Föst búseta grundvöllur lögheimilis

Reykjarfjarðarkamb, sem ævinlega er kallaður Kamburinn, ber tignarlega við himin ...
Reykjarfjarðarkamb, sem ævinlega er kallaður Kamburinn, ber tignarlega við himin við byggðina á Gjögri í Árneshreppi í vetur. mbl.is/Sunna

Oft er meira um lögheimilisflutninga rétt fyrir kosningar en í öðrum árum. Skýringarnar geta verið eðlilegar; fólk hefur flutt en láðst að flytja lögheimili sitt og vill kjósa þar sem það er búsett hverju sinni. „En þar sem þessir flutningar [í Árneshrepp] voru hlutfallslega mjög miklir þá ákváðum við að skoða þá nánar,“ segir Ástríður Jóhannesdóttir, sviðsstjóri stjórnsýslusviðs Þjóðskrár Íslands og staðgengill forstjóra stofnunarinnar, í samtali við mbl.is.

Sautján einstaklingar fluttu lögheimili sitt í Árneshrepp, fámennasta sveitarfélag landsins, á tímabilinu 24. apríl til 4. maí. Kjörskrárstofn vegna komandi sveitarstjórnarkosninga miðast við 5. maí.  „Ástæðan fyrir því að stofnunin fer að skoða málið er hvað þetta er mikið á stuttu tímabili og teknar voru til skoðunar skráningar sem komu inn þessar síðustu tvær vikur fyrir viðmiðunardag kjörskrár,“ segir Ástríður. Málið hafi komið í ljós við reglulega yfirferð á gögnum hjá stofnuninni.

Lögbundið hlutverk Þjóðskrár

Hún segir Þjóðskrá hafa það hlutverk með lögum að hafa eftirlit með lögheimilisskráningum fólks og fjalla um mál sem tengjast þeim. Sjái stofnunin eitthvað athugavert við skráningar á lögheimili einstaklinga hefur hún heimild til þess að stofna svokölluð frumkvæðismál og óska eftir gögnum frá viðkomandi og það hafi nú verið gert í þessu tiltekna máli. Ástríður segir slík mál reglulega koma upp en að sjaldgæft sé hins vegar að svo miklir flutningar verði á svo stuttu tímabili í sveitarfélagi af þessari stærð.

Minnisblað um stöðu málsins

Lögmannsstofan Sókn hefur ritað minnisblað vegna málsins og var það gert að beiðni oddvita Árneshrepps, að sögn Jóns Jónssonar hæstaréttarlögmanns sem skrifar undir blaðið. Í því eru teknar saman upplýsingar um stöðu málsins hjá Þjóðskrá. Þar segir að  lögheimilisflutningarnir beri með sér að vera „málamyndaskráningar“ vegna væntanlegra sveitarstjórnarkosninga. „Eðlilegt er að fylgjast með framvindu mála hjá Þjóðskrá og boða hreppsnefndarfund þegar stofnunin hefur fjallað um mál þessara lögheimilisskráninga. Miðað við það þarf hreppsnefnd að fella aðila út af kjörskrá til samræmis við ákvarðanir Þjóðskrár Íslands,“ segir m.a. í minnisblaðinu sem var ritað síðastliðinn mánudag, 7. maí.

Á hverju sumri kemur hópur manna til strandveiða í Árneshreppi.
Á hverju sumri kemur hópur manna til strandveiða í Árneshreppi. mbl.is/Golli

Samkvæmt upplýsingum mbl.is hefur ekki verið fjallað um málið í hreppsnefnd Árneshrepps sem fundaði síðast 8. maí. Hvorki var fjallað um fjölda lögheimilisskráninga né minnisblaðið sem oddviti fól lögmannsstofunni að vinna. Oddvitinn sendi það hins vegar með tölvupósti til allra hreppsnefndarmanna um miðjan dag í gær, 10. maí. Næsti fundur hreppsnefndar er á þriðjudag í næstu viku.

Heimild til að leita aðstoðar lögreglu

Þegar gögn þau sem Þjóðskrá Íslands hefur kallað eftir berast mun hún taka ákvörðun um næstu skref í málinu. Gögnin geta verið tekin gild og lögheimilisskráningin þá staðfest en sé nánari rannsóknar þörf hefur stofnunin heimild til að leita aðstoðar lögreglu um hvort að fólk hafi sannarlega fasta búsetu þar sem það er skráð með lögheimili.

