Laun ungra gætu hækkað vegna nýrra laga

Laun ungs fólks gætu hækkað á næsta ári með nýjum ...
Laun ungs fólks gætu hækkað á næsta ári með nýjum lögum. mbl.is/Ómar Óskarsson

Líkur eru á því að 18 og 19 ára einstaklingar sjái fram á launahækkun á næsta ári vegna nýrra laga sem óheimila mismunun vegna aldurs. Á mánudag síðastliðinn voru samþykkt lög um jafna meðferð á vinnumarkaði og segir níunda grein þeirra laga að atvinnurekanda sé óheimilt að mismuna starfsmönnum sínum meðal annars vegna aldurs í tengslum við laun og önnur kjör enda sinni þeir sömu eða jafnverðmætum störfum.

Bæði í kjarasamningum Samtaka atvinnulífsins og Eflingar og kjarasamningum Samtaka atvinnulífsins og VR er kveðið á um að starfsmenn sem eru 18 og 19 ára eigi aðeins rétt á 95% byrjunarlauna.

„Þetta er ekki í samræmi við lögin eins og þau eru útfærð og eins og þau eru skipuð,“ segir Lára V. Júlíusdóttir hæstaréttarlögmaður í samtali við mbl.is.

Lára Júlíusdóttir bendir á að ungmenni verði sjálfráða 18 ára ...
Lára Júlíusdóttir bendir á að ungmenni verði sjálfráða 18 ára og geti því gert vinnusamninga. Mynd/Af vef ll3.is

Lög um jafna meðferð á vinnumarkaði, sem banna mismunun á grundvelli aldurs, taka gildi 1. júlí 2019. Fari það svo að hlutfallstaxti 18 og 19 ára einstaklinga standist ekki lög mun það þýða að laun þeirra gætu hækkað um 5,3% haldist launataxtar óbreyttir.

Ungt fólk er yngra en 18 í lögum

Í greinargerð sem fylgdi frumvarpi um jafna meðferð á vinnumarkaði er vísað til þess að sérstök ákvæði eru í lögum til þess að vernda ungt fólk á vinnumarkaði og að þau geti skapað lögmætan grundvöll til mismununar vegna aldurs.

Lára bendir hins vegar á að í vinnuverndarlögum er ungt fólk skilgreint sem yngra en 18 ára. „18 ára ertu sjálfráða og þar af leiðandi geturðu meðal annars gert vinnusamninga,“ segir hún.

Samkvæmt þessum nýsamþykktu lögum er það ekki brot að mismuna vegna aldurs séu færð fyrir því málefnaleg rök sem helgast af lögmætu markmiði. „Maður veltir fyrir sér hvort það séu einhver málefnaleg rök sem lúta að lögmætu markmiði sem geta legið því til grundvallar að laun þeirra sem eru orðnir 18 eða 19 ára eigi að vera önnur en þeirra sem eru tvítugir,“ segir Lára.

Hún segir rök um þroskamun ekki endilega eiga við þar sem aðrar breytur eins og starfsaldur, þekking og hæfni séu þá gerðar að jafnmikilvægum þáttum og lífaldri einstaklinga.

Í greinargerð frumvarpsins segir að ýmsir þættir, þar með talinn aldur, geti leitt til þess að „einstaklingar fái ekki tækifæri til jafns við aðra til að gegna störfum sem eru við þeirra hæfi eingöngu vegna neikvæðra staðalímynda tengdum aldri, fötlun eða skertri starfsgetu fremur en einstaklingsbundinnar starfshæfni hlutaðeigandi. Er frumvarpi þessu ætlað að koma í veg fyrir slíka mismunun.“

Spurð hvort vísan í þroskamun væri ekki andstætt greinargerð laganna þar sem þroski sé einstaklingsbundinn og slíkt gæti vísað til „neikvæðra staðalímynda“ svarar Lára því játandi. Hún bætir við að ákvæði kjarasamninga um launakjör sem bundin eru við lífaldur „þurfi að skoða betur og hugsanlega láta á þetta reyna. Þetta er ekki í samræmi við lögin eins og þau eru útfærð og eins og þau eru skipuð.“

Formaður VR ánægður með lögin

„Þetta er eitt af þeim málum sem ég hef lagt ríka áherslu á að verði leiðrétt gagnvart unga fólkinu,“ segir Ragnar Þór Ingólfsson, formaður VR, í samtali við mbl.is. Hann segist hafa viljað berjast fyrir því að fella úr gildi hlutfallstaxta ungs fólks á vinnumarkaði og að það hafi verið eitt af þeim málum sem hefur staðið til að ræða í komandi kjaraviðræðum.

