Allir fúsir til að leggja sitt af mörkum

Guðrún Magnúsdóttir.
Guðrún Magnúsdóttir.

Þetta er risaverkefni sem við erum virkilega montin af, því það er allt unnið í sjálfboðavinnu. Hönnun skilta, textagerð, þýðing, öll keyrsla og uppsetning skilta, en langmest var handmokað, til að gera sem minnst jarðrask. Enginn tók krónu fyrir vinnu sína, en þannig er stemningin hér í sveitinni gagnvart hálendinu, alveg sama hvað stendur til, hvort sem þarf að byggja gistihús, hesthús, salerni eða göngubrú,“ segir Guðrún Magnúsdóttir, bóndi í Bræðratungu í Biskupstungum, en heimamenn þar í sveit í samstarfi við Ferða- og samgöngunefnd Landsambands hestamannafélaga, kortlögðu og merktu reiðleiðir á Biskupstungnaafrétti í sumar.

„Þetta á upphaf sitt í því að við Loftur Jónasson frændi minn, sem hefur verið skálavörður árum saman á afréttinum og gjörþekkir allar aðstæður þar innfrá, við fórum í að skoða ástand reiðleiða vegna vinnu við nýtt aðalskipulag Bláskógabyggðar og komumst að því að sums staðar þurfti að breyta reiðleiðum. Eðlilega gerði Landsamband hestamanna athugasemd við sumar af tillögum okkar því þeir höfðu áhyggjur af því að við værum að loka sumum reiðleiðum. En við hittumst á fundi og allir voru að lokum sammála um hvernig þetta ætti að vera, það þyrfti að koma betri upplýsingum til fólks og merkja reiðleiðir betur svo fólk átti sig á hvernig best er að ferðast þarna um.“

Guðrún segir að Landssamband hestamanna hafi kostað framleiðslu skiltanna, tæpar 2 milljónir, en það var eini útlagði kostnaðurinn, því öll önnur vinna var unnin af heimamönnum og Ferða- og samgöngunefnd LH í sjálfboðavinnu. „Fjögur stór upplýsingaskilti voru sett upp í Árbúðum, við Fremstaver, í Svartárbotnum og inn í Sóleyjardal. Á þeim skiltum eru kort og texti um staðinn, upplýsingar og öryggisatriði. Öðrum megin á íslensku en hinum megin á ensku, svo þetta nýtist öllum vel sem fara um hálendið. Auk þess voru gerðir fimmtán vegprestar, minni skilti með 42 vegvísum samtals. Sá sem er syðst er við Gullfoss en svo rekja prestarnir sig upp allan afrétt alveg inn að Hveravöllum. Þetta er reiðveganet, einskonar stikur eða vörður sem vísa í ýmsar áttir. Aðalsnilldin er að á hverjum staur er númer sem eru tengd neyðarlínunni í gegnum Landssamband hestamanna. Hver einasti staur er því hnitsettur í kortasjá LH og þannig beintengdur við neyðarlínuna. Ef fólk villist, slasast eða eitthvað kemur fyrir, hvort sem viðkomandi er gangandi, ríðandi, hjólandi eða keyrandi, er hægt að staðsetja það í gegnum þetta númer.“

Mörg hundruð heyrúllur á ári

Guðrún er fædd og uppalin á Kjóastöðum í mikilli nálægð við hálendið og lætur sig það miklu varða og hefur sjálf unnið heilmikið við uppbyggingu þar og uppgræðslu.

„Landgræðslufélag Biskupstungna var formlega stofnað fyrir 24 árum en samstarfið við Landgræðslu ríkisins hefur staðið allt frá því árið 1970, og verið afar farsælt. Bændur og aðrir hér búsettir hafa í þessa áratugi lagt gríðarlega mikið af mörkum, til dæmis farið með mörg hundruð heyrúllur inneftir á hverju ári og tætt þær niður í sárin á rofabörðum til að loka þeim, eða dreift þeim yfir auðnir. Í þetta fer mikill tími og vinna, en þetta er aldrei kvöð, fólk gerir þetta með ánægju. Þó fyrirhöfn sé og kostnaður. Sama er að segja um girðingarvinnu og áburðardreifingu, allt vinnur fólk að mestu leyti í sjálfboðavinnu, fúslega. Áhuginn fyrir hálendinu er gríðarlegur í sveitarfélaginu, enda er þetta sameining fyrir okkur sem hér búum og hluti af sjálfsmynd fólks. Við erum stolt af hálendinu okkar og förum gjarnan þangað með gesti til að sýna þeim fegurðina sem þar ríkir. Hálendið hefur búið til dýrmæta menningu í sveitunum, fjallferðir, smalamennsku, réttir, sagnir, kvæði og ljóð.“