„Til að eiga lögheimili á ákveðnum stað þarf fólk, samkvæmt lögheimilislögunum, að eiga þar fasta búsetu,“ segir Ástríður. Í 1. grein laga um lögheimili segir:  „Maður telst hafa fasta búsetu á þeim stað þar sem hann hefur bækistöð sína, dvelst að jafnaði í tómstundum sínum, hefur heimilismuni sína og svefnstaður hans er þegar hann er ekki fjarverandi um stundarsakir vegna orlofs, vinnuferða, veikinda eða annarra hliðstæðra atvika.“

Á þessu eru þó undantekningar, m.a. þegar námsmenn eiga í hlut. Þeir hafa heimild til að skrá lögheimili sitt í sínum heimahögum þótt þeir séu búsettir annars staðar vegna náms.

Fáir búa í hreppnum árið um kring

Af þeim rúmlega 40 einstaklingum sem höfðu lögheimili í Árneshreppi í vetur dvaldi um helmingurinn þar að jafnaði. Spurð hvort að Þjóðskrá muni almennt óska eftir gögnum frá þessum hópi og fara fram á sönnun á fastri búsetu samkvæmt skilgreiningu laganna segist Ástríður ekki geta svarað því á þessari stundu. Slíkt hafi ekki verið til umræðu. „Það er ekkert sem við erum með til skoðunar eins og er.“

Í þessu sambandi eru líka ákveðnar skyldur lagðar á sveitarfélagið sem byggjast á ákvæðum laga um þjóðskrá og almannaskráningu. Sveitarfélög fá þann 1. desember ár hvert íbúaskrá og ber að gera athugasemdir við þá sem þau telja vantalda eða oftalda.

Ónákvæmt orðalag

Einstaklingunum sautján voru þann 4. maí send bréf þar sem þeir voru beðnir um gögn sem sýni fram á að núverandi lögheimilisskráning sé rétt. Í bréfinu stendur m.a. orðrétt: Þjóðskrá Íslands hafa borist upplýsingar sem benda til að þú búir ekki að xxx, 524 í Árneshreppi en samkvæmt þjóðskrá er lögheimili þitt skráð þar“.

Spurð um þetta orðalag, að upplýsingar hafi borist stofnuninni, segir Ástríður að um stöðluð bréf sé að ræða. „Þetta kemur fram við innra eftirlit hjá okkur,“ ítrekar hún. „Það hefði mátt orða þessi bréf nákvæmar.“

24. apríl höfðu 44 lögheimili í Árneshreppi á Ströndum. Næstu ...
24. apríl höfðu 44 lögheimili í Árneshreppi á Ströndum. Næstu tvær vikurnar bættust 17 við. mbl.is/Golli

Krefjast gagna frá Þjóðskrá

Ástríður segir að ýmsar skýringar geti verið á lögheimilisflutningum og að þær geti verið góðar og gildar. „Það er alls ekki þannig að við förum af stað með svona mál með einhverja niðurstöðu í huga. Athugun kann að leiða í ljós að ekkert athugavert er á ferðinni.“

Hinir nýju íbúar Árneshrepps fengu viku til að bregðast við bréfi Þjóðskrár. Sá frestur rann út í dag. Mbl.is hefur heimildir fyrir því að a.m.k. tíu einstaklingar sem fengu bréf hafi mótmælt þeim og krafist gagna frá stofnuninni.

Á næstu dögum mun Þjóðskrá fara yfir þau svör og þau gögn sem bárust og meta hvert tilfelli fyrir sig.

mbl.is

Bloggað um fréttina

Innlent »

Veður ætti ekki að hafa áhrif á kjörsókn

Í gær, 23:06 Útlit er fyrir vætusaman kjördag á öllu landinu á morgun, að minnsta kosti framan af degi. „Það er þessi mikla úrkoma á sunnan- og vestanverður landinu í fyrramálið og svo rignir áfram suðvestantil alveg fram á kvöld en styttir upp á Norðvestur- og Norðurlandi,“ segir Elín Björk Jónasdóttir, veðurfræðingur á Veðurstofu Íslands, í samtali við mbl.is Meira »