Ragnar Þór Ingólfsson, formaður VR, fangar nýju lögunum.
Ragnar Þór Ingólfsson, formaður VR, fangar nýju lögunum. mbl.is/​Hari

Inntur álits á því að þessi aldurstengdu ákvæði kjarasamninga hafi hugsanlega orðið ólögleg segir Ragnar: „Ég bara fagna því að þessu sé komið í lög og við munum klárlega fara í það að skoða hvort það sé svo að þessi ákvæði kjarasamninga stangast á við lögin.“

„Samningsaðilar munu að sjálfsögðu taka tillit til breytinga á lögum,“ segir Halldór Benjamín Þorbergsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins, við blaðamann, en hann vildi ekki tjá sig frekar um umrædd lagaákvæði.

Leitað var viðbragða fulltrúa Samtaka verslunar og þjónustu, vegna málsins, sem vísaði á Samtök atvinnulífsins. Einnig var framkvæmdastjóri Félags atvinnurekenda inntur álits við vinnslu fréttarinnar, en hann vildi ekki tjá sig um málið að svo stöddu.

mbl.is

Innlent »

Öruggur meirihluti fyrir nýju skipulagi

22:25 Öruggur meirihluti er fyrir nýju deili- og aðalskipulagi á Selfossi. Lokatölur liggja fyrir úr íbúakosningu meðal íbúa Árborgar vegna nýs miðbæjar á Selfossi en 58,5 prósent sögðust fylgjandi breyttu aðalskipulagi og 55,9 prósent fylgjandi nýju deiliskipulagi. Meira »

Annasamur dagur hjá Strætó

22:02 Vel hefur gengið hjá Strætó í dag þrátt fyrir miklar annir. Eitthvað var um tafir í byrjun dags vegna götulokana en að öðru leyti hefur dagurinn gengið vel og vagnarnir verið þétt setnir að sögn Guðmundar Heiðars Helgasonar, upplýsingafulltrúa Strætó. Meira »

Menningarnótt í blíðskaparveðri

21:35 Miðborg Reykjavíkur hefur verið troðfull af fólki í allan dag, sem hefur notið einmuna veðurblíðu og ýmissa viðburða á Menningarnótt. Ljósmyndarar mbl.is hafa verið á flakki um borgina og litið við á ýmsum stöðum. Meira »

„Hef bara gaman af lífinu“

21:30 Gerður Steinþórsdóttir, fyrrverandi borgarfulltrúi og ævintýramanneskja með meiru, lauk nýlega við allar Landvættaþrautirnar svokölluðu. Að hennar sögn gekk undirbúningur fyrir keppnina vel og var hún sátt við árangurinn. Meira »

Gáfu tvö tonn af ís

21:05 Sjaldan eða aldrei hafa eins margir verið í Hveragerði og í dag þegar bæjarhátíðin Blómstrandi dagar fóru þar fram að sögn bæjarstjórans, Aldísar Hafsteinsdóttur. „Þetta hefur verið alveg stórkostlegt. Veðrið lék við mannskapinn, það er yndislegt þegar verið er að skipuleggja svona viðburð að vera svona lánsöm með veðrið,“ segir Aldís. Meira »

Mikill meirihluti með breytingum

19:50 Miklu fleiri íbúar Árborgar segjast fylgjandi breyttu deili- og aðalskipulagi vegna fyrirhugaðrar uppbyggingar í miðbæ Selfoss. Þegar 2.366 atkvæði hafa verið talin segjast 58 prósent vera samþykk breyttu aðalskipulagi og 55 prósent fylgjandi breyttu deiliskipulagi. Meira »

Gróandi sveit

19:45 Hrunamannahreppur í uppsveitum Árnessýslu er gósenland. Þetta er víðfeðm sveit sem liggur milli Hvítár í vestri og Stóru-Laxár í suðri og austri. Til norðurs eru landamærin nærri Kerlingarfjöllum. Í byggð og á láglendi er sveitin vel gróin; byggðin er við hálendisbrúnina og á góðum sumardögum kemur hnjúkaþeyr svo hitinn getur stigið hátt. Meira »

Reykjavíkurmaraþonið í myndum

19:15 Það var mikið líf og fjör í miðborginni í morgun, er Reykjavíkurmaraþon Íslandsbanka fór fram. Ljósmyndari mbl.is var á staðnum og fangaði stemninguna við endamarkið í Lækjargötu. Meira »