Vilja skattgreiðendur borga?

Guðrún segir að ef áform um miðhálendisþjóðgarð og þjóðgarðastofnun verði að veruleika muni allt skipulags- og framkvæmdavald flytjast úr höndum heimamanna.

„Við heimamenn munum þá ekki hafa neitt um það segja hvað verður gert þarna innfrá, og þá mun ríkið væntanlega taka yfir öll þessi verkefni sem við höfum verið að vinna í þessa áratugi. Þá er nú eins gott að landsmenn átti sig á því að þá leggst allur slíkur kostnaður á skattgreiðendur. Við eigum erfitt með að skilja hvers vegna ríkið vill taka af okkur þessi verkefni sem við vinnum svo mörg í sjálfboðavinnu. Hvað heldur fólk að til dæmis þessi skiltavinna hefði kostað í höndum ríkisins? Eru landsmenn tilbúnir til að borga fyrir það dýrum dómum?“ segir Guðrún og bætir við að reistar hafi verið gestastofur í tengslum við Vatnajökulsþjóðgarð, en þær hafi farið tugi milljóna framúr áætluðum byggingarkostnaði. „Við viljum ekki skipta á hálendinu okkar fyrir gestastofur. Það var lítil gestastofa við Gullfoss, Sigríðarstofa, sem ríkið rak, en henni var lokað af því ríkið treysti sér ekki til að reka hana.“

Mun bitna á ferðafólki

Nýlega var haldinn fundur í Árnesi í Gnúpverjahreppi með heimamönnum og þverpólitískri nefnd um stofnun miðhálendisþjóðgarðs.

„Þar var húsfyllir og mikil andstaða kom þar skýrt fram, afgerandi afstaða heimamanna. Ég spurði hvort sveitarfélögin fengju einhverju um það ráðið hvort þau færu inn í þessa framkvæmd þjóðgarðs, hvort alfarið yrði tekið af okkur þetta vald eða hvort við gætum sagt nei. Ég spurði hvort yrði tekið mark á okkur, skoðun sveitarfélaga. Ég fékk þau svör frá Steingrími J. Sigfússyni að auðvitað fengjum við að ráða þessu. En ég er ekki viss um að nokkur maður trúi því, en þetta sagði hann og allir voru vitni að því. En þegar ég spurði hver kæmi til með að ráða hvernig þjóðgarðurinn yrði flokkaður, þá svaraði hann: „Þið munuð gera það,“ en bætti svo við: „Til að byrja með.“ Við getum ekki treyst slíkum svörum,“ segir Guðrún og bætir við að hún hafi heyrt í fólki í sveitunum í kring og líka fyrir norðan, og það séu allir á móti þjóðgarðshugmyndinni, eins og þetta er sett upp núna. „Þetta mun bitna á þeim sem ferðast um hálendið, því það verður hnignun, það er klárt mál, á allri aðstöðu og þjónustu. Við viljum fá að halda áfram að vinna í sátt við ferðaþjónustuaðila, útivistarsamtök, landgræðsluna og fleiri við að halda þessu svæði og þjónustunni þar eins góðri og hún er. Við viljum hafa eitthvað um það að segja hvernig við byggjum okkar nærsamfélag,“ segir Guðrún og bætir við að hún hafi kynnt sér Vatnajökulsþjóðgarð og komið hafi fram að þar sé víða pottur brotinn í rekstri og innviðauppbyggingu. „Það virðist ekki vera til fjármagn til alls sem þarf að gera í þeim þjóðgarði. Okkur heimamönnum hefur tekist að reisa með litlum tilkostnaði þrjá veglega fjallaskála og hesthús á okkar afrétti, í Árbúðum, Fremstaveri og Gíslaskála, sem öll eru með vatnssalernum. Mikið var unnið í sjálboðavinnu og einstaklingar gáfu að hluta efniskostnaðinn. Öllu því fólki sem fer um afréttinn stendur til boða að nýta þessa góðu aðstöðu og þjónustu.“

Kauptu vikupassa

Lestu meira með vikupassa!