Stofnendur WOW Cyclothon þáðu björgun

Í gær, 22:45 Þátttakendur í hjólreiðakeppninni WOW Cyclothon munu safna áheitum fyrir Slysavarnafélagið Landsbjörg, annað árið í röð. Í keppninni, sem verður haldin í sjöunda sinn dagana 26. - 30. júní , hjóla einstaklingar og lið hringinn í kringum Ísland. Meira »

Um 20.000 hafa kosið utan kjörfundar

Í gær, 22:28 Um 20.300 manns hafa kosið utan kjör­fund­ar á land­inu öllu sam­kvæmt upp­lýs­ing­um frá sýslu­mann­in­um á höfuðborg­ar­svæðinu. Þá hafa 13.296 kosið hjá embætt­inu. Í dag kusu 2318 manns í utan­kjör­fund­ar­at­kvæðagreiðslu sem fer fram í versl­un­ar­miðstöðinni Smáralind. Meira »

„Þetta eru ansi langar pípur“

Í gær, 22:06 Tekist var hart á í sjónvarpssal Ríkisútvarpsins í kvöld þar sem oddvitar framboðanna í Reykjavík ræddu um þau málefni sem helst hafa verið til umræðu í kosningabaráttunni undanfarnar vikur og mánuði í aðdraganda sveitarstjórnarkosninganna á morgun. Meira »

75 ára gekk einn á Hvannadalshnúk

Í gær, 21:15 „Þetta er mest tilviljanakenndi hlutur sem ég hef nokkurn tíma lent í,“ segir fjallaleiðsögumaðurinn Sigurður Ragnarsson í samtali við mbl.is, sem varð fyrir óvæntri uppákomu þegar hann rakst á hinn 75 ára Luigi Rampini á Hvannadalshnúk. Meira »

Grunnskólakennarar undirrita kjarasamning

Í gær, 20:59 Samn­inga­nefnd­ir Sam­bands ís­lenskra sveit­ar­fé­laga og Kenn­ara­sam­bands Íslands vegna Fé­lags grunn­skóla­kenn­ara (FG) und­ir­rituðu nýj­an kjara­samn­ing síðdeg­is. Í tilkynningu á vef Kennarasambands Íslands kemur fram að samningurinn gildi til 30. júní 2019. Meira »

Mokka fagnar sextíu árum

Í gær, 20:35 Mokka-Kaffi var opnað 24. maí 1958 og átti því 60 ára afmæli í gær. Hjónin Guðný Guðjónsdóttir og Guðmundur Baldursson stofnuðu staðinn en börnin þeirra sjá að stórum hluta um hann í dag. Meira »

Tífaldur pottur í Eurojackpot í næstu viku

Í gær, 20:16 Fyrsti vinningur gekk ekki út að þessu sinni í útdrætti kvöldsins í EuroJackpot. Potturinn verður því tífaldur í næstu viku. Fjórir skiptu með sér öðrum vinningi og hlýtur hver 287 milljónir króna. Tveir miðanna voru keyptir á Ítalíu, einn í Danmörku og einn í Þýskalandi. Meira »

Heldur einn í ævintýraför

Í gær, 20:05 „Ert þú ekki að fara?“ var það fyrsta sem Kristófer Arnar Einarsson, stuðningsmaður Liverpool, sagði þegar blaðamaður ræddi við hann. Kristófer er „að sjálfsögðu“ á leið til Kiev þar sem Liverpool mætir Real Madríd í úrslitaleik Meistaradeildar Evrópu í knattspyrnu annað kvöld. Meira »

Varað við vatnavöxtum og skriðuföllum

Í gær, 20:04 „Við erum heppin núna þar sem síðast þegar það kom svona mikil úrkoma var svo mikill klaki alls staðar að það urðu flóð hér og þar í borginni,“ segir Elín Björk Jónasdóttir, veðurfræðingur á Veðurstofu Íslands, í samtali við mbl.is. Gert er ráð fyrir óvenjumikilli úrkomu á Suður- og Suðvesturlandi í nótt og alla helgina. Meira »

Eitt bréf getur svipt fólk lífsviðurværinu

Í gær, 18:35 „Bráðavandi fólks í dag snýr að húsnæði,“ sagði Ragnar Þór Ingólfsson, formaður VR, á opnum fundi sem haldinn var á Hotel Natura í dag. Ragnar Þór og Inga Sæland, formaður Flokks fólksins, ræddu húsnæðisvandann og fátækt í Reykjavík. Meira »