Dagurinn sem allt breyttist

19:15 Sigríður Eyrún Friðriksdóttir missti bróður sinn, Bjarka, úr heilahimnubólgu árið 1993. Tuttugu og fimm árum eftir andlát hans heiðrar hún minningu hans með stórtónleikum í Hörpu. Hún segist að hluta til gera það fyrir foreldra sína og bræður því minningin verði að fá að lifa. Meira »

Nokkrir hlauparar fluttir á slysadeild

17:50 Slökkviliðið á höfuðborgarsvæðinu hafði í nógu að snúast í kringum Reykjavíkurmaraþonið, sem fram fór í morgun. Flytja þurfti á bilinu 7-9 hlaupara til aðhlynningar á slysadeild sökum örmögnunar og er það minna en mörg fyrri ár. Meira »

Glaður Dagur á Menningarnótt

16:55 „Það er allt á fullu alls staðar og hvar sem maður fer er fullt af fólki með bros á vör,“ segir Dagur B. Eggertsson borgarstjóri. Mikið er um að vera í miðborg Reykjavíkur í dag þar sem Menningarnótt fer fram í 23. skiptið. Meira »

Stefnir í yfir 50% kjörsókn

16:45 Ágætislíkur eru á að kjörsókn fari yfir 50 prósent í íbúakosningum í Árborg þar sem íbúar kjósa um aðal- og deiliskipulag nýs miðbæjar á Selfossi. Þetta segir Ingimundur Sigurmundsson, formaður yfirkjörstjórnar. Meira »

Tuga hvala vaða við Rif

15:30 Hátt í hundrað grindhvalir hafa safnast saman innan hafnargarðsins við Rif á Snæfellsnesi. Ólíklegt er að um sömu hvalatorfu og varð innlyksa í Kolgrafafirði fyrr í mánuðinum sé að ræða þar sem kálfar eru í vöðunni við Rif. Björgunaraðilum hefur ekki tekist að reka þá út. Meira »

Missti sjónina á hálfu ári

13:59 Spretthlauparinn Patrekur Andrés Axelsson var 19 ára þegar hann missti sjónina, þá að ljúka námi á rafiðnaðarbraut og á fullu í fótbolta. Sjónin fór úr fullkominni hundrað prósenta sjón niður í fimm prósent á aðeins hálfu ári. Meira »

„Heppin að vera á lífi“

13:23 „Það hefur alltaf verið viðloðandi við kattahald að það séu einhverjir óábyrgir aðilar inn á milli. Við viljum ekki að það séu neinir kettlingar úti í kössum. Þessi grey eru bara heppin að vera á lífi. Þeir voru svo svakalega vannærðir og litlir. Þeir koma ekki úr góðum aðstæðum, það er alveg ljóst. Mamma þeirra var líka mjög vannærð,“ segir Halldóra Snorradóttir, forstöðukona Kattholts. Meira »

Arnar í þriðja sæti í maraþoninu

12:37 Benjamin Paul Zywicki frá Bandaríkjunum sigraði í maraþoni karla í Reykjavíkurmaraþoni Íslandsbanka 2018. Hann hljóp á 2:23:43, sem er 9. besti tíminn sem náðst hefur í karlaflokki frá upphafi. Meira »

Munaði aðeins sjö sekúndum

11:55 Sigurvegarar í 10 kílómetra hlaupinu í Reykjavíkurmaraþoni Íslandsbanka eru Helga Guðný Elíasdóttir og Florian Pyszel, en aðeins munaði sjö sekúndum á fyrsta og öðru sæti í karlaflokki. Meira »

Góðar líkur á bindandi niðurstöðu

11:46 Íbúakosning um nýjan miðbæ á Selfossi fer vel af stað í sveitarfélaginu Árborg samkvæmt formanni yfirkjörstjórnar, Ingimundi Sigurmundssyni. Kosið er um nýtt deiliskipulag en í því felst meðal annars bygging skyr- og mjólkursafns sem yrði alþjólegt heimili skyrsins á Selfossi. Meira »

Fluttur á sjúkrahús eftir árekstur

11:40 Bifhjól og fólksbíll rákust saman á gatnamótum Bústaðavegar og Sogavegar nú skömmu fyrir hádegi. Hefur ökumaður bifhjólsins verið fluttur á sjúkrahús með minni háttar áverka. Meira »