Laun ungra gætu hækkað vegna nýrra laga

Laun ungs fólks gætu hækkað á næsta ári með nýjum ...
Laun ungs fólks gætu hækkað á næsta ári með nýjum lögum. mbl.is/Ómar Óskarsson

Líkur eru á því að 18 og 19 ára einstaklingar sjái fram á launahækkun á næsta ári vegna nýrra laga sem óheimila mismunun vegna aldurs. Á mánudag síðastliðinn voru samþykkt lög um jafna meðferð á vinnumarkaði og segir níunda grein þeirra laga að atvinnurekanda sé óheimilt að mismuna starfsmönnum sínum meðal annars vegna aldurs í tengslum við laun og önnur kjör enda sinni þeir sömu eða jafnverðmætum störfum.

Bæði í kjarasamningum Samtaka atvinnulífsins og Eflingar og kjarasamningum Samtaka atvinnulífsins og VR er kveðið á um að starfsmenn sem eru 18 og 19 ára eigi aðeins rétt á 95% byrjunarlauna.

„Þetta er ekki í samræmi við lögin eins og þau eru útfærð og eins og þau eru skipuð,“ segir Lára V. Júlíusdóttir hæstaréttarlögmaður í samtali við mbl.is.

Lára Júlíusdóttir bendir á að ungmenni verði sjálfráða 18 ára ...
Lára Júlíusdóttir bendir á að ungmenni verði sjálfráða 18 ára og geti því gert vinnusamninga. Mynd/Af vef ll3.is

Lög um jafna meðferð á vinnumarkaði, sem banna mismunun á grundvelli aldurs, taka gildi 1. júlí 2019. Fari það svo að hlutfallstaxti 18 og 19 ára einstaklinga standist ekki lög mun það þýða að laun þeirra gætu hækkað um 5,3% haldist launataxtar óbreyttir.

Ungt fólk er yngra en 18 í lögum

Í greinargerð sem fylgdi frumvarpi um jafna meðferð á vinnumarkaði er vísað til þess að sérstök ákvæði eru í lögum til þess að vernda ungt fólk á vinnumarkaði og að þau geti skapað lögmætan grundvöll til mismununar vegna aldurs.

Lára bendir hins vegar á að í vinnuverndarlögum er ungt fólk skilgreint sem yngra en 18 ára. „18 ára ertu sjálfráða og þar af leiðandi geturðu meðal annars gert vinnusamninga,“ segir hún.

Samkvæmt þessum nýsamþykktu lögum er það ekki brot að mismuna vegna aldurs séu færð fyrir því málefnaleg rök sem helgast af lögmætu markmiði. „Maður veltir fyrir sér hvort það séu einhver málefnaleg rök sem lúta að lögmætu markmiði sem geta legið því til grundvallar að laun þeirra sem eru orðnir 18 eða 19 ára eigi að vera önnur en þeirra sem eru tvítugir,“ segir Lára.

Hún segir rök um þroskamun ekki endilega eiga við þar sem aðrar breytur eins og starfsaldur, þekking og hæfni séu þá gerðar að jafnmikilvægum þáttum og lífaldri einstaklinga.

Í greinargerð frumvarpsins segir að ýmsir þættir, þar með talinn aldur, geti leitt til þess að „einstaklingar fái ekki tækifæri til jafns við aðra til að gegna störfum sem eru við þeirra hæfi eingöngu vegna neikvæðra staðalímynda tengdum aldri, fötlun eða skertri starfsgetu fremur en einstaklingsbundinnar starfshæfni hlutaðeigandi. Er frumvarpi þessu ætlað að koma í veg fyrir slíka mismunun.“

Spurð hvort vísan í þroskamun væri ekki andstætt greinargerð laganna þar sem þroski sé einstaklingsbundinn og slíkt gæti vísað til „neikvæðra staðalímynda“ svarar Lára því játandi. Hún bætir við að ákvæði kjarasamninga um launakjör sem bundin eru við lífaldur „þurfi að skoða betur og hugsanlega láta á þetta reyna. Þetta er ekki í samræmi við lögin eins og þau eru útfærð og eins og þau eru skipuð.“

Formaður VR ánægður með lögin

„Þetta er eitt af þeim málum sem ég hef lagt ríka áherslu á að verði leiðrétt gagnvart unga fólkinu,“ segir Ragnar Þór Ingólfsson, formaður VR, í samtali við mbl.is. Hann segist hafa viljað berjast fyrir því að fella úr gildi hlutfallstaxta ungs fólks á vinnumarkaði og að það hafi verið eitt af þeim málum sem hefur staðið til að ræða í komandi kjaraviðræðum.