Sjálfstæðisflokkurinn stærstur í borginni

Í gær, 18:29 Sjö flokkar verða með fulltrúa í borgarstjórn samkvæmt nýrri skoðanakönnun Gallup sem gerð var fyrir Rúv. Sjálfstæðisflokkurinn mælist með 28,3 prósenta fylgi og er stærsti flokkurinn í borginni. Samfylkingin fær næstmest fylgi samkvæmt könnuninni, eða 26 prósent. Meira »

Allt gert til að börnin tjái sig ekki

Í gær, 18:20 „Við þurfum að ræða hvort sakamálalögin verndi brotaþola nægilega mikið og tryggi réttindi þeirra,“ sagði yfirmaður ákærusviðs hjá lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu, í erindi sínu „Skýrslutaka af barni á rannsóknarstigi“ á ráðstefnu um kynferðisbrot sem haldin var í dag. Meira »

Vilja gera Sigríði að heiðursborgara

Í gær, 18:15 Tillaga hefur verið lögð fram af Vinstri hreyfingunni – grænu framboði og óháðum í Skagafirði um að Sigríður Sigurðardóttir, safnstjóri Byggðasafns Skagafjarðar, verði gerð að heiðursborgara sveitarfélagsins fyrir starf sitt að safnamálum og menningarmálum undanfarna þrjá áratugi og brautryðjendastarf við uppbyggingu safnsins. Meira »

Farbann yfir Sigurði staðfest

Í gær, 18:05 Landsréttur staðfesti í dag farbannsúrskurð Héraðsdóms Reykjavíkur yfir Sigurði Kristinssyni, fyrrverandi eiganda verktakafyrirtækisins SS húsa, frá 18. maí en hann er grunaður um að vera viðriðinn innflutning á 5 kílóum af amfetamíni til landsins. Meira »

Sumarlokanir á LSH lengri en í fyrra

Í gær, 17:58 Gera má ráð fyrir að lokanir á deildum Landspítala vegna sumarleyfa verði lengri í ár en í fyrra. Þetta kemur fram í föstudagspistli Páls Matthíassonar, forstjóra Landspítalans. Meira »

Líkamsleifarnar af Arturi

Í gær, 17:50 Staðfest hefur verið að líkamsleifar sem fundust undan ströndum Snæfellsness í febrúar séu af Arturi Jarmoszko sem saknað hafði verið frá því í mars í fyrra. Lögreglan telur ekki að andlát hans hafi borið að með saknæmum hætti samkvæmt frétt Ríkisútvarpsins. Meira »

Fimmtán skráningar felldar niður

Í gær, 16:37 Þjóðskrá Íslands hefur fellt niður lögheimilisskráningar 15 af þeim 18 einstaklingum sem skráðu lögheimili sitt í Árneshreppi á stuttu tímabili í vor. Tvær skráningar voru samþykktar, þar af annað málið á grundvelli endurupptökuheimildar, og í einu máli sendi einstaklingur beiðni um leiðréttingu sem var samþykkt. Meira »

Segir rök Vilhjálms ekki sannfærandi

Í gær, 16:27 „Þetta er að mínu mati alveg fjarstæðukennt,“ segir Jón Steinar Gunnlaugsson, fyrrverandi dómari við Hæstarétt Íslands, um áform Vilhjálms H. Vilhjálmssonar, verjanda Guðmundar Andra Ástráðssonar, að vísa máli skjólstæðings síns til Mannréttindadómstóls Evrópu. Meira »
Bílalyftur frá EAE á lager, pósta og skæralyftur.
Eigum 4 tonna gólffríar bílalyftur á lager. 15 ára reynsla á íslandi Vökvaknún...
HARÐVIÐUR TIL HÚSBYGGINGA
Harðviður til húsabygginga Sjá nánar á www.vidur.is Vatnsklæðning, panill, palla...
Legupressur 50 Tonna.
50 Tonna legupressur loft / glussadrifnar, snilldargræja á fínu tilboðsverði nú...
 
Framhald uppboðs
Nauðungarsala
Uppboð Einnig birt á www.naudungarsolu...
Félagsstarf
Staður og stund
Aflagrandi 40 Opin vinnustofa kl. 9. Gön...
Organisti í háteigskirkju
Listir
Organisti í Háteigskirkju ...
Sölumaður
Sölu/markaðsstörf
...