Virðist ekki standast stjórnarskrána

mbl.is/Hjörtur

„Vonandi gefst nægur tími til að kanna hvort gætt hafi verið fyllilega að ákvæðum stjórnarskrárinnar í samningaviðræðum ríkisins við viðsemjendur þess á vettvangi sameiginlegu EES-nefndarinnar,“ segir Arnaldur Hjartarson, aðjúnkt við lagadeild Háskóla Íslands, í aðsendri grein í laugardagsblaði Morgunblaðinu þar sem hann gerir að umtalsefni fyrirhugaða upptöku persónuverndarlöggjafar Evrópusambandsins hér á landi í gegnum samninginn um Evrópska efnahagssvæðið (EES).

Fram kemur í greininni að ekki verði betur séð en að upptaka löggjafarinnar feli í sér bæði framsal á framkvæmdavaldi og dómsvaldi til stofnana ESB án þess að Ísland eigi aðild að þessum stofnunum, enda utan sambandsins. Bent er á að á undanförnum árum hafi undirstofnunum ESB fjölgað. Ýmis dæmi megi finna úr nýlegri löggjöf ESB um að þeim hafi í auknum mæli verið falið beint eftirlit innan ríkja sambandsins og þeim jafnvel falið bindandi ákvörðunarvald.

„Þessi þróun felur tvímælalaust í sér áskoranir fyrir EES-samninginn, enda eru íslensk stjórnvöld bundin af stjórnarskránni þegar þau setjast að samningaborðinu í sameiginlegu EES-nefndinni með hinum EFTA-ríkjunum og ESB, segir Arnaldur. Kveðið sé á um það í frumvarpi, sem lagt hefur verið fram á Alþingi og ætlað er að innleiða persónuverndarlöggjöf ESB, að ekki sé stuðst við svonefnt tveggja stoða kerfi EES-samningsins við innleiðingu hennar.

Farið út fyrir tveggja stoða kerfið

Arnaldur Hjartarson.
Arnaldur Hjartarson.

Tveggja stoða kerfið felur í sér að þau aðildarríki EES sem standa utan ESB, það er Ísland, Noregur og Liechtenstein, eigi aðeins að lúta valdi stofnana sem haldið er úti af Fríverslunarsamtökum Evrópu (EFTA) sem ríkin þrjú eiga aðild að. Arnaldur bendir á að ekki komi fram í frumvarpinu hví íslensk stjórnvöld hafi samþykkt að falla frá tveggja stoða kerfinu þannig að stofnun ESB fái vald til þess að veita íslenskri ríkisstofnun, það er Persónuvernd, fyrirmæli.

„Ætlunin með frumvarpinu virðist því vera sú að valdheimildir verði framseldar til stofnunar ESB, en að fulltrúum íslenska ríkisins verði ekki veittur atkvæðisréttur innan stofnunarinnar, ólíkt fulltrúum ríkja ESB. Íslenska ríkið verður þar með ekki fullgildur aðili þeirrar stofnunar. Þessari stofnun ESB verður í einhverjum tilvikum heimilað að gefa Persónuvernd bindandi fyrirmæli. Í þessu felst fyrirætlun um framsal framkvæmdavalds, segir ennfremur í greininni.

Komist sé að þeirri niðurstöðu í frumvarpinu að framsal framkvæmdavalds til stofnunar ESB á sviði persónuverndar sé lítils háttar í þröngt afmörkuðum tilvikum og bindi aðeins íslensk stjórnvöld en ekki einstaklinga eða fyrirtæki. Arnaldur bendir hins vegar á að viðurkennt sé í frumvarpinu að ákvörðun tekin af Persónuvernd sem tekin er í framhaldi af ákvörðun stofnunar ESB og byggð á niðurstöðu hennar kunni að hafa áhrif á einstaklinga og lögaðila á Íslandi.

Ísland beint undir vald dómstóls ESB

Hvað framsal dómsvalds varðar segir Arnaldur að ákvarðanir stofnunar ESB á sviði persónuverndar megi aðeins bera undir Evrópudómstólinn, æðsta dómstól sambandsins, sem Ísland eigi ekki aðild að. Ennfremur muni ætlunin með persónuverndarlöggjöf ESB vera að binda hendur íslenskra dómstóla þegar komi að lögmæti ákvarðana Persónuverndar sem tengist ákvörðunum stofnunar ESB. Þetta þýði framsal á dómsvaldi til dómstóls sem Ísland eigi ekki aðild að.

Fram komi í frumvarpinu að ekki sé hægt að girða fyrir að einstaklingur leiti til íslenskra dómstóla vegna stjórnvaldsákvörðunar Persónuverndar enda sé sá réttur stjórnarskrárvarinn. Arnaldur segir að taka megi undir þann skilning frumvarpshöfunda en í þeim orðum virðist jafnframt felast sá skilningur þeirra að ákvæði persónuverndarlöggjafar ESB, sem virðast ætlað að setja íslenskum dómstólum ákveðnar skorður, standist ekki að öllu leyti stjórnarskrána.