Ragnar Þór Ingólfsson, formaður VR, fangar nýju lögunum.
Ragnar Þór Ingólfsson, formaður VR, fangar nýju lögunum. mbl.is/​Hari

Inntur álits á því að þessi aldurstengdu ákvæði kjarasamninga hafi hugsanlega orðið ólögleg segir Ragnar: „Ég bara fagna því að þessu sé komið í lög og við munum klárlega fara í það að skoða hvort það sé svo að þessi ákvæði kjarasamninga stangast á við lögin.“

„Samningsaðilar munu að sjálfsögðu taka tillit til breytinga á lögum,“ segir Halldór Benjamín Þorbergsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins, við blaðamann, en hann vildi ekki tjá sig frekar um umrædd lagaákvæði.

Leitað var viðbragða fulltrúa Samtaka verslunar og þjónustu, vegna málsins, sem vísaði á Samtök atvinnulífsins. Einnig var framkvæmdastjóri Félags atvinnurekenda inntur álits við vinnslu fréttarinnar, en hann vildi ekki tjá sig um málið að svo stöddu.

mbl.is

Innlent »

Heyin skutu þeim á toppinn

07:57 Afburðagóð hey sem bændurnir á Hóli í Svarfaðardal öfluðu sumrin 2017 og 2018 skjóta þeim á topp listans yfir afurðamestu kúabúin á nýliðnu ári. „Ég held að við höfum aldrei verið með jafngóð hey og þessi tvö sumur. Nytin er ekki að aukast vegna kjarnfóðurgjafar því við höfum heldur minnkað hana.“ Meira »

Hæst laun í stóriðju og orkugeira

07:37 Mánaðarlaun félagsmanna í VM, Félagi vélstjóra og málmtæknimanna, sem starfa í landi, eru einna hæst í orkuverum og stóriðju ef litið er á niðurstöður eftir mismunandi starfsgreinum í nýbirtri launakönnun Félagsvísindastofnunar HÍ fyrir félagið, sem gerð var meðal félagsmanna. Meira »

Hálka á Reykjanesbrautinni

07:10 Lögreglan á Suðurnesjum biður ökumenn um að fara varlega á Reykjanesbrautinni en þar er hálka líkt og víðar á Suðvesturlandi en enn er éljagangur þar. Krýsuvíkurvegur er lokaður. Meira »

Vonskuveður um hádegi

07:01 Varað er við versnandi veðri um hádegi en þá gengur í suðvestanhvassviðri eða -storm á Suðurlandsundirlendinu um hádegi og með því fylgja öflug él eða slydduél. Að sögn veðurfræðings má búast við því að skyggni og færð geti orðið slæm um tíma á þessu svæði. Meira »

Segir þingforseta svala hefndarþorsta

06:36 Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, þingmaður og formaður Miðflokksins, segir í aðsendri grein í Morgunblaðinu í dag, forseta Alþingis, Steingrím J. Sigfússon, ekki hafa áhuga á að rannsaka brot heldur eigi lög og réttur eiga að víkja í tilraunum forseta til að svala hefndarþorsta sínum. Meira »

Slæm færð í efri byggðum

06:27 Ekki hefur verið jafn slæmt færi á höfuðborgarsvæðinu í vetur og er þennan morguninn og ráðleggja snjóruðningsmenn þeim sem eru á illa búnum bifreiðum að fara ekki út í umferðina. Snjórinn er sá mesti sem við höfum séð í vetur, segir Þröstur Víðisson, verkstjóri hjá Reykjavíkurborg. Meira »

Grunaðir um ólöglega dvöl og fíkniefnasölu

06:10 Lögreglan á höfuðborgarsvæðinu handtók þrjá karlmenn um fimm í nótt sem eru grunaðir um ólöglega dvöl í landinu og sölu fíkniefna. Meira »

