Föst búseta grundvöllur lögheimilis

Reykjarfjarðarkamb, sem ævinlega er kallaður Kamburinn, ber tignarlega við himin ...
Reykjarfjarðarkamb, sem ævinlega er kallaður Kamburinn, ber tignarlega við himin við byggðina á Gjögri í Árneshreppi í vetur. mbl.is/Sunna

Oft er meira um lögheimilisflutninga rétt fyrir kosningar en í öðrum árum. Skýringarnar geta verið eðlilegar; fólk hefur flutt en láðst að flytja lögheimili sitt og vill kjósa þar sem það er búsett hverju sinni. „En þar sem þessir flutningar [í Árneshrepp] voru hlutfallslega mjög miklir þá ákváðum við að skoða þá nánar,“ segir Ástríður Jóhannesdóttir, sviðsstjóri stjórnsýslusviðs Þjóðskrár Íslands og staðgengill forstjóra stofnunarinnar, í samtali við mbl.is.

Sautján einstaklingar fluttu lögheimili sitt í Árneshrepp, fámennasta sveitarfélag landsins, á tímabilinu 24. apríl til 4. maí. Kjörskrárstofn vegna komandi sveitarstjórnarkosninga miðast við 5. maí.  „Ástæðan fyrir því að stofnunin fer að skoða málið er hvað þetta er mikið á stuttu tímabili og teknar voru til skoðunar skráningar sem komu inn þessar síðustu tvær vikur fyrir viðmiðunardag kjörskrár,“ segir Ástríður. Málið hafi komið í ljós við reglulega yfirferð á gögnum hjá stofnuninni.

Lögbundið hlutverk Þjóðskrár

Hún segir Þjóðskrá hafa það hlutverk með lögum að hafa eftirlit með lögheimilisskráningum fólks og fjalla um mál sem tengjast þeim. Sjái stofnunin eitthvað athugavert við skráningar á lögheimili einstaklinga hefur hún heimild til þess að stofna svokölluð frumkvæðismál og óska eftir gögnum frá viðkomandi og það hafi nú verið gert í þessu tiltekna máli. Ástríður segir slík mál reglulega koma upp en að sjaldgæft sé hins vegar að svo miklir flutningar verði á svo stuttu tímabili í sveitarfélagi af þessari stærð.

Minnisblað um stöðu málsins

Lögmannsstofan Sókn hefur ritað minnisblað vegna málsins og var það gert að beiðni oddvita Árneshrepps, að sögn Jóns Jónssonar hæstaréttarlögmanns sem skrifar undir blaðið. Í því eru teknar saman upplýsingar um stöðu málsins hjá Þjóðskrá. Þar segir að  lögheimilisflutningarnir beri með sér að vera „málamyndaskráningar“ vegna væntanlegra sveitarstjórnarkosninga. „Eðlilegt er að fylgjast með framvindu mála hjá Þjóðskrá og boða hreppsnefndarfund þegar stofnunin hefur fjallað um mál þessara lögheimilisskráninga. Miðað við það þarf hreppsnefnd að fella aðila út af kjörskrá til samræmis við ákvarðanir Þjóðskrár Íslands,“ segir m.a. í minnisblaðinu sem var ritað síðastliðinn mánudag, 7. maí.

Á hverju sumri kemur hópur manna til strandveiða í Árneshreppi.
Á hverju sumri kemur hópur manna til strandveiða í Árneshreppi. mbl.is/Golli

Samkvæmt upplýsingum mbl.is hefur ekki verið fjallað um málið í hreppsnefnd Árneshrepps sem fundaði síðast 8. maí. Hvorki var fjallað um fjölda lögheimilisskráninga né minnisblaðið sem oddviti fól lögmannsstofunni að vinna. Oddvitinn sendi það hins vegar með tölvupósti til allra hreppsnefndarmanna um miðjan dag í gær, 10. maí. Næsti fundur hreppsnefndar er á þriðjudag í næstu viku.