Fáðu þér vikupassa fyrir 1.790 kr. og þú færð aðgang að öllu efni úr blaði dagsins í dag og næstu 6 daga.

Kaupa vikupassa

Aðrar áskriftarleiðir »

Innlent »

Búllan skýtur rótum í Noregi

21:00 Hamborgarabúllan við Torggötu er steinsnar frá Dómkirkjunni í Ósló. Innan um plaköt af poppgoðum má þar finna ýmislegt sem minnir á Ísland. „Grundvallaratriði er að gera borgarana eins og Tommi hefur kennt okkur. Við höfum sett sálina aftur í reksturinn,“ segir veitingamaðurinn Christopher Todd. Meira »

Gylfi ekki ákærður fyrir hatursorðræðu

20:08 Lögreglustjórinn á Suðurlandi hefur fellt niður mál á hendur tónlistarmanninum Gylfa Ægissyni. Samtökin 78 kærðu Gylfa og nokkra aðra fyrir hatursorðræðu árið 2015. Greint var frá þessu í kvöldfréttum RÚV sem segir fram koma í bréfi lögreglustjóra að málið þyki ekki líklegt til sakfellingar. Meira »

Uppselt varð á Tvíhöfða á 65 mínútum

18:21 Á 65 mínútum varð uppselt á sýningu Tvíhöfða sem fer fram í kvöld í Ísafjarðarbíói, segir Kristján Freyr Halldórsson, rokkstjóri hátíðarinnar Aldrei fór ég suður, í samtali við mbl.is. „Það verður bara ein sýning, því miður, því síminn stoppar ekki,“ segir hann. Meira »

Þekkingarleysi á skyldum lögreglu

17:45 Staðir þar sem fíklar geta nálgast hreinar sprautunálar og aðra þjónustu eru ekki undir sérstöku eftirliti lögreglu, en eru þó „enginn griðastaður“ hvað eftirlit laga og reglna varðar. Nýtt frumvarp heilbrigðisráðherra um neyslurými, sem er til umsagnar hjá Alþingi fékk harða umsögn lögreglu. Meira »

Blaðamenn búa víða við ótta

17:27 Ísland er í fjórtánda sæti á lista yfir fjölmiðlafrelsi í ríkjum heim, samkvæmt nýjum matskvarða Blaðamanna án landamæra, The World Press Freedom Index. Ísland fer niður um eitt sæti á milli ára. Meira »

Í gæsluvarðhald með falskt vegabréf

17:00 Landsréttur staðfesti í gær úrskurð héraðsdóms Reykjavíkur um gæsluvarðhald yfir manni sem var handtekinn á þriðjudag er hann notaði falsað skilríki í banka. Kom þá í ljós að maðurinn var eftirlýstur og með endurkomubann og var hann úrskurðaður í gæsluvarðhald til 24. apríl. Meira »

Aftur lokað að Dettifossi

16:36 Aftur er búið að loka fyrir umferð að Dettifossi og nú vegna asahláku á svæðinu. Greint var frá því í morgun að búið væri að opna fyrir umferð um Detti­foss­veg frá Þjóðvegi 1 og norður að foss­in­um, en lokað hafði verið frá því á mánudag. Meira »

Óánægja með viðtöl Bandaríkjamanna

14:05 Flugfarþegi lýsti í dag óánægju sinni með framgöngu manna í brottfararsal Flugstöðvar Leifs Eiríkssonar í Facebook-hópnum Bakland ferðaþjónustunnar. Mennirnir tveir spurðu fólk spurninga um það hvert það hygðist ferðast. Meira »