Bílbelti og líknarbelgir björguðu

05:57 Lögreglan segir að bílbelti og líknarbelgir hafi bjargað ökumönnum tveggja bifreiða sem lentu í árekstri á Korpúlfsstaðavegi frá teljandi meiðslum. Meira »

Veiðileyfissviptingu frestað

05:30 Atvinnuvega- og nýsköpunarráðuneytið hefur ákveðið að fresta réttaráhrifum ákvörðunar Fiskistofu um að svipta togarann Kleifaberg RE 70 veiðileyfi sínu í tólf vikur vegna brottkasts, á meðan kæra Útgerðarfélags Reykjavíkur (ÚR) er til skoðunar. Meira »

Þurfa að komast lengra

05:30 Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra segir samningsaðila þurfa að komast lengra í viðræðum sínum áður en stjórnvöld grípi til aðgerða til að greiða fyrir samningum. „Hins vegar erum við reiðubúin til að gera allt sem við getum til að greiða fyrir því að hægt sé að lenda málunum,“ segir Katrín. Meira »

Netöryggissveitin fái ekki næg gögn

05:30 Netöryggissveit mun ekki geta sinnt hlutverki sínu samkvæmt frumvarpi til laga um öryggi net- og upplýsingakerfa mikilvægra innviða þar sem það tryggir ekki aðgengi sveitarinnar að nauðsynlegum upplýsingum með ótvíræðum hætti. Meira »

Þingmenn taka upp þráðinn í dag

05:30 Alþingi kemur saman á ný í dag eftir jólahlé og hefst þingfundur með munnlegri skýrslu forsætisráðherra og almennum umræðum um stöðuna í stjórnmálunum í byrjun árs og verkefnin framundan. Meira »

Ekkert erindi borist póstnúmeranefnd

05:30 Póstnúmeranefnd hefur ekki fengið neitt formlegt erindi varðandi breytingu á póstnúmeri á Vatnsmýrinni í 102.  Meira »

„Þetta er stórt skref í rétta átt“

05:30 Kennsla hefst seinna í grunnskólanum NÚ í Hafnarfirði heldur en hjá skólum hins opinbera og hefur fyrirkomulagið reynst vel, en í janúar og desember hefst kennslan klukkan 10 og er til kl. 15. Meira »

Töp gegn stórþjóðunum í Köln á HM

05:30 Ísland tapaði fyrir Þýskalandi og Frakklandi á HM karla í handknattleik í Köln um helgina. Liðið mætir Brasilíu á morgun og þá kemur í ljós um hvaða sæti íslenska liðið spilar í keppninni. Meira »

Hafnaði utan vegar í Víðidal

Í gær, 23:47 Hópbifreið hafnaði utan vegar skammt sunnan við Víðihlíð í Víðidal í kvöld. Ökumaður og 30 farþegar, sem allir voru á aldrinum 16-19 ára, voru um borð í bifreiðinni. Engan sakaði að sögn lögreglunnar á Norðurlandi vestra. Meira »

Opnað fyrir umferð á ný

Í gær, 22:38 Vegagerðin hefur opnað fyrir umferð um Kjalarnes, en lokað var fyrir umferð þar vegna lélegs skyggnis og slæmrar færðar. Þá fóru tvær rútur út af veginum á milli Grundarhverfis og Hvalfjarðarganga fyrr í kvöld. Enn er þó krapi á veginum og búast má við hálku, en mjög hált var þar fyrr í kvöld. Meira »

„Fólk er hérna fjúkandi af reiði“

Í gær, 21:41 Löng röð hefur myndast við vegalokun á gatnamótum Þjóðvegar 1 og Þingvallavegar. Fólk í röðinni er mjög pirrað á lokuninni á veginum um Kjalarnes en vonskuveðrið áðan virðist liðið hjá. Meira »

Einhverjir með eymsli en öðrum brugðið

Í gær, 21:26 Aðgerðum viðbragðsaðila vegna rútuslysanna á Kjalarnesi er lokið og síðustu farþegarnir eru nú farnir úr fjöldahjálparmiðstöð sem komið var upp í Varmárskóla í Mosfellsbæ. Fékk fólkið þar teppi og heitt te eða kaffi auk þess sem viðbragðssveit Landspítalans kom til að kanna hvort einhverjir þyrftu frekari aðstoð. Meira »