Heimild til að leita aðstoðar lögreglu

Þegar gögn þau sem Þjóðskrá Íslands hefur kallað eftir berast mun hún taka ákvörðun um næstu skref í málinu. Gögnin geta verið tekin gild og lögheimilisskráningin þá staðfest en sé nánari rannsóknar þörf hefur stofnunin heimild til að leita aðstoðar lögreglu um hvort að fólk hafi sannarlega fasta búsetu þar sem það er skráð með lögheimili.

„Til að eiga lögheimili á ákveðnum stað þarf fólk, samkvæmt lögheimilislögunum, að eiga þar fasta búsetu,“ segir Ástríður. Í 1. grein laga um lögheimili segir:  „Maður telst hafa fasta búsetu á þeim stað þar sem hann hefur bækistöð sína, dvelst að jafnaði í tómstundum sínum, hefur heimilismuni sína og svefnstaður hans er þegar hann er ekki fjarverandi um stundarsakir vegna orlofs, vinnuferða, veikinda eða annarra hliðstæðra atvika.“

Á þessu eru þó undantekningar, m.a. þegar námsmenn eiga í hlut. Þeir hafa heimild til að skrá lögheimili sitt í sínum heimahögum þótt þeir séu búsettir annars staðar vegna náms.

Fáir búa í hreppnum árið um kring

Af þeim rúmlega 40 einstaklingum sem höfðu lögheimili í Árneshreppi í vetur dvaldi um helmingurinn þar að jafnaði. Spurð hvort að Þjóðskrá muni almennt óska eftir gögnum frá þessum hópi og fara fram á sönnun á fastri búsetu samkvæmt skilgreiningu laganna segist Ástríður ekki geta svarað því á þessari stundu. Slíkt hafi ekki verið til umræðu. „Það er ekkert sem við erum með til skoðunar eins og er.“

Í þessu sambandi eru líka ákveðnar skyldur lagðar á sveitarfélagið sem byggjast á ákvæðum laga um þjóðskrá og almannaskráningu. Sveitarfélög fá þann 1. desember ár hvert íbúaskrá og ber að gera athugasemdir við þá sem þau telja vantalda eða oftalda.

Ónákvæmt orðalag

Einstaklingunum sautján voru þann 4. maí send bréf þar sem þeir voru beðnir um gögn sem sýni fram á að núverandi lögheimilisskráning sé rétt. Í bréfinu stendur m.a. orðrétt: Þjóðskrá Íslands hafa borist upplýsingar sem benda til að þú búir ekki að xxx, 524 í Árneshreppi en samkvæmt þjóðskrá er lögheimili þitt skráð þar“.

Spurð um þetta orðalag, að upplýsingar hafi borist stofnuninni, segir Ástríður að um stöðluð bréf sé að ræða. „Þetta kemur fram við innra eftirlit hjá okkur,“ ítrekar hún. „Það hefði mátt orða þessi bréf nákvæmar.“

24. apríl höfðu 44 lögheimili í Árneshreppi á Ströndum. Næstu ...
24. apríl höfðu 44 lögheimili í Árneshreppi á Ströndum. Næstu tvær vikurnar bættust 17 við. mbl.is/Golli

Krefjast gagna frá Þjóðskrá

Ástríður segir að ýmsar skýringar geti verið á lögheimilisflutningum og að þær geti verið góðar og gildar. „Það er alls ekki þannig að við förum af stað með svona mál með einhverja niðurstöðu í huga. Athugun kann að leiða í ljós að ekkert athugavert er á ferðinni.“

Hinir nýju íbúar Árneshrepps fengu viku til að bregðast við bréfi Þjóðskrár. Sá frestur rann út í dag. Mbl.is hefur heimildir fyrir því að a.m.k. tíu einstaklingar sem fengu bréf hafi mótmælt þeim og krafist gagna frá stofnuninni.