Ennfremur sé gefið í skyn í frumvarpinu að afgreiðsla málsins sé í andstöðu við ráðgjöf Stefáns Más Stefánssonar lagaprófessors um að stofnunum EFTA yrði falið að taka ákvarðanir gagnvart Íslandi, Noregi og Liechtenstein. Þá segir að persónuverndarlöggjöf ESB muni hafa víðtæk áhrif á íslenskt samfélag og Alþingi fái nú tækifæri til þess að ræða málið. Nægur tími verði vonandi til þess að skoða hvort gætt hafi verið fyllilega að ákvæðum stjórnarskrárinnar.

Fullkomin eftirgjöf gagnvart ESB

Ráðherrar í ríkisstjórninni hafa harðlega gagnrýnt kröfur ESB um að Ísland, Noregur og Liechtenstein samþykki að gangast beint undir vald stofnana sambandsins og að tveggja stoða kerfi EES-samningsins sé þannig sniðgengið. Þar á meðal Bjarni Benediktsson fjármálaráðherra og Guðlaugur Þór Þórðarson utanríkisráðherra. Þannig sagði Bjarni á Alþingi í febrúar að vegið að grunnstoðum EES-samningsins með kröfum um að vikið yrði frá tveggja stoða kerfinu.

Bjarni sagði einnig af því tilefni að Íslendingar stæðu frammi fyrir kröfum um að gangast undir vald stofnana ESB, sem Ísland ætti enga aðild að, í hverju málinu á fætur öðru. Kröfur ESB um að að Ísland færi beint undir vald stofnana sambandsins voru einnig ræddar á Alþingi í janúar 2013 í umræðu um frumvarp að nýrri stjórnarskrá þar sem meðal annars var rætt um ákvæði sem heimilaði framsal ríkisvalds til alþjóðastofnana sem Ísland ætti ekki aðild að.

Vísaði Bjarni til greinargerðar með frumvarpinu þar sem segði að tilgangurinn væri að greiða fyrir eðlilegri þróun EES-samstarfsins. „Það er mín skoðun að hér sé ekkert annað á ferðinni heldur en fullkomin eftirgjöf gagnvart óþolandi kröfum Evrópusambandsins um að við framseljum til stofnana, sem við eigum enga aðild að og starfa á grundvelli ESB-sáttmála, ríkisvald og þannig verði horfið frá tveggja stoða kerfinu sem EES-samstarfið hefur ávallt byggst á,“ sagði hann.

mbl.is

Innlent »

Ný borhola á Hjalteyri

14:38 Ný og afkastamikil vinnsluhola Norðurorku á Hjalteyri, sem boruð var í vor, lofar góðu. Í tilkynningu frá ÍSOR segir að nýja holan hafi verið prófuð með svokölluðu blástursprófi nú á föstudag og sýna niðurstöður prófsins að holan er í góðu sambandi við jarðhitakerfið á svæðinu. Meira »

Hefja veiðar eftir tveggja ára hlé

14:15 Veiðar á langreyð hófust í gærkvöldi á ný eftir tveggja ára dvala þegar Hvalur 8 hélt á miðin frá Hvalfirði. Hvalur hf. gerir út tvo hvalveiðibáta í sumar, Hval 8 og Hval 9. Sá síðarnefndi er enn í slipp en verður væntanlega klár strax upp úr helginni. Meira »

Erlendur ökumaður áfram í farbanni

13:43 Farbann Héraðsdóms Suðurlands yfir bandarískum ferðamanni sem lenti í árekstri á Suðurlandsvegi þann 16. maí var staðfest í Landsrétti í gær. Manninum, sem er bandarískur ríkisborgari, er meinuð för úr landi til 11. júlí. Einn dómari skilaði sérákvæði. Meira »

Orrusta stuðningsmannanna

11:50 Það er ekki einungis landslið Íslands í knattspyrnu sem er í sviðsljósinu á heimsmeistaramótinu í knattspyrnu í Rússlandi heldur virðast íslenskir stuðningsmenn vekja mikla athygli hvert sem þeir fara. Meira »

Mesta mildi að ekki fór verr

11:47 12 ára gömul stúlka var hætt komin í Eiðavatni á Austurlandi í gær. Stúlkan, sem sótti sumarbúðir Kirkjumiðstöðvar Austurlands við Eiðavatn, er flogaveik og fékk flogakast í vatninu þar sem börnin höfðu verið að leika sér við að stökkva í vatnið og svamla þar um. Meira »

Sigurður áfram í farbanni

11:45 Sigurður Kristinsson var á föstudag úrskurðaður í áframhaldandi farbann í Héraðsdómi Reykjavíkur að beiðni lögreglunnar á höfuðborgarsvæðinu, en hann er grunaður um aðild að Skáksambandsmálinu svokallaða, sem snýr að innflutningi á amfetamíni til landsins. Meira »