Líf og fjör í páskaeggjaleit K100

12:49 Fjölmargir, ungir sem aldnir, litu við í Hádegismóum í dag þar sem fram fór páskaeggjaleit útvarpsstöðvarinnar K100. Líf og fjör var í leitinni og gestirnir nutu útivistarinnar til hins ýtrasta. Boðið var upp á veitingar fyrir alla. Meira »

Stormur sökk í Reykjavíkurhöfn

12:19 Lítill bátur með utanborðsmótora sem ber nafnið Stormur sökk í Reykjavíkurhöfn í gær. Unnið er að því að ná honum upp úr höfninni. Meira »

Göngunum lokað vegna mengunar

11:50 Loka þurfti fyrir umferð um Hvalfjarðargöng fyrr í morgun sökum þess að mengun í göngunum fór upp fyrir leyfileg mörk. Búið er að opna göngin aftur, en samkvæmt starfsmanni Vegagerðarinnar sem mbl.is ræddi við má búast við því að þetta gerist af og til um helgina. Meira »

Búið að opna að Dettifossi

10:50 Búið er að opna fyrir umferð um Dettifossveg frá Þjóðvegi 1 og norður að fossinum. Þetta kemur fram á Facebook-síðu Vatnajökulsþjóðgarðs. Aðstæður á gönguleiðum við fossinn eru þó sagðar „vægast sagt fjölbreyttar“. Meira »

Tímaferðalag Ævars á svið

10:00 Ævar Þór Benediktsson hefur samið við Þjoðleikhúsið um að ný gerð af Þínu eigin leikriti verði frumsýnd á næsta leikári í leikstjórn Stefáns Halls Stefánssonar. Nýja leikritið verður byggt á bók Ævars Þitt eigið ævintýri – Tímaferðalag. Meira »

Skíðafærið á skírdag

09:24 Þrátt fyrir að skíðasnjó sé því miður ekki lengur að finna á suðvesturhorni landsins og búið sé að loka Bláfjöllum og Skálafelli endanlega þennan veturinn, er enn eitthvað af skíðasnjó í brekkunum fyrir norðan, austan og vestan. mbl.is tók saman stöðuna. Meira »

Sprett úr skíðaspori á Ísafirði í aðdraganda páskanna

09:07 Gleðin skein úr hverju andliti á Ísafirði í gær þegar sprettskíðaganga Craftsport hófst, en gangan markaði upphaf hinnar árlegu skíðaviku á Ísafirði. Meira »

250 þúsund króna munur vegna aldurs

08:18 Um 250 þúsund króna munur getur verið á ábyrgðartryggingu ökutækis á milli tryggingarfélaga, miðað við tilboð sem ungur ökumaður fékk í ökutækjatryggingu frá tveimur tryggingarfélögum. Meira »

Ekki gerðar tímakröfur á flugmenn

08:13 Þegar Icelandair ræður flugmenn til starfa er ekki gerð grunnkrafa um tiltekinn fjölda flugtíma, heldur hafa þær kröfur með tímanum vikið fyrir öðruvísi kröfum. Meira »

Færri fara á fjöll um páska en áður

07:57 Páskarnir eru tími sem fólk nýtir gjarnan í ferðalög um landið. En hvert liggur straumur Íslendinga í páskafríinu?  Meira »

Eldur kviknaði á hjúkrunarheimili

07:51 Allt tiltækt slökkvilið á höfuðborgarsvæðinu var sent af stað um kl. 7 í morgun vegna tilkynningar um eld í matsal á hjúkrunarheimili í Boðaþingi í Kópavogi. Eldurinn reyndist minniháttar. Meira »
Línuskautar
Til sölu velmeðfarnir línuskautar. Tegund: HYPNO - PATHMAKER - THUNDER Stærð: ...
UHD skjáir ( 4k )
Upplýsingar gefur Ólafur hjá Varmás ehf. sími 566 8144 ...
Þreyttur á reykinga- myglulykt, lausn ?
Eyðir flest allri ólykt, m.a. Myglu-gró ásamt og raka- reykinga- og brunalykt. ...
Kirby ryksugur til sölu
til sölu Kirby ryksugur, tvær gerðir ónotaðar og enn í upphaflegum umbúðum, sáp...