Á næstu dögum mun Þjóðskrá fara yfir þau svör og þau gögn sem bárust og meta hvert tilfelli fyrir sig.

mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Hrafnaþing — Þriðji þáttur

Í gær, 22:06 Þriðji þáttur Hrafnaþings er nú aðgengilegur í Sjónvarpi mbl.is. Smávægilegir tæknilegir örðugleikar urðu til þess að þátturinn fór ekki loftið á tilskildum tíma, það er klukkan 20. Meira »

Vann tvær milljónir í Jókernum

Í gær, 21:57 Enginn var með fyrsta vinning í útdrætti kvöldsins í EuroJackpot. Rúmlega 3,8 milljarðar voru í pottinum og flyst upphæðin yfir í næstu viku. Einn var með allar tölurnar réttar og í réttri röð í Jóker og fær hann tvær milljónir í vinning. Miðinn var keyptur í Olís við Gullinbrú í Reykjavík. Meira »

Kerfi loks sniðið að þörfum starfsmanna

Í gær, 20:52 Miðstöðin tók í dag í notkun nýtt samskiptakerfi sem starfsmenn með skerta sjón geta notað. Kerfið var formlega tekið í notkun af Eyþóri Þrastarsyni, blindum starfsmanni Miðstöðvarinnar, en Miðstöðin er þjónustu- og þekkingarmiðstöð fyrir blinda, sjónskerta og einstaklinga með samþætta sjón- og heyrnarskerðingu. Meira »

Gillette á hvers manns vörum

Í gær, 20:50 Sérfræðingar í auglýsinga- og markaðsmálum virðast almennt ánægðir með nýja auglýsingu rakvélaframleiðandans Gillette sem vakið hefur mikla athygli í vikunni. Meira »

Harmar ákvörðun ráðuneytisins

Í gær, 20:10 Fjölskylduráð Hafnarfjarðar harmar ákvörðun heilbrigðisráðuneytisins um að hafna því að greiða fyrir viðbótarrými í Drafnarhúsi fyrir fólk með heilabilunarsjúkdóma. Það er fram á að ákvörðunin verði endurskoðuð. Meira »

Katrín Júl og Margeir gestir

Í gær, 19:13 Katrín Júlíusdóttir, fyrrverandi ráðherra og margt annað eins og hún segir sjálf og Margeir Vihjálmsson voru gestir síðdegis á K100. Þau munu seint þykja skoðanalaus og var reifað á málefnum vikunnar. Meira »

Boðar lækkun tekjuskatts

Í gær, 17:53 Unnið hefur verið að því um langt skeið að útfæra leiðir til þess að aðstoða aðila vinnumarkaðarins að ná saman í yfirstandandi kjaraviðræðum. Þegar hefur verið gripið til ráðstafana. Þetta segir Bjarni Benediktsson fjármálaráðherra í samtali við mbl.is um mögulega aðkomu ríkisins að kjaraviðræðum. Meira »

Áreitti og sendi „ógeðslegar typpamyndir“

Í gær, 17:07 Landsréttur hefur staðfest þriggja mánaða skilorðsbundinn dóm yfir karlmanni fyrir að áreita konu með dónalegum smáskilaboðum. Maðurinn, sem er á fertugsaldri, bauð konunni meðal annars pening í skiptum fyrir kynlíf og sendi henni þrjár typpamyndir. Meira »

Tólf aðstoðarsáttasemjarar tilnefndir

Í gær, 16:54 Ríkissáttasemjari hefur tilnefnt hóp aðstoðarsáttasemjara sem koma til með að aðstoða ríkissáttasemjara og aðstoðarríkissáttasemjara, sem aðeins hefur verið einn hingað til, í þeim kjaraviðræðum sem nú standa yfir. Meira »

Skora á ráðuneyti að bregðast við

Í gær, 16:19 Hjúkrunarráð Landspítala skorar á heilbrigðisyfirvöld að bæta starfsumhverfi hjúkrunarfræðinga. Þetta kemur fram í áskorun sem hjúkrunarráð sendi heilbrigðisráðuneyti í gær. Meira »