Niðurstöðu ekki að vænta á stöðufundi

11:12 „Þetta er erfiður róður, hefur verið það og verður það væntanlega. Við mætum bara með opinn huga og leitum eftir sáttum.“ Þetta sagði Katrín Sif Sigurgeirsdóttir, formaður samninganefndarinnar, í samtali við mbl.is þar sem hún var á leið til fundar með samninganefnd ríkisins sem hófst klukkan 11. Meira »

Eignarhald og innviðir hafa neikvæð áhrif

11:00 Nýleg rannsókn bendir til þess að samkeppnishæfni íslensks sjávarútvegs sé með besta móti, ef miðað er við svokallaðan FPI-mælikvarða. Meira »

Japanir tóku til eftir sig í stúkunni

10:50 Aðdáendur japanska knattspyrnuliðsins sem knúði fram sigur í spennandi leik gegn Kólumbíu í gær hafa vakið talsverða athygli fyrir að taka sér tíma eftir leikinn til þess að hreinsa til í stúkunni eftir sig. Meira »

Þrjár sækjast eftir skólameistarastöðum

10:16 Umsóknarfrestur um stöðu skólameistara við Framhaldsskólann á Húsavík og Verkmenntaskóla Austurlands rann út þann 11. júní. Tvær sóttust eftir stöðu skólameistara á Húsavík en ein á Neskaupstað. Meira »

Malbikað á Reykjanesbraut

09:42 Unnið er að því að malbika Reykjanesbraut á 1.200 m kafla á mislægum gatnamótum við Krýsuvíkurveg til klukkan 23:30 í kvöld.  Meira »

Fjölmargir fuglar dauðir úr fuglakóleru

09:21 Matvælastofnun fékk í síðustu viku tilkynningu um að fjölmargar æðarkollur og nokkrir aðrir villtir fuglar hefðu fundist dauðir. Rannsókn á fuglunum á Tilraunastöð HÍ að Keldum leiddi í ljós að um fuglakóleru var að ræða. Fólki stafar ekki hætta af henni. Meira »

Pósturinn lokar fyrr

09:13 Í tilefni af landsleik Íslands og Nígeríu verður öllum afgreiðslustöðum og þjónustuveri Póstsins lokað klukkan 14:30 föstudaginn 22. júní. Meira »

Fá ungmenni án vinnu og utan skóla

09:07 Ísland var í fyrra með lægsta hlutfall ungs fólks á aldrinum 15–24 ára sem var án vinnu, utan skóla og ekki í starfsþjálfun (3,9%). Næst á eftir komu Holland og Noregur. Hæst var hlutfallið í Makedóníu (24,9%) og Tyrklandi (24,2%) en meðaltal Evrópusambandsins var 10,9%. Meira »

Landlæknir varar við sólinni í vætutíð

08:18 Landlæknisembættið hefur nú birt tilmæli á heimasíðu sinni þess efnis að nú sé sá árstími þegar landsmenn flykkjast út til að njóta útiveru og sólar. Þá þyrfti fólk að hafa í huga að gæta sín á sólinni. Meira »

Margir munu ekki fá lyfin sín

07:57 Með gildistöku reglugerðar um lyfjaávísanir og afgreiðslu lyfja frá 1. júlí nk. verður afgreiðsla lyfja sem innihalda amfetamín og metýlfenídat takmörkuð við lyfjaskírteini Sjúkratrygginga Íslands (SÍ), skv. Meira »

Bergþór fékk fyrsta laxinn

07:33 Bergþór Grétar Böðvarsson er Reykvíkingur ársins og það var hann sem landaði fyrsta laxinum í Elliðaánum í morgun.   Meira »

Bjartur dagur fram undan

06:54 Í dag er bjartur og fallegur dagur í vændum, þótt ekki verði mjög hlýtt þar sem vindur stendur af hafi og vegna þess hve kaldur sjórinn er hefur sjávarhitinn mikil áhrif á lofthitann. Spáð er allt að 16 stiga hita í dag en hlýjast verður á Suðurlandi. Meira »

Slasaðist á leið úr bíói

05:48 Kona var flutt með sjúkrabifreið á slysadeild Landspítalans um klukkan 20 í gærkvöldi eftir að hafa dottið í tröppum þegar hún var að koma út úr Smárabíói. Meira »
Vantar gæslu fyrir kisu/kisann?
www.kattholt.is rekur hótel fyrir kisu/kisann. kattholt@kattholt.is // s;567 ...
Lok á heita potta
Lok á heita potta og hitaveitu- skeljar Stærðir í cm: 200x200, 210x210, 220x220,...
UHD skjáir ( 4k )
Upplýsingar gefur Ólafur hjá Varmás ehf. sími 566 8144 ...