatagönnuður
Sérfræðistörf
Fatahönnuður Vegna aukinna umsvifa lei...
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9, nú ...