Pattstaða í fatasöfnun yfir jólin

Í gær, 16:00 „Allt þetta hökt í keðjunni hafði mikil áhrif. Við gátum ekki annað öllu sem okkur barst, en við erum að ná þessu upp aftur og fólk þarf ekki að óttast að ekki verði tekið við fötum í Sorpu um helgina,“ segir Björg Kjartansdóttir, sviðsstjóri fjáröflunar- og kynningarsviðs Rauða krossins. Meira »

Skoða aðstæður barnshafandi á landsbyggðinni

Í gær, 15:56 Félags- og barnamálaráðherra og heilbrigðisráðherra kynntu á ríkisstjórnarfundi í morgun áform um skoða í sameiningu breytingar til að styðja betur við barnshafandi konur á landsbyggðinni og fjölskyldur þeirra. Meira »

Greiðir fyrir beinu flugi milli Íslands og Japans

Í gær, 15:28 Sendinefnd utanríkisráðuneytisins og samgöngu- og sveitarstjórnarráðuneytisins fundaði með fulltrúum samgönguráðuneytis Japans í Tókýó í gær um gagnkvæm loftferðasamskipti. Meira »

Flugvirkjar semja við Bluebird

Í gær, 14:53 Samninganefndir Flugvirkjafélags Íslands og Bluebird undirrituðu kjarasamning í húsakynnum ríkissáttasemjara á öðrum tímanum í dag samkvæmt upplýsingum frá ríkissáttasemjara. Meira »

Mikill meirihluti vill seinkun klukku

Í gær, 14:48 Rúm 63% Íslendinga eru hlynnt því að klukkunni verði seinkað um eina klukkustund frá því sem nú er, en rúm 36% vilja óbreytta stöðu klukkunnar. Þetta kemur fram í nýrri könnun Maskínu. Meira »

Landsréttur staðfestir dóm yfir Cairo

Í gær, 14:11 Sextán ára fangelsisdómur Héraðsdóms Reykjavíkur yfir Khaled Cairo, sem varð Sanitu Brauna að bana í íbúð við Hagamel í september árið 2017, hefur verið staðfestur af Landsrétti. Cairo mun una niðurstöðu Landsréttar. Meira »

Vatnsmýri verði 102 Reykjavík

Í gær, 13:56 Borgarráð Reykjavíkur samþykkti í gær tillögu borgarstjóra um að þess verði farið á leit við póstnúmeranefnd Íslandspósts að Vatnsmýri fái póstnúmerið 102. Íbúar í Skerjafirði eru mótfallnir breytingunni og segja að íbúðaverð muni lækka við póstnúmerabreytinguna. Meira »

Meðferð Hjartar Elíasar gengur vel

Í gær, 13:45 „Það gengur vel með Hjört sem lauk krabbameinsmeðferð þegar hann útskrifaðist frá Karólínska sjúkrahúsinu í Svíþjóð en hann þarf enn að taka krabbameinslyf. Hjörtur fór í jáeindaskanna í dag [í gær] og það kemur í ljós næstu daga hvort hann sé læknaður af krabbameininu,“ segir móðir hans. Meira »

Nauðungarvistun litlar skorður settar

Í gær, 13:38 Sérfræðinefnd Evrópuráðsins hefur ítrekað farið fram á endurbætur á lögræðislögum Íslands, en það er ekkert í íslenskum lögum sem kemur í veg fyrir að saga Aldísar Schram, dóttur Jóns Baldvins Hannibalssonar, endurtaki sig. Meira »
KERRUR TIL AFGREIÐSLU SAMDÆGURS
Sterkbyggðu HULCO fjölnotakerrurnar, myndir á bland.is og á Facebook = Mex byggi...
FJÖLNOTAKERRUR _ STURTUKERRUR
Fjölnotakerrur, auðvelt er að koma bílum og vélum uppá, 4 til 6 metra langar. St...
Eyjasol íbúðir og sumarhús.....
Fallegar 2- 3ja herb. íbúðir fyrir ferðafólk og íslendinga á faraldsfæti. Allt ...
Solbadsstofan Super sól
Solbadsstofan Super sól med nyir bekkir ,standandi og ligjandi ,ljos og kolagen ...